PI

petrus, "Pi", acryl en olieverf op doek, 100x100 cm
Te Koop € 2000,-

 

DEEL 2. BRAM'S HEIMWEE NAAR DE CUBAANSE REVOLUTIE

Een prachtig voorbeeld van de de begeestering van linkse intellectuelen voor Cuba en zijn grote held Che Guevara was zo groot dat er een heuse opera van werd genaakt. De opera 'Reconstructie" werd in 1969 in het kader van het Holland Opera Festival opgevoerd.  De opera is het resultaat van veel subsidie en samenwerking tussen 5 componisten (Reinbert de Leeuw, Peter Schat, Louis Andriessen, Jan van Vlijmen en Misha Mengelberg) en twee schrijvers (Harry Mulisch en Hugo Claus). De opera is gebaseerd op Mozarts Don Giovanni. "De titelheld is symbool voor de uitbuiting van de derde wereld door de eerste, toegespitst op het Noord-Amerikaanse kapitaal dat Latijns Amerika als en groot opgemaakt bed beschouwd. Don Giovanni vermoordt de Commandeur, zijnde Che Guevara, die aan het eind van het stuk terugkeert als een enorme, het hele toneel beheersende Stenen Gast en op zijn beurt Don Giovanni doet verdwijnen. Steeds klinkt het koor: "in Latijns Amerika sterven per minuut vier mensen van gebrek en honger." ( John Jansen van Galen, De gouden jaren van het linkse levensgevoel, het verhaal van Vrij Nederland, blz.252 e.v.)

Progressieve mensen hebben nog altijd heimwee naar de Cubaanse revolutie, zo zien we ook terug in de VPRO reportage “de Prooi” van Bram Vermeulen. Een revolutie met als achtergrond een prachtig romantisch tropisch droomeiland met palmbomen, goudgele stranden en blauwe luchten waar vriendelijke, mooie mensen van allerlei kleur wonen waaronder ook afstammelingen van de Afrikaanse slaven die op de tabaks- en suikerriet-plantages hebben gewerkt.

Mijn generatie, tegenwoordig ‘boomers’ genoemd, was er zo weg van dat de ene na de andere linkse intellectueel en journalist naar het eiland afreisde om met eigen ogen de geboorte van de nieuwe revolutionaire mens te aanschouwen. Na de Franse revolutie van Robespierre, de Russische van Lenin en de Chinese van Mao laaide met de Cubaanse revolutie opnieuw de hoop op dat de droom van vrijheid, gelijkheid en broederschap bewaarheid zou worden.

De progressieve schrijver Harry Mulisch deed er indertijd opgewonden verslag van in zijn boek “Het Woord bij de Daad”. Het roemruchte Franse vriendenpaar, de schrijfster Simone de Beauvoir en de filosoof Jean PaulSartre vereerden het eiland met een geruchtmakend bezoek. Hun voorbeeld werd gevolgd door schrijvers, journalisten en academici uit de hele Westerse wereld.

De aantrekkingskracht van de revolutie zat hem niet alleen in de charismatische figuur van Fidel Castro, een held waar jongens en meisjes van kunnen dromen, of het decor van palmen en tropische stranden maar ook in de heldhaftige confrontatie met Amerika als een kapitalistische wereldmacht en is volgens de klassieke leer van Marx armoede in de wereld niet ook de schuld van het kapitaal? Vooral dat legitimeerde de revolutie en niet of het democratisch is of niet. Zie de in Nederland gecomponeerde en geschreven opera “Reconstruction” (zie bovenaan de blog).

Dat verzet tegen Amerika als het land van het Kapitaal was voor deze bewonderaars veel belangrijker dan het democratische manco van Cuba. Dat werd Fidel maar wat al te graag vergeven. Bram is een erfgenaam van deze opvatting. Hij heeft meer oog voor de rol van Amerika op Cuba dan de communistische dictatuur met zijn verantwoordelijkheid voor de armoede, het verval en de ellende op het eiland.

Ontegenzeggelijk is de rol van Amerika op Cuba sinds zijn onafhankelijkheid in 1902 altijd groot geweest, maar is het daarmee ook verantwoordelijk voor alle ellende en de communistische dictatuur? Hadden Fidel Castro, zijn broer en legerleider Raoul en hun kameraden niet van meet af aan het plan om een communistische dictatuur te vestigen? 

Dezelfde vraag deed zich goed 20 jaar later voor met de overwinning van de Sandinistische revolutie op dictator Somoza (1979). Ook dat was een revolutie tegen een door Amerika gesteunde dictator onder leiding van een charismatische Daniel Ortega. 

Net als indertijd Fidel Castro op Cuba zette Daniel Ortega samen met zijn broer en legerleider Humberto alle stukken klaar om van zijn land een communistische dictatuur te maken. En net als toen hadden westerse linkse journalisten, politici en  intellectuelen het volste vertrouwen in de goede bedoelingen van Ortega en zijn kameraden. c.s.

Zijn anti-democratische opstelling en maatregelen (inperking van vakbondsvrijheid en vrijheid van meningsuiting) werden net als bij Fidel Castro vergoeilijkt als schoonheidsfoutjes terwijl je met het blote oog kon zien dat het fout ging. Fidel Castro is uiteindelijk als een levenslange dictator gestorven. Het valt te vrezen dat Daniel Ortega net als Fidel Castro, bij leven al zijn grote voorbeeld, ook als dictator zal sterven.

DEEL 1. DE VERWARRING VAN BRAM OP CUBA

 

Bram Vermeulen op Cuba met op de achtergrond Che Guevara, de held van de Cubaanse revolutie die in de jaren zeventig op menig studeerkamer hing.

Tot op de dag vandaag bestaat in linkse kringen heimwee naar de Cubaanse revolutie (1958). Er is geen revolutie die zoveel linkse intellectuelen heeft geïnspireerd en gefascineerd als de Cubaanse revolutie van Fidel Castro en zijn bebaarde mannen. 

Dat heimwee proef je terug in de driedelige reportage “De Prooi” die Bram Vermeulen voor de VPRO maakte. Bram zwerft als een Kuifje in Afrika over het eiland op zoek naar de restanten van de eens zo glorieuze revolutie die zoals de titel al zegt een prooi is van Amerika, de grote boze buurman aan de overzijde van de zee.

In het Engels of in steenkolen Spaans, zoals hij zelf zegt, spreekt hij met mensen van allerlei slag. Als een goed journalist steekt hij zijn voelhorens onder alle lagen van de bevolking uit. 

Hij spreekt met echt arme mensen (mensen die honger hebben en niet naar een voedselbank kunnen), met doorsnee Cubanen die proberen er het beste van te maken onder de miserabele omstandigheden, met oud-revolutionairen die in hun glorieuze verleden zijn blijven steken, met een Russische kapitein die tot grote verbazing van Bram ondanks de blokkade van Trump vanuit Florida goederen aflevert op het eiland, een Amerikaanse avonturierster, een Cubaanse die jaagt op rijke toeristen, en als klap op de vuurpijl met Sandro Castro, een kleinzoon van Fidel Castro. 

Het interview met uitzicht zoals de kleinzoon zegt, loopt op niks uit. In feite lacht deze nazaat van dictator Castro, influencer en playboy op Instagram, Bram in zijn gezicht uit door net als in zijn filmpjes op Instagram, de mallotige paljas uit te hangen. In De Volkskrant van 3 april dit jaar vind je een profiel van hem. 

Zodra Bram probeert een inhoudelijk vraag te stellen, houdt hij  het voor gezien, Bram in verwarring achterlatend. Hij weet niet wat hij er mee aan moet. Wij kijkers ook niet. De enige troost is dat zoals  mijn moeder zei, Onze Lieve Heer nu eenmaal rare kostgangers heeft.  

Bram raakt gaandeweg steeds meer in verwarring. Nee, op Cuba is niks wat het lijkt, zo bekent hij in de reportage. Maar wat wil je in een land waar de kleinste verspreking in de openbaarheid kan leiden tot een veroordeling of een heuse gevangenisstraf? 

De mensen hebben geleerd om nooit het achterste van hun tong te laten zien, zeker niet in het openbaar of in een TV interview. Als je dan de taal niet spreekt, de cultuur niet door en door kent dan kun je ook de gebruikelijke codetaal die men in een dictatuur gebruikt om toch nog met elkaar te kunnen praten, niet vatten. 

Waarom heeft een goed bedoelende journalist als Bram Vermeulen dat niet door? Beschikt hij niet over de gave van reflectie of komt het omdat hij democratische vrijheden zoals de vrijheid van meningsuiting, als zo vanzelfsprekend beschouwd dat hij niet weet wat het gebrek aan die vrijheden met je doet?

Misschien is de laatste verklaring de beste maar meteen ook een belediging want Bram hoort dat besef wel te hebben. Een journalist die achtergrond reportages wil maken in landen die geen open democratische cultuur hebben moet zich daar bewust van zijn.

Vragen stellen aan mensen is zo moeilijk niet, maar vragen stellen die er toe doen als je wil weten wat er aan de hand is in een land is moeilijker. Nog moeilijker is het om de antwoorden, als je die krijgt, in hun context te plaatsen. Daarvoor moet je vertrouwd zijn met de taal en de cultuur. 

Met journalistieke nieuwsgierigheid alleen kom je er niet. Dan ben je niet veel meer dan een veredeld toerist. Met alleen ideologische en/of politieke betrokkenheid kom je er helemaal niet. Die worden voor het karretje van de propaganda van het regime gespannen zoals de geschiedenis ons vele malen leert.

ENERGIE SPROOKJES

 

Ik vind ons energiebeleid onbegrijpelijk. Dat begon al onder Rutte. Eerst wordt om veiligheidsreden de Groningse gasbel dichtgegooid met beton en verteld (wijs gemaakt?) dat we van het gas af moeten vanwege het klimaat (Met dank aan o.a. Greenpeace Lobbyist en PvdA partijleider Samsom).

Dat de Groningers zich veilig willen voelen snapte ik, al vond ik wel dat ze overdreven. Vergeleken met echte aardbevingen zijn die in Groningen peanuts, vervelend maar overkomelijk.

Maar had de Haagse kansel niet vanwege het nationale belang van gas een andere oplossing kunnen bedenken dan dit radicale besluit de gasbel definitief af te sluiten? Was een flexibele, royale schaderegeling mogelijk? Ik bedoel een echte koninklijke-regeling en niet een van het type Grootgrutter of Dorknoper. 

Het van-het-gas-af-beleid werd door Den Haag ondersteund door een prijs en subsidiebeleid ter bevordering van elektriciteit, dat in tegenstelling tot gas duurzaam heette te zijn, terwijl tot op de dag vandaag de meeste elektriciteit wordt opgewekt door gascentrales. 

Geloof je het niet? Kijk maar na bij het CBS. Aardgas is nog steeds de grootste bron voor het grootste deel van de opwekking van elektriciteit. De duurzame maar onbetrouwbare wind en zon leveren de andere helft. Maar hoeveel die ook gaan leveren, de gascentrales blijven nodig om periodes met te weinig wind of zon de benodigde energie te leveren. Dubbele kosten dus! 

Het wordt nog gekker. Europa voert nu meer gas in uit Rusland dan ooit sinds het begin van de oorlog met Oekraïne. "Maar we zien juist een toename van de invoer van Russisch gas. In het tweede kwartaal van 2026 importeerden Europese landen nog 6,6 miljard kubieke meter lng uit Rusland, blijkt uit cijfers van de Brusselse denktank Bruegel. Dat is aanzienlijk meer dan in hetzelfde kwartaal in 2025, 2024 en 2023. Het eerste kwartaal van 2023 bedroeg de import van lng bijvoorbeeld 4,6 miljard kubieke meter." (Bartjens 'Pijnlijk Gasverbruik" in FD van 1 nov.)

Ondertussen blijft de gaskraan in Groningen met een voorraad van ongeveer 400 miljard kubieke meter gas potdicht. Zo werkt de ene goede bedoeling de andere, steun aan Oekraïne, tegen. Hoe gek kan het gaan. Als we de gasbel gebruiken en Oekraïne blijven steunen hebben we een dubbele win-win situatie.

We zitten nu opgescheept met duur maar ook nog eens hoog belast gas want we moeten van Den Haag en klimaatlobbyisten linksom of rechtsom aan de elektriciteit. Het heette dat we die zelf thuis op het dak met zonnepanelen kunnen opwekken. Gratis energie noemde PvdA klimaatbaron Samsom dat op TV. Nou mooi van niet. Je bent met een stuk of tien zonnepanelen op je dak al gauw een slordige bedragje kwijt van tussen de vijf en de tienduizend euro. 

Energieprofessor Rotmans, oprichter en erevoorzitter van Urgenda verkondigt dat op alle daken van Nederland zonnepanelen moeten komen. Zijn sprookje is dat we gaan van een centraal, fossiel, top-down energiesysteem naar een decentraal, duurzaam bottum-up energie systeem gaan. Individualisering van de energie bedoelt hij? Ieder zijn eigen energiecentrale op eigen kosten wat net zo min duurzaam is als mijn klompen. 

Het afvalprobleem van panelen en windmolens is nog steeds niet opgelost. Zee en land worden massaal vervuild met windmolens. Versleten windmolen worden begraven in woestijnen. Hier in Nederland wordt als gebruikelijk gekneuterd met hergebruik van de wieken alsof dat een oplossing is voor dit grootschalige vervuilingsprobleem. 

Maar niet getreurd, je verdient je zelf opgewekte zonne-energie terug met de salderingsregeling. Voor elk door jou geleverde kilowattuur krijg je een kilowattuur terug van je energieleverancier. Maar zoals aan alle gratis sprookjes komt ook hieraan een einde dankzij datzelfde Den Haag.

Geen nood klonk het, schaf een batterij aan waarin je zelf je opgewekte kilowatturen kunt opslaan. Zo blijft je energie gratis, behalve dan dat slordige bedragje van tussen de vijf en tienduizend euro voor de aanschaf en installatie van zo een batterij, nog afgezien of je er plek voor hebt in je huis. Terugverdienen kan natuurlijk maar dat zal jaren duren.

Dankzij het sprookjesbeleid ondersteund door klimaatmedia, worden Nederlandse woningen allemaal kleine energiecentrales, wat gedoe geeft en belastend is voor het elektriciteitsnet. Miljoenen kleine energie centrales zitten nu dagelijks te wriemelen op het net. Dat is vragen om storingen en onevenwichtigheden. 

Maar het wordt nog leuker. De elektriciteitsnetten zijn overbelast. Dáár hadden ze niet aan gedacht. Ingenieurs wel, maar naar hen werd niet geluisterd. Dat waren maar dwarsliggers op weg naar de energietransitie nodig vanwege alweer het klimaat. Als antwoord krijgen we te horen dat we energie slim moeten gebruiken. Tot nu toe was iedereen stom bezig. 

Ondertussen zijn er wachtlijsten voor stroomlevering, stagneert de aflevering van nieuwbouw woningen bij gebrek aan elektrische aansluitingen en moet je zelf tienduizenden euro’s investeren in je eigen elektriciteitscentrale en dan zijn er ook nog politici die de hypotheekrente willen afschaffen!

En dat is nog niet alles!

“De Nederlandse burger betaalt 2x zoveel voor stroom als de grote industrieën in ons land (door o.a. energie-investeringsaftrek). In Duitsland is dat verschil nog veel groter (4x !). Maar nog steeds zijn de elektriciteitsprijzen voor de huishoudens én grote industrieën torenhoog vergeleken met de USA en China.  Veel lager kan ook niet, omdat we in toenemende mate leunen op zogenaamde duurzame energie (zon en wind), die nu eenmaal veel duurder is dan die op basis van fossiele en nucleaire energie.

Conclusie: als we niet als de donder het roer omgooien verzinken we in armoede. Dat we afhankelijk zijn van politici (in Nederland, Duitsland en de EU als geheel ) die wat betreft energie in sprookjes geloven maakt de situatie er niet rooskleuriger op.” (De energie armoedeval staat wijd open)  

FIESTA (DE DANS)

petrus, "Fiesta (de Dans)", olieverf op doek, 100x100 cm,

 

TRUMP EN DE 'MIDTERM' VERKIEZINGEN.

Het wordt tijd om over Trump te schrijven. Tot nu toe heb ik dat weinig gedaan omdat er al zoveel over Trump wordt gepraat, geschreven en grappen gemaakt. Grappen zijn een goede manier om de absurditeiten van Trump te verwerken.

Wat gaan de verkiezingen brengen? Krijgen de Democraten de meerderheid in het Congress? Volgens peilingen is de kans dat de Democraten in het Huis van Afgevaardigden de meerderheid krijgen groot. De Senaat is minder zeker. Daar gaat het om herverkiezing van een derde van de zetels, rond de 30 tot 32 zetels van de 100.

Vanwege het districtenstelsel en de onderlinge verschillen tussen de Amerikaanse staten is het heel moeilijk om een algemeen beeld te krijgen van de stand van zaken. Maar laten we op gezag van CNN (centrum-links), Washington Post (dankzij Amazon baas Bezos centrum rechts) de Wall Street Journal (conservatief) en de invloedrijkeWashington Post columnist en CNN interviewer Fareed Zakaria aannemen dat het de Democraten lukt om de meerderheid te veroveren in Congres en Senaat.

Als dat gebeurt dan kun je er donder op zeggen dat Trump zijn houdgreep op de partij zal verliezen. Hij zal nog wel de nodige fans hebben in het Congress maar hij is een onbetrouwbare steunpilaar geworden voor politici die graag verkiezingen willen winnen . 

Aan zijn geflirt met een mogelijke derde termijn zal waarschijnlijk een einde komen maar je weet het natuurlijk nooit met Trump. Hij is verzot op macht, grootspraak, goud en glitter. Maar als het een groot verlies wordt en die kans zit er in, dan zal hij daarvoor weinig of geen steun meer krijgen in zijn partij.  Daarbuiten valt natuurlijk altijd wat wild volk te halen maar daar kun je weinig mee.

Als de Democraten winnen, dan is Putinski’s vriendje in het Witte Huis minder machtig.  Zelensky, Ursula von der Leyen, Rutte en de rest van de Europese politieke leiders kunnen zich dan wat assertiever opstellen tegenover Trump als het over oorlog en vrede gaat maar je moet op je hoede blijven voor Trump.

Trump is volgens Fareed Zakaria geen normaal politicus maar een soort superpower. Hij kan alles doen en toch blijven ze hem steunen. Zakarias vergelijkt hem met goeroes en quasi-religieuze figuren in zijn vroegere land naar wie mensen blijven opkijken en aanbidden. Een vergelijking die op een punt mank gaat. Goeroes zijn geen vehikel om verkiezingen te winnen. Trump is dat wel, althans voor de Republikeinen en verliezen met Trump is dan funest. 

Als de Democraten winnen, hebben ze nog geen goede leider(s). Hier in rijtjeshuis Nederland is men (linkse pers, Nieuwsuur e.d.) enthousiast over de democratisch socialistische en Islam gelovige Abdul El-Sayed als kandidaat in Michigan voor de senaat en Zohran Mamdani als de nieuwe democratisch socialistische burgemeester van New York.

Maar New York en Michigan zijn Amerika niet, net zo min als Amsterdam en de Randstad Nederland zijn. Amerika is héél erg groot en divers en daar heeft men het niet zo op democratisch-socialisme. Als in een land in de wereld het kapitalisme diep geworteld is in burger en maatschappij dan is het wel Amerika. 

Het woord socialisme is teveel herverdelen ten koste van het individu, teveel overheid op kosten van de hard werkende burger en te weinig ondernemerschap. Dat wil niet zeggen dat Amerikanen beseffen dat een zekere mate van herverdeling nodig is, sociale voorzieningen nodig zijn en de overheid fatsoenlijk moet kunnen functioneren.  

VERKIEZINGEN IN BRAZILIË, SERVIË EN ISRAËL

 

Voor een meerderheid in het parlement (Knesset) zijn 61 van de in totaal 120 zetels nodig.

De belangrijkste verkiezingen moeten nog komen, die zijn op 4 november in Amerika. Ondertussen hebben we maar liefst 3 verkiezingen gehad in Brazilië, Servië en Israël, alle drie landen met puntjes op de e.

De verrassende verkiezing van Lula, een voormalig vakbondsleider, tot president is een teken dat Brazilië ondanks hindernissen op weg is een stabiel democratisch land te worden. Dat is op zich al niet niks in een onstabiele regio als Latijns Amerika waar het ene autocratische bewind afgelost wordt door het andere.

Brazilië is met ruim 200 miljoen inwoners de grootste democratie van Latijns Amerika. Ondanks veel tegenwerking, hij heeft zelfs geruime tijd vanwege een veroordeling voor corruptie inde gevangenis gezeten, wordt hij voor de vierde keer president. 

Binnenlands zit hij in politiek zwaar weer met een overwegend rechts parlement en economische tegenwind. Het is de vraag of hij veel van zijn plannen daadwerkelijk tot uitvoering kan brengen. De verwachting is dat zijn buitenlandse politiek min of meer hetzelfde zal blijven. 

Die is er op gericht om Brazilië een eigen plaats te geven tussen de grootmachten China, Rusland, Amerika en Europa. Met China (landbouw en visserij) en Europa (Mercosur) drijft het land uitgebreid handel. Lula kiest geen partij in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne (vorig jaar stond hij naast Putinksi op het Rode Plein als genodigde bij de viering van de 80ste verjaardag van de overwinning op Nazi Duitsland), kiest voor de Palestijnen en hij probeert met de BRICS landen, een verzameling derde wereld landen rond Rusland en China, om economische onafhankelijk te worden van de VS. 

De overwinning van de studentenbeweging (Studentska Lista) op de oude, corrupte politiek van Vucic (voormalig partijgenoot van Milosevic) in Servië zou wel eens heel belangrijk kunnen worden voor Europa. De studentenbeweging is van meet af aan veel meer pro-Europa dan de verslagen Vucic.

De overwinning van de studenten doet in de verte denken aan de Maidan opstand in Kiev. Die bracht Oekraïne uiteindelijk in het Westerse kamp. Het zou wel eens kunnen dat deze verkiezingsoverwinning EU kandidaat-lid Servië dichter bij Europa zal brengen dan onder Vucic het geval was.  

De studentenbeweging wil niet alleen een einde maken aan de corruptie (wat moeilijk is) maar ook de rechtsstaat herstellen, een belangrijke voorwaarde voor het lidmaatschap van de EU. Hoe dan ook, Putinksi is na Hongarije nu ook Servië aan het kwijtraken.

Tot slot de verkiezingen in Israel die een patstelling hebben gebracht tussen het regerende blok van Netanyahu en die van de oppositie onder leiding van oud generaal Eisenkot. Beide blokken hebben geen meerderheid in het parlement. De coalitie van Netanyahu komt 8 zetels tekort, Eisenkot 13 zetels. De Likud partij van Netanyahu blijft de grootste partij.

De Arabische coalitie met 19 zetels zou de doorslag kunnen geven bij coalitievorming. Voor Netanyahu met zijn radicale nationalistische, orthodoxe coalitiegenoten is het echter onmogelijk om een coalitie te vormen met het Arabisch blok.

In theorie zou Eisenkot dat wel kunnen maar het zou praktisch politieke zelfmoord kunnen betekenen gezien de verhoudingen tussen Palestijnen en Joden. Indien Eisenkot de barrière alsnog zou kunnen nemen om een coalitie te smeden met het Arabische blok, zou dat op termijn een heel grote bijdrage kunnen zijn aan vrede in het Midden Oosten.