AMERIKAANS NEO-IMPERIALISME IN VENEZUELA, CUBA EN MEXICO?

Je kunt wel zeggen dat met de komst van Trump de VS weer terug zijn in Latijns Amerika. De laatste decennia hebben de meeste Amerikaanse presidenten Latijns Amerika min of meer met rust gelaten. 

Min of meer want de Amerikaanse sancties tegen Cuba bleven gehandhaafd en met de verkiezing van Maduro kwam ook Venezuela in het vizier voor sancties. Met Mexico was vooral wrijving over de vluchtelingenstroom. Het beleid was er op gericht de instroom te beperken met behulp van grenscontroles. Zonder veel resultaat.

De Spaanssprekende minderheid in Amerika is intussen uitgegroeid tot een aanzienlijke minderheid van rond de 60 miljoen Hispanics, dat is ongeveer 20% van de Amerikaanse bevolking. Spaans is de tweede taal in Amerika. Er zijn steden en hele regio’s waar je bijna alleen maar Spaans hoort.

Trump heeft een ander veel breder veiligheidsbeleid dan de Democraten met als doelen beheersing van de migrantenstroom, uitschakeling van de drugscriminaliteit, voordelige handel en terugdringing van Russische en Chinese invloeden op het Amerikaans continent.

Inmiddels hebben we kennis gemaakt met zijn aanpak van de illegale migranten in de VS. Dat werd grof en met veel geweld in gezet door de speciale opsporingsdienst ICE. Het leek er even op dat Trump bezig was een soort parallel legertje te vormen dat de democratische rechtsorde zou kunnen ondermijnen. Dat lijkt nu (voorlopig?) een halt toegeroepen.

Al even spectaculair en illegaal volgens internationale rechtsnormen zijn de aanvallen van de Amerikaanse marine   op veronderstelde drugsbootjes in de Caraïbische zee. Ze worden met gerichte schoten tot zinken gebracht. Van een enkel geval is bekend dat zelfs de overlevenden alsnog werden gedood.

Trump heeft met dit optreden openlijk de oorlog verklaard aan de Latijn Amerikaanse drugsmaffia. Hij schuwt daarbij niet om rechtstreeks met het leger in te grijpen in een land. Hij liet de Venezolaanse president Maduro en zijn vrouw met geweld ontvoeren. Beiden zouden betrokken zijn bij de drugsmaffia.

Daarna heeft in Venezuela nog geen machtswisseling plaatsgevonden maar wel een aanpassing van het beleid met minder openlijke onderdrukking, vrijlating van politieke gevangenen, aanpassingen van wetgeving i.v.m. eigendomsrechten en regeling van schulden zodat investeerders veilig terug kunnen keren. 

Over democratisering spreekt Trump niet. Dat was een prioriteit van de Democraten. Trump's prioriteit is veiligheid en business, oliebusiness en grondstoffen wel te verstaan. 

In de vorige eeuw zou een Amerikaanse interventies geleid hebben tot heftige demonstraties in Latijns Amerikaanse hoofdsteden. Die tijd lijkt voorbij. Het geloof en de steun van linkse regimes lijkt politiek te zijn gemarginaliseerd. Het Venezolaanse regime was daarvoor te ongeloofwaardig geworden.

Men kan rustig aannemen dat de meerderheid van de Venezolanen (7 tot 8 miljoen Venezolanen zijn gevlucht!) het prima vindt dat Trump president Maduro heeft verwijderd. Ze hopen dat er verkiezingen komen, maar daar zal Trump ze dus niet direct in steunen.

Al in 2008 zag je op Cuba dit soort armzalige winkeltjes. Vijftig jaar na de Cubaanse revolutie was de armoede op het platteland nog altijd even groot. De foto is gemaakt in het toeristenplaatsje Viñales. 

Met het in staat van beschuldiging stellen van Raul Castro, voormalig generaal, minister van defensie en vooral broer van Mister Revolutie Fidel Castro zelf wordt de druk op Cuba opgevoerd.

Een die druk is al hoog. De Amerikaanse zeeblokkade legt het land zo goed als lam. Minister Rubio heeft met zijn 100 miljoen dollar toespraak voor TV in het Spaans (hij is Cubaan van afkomst) de Cubanen ook nog eens een flinke worst voorgehouden.

Een worst die het communistisch regime heeft afgewezen omdat ze niet de controle krijgt over het geld. Minister Rubio wil de kerk en onafhankelijke stichtingen inschakelen om de humanitaire hulp te verspreiden onder de bevolking.

Dat zou wat op gang kunnen brengen. De bevolking weet maar al te goed dat het regime en dan vooral de legerleiding goed voor zichzelf zorgt. In feite is het leger eigenaar van de economie. Maar hoe precies het volk zal reageren blijft afwachten. Zeventig jaar onderdrukking gaat niet in je koude kleren zitten.

Al in 2007 zag je in busstation borden met zelf gemaakte pamfletten waarin mensen vragen om inlichtingen over een verdwenen geliefde, meestal vrouwen. Veel verdwijningen worden toegeschreven aan de drugskartels.

Een apart geval en veel ingewikkelder ligt de Amerikaanse bemoeienis met Mexico. Tijdens zijn tarieven oorlog is Trump begonnen president Scheinbaum flink onder druk te zetten om kopstukken van drugskartels uit te leveren.

Dat heeft ze intussen gedaan. Er zijn kopstukken uitgeleverd of ter plekke doodgeschoten tijdens gewelddadige confrontaties tussen leger en drugsmaffia. Ze heeft daarbij min of meer heimelijk samengewerkt met de Amerikaanse geheime diensten (CIA en DEA). Ze moest wel want Trump heeft de kartels gebrandmerkt als terroristische organisaties. 

Veel Mexicanen zijn de gewelddadige moordpartijen, intimidaties en massale verdwijningen waaronder veel vrouwen, al lang zat. Zij voelen zich al jaren in de steek gelaten door de eigen regering. Veel Mexicanen hebben daarom hun hoop gevestigd op Trump.

Inmenging van Amerika in Mexicaanse politiek ligt in Mexico heel gevoelig. Tot voor kort was het voor links geen probleem om de bevolking tegen Noord Amerikaans imperialisme te mobiliseren. Het is een teken aan de wand dat dat niet gelukt is, op een enkele manifestatie in Mexico-stad na. 

De Mexicanen weten maar al te goed dat veel partijgenoten van president Scheinbaum tot in de hoogste regionen zoals gouverneurs en senatoren ook op de loonlijst staan van kartels.

Trump weet dat ook en voert nu de druk op Scheinbaum op om ook deze partijgenoten aan te pakken. Scheinbaum houdt nog vol dat haar partij niet betrokken is bij de drugshandel maar het wordt steeds moeilijker om haar te geloven. De meerderheid van de Mexicanen vertrouwt haar al lang niet meer. 

De vraag is hoe lang Scheinbaum nog kan balanceren tussen de partij, Trump, de kartels en de diepe wens van Mexicanen om van de drugsmaffia af te komen. 

CUBA EN HET LINKSE GEBAAR

Bovenaan: ter verdediging van de democratie. Onderaan: Mexico, Spanje en Brazilië sturen een berichtje naar Trump: vragen om de territoriale integriteit van Cuba te respecteren.

Half April was er een bijeenkomst in Spanje van socialistische leiders uit de hele wereld onder de naam Global Progressive Mobilisation. Het woord socialisme is blijkbaar electoraal gedegradeerd zodat het meer en meer wordt vervangen door Progressief zoals in Nederland onlangs. In Vlaanderen opereren de socialisten dan weer liever onder de naam Vooruit. Valmingen zijn taalgevoelige voor woorden overgenomen uit den vreemde.

Op de agenda stonden o.a. de hervorming van de VN Veiligheidsraad, intussen een machteloos instrument geworden ter handhaving van de vrede in de wereld, en het belasten van miljardairs. Maar een opvallende punt was toch ook de solidariteit met Cuba.

Dat land wordt door president Trump met een olie blokkade economisch gewurgd al hoewel laatstelijk Trump een Russisch olieschip ongemoeid naar Cuba liet varen. Maar dat is natuurlijk maar een druppel op de gloeiende plaat.

Volgens de socialisten is er als gevolg van deze blokkade sprake van een humanitaire crisis. Het tragische van Cuba is dat deze humanitaire crisis al tientallen jaren aan de gang is zonder dat de socialisten van Spanje en andere landen als Mexico en Brazilië erin geslaagd zijn om ook maar en titel of jota te veranderen aan die crisis die het gevolg is van de communistische dictatuur van de familie Castro cum suis.

Toen ik het eiland in 2008 (50 jaar na de communistische staatsgreep van commandante Fidel Castro)  bezocht was er al sprake van een ernstige crisis. Er was weliswaar geen hongersnood, maar de armoede was schrijnend. Vergeleken met de Dominicaanse Republiek, om maar niet te spreken van andere Caraïbische eilanden waaronder ook Curacao en Aruba, is Cuba een onderontwikkeld en bijna achterlijk eiland.

Schoolklas van kinderen met een beperking in Havana (2008). Er mag dan gebrek aan van alles zijn, de rode das van de revolutie blijft verplicht.

Van de alom geroemde gratis gezondheidszorg is al jaren niets over. Op onze wandeltocht door Havana stuiten we op een schooltje voor kinderen met een beperking. Ik had een zo een armetierig lokaal nog nooit gezien in Latijns Amerika behalve in afgelegen, dun bevolkte gebieden. 

De docenten vertelden dat ze helemaal niets hebben om de kinderen mee bezig te houden.Ze vroegen ons of zij niet konden helpen al was het maar met wat schrijfwaar en papier. Toevallig hadden we wat balpennen bij ons bestemd voor een verboden vakbond van onderwijzers. We hebben de pennen toen maar aan hun gegeven.

Openbaar vervoer in het stadje Viñales

Op onze reis naar het binnenland leerden we dat er nauwelijks openbaar vervoer is terwijl je toch in de rest van Latijns Amerika overal de bus kunt nemen, zelfs in de meest afgelegen streken. Voor toeristen rijden in Cuba speciale, beter onderhouden bussen. De breed aangelegde wegen zijn leeg op een enkele auto na. Langs de weg staan mensen die een lift willen. Ondanks dat het verboden is, neemt de buschauffeur af en toe een passagier mee.

Terug in Havana liepen we uit nieuwsgierigheid een hal binnen. We zagen wat tafeltjes met wat schamele groenten en fruit te koop liggen, resultaat van eigen teelt. Die is eigenlijk verboden maar wordt oogluikend toegelaten zo lang er niet teveel wordt aangeboden.

De verkoop uit eigen teelt wordt op heel kleine schaal toegestaan.

Vlees is voor de gewone Cubaan onbetaalbaar. Alleen in restaurants voor toeristen staat vlees in beperkte mate op het menu. Het meest krankzinnige is dat je op een eiland als Cuba dat midden in de Caraïbische zee ligt nergens vis of garnalen kunt eten. Je ziet ook bijna nergens boten terwijl op elk eiland waar dan ook in de wereld het stikt van vissersboten op stranden en in baaien. Maar op Cuba zijn ze verboden omdat ze gebruikt kunnen worden om het eiland te ontvluchten.

Bonnenboekje winkel in Havanna

Toch hebben we garnalen gegeten. Illegale garnalen want alle officiële vangst wordt geëxporteerd. Die export is net als de productie van rum en sigaren in handen van het leger. De legertop beschikt zo ongeveer over de helft van alle economische activiteiten op het eiland.

Voor zover er op het eiland geld binnenkomt is dat dankzij het toerisme en vooral dankzij gevluchte Cubanen die vanuit Amerika en de rest van de wereld geld en goederen sturen naar familie, vrienden en bekenden. Vanzelfsprekend wordt deze import naar socialistische gewoonte zwaar belast met een tarief van meer dan 50%.

Het communisme heeft het eiland niet alleen armoede gebracht maar vooral ook onderdrukking. Er bestaat sinds de revolutie van 1958 die het eiland heette te bevrijden van de dictatuur van Trujillo, geen vrijheid van meningsuiting of vereniging, geen vrije verkiezingen, geen andere krant dan die van de communistische partij enz.

Dat is het Cuba dat we zagen en dat nu door de olieblokkade in een nog grotere crisis wordt gestort. Dat deugt niet, maar van Trump weten we dat hij als vastgoedhandelaar niet geïnteresseerd is in het lot van de bewoners van vastgoed. 

Maar wat te denken van de socialistische landen Spanje, Brazilië en Mexico die op hun wereldcongres in Spanje verklaren dat ze “tot op de dag van vandaag geloven dat geen enkel volk klein is, maar juist groot en standvastig wanneer het zijn soevereiniteit en het recht op een volwaardig leven verdedigt?”

Maar dat is nu juist waar het de Cubanen al sinds de revolutie aan ontbreekt. Hen wordt door het communistisch regime geen waardigheid, geen vrijheid en geen mensenrechten gegund. Blijkbaar gaat het deze drie landen niet om de mensenrechten van de Cubanen maar om een mooi groot linkse gebaar tegenover president Trump. 

Zie ook de blog "Armoede in Kleur op Cuba" van 26 maart j.l.

 

CORRUPTIE BIJ ADOPTIE EN PROSTITUTIE

Dominicaanse Republiek 1980

 

Wie stond er pakweg 40 jaar geleden bij stil dat een volwassen geadopteerd kind meer zou willen weten over zijn of haar biologisch ouders? In de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw leek adoptie van pas geboren kansloze kinderen uit ontwikkelingslanden (of Derde Wereld landen) een mooie manier om de armoede in de wereld te bestrijden.

De bloedband leek toen van ondergeschikt belang vergeleken met hun armoede totdat ze eenmaal volwassen nieuwsgierig werden naar hun biologische ouders. 

Bij hett onderzoek naar hun afkomst stuiten geadopteerde kinderen op corruptie in het land van geboorte. Ook daar dachten we toen hier niet aan. We dachten dat het daar hetzelfde aan toe gaat als hier, misschien iets minder gereguleerd. 

Aan  brutale vervalsing van geboortepapieren, paspoorten en misbruik van namen dacht men niet, ook niet bij de in adoptie gespecialiseerde stichtingen. Die waren bezig met het goede doel. Dat corruptie in de meeste Derde Wereld landen een normaal onderdeel van het leven is, viel buiten onze horizon.

Wie in Mexico geboren is, kan alleen maar het land met een Mexicaanse paspoort. Dat is op zich probleem als je maar de nodige papieren kunt overleggen. Voor de aanvraag van een paspoort heb je het geboortebewijs van de gemeente nodig. 

Bij gebrek aan kopieerpapier kon de gemeente mij tot twee keer toe niet helpen. Een VN collega maakte me duidelijk dat de ambtenaar in kwestie een kleine tegemoetkoming verwacht ook al zijn volgens de wet de geboorte aktes gratis. Geen geld, geen papieren. Toen ik bij de derde keer mijn VN paspoort tevoorschijn haalde in plaats van geld, kreeg ik alsnog de benodigde kopieën. 

Tijdens het wachten, sprak ik een vrouw van indiaanse afkomst. Zij vertelde dat ze moest betalen voor de geboorte akte terwijl ze weinig geld heeft. Ze hoopte dat de prijs niet al te hoog zou zijn. 

In Costa Rica moesten we vlak voor vertrek een migratie ambtenaar omkopen omdat hij de geldige papieren van mijn pas geboren dochter niet goed keurde. In plaats van een paspoort voor haar, daar was geen tijd voor, had ik een document van het Ministerie van Binnenlandse zaken waarin toestemming tot vertrek werd verleend. Dat was onvoldoende volgens de ambtenaar. Twintig dolla bleek genoeg te zijn.

Een heel ander verhaal is de smokkel van jonge meisjes uit de Dominicaanse Republiek die ingezet werden in de prostitutie in Antwerpen en Rotterdam. De jonge vrouwen kwamen naar Nederland als zogenaamde dochters van een Dominicaanse vrouw die met haar Antilliaanse man in Nederland woonde.De vrouw regelde met behulp van corrupte ambtenaren de papieren voor deze meisjes zodat ze legaal Nederland konden binnenkomen. 

MEXICAANSE GEZINNEN

 

Platteland 1976 (ingekleurde foto)

Acapulco, 1976

Tepoztlan 1976

Mexico-stad 1978

Huasca 1978

San Miguel Regla, 1978

Busstation Mexico-stad 1978

San Miguel Regla 2010

MEXICO: VAN BOERENDORP NAAR MAGISCH DORP

Plattegrond van het "park van de Zalm" in San Miguel Regla. Linksonder het grote meer met bootjes en kabelbanen. Rechts het meer voor het kweken van zalm. In de rode cirkel zijn restaurants. Links de zwembaden voor kinderen en ouderen. Daarnaast zijn er nog allerlei kleinere attracties. Entreegeld is ongeveer € 5,- per persoon.

Wat moet een dorpje in de bergen van Mexico doen opdat zijn ongeveer 70 boerengezinnen en nog wat kleine ondernemers het beter krijgen? De landbouw is kleinschalig en als bedrijfsvoering onrendabel. 

Het ontbreekt aan landbouwkennis, geld en kredieten en middelen om de landbouw winstgevender te maken. De stukjes grond zijn goed om er wat voor eigen gebruik op te bouwen (maïs en bonen) maar voor een beter inkomen moet je weg uit het dorp, naar de grootstad of verder weg naar bijvoorbeeld Noord Amerika.

Ik weet niet precies hoe lang geleden, misschien wel 20 jaar, kwam een overheidsdienst van de staat Hidalgo op het idee om in het dorp samen met andere nabij gelegen pitoreske dorpen een project ter bevordering van het toerisme te beginnen. 

Er zijn kleine muziekgroepjes die voor een kleine vergoeding verzoeknummers aan je tafel spelen. 

De omstandigheden waren er naar. De nabij gelegen hoofdstad Pachuca van de staat Hidalgo groeide als kool. De gedachte was dat de nieuwe inwoners in de weekeinden graag de bergen in zullen trekken om zich te ontspannen, frisse neus te te halen en rust te krijgen. 

De menukaart

Het dorpje beschikt over het voordeel dat er al een tot luxe hotel omgebouwde hacienda is, dat het in de bergen ligt met een stuwmeer dat niet meer gebruikt wordt door de elektriciteitsmaatschappij en dat de boerengemeenschap beschikt over een flink bos met twee grote natuurlijke meren.

Jonge - smachtende - liefde in het park.

De dorpsraad stemt in met het idee van het ministerie voor toerisme dat het bos met de meren een park voor toeristen wordt. Vanaf dat moment wordt met hulp van overheidsinstanties het dorp onder de naam “Magisch Dorp” (Pueblo Magico) omgesmeed tot een toeristisch trekpleister met het park als centrum voor recreatie.

Bij Don Gustavo kun je een paard huren voor een rit door het bos.

In het park komen allerlei activiteiten waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de aanwezige natuurlijke mogelijkheden. In een van de meren wordt een kweekvijver voor zalm aangelegd. Er komen in cirkelvorm gebouwde restaurants die gerechten met vers gevangen zalm aanbieden, er komen bootjes op te meren, boven de meren een kabelbaan, er worden paarden verhuurd en motoren op 4 wielen, er komen zwembaden, een kinderbad met gezellige winkeltjes enz. enz.

Het kinderbad is nog weinig bezocht. Het water is nog te koud.

De kleine boeren bouwen her en der op hun land kleine hotelletjes voor de bezoekers van het park. Kortom, het park wordt een centrum voor werk en inkomen voor de plaatselijke bevolking. Met de groei van de nabijgelegen hoofdstad Pachuca komt het toerisme op gang. San Miguel verandert langzaam maar zeker van een boerendorp in een toeristen dorp. De toekomst zal leren of dit een duurzame ontwikkeling is.

Een van de gezellige winkeltjes bij het zwembad waar je ook wat kunt drinken.