101. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DE LIEFDE

Arbeidersgezin, Mexico-stad 1979

Ze was meteen verliefd op Diego, op zijn knappe kop met vrolijke ogen die nieuwsgierig om zich heen kijken. Ze aarzelde dan ook niet toen hij haar vroeg om met hem uit te gaan. Ze was verliefd op zijn zachtmoedige en welwillende blik. Dat is hel wat anders dan de gebruikelijke machoblik van de jonge veroveraar. Geen dominante man maar een die respect voor haar uitstraalt, daar wil ze wel mee op stap.

Diego werd niet alleen haar lief maar ook haar poort naar vrijheid, vrijheid in gebondenheid dat dan weer wel, maar zo wist dat het zo ook hoort. Ze verwarde vrijheid niet met losbandigheid. Samen met Diego zou ze haar eigen plek in de wereld krijgen en daar draait het per slot van rekening om. Dat zo een eigen plek eventueel offers vraagt, spreekt ook vanzelf.

Jaren gaat het goed met hun tweeën ook toen er eerst een jongen en even later een meisje bij kwam. Sara is tevreden met haar leven totdat Diego door twijfels wordt bevangen over zijn werk. De ontdekking dat hij geen talent heeft om een groot schilder te worden zoals David, brengt hem nog niet uit zijn evenwicht. 

Hij weet zelfs overeind te blijven als de samenwerking met David stuk loopt. Die heeft geen vertrouwen meer in hem als schilder. Dan maar reclameschilder worden denkt David en aldus geschiedde. Bij de opkomende middenstand was genoeg vraag naar kundige reclameschilders en dat was hij.

Sara weet niet meer precies de dag dat Diego niet meer over zijn werk sprak. Het gebeurde ongemerkt. Door de drukte met de kinderen was ze er niet altijd bij met haar hoofd. Dat vond Diego nooit een probleem. Het gesprek haalden ze later op de avond in of soms zelfs in bed voor het slapen gaan.

Maar zo maar ineens op en dag drong het tot haar door dat ze eigenlijk nooit meer met elkaar spraken. Diego vertelde niks meer over zijn werk en de mensen die hij daar ontmoette. Vroeger vertelde hij er meestal vrolijk, soms lichtelijk verbaasd en een heel enkele keer geërgerd over. Ze wist toen wat er in zijn hoofd en hart omging. Nu was hij een gesloten boek voor haar geworden.

Dat maakt haar onzeker. Ze doet pogingen om weer in gesprek met hem te raken maar Diego reageert niet. Hij blijft zwijgen waardoor ze zich met de dag meer buiten gesloten voelt. Ze beseft dat ze niet langer zijn geliefde is. Hij is een vreemde in huis geworden en uiteindelijk voelt zij zichzelf ook zo.

De kinderen zijn de draaischijf van hun beider leven geworden. Gelukkig blijft Diego de goede vader die hij van begin af aan is geweest. Hij slaat de kinderen nooit en haar trouwens ook niet. Dat was met haar vader wel even anders. Wat dat aangaat heeft ze zich niet vergist in Diego. Hij is geen macho die zich met geweld wil laten gelden.

Dat neemt niet weg dat ze verder uit elkaar drijven, een ander woord heeft ze er niet voor. Haar uitgestoken hand naar hem blijft ergens onderweg hangen. Ze voelt zich daarna nog meer verlaten en begint hem verwijten te maken. Verwijten die het zwijgen nog erger maken. 

HET EVANGELIE VOLGENS JOHAN VOLLENBROEK

WNL op Youtube

 

Toen ik milieuactivist Johan Vollenbroek in debat zag en hoorde met Arnout Jaspers over de stikstofnormen moest ik denken aan het evangelie waarin Christus de mens boven regels stelt.

“Toen Hij op sabbat eens door de korenvelden liep, begonnen zijn leerlingen onderweg aren te plukken. ‘Kijk eens!’ zeiden de farizeeën tegen Hem. ‘Waarom doen ze iets dat op sabbat niet mag?’ Maar Hij antwoordde: ‘Hebt u dan nooit gelezen wat David deed toen hij en zijn metgezellen gebrek leden en honger hadden? Hij ging het huis van God binnen – Abjatar was toen hogepriester – en at van de toonbroden, waarvan alleen de priesters mogen eten. En hij gaf ze ook aan zijn mannen te eten.’ En Hij voegde eraan toe: ‘De sabbat is er voor de mens, en niet de mens voor de sabbat; en dus is de Mensenzoon ook heer over de sabbat.” (Het evangelie volgens Marcus hoofdstuk 2, verzen 23-28) 

Christus is duidelijk, mensen zijn belangrijker dan regels zelfs al gaan ze door voor goddelijke regels. Hoezeer geldt dit dan wel niet voor door mensen gemaakte regels.

Deze kijk op de verhouding tussen (goddelijke) regels en het lot van de mensen gaat aan Johan Vollenbroek voorbij. Tijdens het debat blijkt dat voor hem voorzitter van de MOB (Mobilisation for the Environment) de regels over stikstof belangrijker zijn dan het lot van boerenfamilies.

We hebben het hier over door de wetenschap vastgestelde regels, met name door ecologen. In de ogen van Vollenbroek hebben deze regels een zo goed als goddelijke status in de zin dat ze nooit of te nimmer geschonden mogen worden, zelfs niet als gerede wetenschappelijke twijfel over die regels mogelijk is.

Die gerede twijfel aan de wetenschappelijk vastgestelde regels wordt met harde en compromisloze woorden door Johan Vollenbroek terzijde geschoven. Voor hem zijn de regels belangrijker dan de boerengezinnen. 

Die gerede twijfel is volgens wetenschappelijk journalist Jaspers gerechtvaardigd omdat niet of nauwelijks is vast te stellen wie of wat precies verantwoordelijk is voor de neerslag van stikstof in natuurgebieden. Die neerslag is een natuurlijk proces dat niet valt te controleren. Stikstof komt bij heel veel activiteiten vrij en kan zich door de lucht en meegevoerd door de wind overal heen verspreiden. De idee dat stikstofneerslag wetenschappelijk te controleren valt is absurd.

Ook is er gerede twijfel mogelijk over het gewenste natuurherstel. Wat is richtinggevend voor dat herstel? In het debat werd het jaar 1900 genoemd maar in dat jaar woonden er iets meer dan 5 miljoen mensen in Nederland.

De staat van de natuur herstellen met als norm het jaar 1900 is absurd in een land dat bijna 5 keer zoveel inwoners heeft. Verkeer, woningbouw, industriële activiteiten enz, is nu vele malen groter. Het is wensdenken dat Nederland een natuur zou kunnen hebben die vergelijkbaar is met de staat van de natuur in 1900.

Natuurherstel is overigens op zich al een ondeugdelijk woord. De natuur in de brede zin van het woord herstelt zich altijd en overal zodra de mens uit het landschap verdwijnt. In de jaren zestig kon je in Frankrijk op afgelegen plekken geheel overwoekerde ruïnes van boerderijen aantreffen. De natuur had de plek weer in bezit genomen.

Zo zijn ook hele Mayasteden in Yucatan, Mexico door de natuur in de vorm van oerwoud zodanig overwoekerd dat ze niet eens meer te vinden waren. Niet de mens maar de natuur is heer en meester op onze planeet.

Ecologen doen er goed aan dat bescheiden gezichtspunt als uitgangspunt van hun wetenschappelijke activiteiten te nemen. Vanuit dat gezichtspunt is er nog veel goeds te doen om natuur en mens met elkaar te doen samenleven. 

DE MAFFIABENDE VAN PUTINSKI.

 

Het is een schande dat NOS/NPO deze docuserie nog niet heeft uitgezonden.

Kijk, dat wij krantenlezers niet zo goed weten hoe het nu precies zit met Putin en zijn maffiabende kan ik begrijpen. Maar dat Europese leiders als Schröder, Merkel, Blair en ja ook Rutte niet beseften wat voor vlees ze in de kuip hadden met Putin snap ik nu, na het zien van de driedelige documentaire Oil Oligrarchs: Putin’s Gang (complimenten voor uitzending door de VRT!) Al helemaal niet meer.

De documentaire laat onomstotelijk zien hoe Putin langzaam maar zeker en met  dodelijke zekerheid zijn plan uitvoert om samen met zijn Sint Petersburgse boevenbende tevens zijn vertrouwelingen de totale controle terug te krijgen over de enorme gas en olievoorraden, de raffinaderijen en olietransport van het land.

Hij schuwt daarbij geen enkel middel, ook niet moord al zijn daar geen bewijzen voor. Logisch ook want de KGB of de huidige FSB heeft sinds de dagen van Lenin ervaring met het vermoorden van tegenstanders zonder sporen of weinig sporen na te laten.

Je zou als Westerling kunnen denken dat het ontmantelen van de oligarchen kliek die onder Jeltsin was ontstaan, ten dienste stond van het gewone volk. Dat was ten dele het geval. De olie en gasboom diende weliswaar om een kliek van kleinburgers de consumptiemaatschappij in te loodsen, voornamelijk in Moskou en Sint Petersburg, maar bovenal om Westeuropese grootmachten aan zich te binden.

Met het geld uit de olie en gasindustrie kocht Putin met zijn 3 vazallen en enkel oligarchen die zijn kant hadden gekozen, bijna letterlijk Engeland en later Duitsland. In 2003 werd onder toezicht van Putin en premier Blair een Russische-Engelse joint-venture gesloten tussen Putin’s TNK en BP. Dat was destijds de grootste buitenlandse investering in de Russische geschiedenis. Andere investeringen in vastgoed en zelfs in een voetbalclub volgden. Als dank werd Putin ontvangen door koningin Elisabeth.

Duitsland werd ingepalmd met de North Stream pipeline bedoeld om de Duitse industrie te voorzien van goedkoop gas van Gazprom. Voormalig Bondskanselier Schröder (net als Blair een sociaal-democraat) liet zich met het grootste gemak voor het karretje van Putin spannen. Bij de officiële opening van de gaspijplijn waren de voormalige bondskanselier en pijplijn manager Schröder, de pas verkozen bondskanselier Merkel en ook premier Rutte aanwezig. De pijplijn maakte in een klap half Europa afhankelijk van Russische gas. 

Wat mij toen al verbaasde was het gemak waarmee Europa zich uitleverde aan Putin. Dat het naïviteit was, kan ik nauwelijks geloven. Het KGB verleden van Putin vraagt toch om enige terughoudendheid zeker als je ook nog eens getuige bent van op zijn minst merkwaardige sterfgevallen en gerechtelijke veroordelingen zodra hij aan het bewind is.

Dacht men werkelijk dat handel en wandel met een boevenbende de bendeleden langzaam maar zeker kunt bekeren tot het aanvaarden van westerse, democratische normen en waarden of was simpelweg de verleiding van het geld en de goedkope energie of was het levensgrote naïviteit? Maar waar waren dan de Westerse geheime diensten? Die wisten toch wel met wat voor tuig we te maken hebben?

Nu begrijp ik pas waarom Putin met zijn leger zo maar de Krim kon binnenwandelen zonder dat Europa nauwelijks reageerde. We zaten in een economische wurggreep van Putin! Daarom liepen we op kousenvoeten om de agressie heen. Europa had zijn ziel en zaligheid aan Moskou uitgeleverd.

Pas toen Putin in 2022 zijn tanks over de grens van Oekraïne stuurde was het hele bouwwerk dat Putin zo zorgvuldig met het westen had opgebouwd niet meer houdbaar, De Europese politieke elite begreep in eenklap dat ze met boeven en leugenaars te maken hadden. Wat een afgang van de Westerse politieke elite!

De Russische gaspijplijn North Stream was een pijplijn van westerse schande en nalatigheid geworden. Terecht dat die opgeblazen is.

DE ELEKTRISCHE AUTO EN HET MYSTERIE VAN HET LEVEN

 

Zelfportret op het Tiananmen plein in Beijing met mijn elektrische Volvo, China. (AI Meta gegenereerd)

Ondanks alle aanmoedigingen in kranten en TV, vroeger noemden we dat propaganda, zal ik geen elektrische auto kopen. Mijn Volvo diesel is nog altijd een prima werkpaard dat op de snelweg met gemak op een liter diesel zestien tot twintig kilometer rijdt, afhankelijk van gewicht en rijstijl. Het is een degelijke auto en veilig, waar Volvo om bekend stond.

Ondertussen is het een Chinese auto geworden en die willen dat wij in Europa in elektrische auto’s gaan rijden want ze zijn beter in het maken van elektrische auto’s dan diesel en benzine auto’s. De ontploffingsmotor is te ingewikkeld voor hun industrie.

De elektrische auto is duur en wat mij betreft teveel gedoe. In de politieke wordt alsmaar gesteggeld over de wegenbelasting die hoger gaat worden. Dat is net als met de zonnepanelen, eerst subsidie en saldering en dan alles afschaffen zodat nu de verkoop van de thuisbatterij wordt aangejaagd.

Je moet er maar het geld voor hebben liggen om alweer zo'n elektrisch dingetje aan te schaffen naast je zonnepanelen, je elektrische auto en je elektrisch aangedreven warmtepompen. Op die manier wordt elke woning een kleine elektriciteitscentrale. Is dat nu zo milieuvriendelijk?

Heb je straks alles op orde, al je spaargeld geïnvesteerd en dan is er geen of zoals nu al het geval is te weinig elektriciteit. De zo dringend gewenste energietransitie stokt. Het net wordt instabiel met al die kleine elektriciteitscentrales die er aan hangen. Geen stabiele elektriciteitsvoorziening meer. Dat is achteruitgang in plaats van vooruitgang.

Maar ik heb gemakkelijk praten. Ik geloof niet in de ondergang van de wereld door CO2 uitstoot. Ons klimaat is veel te complex en ingewikkeld voor slechts een enkele oorzaak tot klimaatverandering. Het zullen tientallen, honderden of misschien wel duizenden oorzaken zijn. Ga daar maar eens aanstaan. 

Het is net als met ons bestaan van leven op aarde. We hebben er leuke verklaringen voor en best wel aardige inzichten maar echt weten doen we het niet. Het leven op de planeet aarde is een mysterie en het grootste mysterie op die planeet zijn wij mensen. Wat doen we in 's hemelsnaam hier?

Ondertussen kunnen we best maar de raad van de Deense milieuprof Bjorn Lomborg opvolgen en doen wat we altijd hebben gedaan, ons aanpassen aan de omstandigheden: beter bosbeheer om bosbranden te voorkomen, beter waterbeheer om droogte of overstroming te voorkomen enz.  Aanpassen aan de natuur doe je uit respect voor de natuur.

RODE CIRKEL MET 5 STREPEN

 

petrus, "Rode Cirkel met 5 Strepen", acryl en olieverf op recycled doek, 80 x 80 cm.
Te Koop: € 1500,- 

100. MEXICAANSE VERTELLINGEN. CHAPULTEPEC

 

Parque Chapultepec, Mexico-stad 1976.

Sara had thuis van jongs af aan een moeilijk leven gehad. Als oudste dochter in een gezin met 8 kinderen moest ze al jong plaatsvervangende moeder spelen, een die voor alles moest zorgen: eten koken, de was doen, haar zusjes en broertjes verzorgen en van alles daar omheen.

Zo leerde ze dat het haar plicht was om het voorbeeld van haar moeder te volgen. Ze vond dat niet erg. Het was haar lot en tegelijk haar plek in de wereld. Ze was voorbestemd om huisvrouw en moeder te worden en dat wilde ze ook. Een andere weg was er trouwens niet.

Maar naarmate ze ouder werd, begon ze de vrijheid te missen om zelf keuzes te kunnen maken. De vanzelfsprekendheid van haar toekomst werd langzaam maar zeker steeds minder vanzelfsprekend. Dat haar vader haar moeder sloeg was evenmin geruststellend. 

Ze wilde weg bij hem met zijn dronken buien en losse handjes. Losse handjes waarmee haar moeder en zijzelf nogal eens in aanraking kwamen. Als hij dronken thuiskwam draaide het op de een of andere manier daar altijd op uit. Alsof hij het nodig had om anderen te slaan. Ze had geen idee waarom?  Om hetgeen hem ooit ergens is aangedaan? Wie zal het zeggen?  Uitleg kregen ze niet, nooit. 

Dat ze zo graag weg wilde, gaf haar een schuldgevoel tegenover haar moeder. Die zou er alleen voor komen te staan. Ze hoopte maar dat een van haar zussen de moeilijke taak op zich nam om haar moeder te troosten en waar nodig te steunen. Maar als ze ooit een eigen leven wilde opbouwen dan zat er voor haar niets anders op dan te vertrekken.

Toen ze thuis weg kon, maakte ze meteen van de gelegenheid gebruik. Ze vertrok met het vaste voornemen om nooit meer naar haar dorp terug te keren. De baan van dienstmeid in Mexico-stad, heel ver weg van het ouderlijke dorp, was niet meteen wat je noemt een bevrijding maar het was een eerste stap op weg naar bevrijding, zo vond ze toch.

Het leven als dienstmeid in een zo grote stad als Mexico-stad is even wennen. Maar ze weet van aanpakken. Dat heeft ze thuis wel geleerd. Al snel trekt ze in haar spaarzame vrije tijd op met de dienstmeiden in de buurt. 

Zondag met z’n allen naar het park Chapultepec midden in de stad. Vanuit dat park verkent ze samen met de andere meiden de stad en dan vooral de jongens die om hen heen draaien. Sommigen heel brutaal en opdringerig, anderen bescheiden en op afstand.

LIMBURGSE BIËNNALE: HUMUSLAAG VOOR BEROEPSKUNSTENAARS

De kamers zijn nog in de oorspronkelijke staat. In het midden het schilderij "Faint blue" van Rein Rodemeier. Rechts het schilderij "De baby" van Sep Verhoeven.

Ik ben een reguliere bezoeker van het Bonnefanten museum en het Fotomuseum aan het Vrijthof maar van het museum Marres in Maastricht had ik nog nooit gehoord. Pas deze zomer werd ik daar op geattendeerd.

Het gebouw waar het museum is gevestigd, is een klassieke stadsvilla gebouwd in 1680 door de toenmalige burgemeester van Maastricht. Daarna is het drie generaties lang in bezit geweest van de brouwersfamilie Marres. Sinds 1999 is het een Huis voor Hedendaagse cultuur. Het beschikt over 11 kamers, inclusief de trappenhal, die gebruikt worden als expositieruimte.

Her en der hangen de muren overvol met zodat je door het bos de bomen niet meer ziet.

Op het moment van ons bezoek wordt in het gebouw de “Limburg Biënnale 2026” gehouden, een tentoonstelling die volgens het begeleidende groene boekje een dwarsdoorsnede biedt van de beeldende kunst in Limburg en omgeving. Het is een echt Limburgs feest voor de kunsten aldus het groene boekje.

De missie van de biënnale is om professionele kunstenaars en amateurs met elkaar te verbinden. Beroepskunstenaars zijn in de minderheid. Het merendeel is amateur en die vormen volgens het groene boekje de humuslaag waarin de de professionele kunsten wortelen en die een brede belangstelling voor de kunst mogelijk maken.

Wat ze daarmee bedoelen is mij niet duidelijk. Een humuslaag bestaat toch voornamelijk uit afgevallen bladeren en vruchten van bomen, een vruchtbare laag waar van alles uit kan groeien. Ik kan me niet voorstellen dat amateurs een soort afvallaag zijn waaruit beroepskunstenaars groeien. Maar dat kan ook mijn gebrek aan verbeelding zijn.

Deze collage  "Boy" van Öznur Özturk komt dankzij de ruimte er omheen meer tot zijn recht.

Het gevolg van die opvatting is wel te zien. Rijp en groen hangen en staan door elkaar heen zoals in een echte humuslaag waar ook alles door elkaar en bij elkaar komt te liggen. Zoals het er ook aan toe gaat in een humuslaag in het bos hebben jury en curatoren geen enkele selectie gemaakt. Alles wat valt van de boom der kunsten mag meedoen aan de biënnale. 

Het gevolg voor de bezoeker is dat hij overweldigd wordt door maar liefst 262 kunstwerken, van schilderijen tot foto’s, van beelden tot installaties. Door het kaf is het koren niet te vinden. Dat maakt moedeloos. Er is teveel amateurisme waartussen de kwaliteit verloren gaat. Of er uit zulk een humuslaag ooit ook grote kunstenaars zullen groeien, is niet vast te stellen. Dat zal de tijd moeten uitwijzen. Ondertussen is het een kwestie van gelaten afwachten.