Posts tonen met het label clat. Alle posts tonen
Posts tonen met het label clat. Alle posts tonen

woensdag 25 maart 2026

FRITS BOLKESTEIN (1933-2025) EN DE INTERNATIONALE VAKBEWEGING

 


Er is een vuistdikke biografie over Frits Bolkestein verschenen. In Nieuwsuur zag ik een gesprek met de schrijver gelardeerd met korte filmpjes over Bolkestein. Het herinnerde mij aan een gesprek dat ik lang geleden had met Bolkestein.


Dat was begin jaren tachtig, toen hij als lid van de VVD fractie in de Tweede Kamer in zijn portefeuille o.a. Latijns Amerika had. Als vertegenwoordiger van de solidariteitsvereniging met de Latijns Amerikaanse vakbeweging CLAT, had ik om een gesprek met hem gevraagd.


Ik wilde zijn politieke steun hebben voor onze vereniging. Om dezelfde reden voerde ik gesprekken met de Tweede Kamerleden Aad Nuis van D66, Harry Aarts van het CDA en Harry van den Bergh van de PvdA. 


Die steun was nodig omdat organisaties voor ontwikkelingssamenwerking steeds vaker kozen voor projecten afkomstig uit kringen van gewelddadige revolutionaire (extreem-linkse) groepen in Nicaragua, Guatemala en El Salvador. 


De christelijk georiënteerde democratische vakbeweging CLAT werd als te gematigd beschouwd. CLAT hield vast aan zijn democratische beginselen en dat zinde de extreem linkse groepen in Midden Amerika niet. Zij zagen de vakbeweging liever als een instrument in hun politieke strijd. 


Het zou natuurlijk te gek zijn als Nederlandse ontwikkelingsgelden van een democratisch land als Nederland zou gaan naar gewapende groepen die niets hadden met democratie en de waarden die daarbij horen.


Het gesprek verliep beter dan ik dacht. Waar Bolkestein Midden Amerika uit eigen ervaring kende vanwege zijn vroegere werkkring bij Shell, kende ik de regio vanuit mijn werk bij de Verenigde Naties in Mexico en Costa Rica.


We spraken Spaans en kenden cultuur, politiek en mensen van nabij en uit eigen ervaring. Politiek zaten we niet op een lijn maar we waren beiden democraten met de daarbij behorende beginselen van vrijheid van meningsuiting, vereniging enz. 


Bolkestein was het met me eens dat zonder die beginselen geen vrije, onafhankelijke en democratische vakbeweging mogelijk is zoals bijvoorbeeld het geval is in Cuba. Op dat eiland is sinds de revolutie van Fidel Castro geen vrije vakbeweging meer mogelijk. Helaas is nu net die revolutie een inspiratiebron voor de gewelddadige revolutionaire groepen actief in de regio.


Bolkestein rondde ons gesprek af met de opmerking dat zoals ik wel zal begrijpen, hij geen vriend is van de vakbeweging maar dat als het gaat om behoud van de democratie de democratische vakbeweging op zijn steun kan rekenen. 


dinsdag 4 maart 2025

DE MINZAME DEMOCRAAT FRITS BOLKESTEIN

 


Als directeur van de vereniging CLAT Nederland had ik lang geleden een gesprek met de onlangs overleden Frits Bolkestein. Hij was toen lid van de VVD Tweede Kamerfractie met in zijn portefeuille Midden Amerika. Nu onvoorstelbaar maar toendertijd was Midden Amerika een brandpunt in de Nederlandse en internationale politiek vanwege de Sandinistische revolutie in Nicaragua en de zeer bloedige oorlog in El Salvador.


Het gesprek was eenvoudig tot stand gekomen, ik meen een telefoongesprek. Ik vond dat het tijd was geworden om ook met de VVD te praten over Midden Amerika.  Met PvdA, CDA en D66 waren we al een tijdje in gesprek over de Nederlandse politiek in Midden Amerika.


Ik had geen idee wat me te wachten stond. VVD politici waren onbekend terrein voor mij behalve dan wat ik in de krant over deze en gene had gelezen. Bolkestein bleek heel toegankelijk. 


Hoewel hij veel ouder was dan ik, deelden we de ervaring ooit bij een Nederlandse multinational gewerkt te hebben: hij 16 jaar bij Shell, ik maar twee jaar bij de Philips Hoofdindustriegroep RGT (radio, grammofoon en TV) in Eindhoven. 


Maar er was meer. Hij had net als ik in Midden Amerika gewoond en gewerkt. Hij voor Shell, ik voor het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties.


Hoewel de VVD niet bekend stond als vakbondsvriendelijk had hij geen moeite met onze vereniging als Nederlandse steunpilaar voor de vakbeweging in Latijns Amerika. Als ik me goed herinner zei hij dat hij “het niet altijd eens is met de vakbonden, niet in Nederland, niet in Latijns Amerika maar democratisch georganiseerde vakbonden die zich inzetten voor democratisering, verdienen onze steun.”


Dat was precies wat we nodig hadden, brede ondersteuning van CLAT als een van de democratische krachten in Midden Amerika. Dat de VVD ons daarin volgde was een aanwinst voor onze positie in Nederland. Dat was helaas wel tegen het zere been van radicale actievoerders in Nederland die de Sandinisten en de guerrilla in El Salvador door dik en dun steunden.


RIP Bolkestein.

vrijdag 19 juli 2024

50. AMERICA LATINA. COLOMBIAANSE SCHRIJVER GARCIA MARQUEZ

De Colombiaanse schrijver Gabriel Garcia Marquez (1927-2014) in gesprek met de Cubaanse dictator Fidel Castro (1926-2016). Het is en blijft vreemd dat terwijl Marquez als schrijver in kaart brengt hoe geweld de Latijns Amerikaanse samenleving aantast, hij bevriend was met een dictator. Had Marquez geen hoge pet op van democratie om geweld uit te bannen? Maar ook moet gezegd worden dat hij zijn vriendschap met Castro gebruikte om bijvoorbeeld een tot 20 jaar veroordeelde vakbondsman (Reinol Gonzalez) vrij te krijgen.


Na de terugreis met een tussenstop in Parijs zodat Alvaro de sfeer van de stad kan proeven en de verplichte hoogtepunten bezoeken, komen Martha en Lorena aan op Schiphol. Met hen maken we uitstapjes naar diverse bekende en toeristisch gezien verplichte Nederlandse plekken als Marken, Volendam, Kinderdijk, Zaandam, Utrecht en Amsterdam. Nederland in vogelvlucht. Gelukkig is Nederland geen groot land zodat je in een dag heel wat kunt zien.

Alvaro schrijft op mijn verzoek een stukje voor ons tweemaandelijkse tijdschrift Latijns Amerika over schrijver en landgenoot Gabriel Garcia Marquez. Die is hier in Nederland vooral bekend geworden met zijn boek Honderd Jaar Eenzaamheid. 

“De boeken van de Colombiaanse schrijver Gabriel Garcia Marquez - “Honderd jaar eenzaamheid”, “Het kwade uur” en “De kolonel ontvangt nooit post” weerspiegelen de politieke werkelijkheid van Colombia en van Latijns Amerika in het algemeen. De landen van Latijns Amerika hebben sedert hun onafhankelijkheid bijna voortdurend, hetzij openlijk hetzij ondergronds, in een staat van geweld verkeerd. Aldus verschijnt het thema van geweld, gepaard aan onderdrukking in het werk van Marquez, middels misvormingen die het in omgeving en personen teweeg brengt. Omdat geweld in deze samenleving een constante is, komt het aan de mensen voor als een natuurverschijnsel…Als dragers van het geweld  en de onderdrukking verschijnen politieke partijen, Noord Amerikaanse ondernemingen, kolonels, soldaten en priesters ten tonele. Zij allen vertegenwoordigen een of andere vorm van macht: de politiek, het imperialisme, het leger en de kerk.” (Latijns Amerika Augustus 1974, no.4, jaargang 5)

Ik citeer dit stukje omdat het duidelijk maakt dat de werkende bevolking in Latijns Amerika niet meedeelt in de macht en dat nu is precies de reden van het bestaan van CLAT als arbeidersbeweging in Latijns Amerika en wij als solidariteitsvereniging in Nederland.

Het zijn vooral rechtse autoritaire en dictatoriale regeringen vaak met generaals zoals in Chili na de staatsgreep tegen de democratisch gekozen president Allende, in Brazilië, Bolivia, Paraguay en Guatemala om een kleine selectie aan landen te noemen die de arbeidersbeweging en de vakbonden met geweld muilkorven. Er zijn zo goed als geen landen in het continent waar vakbonden vrijheid van vereniging en onderhandeling hebben.  

Maar ook en helaas linkse revolutionairen, communisten en aanverwanten die beweren uit naam van de werkenden klasse de macht te willen nemen, sluiten na hun machtsovername dezelfde werkende klasse van deelname aan de macht uit. Het scherpste zien we dat in Cuba waar Fidel Castro uit naam van de revolutie de vrije, democratische bonden de nek heeft omgedraaid. 

Die democratische solidariteitsboodschap komt in Nederland goed over, zo blijkt tijdens een ledenvergadering van de vereniging. Het aantal leden is groeiend en bedraagt nu bijna tweeëneenhalf duizend waardoor de financiële steun aan CLAT in Latijns Amerika voor dit jaar nog verhoogd kan worden met 10.000 gulden tot in totaal 40.000. De vereniging maakt de helft van zijn ledenbijdragen over naar CLAT. 

Er wordt steeds meert samengewerkt met andere actie en solidariteitsgroepen zoals de Chili-aktie, het Brazilië Tribunaal (de vereniging heeft het secretariaat van de Nederlandse tak van het Tribunaal), Peru-Aktie, Guatemala-aktie, Suriname-aktie en verschillende protestakties tegen onderdrukking en vervolging. De meeste actiegroepen zijn opgericht door mensen die het betreffende land ooit bezocht hebben. Vaak wonen er vrienden of bekenden van hen.  

Juridisch gezien opereren deze actiegroepen als stichtingen terwijl CLAT Nederland een vereniging is met een op een ledenvergadering gekozen bestuur. De oprichters hebben bewust voor een vereniging en niet voor een stichting gekozen vanwege de democratische grondslag die vakbonden hebben, ook in Latijns Amerika. Voor de vereniging is democratie uitgangspunt en anker voor de eigen beleden solidariteit met de vakbeweging in Latijns Amerika.  

Dit jaar bestaat de vereniging 5 jaar. Er wordt op de ledenvergadering een werkgroep ingesteld om tegen het einde van het jaar activiteiten  te organiseren die de aandacht zullen vestigen op onderdrukking en protest van de vakbonden in Latijns Amerika en de benodigde solidariteit vanuit Nederland om de democratische vakbeweging te versterken.

 

vrijdag 16 februari 2024

29. AMERICA LATINA. PIKANTE SOEP IN BRUSSEL

José Merced Gonzalez zit als WVA Verbondssecretaris aan de bestuurderstafel van CLAT tijdens de opening van de Arbeidersuniversiteit UTAL in San Antonio de los Altos in Venezuela in 1975. Links Victor Durán verbonden aan de UTAL. Rechts Rangel Parra, voorzitter van de Latijns Amerikaanse Federatie van Boerenbonden FCL. 


Het moest ervan komen dat ook ik op bezoek naar het buitenland zou gaan. Niet naar Latijns Amerika, dat is te duur  maar naar Brussel waar het Wereld Verbond van de Arbeid zetelt. Als lid van het WVA heeft CLAT er een eigen verbondssecretaris in de persoon van de Mexicaan José Merced Gonzalez. Ter kennismaking heeft hij CLAT Nederland gevraagd een bezoek aan hem te brengen in de WVA burelen. 

Een goed idee want de kracht van onze vereniging zijn de contacten in het continent. Het maakt ons tot een van de best geïnformeerde instellingen over Latijns Amerika. Informatie die ook nog eens komt van een van de meest kwetsbare groepen, de boeren en de arbeiders. Zij geven ons een onschatbare kijk op de sociale, politieke en economische werkelijkheid van Latijns Amerika. José zit in Europa als een spin het CLAT web.

Aangezien het volop winter is met overal sneeuw op de weg, besluit ik met het openbaar vervoer te gaan. Ik neem de sneltram naar het Centraal Station in Utrecht en om vandaar met de trein naar Brussel te reizen.

Helaas werkt het openbaar vervoer in tijden van nood niet altijd zoals gewenst. Nog maar net op weg naar Utrecht stopt de tram. Bang dat ik mijn trein in Utrecht ga missen, vraag ik meteen de trambestuurder of dit lang gaat duren. Minstens tien minuten maar het kan ook langer zijn.

Dan ga ik de trein naar Brussel missen. Ik neem snel een besluit. Ik stap uit en loop in lichte draf terug naar huis alwaar ik mijn tweedehandse Renault 4 start. Tot aan de Belgische grens bij Breda valt het met de sneeuw op de weg nog mee. Er is afdoende gestrooid. 

Eenmaal op de snelweg naar Antwerpen is het andere koek. Er ligt een dik pak sneeuw met diepe sporen aan een kant van de tweebaansweg. Ik nestel mijn autootje in het spoor. Er is gelukkig heel weinig verkeer zodat ik niet hoef in te halen of andere eventueel risicovolle manoeuvres hoef uit te halen. Ik kom heelhuids en op tijd aan in Brussel.

José leidt mij rond door de eenvoudige kantoren van het WVA, veel eenvoudiger dan ik me van een internationale organisatie had voorgesteld. De kantoren zijn ondergebracht in een oud Brussels pand, de vergane glorie van een voormalige herenhuis. Tezamen met de zware, oude en ouderwetse bureau's maakt het een bijna armoedige indruk.  Het Wereld Verbond is in ieder geval geen rijke club. 

José vraagt honderduit over de vereniging en mijn werk. Uit zijn vragen maak ik op dat hij moeite heeft om zich voor te stellen wat of wie we zijn. Waarom bestaat in Nederland een solidariteitsvereniging met uitgerekend de Latijns Amerikaanse vakbeweging? Waarom zou je lid worden van een vereniging die solidariteit organiseert ver weg van eigen haard en huis?

Hoe gaat zo een vereniging te werk en waar komt het geld vandaan? Mijn uitleg helpt hem om er iets van te snappen maar het blijft moeilijk te plaatsen. Een reden om hem uit te nodigen naar ons kantoor aan de Nieuwe Gracht zodat hij met eigen ogen kan zien wie we zijn en wat we doen.

Ter afsluiting van mijn bezoek, nodigt José me uit bij hem thuis te eten. Dat sla ik niet af. Ik ben nieuwsgierig naar zijn huis en haard. Het is bovendien een manier om de banden aan te halen. 

Zijn vrouw is hartelijk en zwijgzaam. Haar enige zorg is of ik wel tegen pikant eten kan. Met in mijn achterhoofd het zogenaamde pikante eten in Colombia, een doodgewone kaasfondue vonden ze daar al erg pikant, verzeker ik haar dat het geen probleem is.

Tot mijn verrassing eten de Mexicanen wel degelijk pikant, super pikant. Colombia is niet te vergelijken met Mexico. De opgediende soep is pikanter dan ik ooit in mijn leven heb gegeten. Ik krijg tranen in mijn ogen en begin te zweten. Mijn hoofd wordt warm. Ik drink gauw veel water en eet stukken brood waarvan er gelukkig genoeg op tafel staan. Voorovergebogen probeer ik mijn bord zo normaal mogelijk leeg te lepelen. 

vrijdag 15 december 2023

20. AMERICA LATINA. "DE BIJBEL" VAN EMILIO MASPERO

Emilio Maspero was een begenadigd spreker zeker voor Latijns Amerikanen die een goede spreker kunnen waarderen. Hier opent hij als Algemeen Secretaris van CLAT een Conferentie in Panama over rechten van arbeiders en mensenrechten (1978).



Het werkdocument van Emilio Maspero (Algemeen Secretaris van CLAT en Vice Voorzitter van het WVA) “Solidariteit en Bevrijding: perspectieven en basisbeginselen voor een WVA strategie” is een zo goed als allesomvattend werk over de stand van zaken in Latijns Amerika en internationaal vanuit het standpunt van de arbeidersklasse, op zich al een een woord dat bij sommige congresgangers tegenstand oproept. Het document is doordrenkt van radicale en revolutionaire opvattingen die sinds de Cubaanse revolutie in 1958 in Latijns Amerika rond waren. 

Maspero hoopt met dit werkdocument binnen en buiten het WVA een nieuwe visie tot stand te brengen op de rol van de internationale vakbeweging ten behoeve van de armen en minst ontwikkelden in de wereld. Hij hoopt op een meer actieve vakbeweging in plaats van een gevestigde en somtijds gebureaucratiseerde vakbeweging.

Maspero is een man van de derde weg, die van het radicaal christelijk-humanisme, een weg tussen kapitalisme en communisme, tussen de Sovjet Unie en Noord Amerika. Het WVA mag dan een minderheidsorganisatie zijn vergeleken met de socialistische IVVV en het communistische WVV, zij zou wel meer los maken in de wereld dan de andere twee internationale organisaties die als het ware vast zitten aan het communisme of kapitalisme.

Hij wil dat de internationale vakbeweging de onderdrukte mensen weer hoop geeft. Maar voor het zover is, analyseert Maspero in het document de situatie in de wereld als een die op springen staat. Daarin is een klassenstrijd (ook een woord waar sommige congresgangers veel moeite mee hebben) aan de gang. Een kleine overheersende klasse heeft de sleutel voor politieke, economische en culturele besluitvorming.

Het is deze klasse die het economisch groeimodel van de wereld bepaalt. De werkende klasse mag daarover af en toe meepraten maar heeft er verder geen invloed op.

Volgens het rapport is dat groeimodel niet gericht op het algemeen welzijn van mensen maar in functie van een marktgericht productieproces waarbij producten worden gemaakt die niet aan de  behoeften van de mensen beantwoord. Een economie van verspilling ten koste van de armen in de wereld.

Deze visie op een arbeidersklasse die strijd tegen een economische elite gaat voor gevestigde Europese vakbonden ver voor sommigen te ver. Zij zijn niet gewend om een termen van revolutie en klassenstrijd te denken en te handelen. Het zijn zwaar beladen woorden die tezamen met woorden als imperialisme en neokolonialisme de wenkbrauwen doen fronsen. Men vraagt zich in de wandelgangen af waar dit naar toe moet?

Maar als begenadigd spreker met veel charisma, zeker voor de Latijns Amerikaanse gedelegeerden, weet hij het congres te overtuigen. De angel is eruit als hij duidelijk maakt dat hij radicale veranderingen langs vreedzame en democratische weg tot stand wil brengen. Een zogenaamde dictatuur van de arbeidersklasse wijst hij vol overtuiging af, ook al wordt die met nog zulke goede bedoelingen gevestigd. In dictaturen hebben arbeiders en boeren nog minder te zeggen dan in kapitalistische elite regeringen zo luidt zijn analyse van de communistische dictaturen waaronder ook die van Cuba.  Het document wordt goedgekeurd. Het WVA heeft een nieuwe weg gevonden.


vrijdag 1 december 2023

18. AMERICA LATINA. WERELDCONGRES VAN HET WERELD VERBOND VAN DE ARBEID

Een foto van de bestuurders van de NKV Voedingsbond Sint Joris met hun vrouwen ergens in de jaren zestig van de vorige eeuw. In die tijd waren collega bestuurders van de bond tevens vrienden. Links zit als vierde van boven Ton Bastiaansen, voorzitter van de bond. Zijn vrouw lacht breeduit naar de camera. Links van hem zit mijn moeder. Rechtsboven in de hoek mijn vader. De andere gezichten herinner ik me, maar ik ben helaas hun namen vergeten evenals de gelegenheid waarop deze foto is gemaakt. Het was toen gebruikelijk om bij een huwelijksjubileum een etentje voor al je collega's  met hun vrouwen te organiseren. 


Dit wordt mijn eerste wereldcongres ooit, nog wel van een internationale vakbond. CLAT en CLAT Nederland hebben ervoor gezorgd dat ik als waarnemer kan deelnemen aan het 18e congres van het Wereld Verbond van de Arbeid (september-oktober 1973) dat gehouden wordt in Évian, gelegen aan de Franse kant van het meer van Génève. 

Ik heb geen enkele ervaring met internationale congressen zodat ik in een zee van indrukken en gesprekken terecht kom. De vertegenwoordigers van CLAT met voorop Emilia Maspero hebben geen tijd om mij te informeren of te oriënteren. Ik ben op ontdekkingsreis met een gebrekkig kompas.

Een geluk is dat ik een collega van mijn vader tref, Ton Bastiaansen voorzitter van de NKV Voedingsbond, de bond waar mijn vader als regionaal bestuurder bij werkt voor Noord Oost Brabant en Limburg. 

Op een bijna vaderlijke wijze leidt hij me langs  kopstukken van het NKV zoals Piet Brussels met zijn bestuur van de metaalbond en Henk van Eekert van het secretariaat. Met enige trots stelt hij me voor als de zoon van zijn collega Theo Nelissen, die al net zo lang voor de vakbond werkt als hijzelf. Ik ben er verlegen mee maar ook geholpen. 

Voor het eerst besef ik dat mijn vader in deze vakbondsomgeving van betekenis is, waardoor dat nu ook uitstraalt naar mij. Daar ben ik hem dankbaar voor. Het maakt niet alleen mijn werk gemakkelijker, het geeft me ook het gevoel onder vrienden te zijn.

De ceremoniële opening en de procedures die nu eenmaal horen bij zo een congres gaan voornamelijk langs me heen. Ik vind het belangrijker om met de aanwezigen te praten en van gedachten te wisselen. De aanwezige Latino’s weten ondertussen wel wie ik ben. Zij zijn vooral druk met elkaar. Ik begrijp dat er voortdurend overleg wordt gevoerd over de inzet van CLAT als regionale organisatie van het WVA.

Dat is logisch want het belangrijkste werkstuk van het congres is een strategisch document van de hand van Emilio Maspero, algemeen secretaris van CLAT en vice-voorzitter van het WVA, waarin de grote beleidslijnen voor de nabije toekomst worden vastgelegd. 

Maspero heeft met zijn vakbondscollega’s een omvangrijk werkstuk afgeleverd dat vanwege zijn omvang al snel de welwillend kritische titel krijgt van “De bijbel van Maspero”, niet zo verwonderlijk natuurlijk in een wereldorganisatie met sterke christelijke wortels. 

Het woord bijbel slaat op de dikte van het document en de inhoud. Latijns Amerikanen zijn nu eenmaal breed-sprakerig én  breed-schrijverig. Woorden hebben in hun cultuur een emotionele betekenis die verder reikt dan het strikt functionele. En net als in de echte bijbel worden in het document uitvoerig beginselen, waarden en normen beproken.

Het is voor het eerst in de geschiedenis van het WVA en in de hele internationale vakbeweging dat een vakbond uit de derde wereld, in dit geval uit Latijns Amerika, het voortouw neemt om het internationale beleid van een wereldorganisatie te bepalen. Dat is niet alleen een hele eer maar ook een grote verantwoordelijkheid. 

Tegelijk, zo merk ik in de wandelgangen maakt het de CLAT vakbondsleiders zelfbewuster en trots. Er speelt zich op dit congres een stukje emancipatie af waarvan de volle omvang in de toekomst pas duidelijk kan worden. Latijns Amerika eist zijn plaats op op het wereldtoneel, te beginnen bij de internationale vakbeweging.

Het straalt ook af op de Aziatisch en Afrikaanse delegaties. Ook zij voelen zich meer erkend door de Europeanen. Ze zijn nieuwsgierig naar wat CLAT Nederland is en vragen aan me of het ook niet mogelijk is om zo een vereniging op te richten voor Afrika en Azië. 

Bij de Nederlandse delegatie is men niet onverdeeld gelukkig met het werkstuk van Maspero. Ton Bastiaansen is er van meet af aan positief over. Hij begrijpt het radicale taalgebruik en de radicale visie van Maspero vanuit zijn gesprekken met de Curacaose vakbondsman Oscar Semerel. 

Zijn vakbond maakt het op basis van maandelijkse bijdragen van bestuursleden mogelijk dat Oscar voltijds vakbondsbestuurder kan zijn voor zijn vakbond op Curacao.  Hij schrikt niet van woorden als revolutie en klassenstrijd, woorden die in Maspero’s werkstuk gebruikt worden om te sociale situatie in Latijns Amerika te duiden.

Andere NKV’ers hebben er moeite mee. Zij bekijken de wereld door de bril van de Koude Oorlog. Een al te eenvoudig wereldbeeld, maar wel een dat de wereldpolitiek sinds de Tweede Wereldoorlog domineert. 

Dat is niet uit leerstellige starheid maar omdat de ervaring hun heeft geleerd dat het gevestigd communisme (het reëel bestaande socialisme zoals het in de linkse studentenwereld heet) nu eenmaal een vijand is van kerk en geloof. Voor hen klinken woorden als klassenstrijd en revolutie eerder communistisch en bedreigend, dan bevrijdend.

Er wordt gekscherend tegen me gezegd dat ik met mijn CLAT opvattingen achter het IJzeren Gordijn thuishoor, het soort kritiek dat je ook krege te horen tijdens je verzet tegen de Vietnam Oorlog. Gelukkig zijn er ook NKV'ers die er anders over denken. Zij helpen een brug te slaan tussen de verschillende opvattingen. 

dinsdag 22 november 2022

OORLOGSBULLETIN 43. INTERNATIONALE SOLIDARITEIT MET OEKRAÏNE

 

In het door Russen veroverde Oekraïnse stadje Melitopol werd het Sovjet verleden in de persoon van Leninski hersteld.

VS President Good Old Joe Biden weet wat solidariteit is. Nee, niet voorschrijven wat en hoe, maar luisteren naar de mensen waarmee je solidair bent in dit geval met het volk van Oekraïne. Ondanks de betweters van deskundigen die allemaal een oplossing bij de hand hebben voor de oorlog (Elon Musk is er een van) herhaalt Good Old Joe nog maar eens dat er maar eentje voor het zeggen heeft hoe het verder moet en dat is president Zelensky van Oekraïne.

Ik herinner mij de debatten van de  jaren tachtig over Nicaragua. Het werd de solidariteitsvereniging met de Latijns Amerikaanse vakbeweging  CLAT voortdurend aangewreven dat ze luisterde naar de vakbonden in Nicaragua die vervolgd en onderdrukt werden door de regering. De revolutionaire regering bedoelde het toch goed, dus wat is dat voor gezeur over solidariteit. De kunst is dan om overeind te blijven tegenover papagaaiende pers, politici en aktiegroepen.

Good Old Joe blijft trouw aan zijn uitgangspunt en dat zal niet meevallen want er wordt wat geïntrigeerd, gesuggereerd en beweert door deskundigen van allerlei huize die menen te weten wat het beste is voor Oekraïne. Er worden ballonnetjes opgelaten, zichzelf belangrijk noemende  personen geïnterviewd die het kunnen weten enz.

Een man die op kousenvoeten probeert in te breken in de solidariteit met Oekraïne is tot mijn spijt de eerwaarde Gerrie van der List journalist bij EW.  Hij heeft grote moeite om sympathie te koesteren voor Oekraïne. In de column “Oekraïne mag echt niet klagen over onze steun”, noemt hij het een vreemd, corrupt land. ” Niet geheel onbelangrijk maar ik zou het toch eerder een land in oorlog noemen met een agressief, brutaal en zich grootmacht wanend Rusland.

Hij vindt dat Nederland vanwege “het lot van een vreemde natie de belangen van het eigen volk op de tweede plaats laat komen”. Hij wil maar zeggen we zitten zonder gas en olie omdat we Rusland moeten boycotten. We heffen sancties tegen Rusland die in ons eigen vlees snijden en tot overmaat van ramp ook nog eens niet helpen. Wil hij zaken doen met Rusland? Dat lijkt me niet verstandig.

Het is een bedrieglijk redenering van Gerrie. Misschien dat de analyse hieronder overgenomen uit een artikel op de CNN website hem kan overtuigen toch nog eens na te denken over hoe hij de winter denkt door te komen.

“Russian President Vladimir Putin’s invasion of Ukraine was never a run-of-the-mill border dispute. Even before it started, as Putin initiated – and continuously denied – his march to war, the importance of preventing Russia’s autocratic regime from gaining control of its neighbor, with its incipient democracy, was clear.
The historian Yuval Noah Harari has argued that no less than the direction of human history is at stake, because a victory by Russia would reopen the door to wars of aggression, to invasions of one country by another, something that since the Second World War most nations had come to reject as categorically unacceptable. “
  (Frida Ghitis, 7 november 2022)
 

maandag 23 maart 2020

GERUCHTMAKENDE MISSIE MET HARRY VAN DEN BERGH

Van links naar rechts, D66 Kamerlid Aad Nuis (1933-2007), PvdA kamerlid Harry van den Bergh (1942-2020) en CDA kamerlid Harry Aarts (1930) op de luchthaven van Guatemala.

Vorige week is Harry van den Bergh, oud PvdA kamerlid (1977-1987) en gemeenteraadslid in Amstelveen, overleden. Ik heb Harry gekend als partijgenoot en bondgenoot. Samen met Aad Nuis (D66) en Harry Aarts (CDA)  maakte hij op verzoek van de solidariteitsvereniging CLAT Nederland in 1982 een reis naar Midden Amerika, Venezuela en Haïti om zich persoonlijk op de hoogte te stellen van de mensenrechten aldaar en de positie van de democratische vakbeweging.

Als democraat steunde hij al langer CLAT Nederland in zijn strijd voor vakbondsrechten en democratie wat hem op veel kritiek kwam te staan van de PvdA Latijns Amerika Kommissie onder leiding van beroepsrevolutionair Piet Reckman, aanhangers van radicaal linkse actiegroepen en partijgenoten als kamerlid Eveline Herfkens, Europarlementslid Ien van den Heuvel  en partijvoorzitter Max van den Berg.


Harry van den Bergh(links) en Harry Aarts op bezoek bij de Nicaraguaanse vakcentrale CTN.


Onze reis begon in Guatemala waar we vanwege aanslagen en repressie niet konden spreken met de vakbondsmensen buiten het hotel. We hielden noodgedwongen zitting in ons hotel met als contactpersoon vakbondsveteraan José Pinzon. We spraken ook met een vertegenwoordiger van de werkgevers die tegen sociale hervormingen was en de vakbondsstrijd afdeed als communisme.

Op verzoek van de delegatie en met name van Harry bezochten we daarna het revolutionair Sandinistisch Nicaragua wat toen in het brandpunt stond van de Nederlandse politiek en het publiek. De Nicaraguaanse regering probeerde er een officieel regeringsbezoek van te maken wat averechts werkte. Met name op Harry. Hij eiste van de Nederlandse vertegenwoordiger Ton Schutte dat alles in het werk zou worden gesteld om de oppositie te ontmoeten wat uiteindelijk gebeurde. We spraken met vakbonden van CLAT, met de hoofdredacteur van de oppositiekrant La Prensa, met aartsbisschop Obando y Bravo en met regeringslid Sergio Ramirez. 



De 3 delegatieleden poseren met de Venezolaanse presidentskandidaat Luchinchi in hun midden op zijn kantoor in Caracas.

In Venezuela spraken we op verzoek van Harry met presidentskandidaat Luchinchi van de sociaal democratische partij Accion Democratica. Voor Harry was het belangrijk te weten wat de Venezolaanse sociaal democraten dachten over de ontwikkelingen in Midden Amerika. Die gaven de Sandinisten met veel mitsen en maren het zuinige voordeel van de twijfel.


De drie in gesprek met José Merced Gonzales, directeur van  het vormingscentrum UTAL in Caracas.

Met CLAT leiders spraken ze over de positie van de vakbeweging in heel Latijns Amerika en met George Fortuné,  Haïtiaanse vakbondsleider in ballingschap. Dat de situatie op Haïti zo dramatisch zou zijn, hadden we ons ook na het gesprek met Fortuné niet kunnen voorstellen. Bij gebrek aan georganseerde oppositie en vrije vakbonden konden we eenmaal op Haïti enkel vrijuit praten met de Belgische paters Van Scheut die al tientallen jaren sociaal werk doen in Ciudad du Soleil. Stad van de Zon, een wel heel erg misleidende naam voor een van de grootste, smerigste en armoedigste krottenwijken in de buurt van de hoofdstad Port au Prince, zo stelden we met eigen ogen vast.

Gesprek met de paters van Scheut in de ahctertuin van hun klooster in Port au Prince, de hoofdstad van Haïti.
Terug in Nederland vertelde Harry en zijn reisgenoten onder grote belangstelling van media, actiegroepen en instellingen over hun ervaringen. Vooral hun stevige kritiek op de Sandinistische regering van Daniel Ortega leidde tot felle reacties bij actievoerders, partijgenoten en kerkelijke organisaties als Solidaridad. De drie delegatieleden spraken hun steun uit aan de vakbondsstrijd voor democratie, vrijheid en sociaal rechtvaardigheid. Voor het eerst drong het tot een breed publiek door hoe ernstig en moeilijk de situatie was in Midden Amerika en dat de bewierookte revolutie in Nicaragua niet zo hoopvol was als men dacht. In dat opzicht was het een geruchtmakende missie. Ik wil Harry daarvoor alsnog bedanken. Hij ruste in vrede.

woensdag 26 februari 2020

AFSCHEID VAN HENK HOFSTEDE

Overleg tussen een CNV delegatie onder leiding van Henk Hofstede (links) en een delegatie van CLAT onder leiding van algemeen secretaris Emilio Maspero (helemaal rechts) in 1989 in het hoofdkantoor van CLAT in Venezuela.  De CNV delegatie bestond uit  Frits Hanko, voorzitter van de CNV industriebond, CNV Secretaris Peter Cammaert, Wim van der Jagt als penningmeester van de Industriebond en Anton Westerlaken, de intussen overleden opvolger van Henk Hofstede. Foto: petrus nelissen.

Op zaterdag 1 februari heb ik dan toch nog plotseling tijdens een indrukwekkende dienst in de Grote Kerk van Vianen afscheid moeten nemen van Henk Hofstede, voormalig voorzitter van het CNV. Henk is geboren in 1937 en was de laatste wat ik noem echte vakbondsman, waarmee ik wil zeggen dat nadat hij eerst zelf landarbeider was geweest, terecht is gekomen in de vakbeweging om van daaruit voorzitter ven het CNV te worden.

Henk sprak de taal van wat we doorgaans de gewone man noemen. Hij had dus geen kapsones. Drukte om hem was hem vreemd ook al hield hij zijn licht niet onder de korenmaat. Dat kan ook moeilijk als vakbondsman en zeker niet als voorzitter. Dan moet je niet bang zijn om je te laten gelden en je mond durven open te doen ook al staat bij wijze van spreken de premier van Nederland naast je.

Daarin herkende ik in hem mijn vader, die net als Henk eerst als arbeider heeft gewerkt om van daaruit districtsbestuurder van de NKV voedingsbond te worden, de latere FNV voedingsbond. Misschien dat Henk in mij die vakbondserfenis herkende. Hoe dan ook, het klikte tussen ons. We hadden niet veel woorden nodig om elkaar te begrijpen.

Nog mooier was dat we beiden betrokken waren bij de internationale vakbeweging, eerst de Latijns Amerikaanse bonden georganiseerd in de centrale CLAT en later in het Wereld Verbond van Arbeid, de voormalige Christelijke tak van de internationale vakbeweging, de oudste in de wereld, die helaas met de fusie tussen het IVVV en het WVA verdwenen is.

Henk droeg CLAT en het WVA een warm hart toe. Hij stond voor CLAT ook toen heel vooruitstrevend Nederland dacht dat een sociale revolutie mogelijk is zonder vrijheid van vakbeweging. Daar trok Henk net als CLAT een streep. Geen sociale revolutie zonder vakbondsvrijheid. De gedachte dat juist vakbonden de basis moesten zijn voor de ontwikkeling van sociale rechtvaardigheid, bracht hem er toe om binnen CNV een stichting op te richten ter ondersteuning van de vakbonden in de Derde Wereld.

Daarna moedigde hij me aan om te gaan werken bij het WVA in Brussel. Daar ben ik hem bijzonder dankbaar voor. Zo maakte hij het mede mogelijk dat ik aan mijn ideaal om me internationaal in te zetten voor sociale rechtvaardigheid kon blijven werken. Na onze pensionering onderhielden we het contact. We zouden elkaar binnenkort weer eens treffen bij een etentje samen met andere vrienden. Het heeft niet meer mogen zijn.

woensdag 21 maart 2018

AFSCHEID VAN OSCAR

Oscar in het hotel in Chili tijdens de vakbondsbijeenkomsten in 2014

Oscar is op 6 maart in Willemstad, Curacao overleden. Ik heb Oscar voor het laatst ontmoet in 2014 in Santiago de Chili tijdens een bijeenkomst van Latijns Amerikaanse vakbonden aangesloten bij de World Organization of Workers WOW. Hij zat in een rolstoel. Ook niet mis om zo ver te vliegen in een rolstoel. Oscar was geen lichtgewicht zodat het niet gemakkelijk was hem in de bus te laten stappen.

Het tekent hem dat hij er ondanks zijn rolstoel er bij wilde zijn. Hij was nog steeds actief in zijn vakbond op Curacao en internationaal. Als erevoorzitter van de Latijns Amerikaanse ouderenbond ijverde hij voor aansluiting bij de WOW. Hij werd met veel waardering en erkenning als een goeie bekende ontvangen.

Ik kende Oscar sinds het begin van de jaren zeventig van de vorige eeuw toen ik werkte bij de solidariteitsvereniging CLAT-Nederland, een vereniging die zich ten doel stelde de Sociaal-Christelijke vakbeweging in Latijns Amerika te steunen. Oscar was met zijn horecabond lid van CLAT en was via CLAT internationaal actief.


Oscar Semerel zit hier in het midden tijdens een vergadering van de Raad van CLAT in het midden van de jaren zeventig. Links op de foto CLAT adjunct algemeen secretaris Eduardo Garcia  en WVA confederaal secretaris Ernesto Molano. Rechts op de foto CLAT algemeen secretaris Emilio Maspero en nog 2 leden van de Raad.


Hij was in Nederland vanwege een probleem met een van zijn kinderen die naar een speciale school moest in Nederland. Hij maakte van de gelegenheid gebruik om vrienden van de voormalige katholieke voedingsbond op te zoeken waaronder met name voorzitter Ton Bastiaansen. Ton was tevens lid van het bestuur van CLAT-Nederland en zo kwam Oscar ook ons bezoeken  in Utrecht.
Zijn naam kende ik al. Dat kwam omdat de bestuurders van de vroegere katholieke voedingsbond elke maand 25 gulden betaalden zodat Oscar als vrijgestelde voor zijn vakbond op Curacao kon werken. Mijn vader was een van die bestuurders.

Op Curacao was hij een bekend vakbondsman met overal contacten. Zijn bond onderhandelde met de grote hotels op het eiland over collectieve arbeidsovereenkomsten. Als het tot een conflict kwam, deed hij een beroep op zijn Nederlandse collega’s om zijn bond te steunen door het sturen van protesttelegrammen en andere acties. Zijn bond kreeg ook geregeld technische ondersteuning.

Op een van zijn bezoeken vertelde hij over corruptie op het eiland. Voorstellen om dat openlijk in Nederland aan te kaarten vond hij te ver gaan. Dat zou het overleg met de hotels en de overheid kunnen schaden. Hij zocht liever op zijn eiland naar wegen om tegen de corruptie te vechten.

Internationaal was hij op veel fronten actief: in het bestuur van CLAT dat zetelde in het buurland Venezuela, op internationale conferenties van de ILO in Geneve, als voorzitter van de Latijns Amerikaanse Federatie van Voedingsbonden en als voorzitter van de Internationale Federatie van Boeren-, Hotel- en Voedingsbonden die was aangesloten bij het voormalige Wereld Verbond van de Arbeid WVA te Brussel.

Oscar was onvermoeibaar en plichtsgetrouw en dat allemaal ondanks de beperkte middelen die hem ter beschikking stonden.
Oscar moge je rusten in vrede. Het is je van harte gegund.


zaterdag 30 januari 2016

FRITS BOLKESTEIN

Frits Bolkestein in 1983

In het Vlaamse weekblad Knack nr.3 van dit jaar stond een interview met Frits Bolkestein met als titel ‘Fort Europa? We kunnen niet anders’.’ (blz. 61 e.v).  Dat interview gaat uiteraard over de problemen van vandaag en dan vooral Europa en de vluchtelingencrisis. Zoals bekend zit Bolkestein nooit om straffe uitspraken verlegen. Dat roept nogal eens irritaties op maar het valt niet te ontkennen dat hij daarmee ook menig debat over een actueel probleem heeft opgestart. Bolkestein was nooit bang voor een goede polemiek. Kom daar tegenwoordig nog eens om bij politici. Ze zijn nog dunner gezaaid dan vroeger.

Ik mag Frits Bolkestein wel ondanks dat ik het lang niet altijd met hem eens ben. https://nl.wikipedia.org/wiki/Frits_Bolkestein Je kon het met hem eens worden waar je het over oneens was. Aan het begin van zijn politieke carrière in de Tweede Kamer begin jaren 80 van de vorige eeuw, had hij een poos Latijns Amerika in zijn portefeuille. Daar kon je toen als politicus nog wat mee omdat het continent als gevolg van bloedige revoluties en burgeroorlogen (Nicaragua en El Salvador) veel aandacht kreeg van de media en een hele stoet van actiegroepen en dus ook van de Minister van Buitenlandse Zaken en de Tweede Kamer. PvdA en CDA hadden toen zelfs een aparte Latijns Amerika commissie. 

Bij die stoet actievoerders hoorde toen ook de vereniging CLAT Nederland waar ik directeur van was. CLAT Nederland was een solidariteitsvereniging met de overkoepelende Latijns Amerikaanse vakbond CLAT die banden had met de FNV maar vanwege zijn Christelijke achtergrond vooral met het CNV.  Het lukte mij na enig telefonisch overleg een gesprek te krijgen met Bolkestein in het gebouw van de Tweede Kamer. Dat was toen voor een actiegroep als CLAT Nederland uitzonderlijk want de actiewereld meed de VVD als ware het de pest. In de ogen van linkse actievoerders was de VVD een partij van rechtse ballen en ondernemers die het het volk zouden onderdrukken en uitbuiten. Als linkse idealist wil je daarmee niet gezien worden.

Dat voormalig rechtse ballen imago kwam o.a. door het optreden van voormalig VVD leider Wiegel. Ik herinner me nog Vietnam discussie avonden in Nijmegen waar Wiegel namens de VVD voor een gehoor van anti-Vietnam betogers sprak. Wiegel liet zich door geen enkele slogan uit de zaal van zijn stuk brengen. Integendeel, het was alsof hij rechtser werd naarmate de zaal feller en kritischer op hem reageerde. Ik verdenk hem ervan het imago van rechtse bal gecultiveerd te hebben als een vorm van politieke provocatie van links. Maar hij was natuurlijk ook politiek pragmatisch genoeg om daar waar nodig compromissen te sluiten. 

Na mijn terugkeer uit Latijns Amerika als voormalig VN medewerker was het voor mij duidelijk dat de VVD hoe dan ook een democratische partij was en derhalve op het punt van democratie aanspreekbaar moest zijn. Dat bleek te kloppen toen ik met Bolkestein sprak. Ik herinner me zijn woorden niet meer exact maar ze komen erop neer dat hij weliswaar niet gecharmeerd was van vakbonden maar dat hij als democraat de vakbeweging respecteerde. Tijdens het gesprek kon ik hem ervan overtuigen dat voor CLAT in Latijns Amerika de democratie de enige begaanbare weg was voor de emancipatie (bevrijding) van de werknemers en dat CLAT daarom politieke en financiële steun verdiende vanuit Nederland. Vanaf die tijd konden we het verhaal van CLAT Nederland voortaan ook kwijt aan de VVD.

In de actiewereld en bij linkse mannen en vrouwen van Niet Gouvernementele Organisaties als NOVIB, CEBEMO en ICCO werd deze strategische zet van CLAT Nederland naar het democratische politieke midden in Nederland heftig bekritiseerd. Het werd gezien als verraad aan de goede zaak, aan de linkse revolutie die met de Sandinistische overwinning in Nicaragua een nieuwe opleving in Latijns Amerika en dus ook in Nederland kende. Een tweede Cuba leek alsnog mogelijk te zijn. 


Bij CLAT Nederland zagen we dit natuurlijk heel anders, namelijk als het verder uitbouwen van een zo breed mogelijke Nederlandse politieke steun aan de arbeidersbeweging CLAT in Latijns Amerika. Het politieke optreden van CLAT Nederland was daarbij in overeenstemming met de democratische beginselen van CLAT. CLAT was er zelfs van overtuigd dat in ondemocratische systemen, zowel van rechts als links, de werknemers altijd de hoogste prijs betalen voor de onvrijheid en de politieke onderdrukking. Een opvatting die CLAT Nederland zonder voorbehoud onderschreef.