92. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DE ERFENIS

Meehelpen op het land is normaal voor kinderen in het dorp.

De begrafenis van oom Don Francisco is eenvoudig en droevig maar minder droevig dan Diego dacht. Don Francisco heeft ondanks alle tegenslag een leven van vriendschap en liefde gehad, zo vindt Diego en daar gaat het uiteindelijk om. Hij is zijn leven lang zichzelf gebleven, geen poespas of aanstellerij. Diego vindt dat hij in waarheid en liefde heeft geleefd en meer dan dat kan niet.

Tijdens de maaltijd na de begrafenis vertelt zijn vader hem dat Don Francisco zijn huis en zijn land aan hem heeft nagelaten. Diego is verrast maar niet helemaal. Hij weet dat Don Francisco in hem altijd al de zoon zag die hij nooit heeft mogen hebben. En zo voelt Diego het zelf ook. Het is een erkenning van hun band die verder gaat dan die van een neef met zijn oom.

De officiële erkenning zal moeten plaatsvinden op de eerstvolgende bijeenkomst van de ejiditarios. Maar er gaan geruchten rond dat de erfenis betwist wordt door iemand van de Hernandez familie die beweert dat vanwege in het verleden verleende diensten, huis en land aan hem beloofd is.

Diego heeft al die jaren nooit iets gehoord van Don Francisco over verplichtingen of wat dan ook tegenover de Hernandez familie. Voor zover Diego weet, ging het contact met die familie niet verder dan de de gebruikelijke dorpsomgang.  Het idee dat iemand van de Hernandez familie erfgenaam zou kunnen zijn, komt voor Diego dan ook volledig uit de lucht vallen. Het kan niet waar zijn, maar je weet natuurlijk nooit. Doden spreken niet meer.

In het dorp ontstaan twee kampen. De meesten staan achter Diego al was het maar omdat Don Francisco een oom is van Diego. Hij is en blijft de neef van Don Francisco en niet zo maar een neef, ook dat weet men in het dorp. Iedereen heeft kunnen zien hoe Diego in zijn jonge jaren met Don Francisco optrok, dat hij soms dagen bij hem in huis sliep en op het land hielp. Aangezien Don Francisco zelf geen kinderen heeft gehad, is het in hun ogen dan ook niet meer dan logisch dat Diego alles erft.

Maar de Hernandez familie voert een van de vroegere Commissarissen van de ejiditarios als getuige aan. Die heeft intussen zelfs een brief aan de huidige commissaris geschreven waarin hij bevestigt dat hij getuige is geweest van het gesprek waarin Don Francisco aan Aurelio Hernandez beloofde dat hij na zijn dood huis en grond zou erven. Een botte leugen of waarheid?

Diego legt zich er hoe dan ook niet bij neer. Hij maakt het geschil aanhangig bij de rechter in de hoofdstad. Hij vraagt om een uitspraak over de rechtmatigheid van zijn erfenis. Daar zal zeker enige tijd overhen gaan. De bureaucratische molens draaien heel erg langzaam maar dan moet dan maar. Hoe het zal uitpakken weet Diego ook niet. Corruptie ligt altijd op de loer.

Grond is immers heel belangrijk voor dorpelingen. Wie grond heeft telt mee. Hij of zij kan dan meepraten en beslissen over de toekomst van de ejido en het dorp. Zonder grond is niet alleen het directe bestaan moeilijker maar ben je ook minder belangrijk in het dorp. Diego is er op voorbereid dat het een lang en moeizaam gevecht zal worden, misschien wel een uitputtingsslag.

Om te voorkomen dat pretendent Aurelio Hernandez of een van zijn familieleden in het huis van zijn oom gaan wonen, spreekt hij met Sara af dat zij voorlopig in het huis gaat wonen en hij met de kinderen terug zal gaan naar Mexico-stad. De kinderen zitten daar op school en hij moet werken.

HET SCHAAMTELOZE VLEES BIJ LUCIEN FREUD

 

Lucien Freud, David en Eli 2003-2004, olieverf op doek, Tate.

Zijn grootvader, de wereldberoemde psychoanalist Sigmund Freud zocht naar verklaringen voor het gedrag van de mens in de verste uithoeken van het bewustzijn.

Op de schilderijen van zijn kleinzoon Lucien Freud op de tentoonstelling London Calling in het Kunstmuseum Den Haag zie ik het tegendeel. Hier is een schilder aan het werk die met zijn verf de mens definieert als vooral of misschien wel niet meer dan zijn eigen vlees en bloed.

Wat geldt voor de mens, geldt ook voor het dier en de materiële wereld. Er is niks anders dan de materie en die materie geeft ons weinig troost. Nu ja, een hond die trouw naast je op bed ligt geeft nog enige troost maar de plant en het tafeltje naast hem is troosteloos.

Lucien Freud, Standing bij the Rags, 1988-89, Tate

Als bovenstaand schilderij iets duidelijk maakt, is het wel dat ordening een hopeloze zaak is. De vleselijke mens leeft voornamelijk in chaos en ook daar kan hij weinig aan doen. Freud drukt ons met zijn schilderijen met de neus op de feiten. We zijn vleselijk en dus tijdelijk aanwezig op een chaotische wereld en dat is het dan. Vrolijk word je er niet van maar wie heeft beweerd dat het leven vrolijk is?

Lucien Freud, Naked Portrait, 1973-1974, Tate

Wat nog een troost zou kunnen zijn, weliswaar een kleine troost maar toch, is erotiek. De erotische beleving kan je even een gevoel van troost geven. Je deelt voor een moment de lust en de last van het leven en de wereld en een gedeelde last is een lichtere last.

In het naaktschilderij van de vrouw hierboven is ook die troost niet te vinden. Het is een anti-erotisch schilderij. Hier wordt de naaktheid van de vrouw niet gevierd zoals bij Titiaan, Velazquez, Picasso, Sluijter enz. Hier wordt de troosteloosheid van het bestaan gevierd samen met de troosteloosheid van het lot van de schilder, gezien het tafeltje met schildergerei op de voorgrond. 

PANIEKFABRIEK. BOSBRANDEN

 

Je hoeft denk ik geen bosbeheerder te zijn om te zien dat het brandgevaar in een bos als hier op de foto, erg groot is. deze foto is gemaakt in de Maashorst.

De uitdrukking Paniekfabriek heb ik van chemisch ingenieur en wetenschapsjournalist Simon Rozendaal, tevens columnist van het weekblad EW. Hij probeert al jaren geduldig met feiten en cijfers  paniekzaaierij door de media over de gevolgen van klimaatverandering en het gebruik van verdelgingsmiddelen te bestrijden. 

Het is een ondankbaar karwei want niks zo moeilijk als kanttekeningen plaatsen bij ingeburgerde zekerheden, zelfs al zijn ze wetenschappelijk verantwoord. 

Een van de vaste waarden voor de paniekfabriek zijn bosbranden. Zodra er ergens in de wereld een brand uitbreekt, zien we daar op TV akelige beelden van met het angstwekkende commentaar dat dit ons te wachten staat als gevolg van klimaatverandering.

De beelden kloppen maar de begeleidende commentaren kunnen wel eens misleidend zijn aldus internationaal adviseur bosbeheer Leffert Oldenkamp. Dat begint al met zijn vaststelling dat “vanuit de klimaatregistraties het aantal bosbranden, wereldwijd, niet is toegenomen in de laatste decennia.”

“Ze zijn wel heviger en omvangrijker als gevolg van verkeerd bosbeheer. Het beheer van bossen is onvoldoende gericht op verwijderen van dood of dor materiaal c.q op het scheppen van groeimogelijkheden voor gezonde mengingen met ondergroei, waarmee brandgevaar kan worden getemperd.

Selectief bosbeheer, waarmee een etage van ‘fris’ loofhout kan ontstaan, is een verwaarloosd beginsel. In Europa is het laten liggen van dood hout in het bos vaak onnodig gemaximaliseerd, zo ook in Nederland."

Dat is ook wat mij is opgevallen op mijn fietsrondjes door de Maashorst bij Oss. Overal ligt dood hout. Ik heb me al vaak afgevraagd of dit verstandig is. Op het moment dat er brand uitbreekt is dit levensgevaarlijk.(zie foto boven deze blog)

"In Australië werden na oogst van  Eucalyptus bomen, de ‘restant-bossen’ aan natuurontwikkeling overgelaten. Er ontstond een dichte hergroei met sterk oliehoudende bladeren. Bij droog weer uiterst brandgevaarlijk.

In Canada werden vanaf de tweede helft van de vorige eeuw onverantwoord grote kapvlakten gemaakt, soms 200 ha of groter. Daar ontstonden dichte (spontane) verjongingen, die ondertussen voor vezelhout geschikt zijn. Bij aanhoudende droge perioden uiterst brandgevaarlijk en nauwelijks toegankelijk bij bestrijding. Dat is de reden dat bosbranden in Canada, die altijd al veel zorgen baarden, nu nog bedreigender zijn.

In Zuid-Frankrijk werden Pinusbossen verwaarloosd en werd door projectontwikkelaars de zaak in de brand gestoken. In meerdere landen was ik betrokken bij allerlei branden, waarbij meestal opzet in het spel was.

In de jaren 70 was ik als houtvester het contact tussen het Veluws Bosbrandcomité en de Rijksoverheid (met een subsidiekraan). De branden in 1976 hebben geholpen om voor de Veluwe het beleid te richten op snelle berichtgeving, steun van veldmedewerkers en jachtopzichters om vooral met kleine voertuigen snel een brand onder controle te krijgen.

Daarna is centralisatie voortgeschreden en werd met steeds groter materieel gewerkt, dat meestal (te) laat arriveerde. Er was bovendien onvoldoende terreinkennis. Bij de huidige branden zijn het vooral grote bluswagens die in beeld komen, die voor een deel dan ook nog uit het buitenland komen, soms met helikopters erbij. Bij ’t Harde bezetten (vernielden) die terreinwagens een deel van het natuurgebied, zoals de beelden lieten zien. “ ( overgenomen uit Brief van Leffert Oldekamp aan Marcel Crok)

DE MEEDOGENLOZE WRAAK VAN DICTATOR DANIEL ORTEGA OP INDIANENLEIDER BROOKLYN RIVERA.

Brooklyn Rivera in Puerto Cabezas aan de Caraïbische zee tijdens de verkiezingen in februari 1990 die verloren werden door de Sandinisten. Helaas wist Ortega het toch weer voor elkaar te krijgen om later opnieuw gekozen te worden tot president, een machtspositie die hij niet meer uit handen gaf. (foto: petrus nelissen)

De 73 jarige Brooklyn Rivera, leider van de Miskito, Suma en Rama indianen aan de oostkust van Nicaragua, is in gevangenschap overleden. Hij zat sinds 2023 vast nadat hij volgens mensenrechtenorganisaties om politieke redenen was gearresteerd. 

Ik was hem uit het oog verloren zoals ik in de loop der jaren eigenlijk heel Nicaragua uit het oog ben verloren. Want wat moet je nog met een land waarbij je bij betrokken bent geweest om het uit de put van dictatuur en armoede te trekken om het dan jaren later terug te zien vallen in een nieuwe dictatuur net zo erg als die van de verdreven dictator Somoza?

Dit keer is het een zogenaamde linkse dictatuur van de ooit charmante jongensachtige Sandinistische leider Daniel Ortega en zijn glamour vrouw Rosario Murillo. Toen Ortega in 1979 na de overwinning van de Sandinisten aan de macht kwam, geloofde de halve wereld in hem. 

Zelden is er een revolutie geweest die internationaal zo werd gesteund als de Sandinistische revolutie. Het was een combinatie van jeugdig enthousiasme, geloof in eigen kunnen en het optimistische geloof in een betere maatschappij met betere mensen. 

Nederland trok royaal de portemonnee om de revolutie met geld, goederen en kennis te steunen. NGO’s als NOVIB en Solidaridad stonden als een man/vrouw achter het regime. Stedenbanden rezen als paddestoelen uit de grond, massa’s jongeren trokken begeleid door activistische journalisten en televisiemakers naar het land om het wonder van de revolutie mee te maken.

Zo geheten kritische journalisten van de VPRO, Volkskrant, IKON enz spraken de Sandinisten naar de mond. De goede bedoelingen telden, de feiten deden er niet toe ook al stapelden de bewijzen zich op dat de immer charmante Daniel samen met zijn broer legerleider Humberto, steeds meer trekken vertoonde van een verraderlijke manipulator die zich niets aantrok van zijn gedane beloften en alles deed om aan de macht te blijven.

Zo gingen de Sandinisten o.a. ongegeneerd tekeer tegen de inheemse bevolking aan de kust van de Stille Oceaan die zich hadden verenigd in de partij Yatama onder leiderschap van Brooklyn Rivera. Voor de revolutie werd hun door de Sandinisten nog regionale autonomie beloofd en zelfbeslissingsrecht in hun gemeenschappen.

Na de revolutie bleken die beloften niks meer waard. De Sandinisten begonnen zelfs een campagne tegen hun christelijke geloofsovertuiging en respecteerden niet langer hun lokale en regionale autonomie en gewoonten. 

Er zat voor Brooklyn Rivera niets anders op dan te breken met de Sandinisten, net zoals de weduwe Chamorro van de krant La Prensa, de priester dichter Ernesto Cardenal, de Sandinistische legerleider Comandante Cero, de vertegenwoordigers van werkgevers en de christelijke vakbonden.

Ondanks dit verraad probeerde Brooklyn Rivera in de loop der jaren met de Sandinisten samen te werken in en buiten het parlement waarbij hij ondanks de verdachtmakingen van Sandinistische huize telkens opnieuw tot leider van zijn volk werd gekozen.

In 2023 werd hij uiteindelijk opgepakt en opgesloten zonder dat nog enig contact mogelijk was met zijn familie.Een fatsoenlijke medische behandeling werd hem al die tijd geweigerd. Nu is hij dan op 30 mei  in de gevangenis gestorven. 

De wraak van de immer charmante Sandinistische dictator stopte niet bij zijn dood. Hoewel zijn zoon had aangedrongen om hem te mogen begraven bij zijn eigen volk aan de kust in het dorp Sandby, werd Rivera in de hoofdstad Managua zonder familie en vrienden begraven. De wraak van Daniel Ortgea is meedogenloos.

 

COMPOSITIE IN BLAUW MET ZWARTE CIRKEL EN RODE LIJNEN

 

petrus, "Compositie in Blauw met Zwarte Cirkel en Rode Lijnen, acryl en olieverf op doek geplakt op mdf plaat, 40,5x42 cm.
Te Koop

91. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DON FRANCISCO

San Miguel Regla, Mexico 1976.

Nu hij niet meer dronken thuiskomt, vindt Sara het goed dat hij weer thuis slaapt. Dat is een hele opluchting voor hem. Hij heeft tenminste weer ene dak boven zijn hoofd. De oude vertrouwde liefdesband met Sara is echter definitief gebroken.

Die kan niet meer hersteld worden. Ook Sara weet dat en ook zij streeft er niet naar. Ze leven bij elkaar onder een dak. Ze delen de liefde voor hun kinderen en dat is misschien wel het beste wat ze nog uit het leven kunnen halen.

Natuurlijk is hij Maria Carmen die hem zo heeft gesteund om van de drank af te komen, niet vergeten. Integendeel, hij krijgt steeds warmere gevoelens als hij aan haar denkt maar verder dan dan dat wil hij niet gaan. Hij moet eerst in het reine komen met Sara en zijn gezin. 

Maar voordat hij zover is, krijgt hij van zijn ouders te horen dat zijn geliefde en enige oom don Francisco is overleden. Het is don Francisco die hem zonder het zelf te weten, hem geleerd heeft zijn eigen levenspad te kiezen. Dat nu juist hij op dit zo belangrijke kruispunt in zijn leven sterft, is natuurlijk puur toevallig of misschien toch een teken aan de wand.

Diego bewaart goede herinneringen aan zijn oom, de enige broer van zijn vader. Hij was altijd welkom bij hem en zijn vrouw. Die is helaas na en lang ziekbed tijdens hetwelk don Francisco al het mogelijk heeft gedaan om haar te redden, gestorven aan kanker.

Dat al dat mogelijk was vooral een kwestie van geld. Geld dat hij had overgehouden van de jaren die hij gewerkt had in de zilvermijnen van Real del Monte. Er was altijd weer een arts te vinden, tot in de hoofdstad Pachuca toe, die hen verzekerde dat hij met zijn behandeling zijn vrouw beter kon maken. 

En wie waren zij om daar aan te twijfelen? Wie kon hen vertellen wat het enige juiste was om te doen? Zo lang er nog geld in hun spaarpot zat, was er hoop zei don Francisco. Want de gedachte dat geld belangrijker zou kunnen zijn dan het leven redden van zijn vrouw, kwam in het hoofd van don Francisco nooit op. 

Toen het geld op was, bleek dat ook het einde van zijn vrouw te zijn. Gek genoeg was  het ondertussen tot beiden. Doorgedrongen dat wat ze ook zouden doen, geen redding mogelijk was. De ziekte was sterker dan welke behandeling ook. Er zat niets anders op dan het lot te aanvaarden.

Er overviel hun een ernstige gelatenheid, niet bedroefd en maar ook niet blijmoedig maar iets daar tussen in. Iets dat hoort bij de grond en de natuur waartussen ze hun leven lang gewoond hadden. Het is een geharde natuur die zich overeind houdt tussen zowel de schroeiende droogte van de zon als de overvloedige regens.

Zijn herinneringen aan haar bleven bij hem als scherpe schaduwen waarmee hij de dagen op het land, in zijn huis of waar dan ook sleet. Zo overleefde hij zijn vrouw in eenzaamheid want kinderen waren hun nooit gegeven. Dat ook had hun beiden gehard gemaakt en geleerd te overleven zonder te klagen over het lot. 

Misschien dat ze daarom hem, Diego, altijd hadden behandeld als een zoon. Hij was er altijd welkom en kon op elk duur van de dag langs komen en als het zo uitkwam mee eten. In zijn jonge jaren toen hij het drinken van pulque en tequila nog moest leren, was hun huis zijn toevluchtsoord waar hij zijn roes kon uitslapen.

Nu was hij dan gestorven. Gelukkig zonder ziekbed. De goden waren hem gunstig gezin en hadden hem in zijn slaap uit het leven genomen. Een vredige dood die hem na de langzame dood van zijn vrouw was gegund door hogerhand. Diego pakte wat spullen bij elkaar en reisde af naar zijn geboortedorp om de begrafenis van zijn oom bij te wonen.

 

DE AFFAIRE DONALD POLS

Jezus Christus stervend aan het kruis: "Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen" (Lucas 23:34). Droge naald gravure van Rembrandt, 5e staat. 1653.

Wie had kunnen vermoeden dat de overstap van Pols van het ene uiterste - Milieudefensie - naar het andere -Tatasteel - zou leiden tot wat je gerust een nationaal trauma kunt noemen, dat van de Apartheid in Zuid Afrika? Een persoonlijke kwestie van opportunisme is plotseling een nationale kwestie geworden, een nationale erfzonde want zo kun je de Apartheidspolitiek in zijn verhouding tot Nederland wel duiden.

De Zuid Afrikaanse apartheidspolitiek was immers opgelegd door een blanke minderheid van Afrikaners, afstammelingen van Nederlandse kolonisten en gebaseerd op Bijbelse opvattingen die eveneens wortels hadden in Nederlandse geloofsgemeenschappen.

Zuid Afrika is min of meer in het reine gekomen met deze Nederlandse erfenis dankzij Bisschop Tutu. Hij is degene die nationale vergevingsgezindheid in Zuid Afrika wist te organiseren met behulp van een nationale verzoeningscommissie waarin de waarheid ter tafel kwam.

Ondanks deze verzoening in Zuid Afrika durfde Donald Pols, eenmaal wonende in Nederland, zich hier niet openlijk te verzoenen met zijn radicale politieke verleden van steun aan de apartheidspolitiek. Dat is niet zo verwonderlijk. Pols verzette zich immers met zijn rechtse blanke makkers tegen nationale verzoening. Verzoening is niet zijn sterkste kant.

Hield hij zijn verzet tegen de verzoening in Zuid Afrika liever verborgen omdat hier in Nederland de verzoening als een grote opluchting werd beleefd. Zo konden we als Nederland alsnog onze schaamte over onze erfenis in Zuid Afrika onder ogen zien, iets wat Pols zelf blijkbaar dus niet kon.

Nu zitten hij en wij met de gebakken peren. Moeten we hem zijn Apartheidsverleden vergeven? Dat denk ik wel. Als men dat in Zuid Afrika kan dan moet het hier in Nederland ook kunnen. 

Het zwijgen over zijn verleden is wat hem nu de das om doet. Waarom kon hij het niet over zijn hart verkrijgen om zijn “zondige” politieke verleden openlijk te belijden om aldus vergiffenis te krijgen? Dat is een vraag die alleen Donald Pols zelf kan beantwoorden.

Hij heeft er voor gekozen om te zwijgen en bij Milieudefensie heeft men hem in dat zwijgen gevolgd, zo lees ik in de pers en hoor ik op TV. Waarschijnlijk schatte men bij Milieudefensie in dat men in Nederland niet gemakkelijk vergeeft. En het moet gezegd worden, vergiffenis en verzoening zijn niet onze sterkste kant ook al zijn we van afkomst een christelijke natie.