vrijdag 19 juli 2024

50. AMERICA LATINA. COLOMBIAANSE SCHRIJVER GARCIA MARQUEZ

De Colombiaanse schrijver Gabriel Garcia Marquez (1927-2014) in gesprek met de Cubaanse dictator Fidel Castro (1926-2016). Het is en blijft vreemd dat terwijl Marquez als schrijver in kaart brengt hoe geweld de Latijns Amerikaanse samenleving aantast, hij bevriend was met een dictator. Had Marquez geen hoge pet op van democratie om geweld uit te bannen? Maar ook moet gezegd worden dat hij zijn vriendschap met Castro gebruikte om bijvoorbeeld een tot 20 jaar veroordeelde vakbondsman (Reinol Gonzalez) vrij te krijgen.


Na de terugreis met een tussenstop in Parijs zodat Alvaro de sfeer van de stad kan proeven en de verplichte hoogtepunten bezoeken, komen Martha en Lorena aan op Schiphol. Met hen maken we uitstapjes naar diverse bekende en toeristisch gezien verplichte Nederlandse plekken als Marken, Volendam, Kinderdijk, Zaandam, Utrecht en Amsterdam. Nederland in vogelvlucht. Gelukkig is Nederland geen groot land zodat je in een dag heel wat kunt zien.

Alvaro schrijft op mijn verzoek een stukje voor ons tweemaandelijkse tijdschrift Latijns Amerika over schrijver en landgenoot Gabriel Garcia Marquez. Die is hier in Nederland vooral bekend geworden met zijn boek Honderd Jaar Eenzaamheid. 

“De boeken van de Colombiaanse schrijver Gabriel Garcia Marquez - “Honderd jaar eenzaamheid”, “Het kwade uur” en “De kolonel ontvangt nooit post” weerspiegelen de politieke werkelijkheid van Colombia en van Latijns Amerika in het algemeen. De landen van Latijns Amerika hebben sedert hun onafhankelijkheid bijna voortdurend, hetzij openlijk hetzij ondergronds, in een staat van geweld verkeerd. Aldus verschijnt het thema van geweld, gepaard aan onderdrukking in het werk van Marquez, middels misvormingen die het in omgeving en personen teweeg brengt. Omdat geweld in deze samenleving een constante is, komt het aan de mensen voor als een natuurverschijnsel…Als dragers van het geweld  en de onderdrukking verschijnen politieke partijen, Noord Amerikaanse ondernemingen, kolonels, soldaten en priesters ten tonele. Zij allen vertegenwoordigen een of andere vorm van macht: de politiek, het imperialisme, het leger en de kerk.” (Latijns Amerika Augustus 1974, no.4, jaargang 5)

Ik citeer dit stukje omdat het duidelijk maakt dat de werkende bevolking in Latijns Amerika niet meedeelt in de macht en dat nu is precies de reden van het bestaan van CLAT als arbeidersbeweging in Latijns Amerika en wij als solidariteitsvereniging in Nederland.

Het zijn vooral rechtse autoritaire en dictatoriale regeringen vaak met generaals zoals in Chili na de staatsgreep tegen de democratisch gekozen president Allende, in Brazilië, Bolivia, Paraguay en Guatemala om een kleine selectie aan landen te noemen die de arbeidersbeweging en de vakbonden met geweld muilkorven. Er zijn zo goed als geen landen in het continent waar vakbonden vrijheid van vereniging en onderhandeling hebben.  

Maar ook en helaas linkse revolutionairen, communisten en aanverwanten die beweren uit naam van de werkenden klasse de macht te willen nemen, sluiten na hun machtsovername dezelfde werkende klasse van deelname aan de macht uit. Het scherpste zien we dat in Cuba waar Fidel Castro uit naam van de revolutie de vrije, democratische bonden de nek heeft omgedraaid. 

Die democratische solidariteitsboodschap komt in Nederland goed over, zo blijkt tijdens een ledenvergadering van de vereniging. Het aantal leden is groeiend en bedraagt nu bijna tweeëneenhalf duizend waardoor de financiële steun aan CLAT in Latijns Amerika voor dit jaar nog verhoogd kan worden met 10.000 gulden tot in totaal 40.000. De vereniging maakt de helft van zijn ledenbijdragen over naar CLAT. 

Er wordt steeds meert samengewerkt met andere actie en solidariteitsgroepen zoals de Chili-aktie, het Brazilië Tribunaal (de vereniging heeft het secretariaat van de Nederlandse tak van het Tribunaal), Peru-Aktie, Guatemala-aktie, Suriname-aktie en verschillende protestakties tegen onderdrukking en vervolging. De meeste actiegroepen zijn opgericht door mensen die het betreffende land ooit bezocht hebben. Vaak wonen er vrienden of bekenden van hen.  

Juridisch gezien opereren deze actiegroepen als stichtingen terwijl CLAT Nederland een vereniging is met een op een ledenvergadering gekozen bestuur. De oprichters hebben bewust voor een vereniging en niet voor een stichting gekozen vanwege de democratische grondslag die vakbonden hebben, ook in Latijns Amerika. Voor de vereniging is democratie uitgangspunt en anker voor de eigen beleden solidariteit met de vakbeweging in Latijns Amerika.  

Dit jaar bestaat de vereniging 5 jaar. Er wordt op de ledenvergadering een werkgroep ingesteld om tegen het einde van het jaar activiteiten  te organiseren die de aandacht zullen vestigen op onderdrukking en protest van de vakbonden in Latijns Amerika en de benodigde solidariteit vanuit Nederland om de democratische vakbeweging te versterken.

 

donderdag 18 juli 2024

6. HOE ZIT DAT IN OSS? DE PIL

Koningin Juliana in 1961 op werkbezoek bij de researchafdeling van Organon. (Harry Pot, 1961, Wikimedia Commons). De productie van de baanbrekende anticonceptiepil vond algauw niet alleen in Amerika plaats. Ook bij het in 1923 door dr. Saal van Zwanenberg (1889-1974) opgerichte Organon in Oss, dat voortkwam uit familiebedrijf Zwanenberg's Slachterijen en Fabrieken, deed men al in de jaren vijftig onderzoek naar de werking van de pil. Het farmaceutische bedrijf zou uiteindelijk zelf een anticonceptiepil ontwikkelen die tot op de dag van vandaag in de hele wereld wordt gebruikt. (Brabants Erfgoed)


Het Vaticaans concilie betekende het einde van het bisschoppelijk mandement van 1954 waarin de bisschoppen de katholieke gelovigen opriep trouw te blijven aan de katholieke zuil.



“Op 30 mei 1954 brachten de Nederlandse bisschoppen, met aan het hoofd kardinaal de Jong een herderlijk schrijven (Mandement) uit over de katholiek in het openbare leven. Kernpunten van het Mandement waren een verbod voor katholieken om lid te zijn van de socialistische vakbeweging NVV en om regelmatig socialistische vergaderingen bij te wonen, socialistische pers te lezen of naar de VARA te luisteren…Het lidmaatschap van de PvdA werd ontraden, maar de uiteindelijke beslissing daarover was een zaak van het eigen geweten. Wel stelden de bisschoppen dat een doorbraak van katholieken naar de PvdA afbraak van de eigen katholieke partij KVP betekende. (Mandement van 1954) 


Bisschop Bekkers (1908-1966) van het bisdom Den Bosch luidde de nieuwe Roomse tijd in door de ideeën van het Tweede Vaticaans Concilie te vertalen naar de gewone katholieken in televisiegesprekken. In een berucht TV interview in het KRO actualiteiten programma Brandpunt noemde hij de eigen verantwoordelijkheid van de gelovigen het uitgangspunt van zedelijk gedrag.


“Bewegende beelden op een beeldbuis? In 1951 was de eerste landelijke televisie-uitzending in Nederland! Het ging na tien jaar van wederopbouw beter met Nederland. Mensen konden rond 1960 meer geld besteden en kochten luxegoederen, zoals televisies, koelkasten en stofzuigers. Televisiekijken werd een belangrijke vrijetijdsbesteding. Sommige mensen waren bang dat de televisie een slechte invloed had op de samenleving. Bisschop Bekkers (1908 - 1966) niet. Hij was de meest geliefde bisschop die Brabant ooit kende. Hij was de enige echte 'televisiebisschop' van Nederland. Waarom kreeg hij die naam?” (Bekkers, de televisiebisschop)

Met zijn pastorale inzicht bevrijdde hij de katholieke gezinnen van de toen heersende benepen, burgerlijke katholieke moraal. 


"Monseigneur Bekkers, van huis uit een eenvoudige, vrome boerenzoon, betoogde modernistische opvattingen in verschillende morele kwesties. Volgens Bekkers moest de Kerk niet een strenge moraal voorschrijven, maar tegemoetkomen aan de wensen van de gelovigen. Zijn opvattingen werden meer ingegeven door pastorale overwegingen dan door wetenschappelijke bezinning. Spraakmakend was zijn mening over de geboorteregeling die hij verwoordde op 21 maart 1963. Bekkers vond dat gelovigen zelf moesten beslissen over het gebruik van de anticonceptiepil. Zonder het woord 'anticonceptiepil' te gebruiken, benadrukte Bekkers dat ouders hun eigen geweten moeten volgen bij het bepalen van het kindertal.” (Wikipedia : Wilhelmus Marinus Bekkers)


De ironie van de geschiedenis is dat in de katholieke stad Oss de pil Lyndiol werd gemaakt door Organon. De pil maakte de individualisering van de vrouw praktisch mogelijk. Het al dan niet krijgen van kinderen was voortaan haar verantwoordelijkheid, al dan niet met haar partner. De seksuele bevrijding van de vrouw begon bij Organon in Oss.

Hett is een ingrijpend verandering in de ordening der dingen. Het voorspel tot het feministische "baas in eigen buik” is begonnen. Het individu is voortaan het uitgangspunt, niet het gezin, de (geloofs)gemeenschap of andere collectiviteiten.

De individualisering onder katholieken, ook in de wet (gelijkheid man en vrouw) werd gevolgd door democratisering (individuele mondigheid en inspraak) en verdergaande secularisering, de terugtrekking van de kerk als geestelijk oriëntatiepunt. 

Individualisering, democratisering en secularisering heten de drie pijlers te zijn van de vooruitgang. Voortaan staan progressieven tegenover conservatieven. Uiteraard vond dit vooruitgangsdenken zijn weg in de politiek, in nieuwe politieke partijen als D66 en de PPR ook in Oss. De jongeren bleken de gevoeligste antenne voor deze veranderingen te hebben. Zij kwamen daardoor in conflict met de vorige generatie, een zo diep conflict dat het zijn uitwerking heeft tot vele decennia daarna, ook in Oss.



woensdag 17 juli 2024

VICTOR ORBAN

 

Victor Orban spreekt de in het ongerede geraakte leden van de Raad van Europa toe. (een bewerking van de tekening "The meeting of the Pickwick club" van Harry Furnis

Ik kan Orban's politiek moeilijk in overeenstemming brengen met mijn ervaringen in Hongarije van vlak na de val van de muur, de ineenstorting van het Sovjet-communisme.


In die tijd leerde ik diverse nieuwe democratische vakbonden kennen die zich wilden aansluiten bij de Europese vakbeweging. Sommige van die vakbonden waren niet veel meer dan een restyling van de oude communistische bonden. 


Andere bonden waren authentiek en nieuw. Zij voelden zich vrij om zich naar eigen inzicht op basis van Europese waarden te organiseren. Een van die bonden beschouwde zich als de erfgenaam van de Hongaarse opstand in 1956 tegen het Sovjet communisme.


Een opstand die naar Russische gewoonte met veel machtsvertoon en gebruik van geweld (tanks in Boedapest) werd neergeslagen. De kogelgaten waren nog te zien in de muren van gebouwen in het oude centrum van de stad.  De Russen, maar ook de communisten in West Europa (de voormalige Nederlandse CPN) , beschouwde hen als fascisten en niet als vrijheidsstrijders. Een predikaat dat Putin nu samen met zijn tanks van stal heeft gehaald in zijn oorlog tegen Oekraïne.


Je zou denken dat ze in Hongarije en andere Oostblok landen hun lesje geleerd hebben. Dat was vlak na de val van de Sovjet Unie ook zo. De nieuwe pas gekozen politieke leiders, wilden aansluiten bij de Europese Unie ten eerste om deel uit te maken van het welvarende Europa (de oude communistische landen waren zo arm als ratten) en om veiligheidsredenen. 


De Europese Unie en de NAVO werden door hen gezien als veiligheidsgaranties voor de toekomst want Rusland is en blijft de Grote Onbetrouwbare Beer waartegen je maar beter goed voorbereid en bewapend kunt zijn. 


Maar hoe past Orban in dit plaatje en al die andere conservatieve nationalistische politieke leiders die in de Oostblok landen aan de macht waren of zijn, zoals voorheen in Polen, nu in Slowakije, voorheen Milosevitjs in Servië en Orban dus in Hongarije en die op de een of andere manier flirten met Putin?  


Hoe zijn ze aan de macht kunnen komen? Waar komen hun kiezers vandaan? Die schijnen vooral van het platteland te komen, waar de angst voor veranderingen groter is geworden dan de vreugde om de bevrijding. Europa bracht weliswaar welvaart maar ook onzekerheid over de toekomst van de eigen cultuur, opvattingen en geloof.


Bovendien vereist vrijheid eigen verantwoordelijkheid en dat is wat hele generaties onder het communisme is afgeleerd. Als iets mensen bang maakt die geleefd hebben conform het opgelegde communistische patroon dan is het wel eigen verantwoordelijkheid te nemen want dat brengt onzekerheid mee.


Die onzekerheid zag ik na verloop van tijd overal in de voormalige  Oostbloklanden. Hoe organiseer je een democratische vakbond, hoe ga je om met de nieuw verkozen overheid en de al even nieuwe werkgevers? 


De tijden waren verwarrend. Overheid en werkgevers, vaak oude communistische bazen in een nieuwe jasje, waren net zo onzeker. Politieke partijen trouwens ook. Ze hadden geen ervaring en slechts beperkte ideeën over hoe een partij in een democratie behoort te werken.


Is Orban een product van deze tijd van bevrijding maar ook van verwarring en onzekerheden? Als ik de Wikipedia pagina over hem lees dan is dat het geval. Hij past in het rijtje van autoritair conservatieve politieke leiders die enige tijd na de val van de muur aan de macht kwamen dankzij een conservatieve achterban, zoals het die tot voor kort in Polen het geval was, sinds kort in Slowakije het geval is, zoals in Oekraïne het geval was voor Zelensky, het geval was met de Servische president Milosevic en uiteraard de grootste onder hen Putin.


Zij allen zijn tot op zekere hoogte bezig om de onzekerheden die vrijheid en democratie nu eenmaal met zich meebrengen te bestrijden met behulp van nationale, traditionele waarden van hun land met  ter legitimering van hun macht een licht sausje van democratie met de nadruk op licht. Het moet met de vrijheden niet te gek worden. 


Orban heeft zijn postuur mee om gewicht en autoriteit uit te stralen maar voor wie verder kijkt ook iets lachwekkends. Hij beweegt en kijkt net iets te gewichtig en belangrijk om geloofwaardig te zijn voor ervaren kiezers. Hij doet denken aan de karikaturale politici van Charles Dickens in zijn boek De Pickwick Papers.


Maar hun gedrag is niet lachwekkend. Wat deze autoritaire leiders bindt is hun nationalisme, de schijnzekerheid van de eigen stam die hun desnoods het recht geeft om geweld te gebruiken tegen de gevaren van buiten. Milosevic zag er geen been in om met oorlogsgeweld de nationale Servische stam te verenigen in een staat. Putin doet nu hetzelfde. 


Misschien dat Orban voor zijn Groot Hongaarse gedachte ook wel oorlogsgeweld of dreiging zou willen gebruiken, ware het niet dat zijn land in de EU zit en daar een deel van zijn welvaart aan heeft te danken. 


Misschien moeten we ons gelukkig prijzen dat hij ondanks alle onenigheid die hij teweeg brengt met zijn Groot Hongaars Nationalisme deel uitmaakt van de Europese Unie waardoor oorlogsgeweld zo goed als is uitgesloten.


Niettemin zoekt hij met enkele medestanders binnen de Europese Unie mogelijkheden om die zover mogelijk op te rekken met hun nationalistische conservatieve gedachtegoed. In hoeverre dat gaat lukken is maar de vraag en waar dat toe zou moeten leiden, weten ze vermoedelijk zelf ook niet precies. 


Autoritair, conservatief nationalistisch stamdenken stuit al snel op zijn eigen grenzen, bijna letterlijk, ook bij medestanders of juist bij hen. De kans is groot dat hun eigen nationalistische conservatieve denkbeelden hen in conflict met elkaar brengen. Hoeveel nationalisme kan Marie Le Pen verdragen van Orban en omgekeerd?


Hoe gaan ze de onderlinge meningsverschillen en tegenstellingen te lijf?  De tijd zal het leren. Ondertussen zullen de andere Europese leiders al hun politieke intelligentie en vaardigheden moeten gebruiken om deze uitdaging van de EU aan te gaan. 


Wij in Nederland zijn er met het kabinet Schoof al aan begonnen.Welke kant gaat Wilders op? Welke risico's is hij bereid te nemen en hoe houdt hij zich overeind tussen andere nationalistische wolven als Orban, Le Pen enz.? En hoe houden wij intussen een lachende derde als Putin van ons vege lijf?


dinsdag 16 juli 2024

5. HOE ZIT DAT IN OSS? KATHOLIEKE VERNIEUWING


 
Nog in de jaren vijftig van de vorige eeuw stond Oss bekend om zijn grote paardenmarkt op den Heuvel. Foto: Daan Scholte, stadsarchief Oss


Mede dankzij de katholieke emancipatie konden kinderen van arbeiders, boeren en middenstanders in Oss meer onderwijs volgen. Zo was ikzelf de eerste van mijn wederzijdse familie die naar het Titus Brandsma Lyceum van de paters karmelieten kon. De huishoudkas was krap aan maar het was te doen. 


Er was een einde gekomen aan de tijd van de naoorlogse opbouw. Dankzij een bloeiende economie stegen de lonen waardoor de welvaart zoetjesaan toenam. Mijn oma op de Linkensweg was de eerste in de familie met een televisietoestel. Zwart-wit natuurlijk en met aller eenvoudigste programma’s. We keken vanzelfsprekend naar uitzendingen van de  KRO met tante Hannie als presentatrice en de avonturen van Dappere Dodo.


De welvaart ging gepaard met veranderingen in zeden en gewoonten. Voortaan werd er gemengd gezwommen en droegen meisjes die het durfden een tweedelig badpak. Een bikini was in het Osse natuurbad aan de ‘Macherse weg’ nog een brug te ver.  


Op het Titus Brandsma Lyceum werden meisjes toegelaten die het Gymnasium deden. De HBS bleef voorbehouden aan jongens. Meisjes konden immers naar de MMS. De paters probeerden nog te voorkomen dat de jongens daar na schooltijd hun vriendinnetje opwachtten maar dat was een bij voorbaat verloren strijd. Het was de tijd van de inspraak. Zelfs scholieren wilden dat. Meteen al in mijn eerste jaar TBL kwam ik in de pauze in een demonstratie in de Molenstraat terecht.


De vernieuwing van de Roomse kerk kwam van het het Tweede Vaticaanse Concilie (1962-1965) uitgeroepen door de populaire paus Johannes XXIII. Het concilie moest de kerk bij de tijd brengen. Het altaar stond voortaan midden in de kerk alwaar de dienstdoende priester de Heilige Mis met zijn gezicht naar het kerkvolk opdraagt.


Het Latijn verdwijnt, de mis wordt voortaan gelezen in het Nederlands. Het mysterie van de mis met zijn wonderlijke gedaanteverandering van brood in het lichaam van Christus en wijn in zijn bloed, klonk ineens heel anders, als een soort toverspreuk of goocheltruc.De waas van geheimzinnigheid van het ritueel van de heilige mis verdween. 


Er kwam verzet uit conservatieve hoek. Daar wilde men alles bij het oude laten. Zij spraken van nieuwlichterij die kerk en geloof te grabbel gooide. De progressieven kon het daarentegen niet snel genoeg gaan. Volgens hen was het een vooruitgang die de gelovigen en de kerk ten goede zou komen. De pastoor moest weer een herder van zijn volk worden in plaats van een dienaar van Rome.



maandag 15 juli 2024

STILLEVEN NO.12

 

petrus nelissen, 'Stilleven No.12', olieverf op doek (60x60 cm)

vrijdag 12 juli 2024

49. AMERICA LATINA. FLAMENCO EN KARTUIZERKLOOSTER

Terug naar huis doen we Burgos aan waar we het Kartuizerklooster Miraflores bezoeken. Dora zet ons bij het monument op het plein voor het klooster op de foto. Rechts zit Alvaro, links ben ik.


We zijn aan het einde van onze bedevaarten gekomen. Onverwacht heeft Frans ons allemaal verrijkt met geestelijke voedsel waar we nog een tijd op kunnen teren. Had hij dit van tevoren bedacht? Ik denk het wel. Anders zou hij niet de gelofte bedacht hebben waarmee hij ons verraste bij het graf van Sint Jan van het Kruis.

Hij heeft het nooit gezegd en ik heb er nooit naar gevraagd maar ik denk dat hij als zijn opvolgers zag en dat hij ons ook samen wilde binden in en gemeenschappelijk doel. Je zou het een belofte van wederzijdse trouw kunnen noemen. 

Al zeg ik het zelf, ik ben van nature trouw aan vriendschappen ook als dat met iemand als Frans is of Alvaro. Een gelofte was niet echt nodig. Bovendien de gelofte om rijkdom niet tot je levensdoel te maken, spreekt vanzelf. De materiële kant van het leven is voor ons een noodzaak maar niet iets om je leven aan te wijden.

Frans vertrekt naar Colombia, wij blijven nog een dag om dan terug te rijden naar Nederland. Alvaro gaat met ons mee in de auto, een kennismakingsreis met een stukje van West-Europa. Martha en Lorena komen later per vliegtuig, als wij in Nederland zijn. Dan zullen ze samennon een week bij ons thuis in Vreeswijk logeren. 

Onze laatste avond in Madrid brengen we op aanbeveling van Alvaro door in een flamenco-club. Alvaro is tijdens een eerder bezoek aan de club gefascineerd geraakt door de flamencodanser en muziek in die club. Niet zo gek als je hem kent. Hij is van aard serieus maar kan zich laten gaan in muziek en dans. 

Het gaat er informeel aan toe. Een soort permanent jamsessie maar dan van Flamencodans en muziek in plaats van jazz. Muzikanten en dansers wisselen elkaar af. Iedereen die wil, kan op de vloer terecht en laten zien wat hij of zij kan. 

Een jongeman valt op door zijn toewijding en zijn vakmanschap. Hij danst bijna in trance. Zo te zien is hij met flamenco opgegroeid, maar heeft niet het gebruikelijke postuur en gezicht. 

Alvaro vraagt aan ons wat wij denken van zijn afkomst. We hebben geen idee. Hij lijkt wel een Japanner.  Hij blijkt uit Peru te komen. Peruanen lijken soms op Japanners vanwege hun sterke indiaanse trekken die een zekere verwantschap tonen met Aziatische volkeren zoals de Japanners. 

De volgende morgen is de dag van ons vertrek. We doen wat Frans ons bij het afscheid op het vliegveld heeft aanbevolen en rijden naar Burgos waar we het kartuizer klooster bezoeken. 

Het is inderdaad zoals Frans heeft gezegd een wonderschoon klooster met een prachtige kapel. Het is voor het eerst dat ik besef dat die schoonheid voortvloeit uit de wil van de ambachtslieden om de goddelijkheid te vieren. Aardse schoonheid is voor hen het voorportaal van de hemel. 

In hun tijd was die hemel een rotsvaste zekerheid. Daar werd ternauwernood an getwijfeld. Dat is nu heel anders. Onze twijfel of ongeloof heeft ons het absolute gevoel voor schoonheid ontnomen. Al zouden we het willen, we kunnen de schoonheid van de muziek, de beelden en de architectuur van de oude meesters bij gebrek aan geloof niet meer evenaren. De zoektocht naar volmaaktheid hebben we opgegeven.

 

donderdag 11 juli 2024

4. HOE ZIT DAT IN OSS?DE KATHOLIEKE VOLKSPARTIJ KVP

 

KVP affiche uit 1946-1947



Oss was een gedegen katholieke stad waar voor de Tweede Wereldoorlog de Roomsch Katholieke Staatspartij (opgericht in 1926) de scepter zwaaide. Na de oorlog werd de partij herdoopt in Katholieke Volks Partij KVP.  De partij zette zich in voor de emancipatie van het katholieke volksdeel. Het was een echte volkspartij met en voor arbeiders, boeren, middenstanders en ander volk.

 

Dat katholieke gezinnen kinderrijk waren, hielp de KVP in de loop der jaren aan een groeiend aantal stemmen. Het heet dat de katholieke vruchtbaarheid misschien niet direct in de ogen van God, maar dan wel in die van mijnheer pastoor, deel uitmaakte van die emancipatiestrijd. Hoe meer zielen, hoe meer stemmen.


De eerste parlementsverkiezingen van na de oorlog vonden plaats op 17 mei 1946. De partij werd geleid door de politiek ervaren Romme. Hij was al voor de oorlog lid geweest van de Tweede Kamer en minister van Sociale Zaken. Bij die verkiezingen won de partij 32 zetels van de 100 die het parlement toen nog had. Daarmee werd de KVP groter dan die andere volkspartij; de PvdA met 29 zetels. 


In Oss kreeg de KVP bijna 80% van de stemmen, een overweldigende meerderheid. De PvdA stemmers waren in Oss met 16% van de stemmen een minderheid. Zij luisterden naar de "rooie" VARA in plaats van naar de Katholieke Radio Omroep KRO en waren lid van socialistische vakbonden aangesloten bij de vakcentrale NVV. De grootste vakbonden in Oss waren katholiek, aangesloten bij de Katholieke Arbeiders Bond KAB.


Het overwicht van de KVP in Oss met om en nabij 70% van de stemmen duurde ruim 20 jaar, tot de verkiezingen in februari 1967. In dat jaar behaalde de KVP nog wel 52 % van de stemmen binnen maar de 70% was uit zicht verdwenen. 


Het jaar 1967 kan om meerdere redenen gemarkeerd worden als het begin van het einde van de katholieke dominantie en van de emancipatiestrijd. Dankzij hun verworven machtspositie in de Tweede Kamer en andere instellingen hadden zij het na-oorlogse Nederland mee vorm gegeven, sociaal, economisch en cultureel. 


De toenemende welvaart maakte dat de wereld ook voor de gewone man drastisch begon te veranderen. De televisie was het spreekwoordelijke venster op de wereld geworden, gezinnen trokken er op zondag met auto op uit zoals uitstapjes naar de Efteling of met de tent op vakantie. Een luxere woninginrichting in een naoorlogse doorzonwoning kwam binnen handbereik. 


Maar wat uiteindelijk de mensen uit hun katholieke, protestantse of sociaal-democratische zuil haalde, was de televisie. Eerst nog aarzelend maar allengs meer pertinent. Waarom zou je niet naar Dorus kijken, die immens grappige man bij de VARA of naar het kinderprogramma Swiebertje bij de NCRV? De zuilen werden daardoor minder relevant al bleven kijkers nog lang trouw aan hun KRO, VARA of NCRV.