76. MEXICAANSE VERTELLINGEN. LOMPENPROLETARIAAT

Arbeiders in een fabriek waar stalen draden en staven worden gemaakt. Mexico-stad 1979. Foto: petrus.

Bij hun terugkeer naar Mexicostad kijkt Diego anders dan vroeger naar Mexico-stad. Het is alsof hij nu pas, na zijn wat langere verblijf in zijn geboortedorp San Miguel, ontdekt dat de stad een groot mierennest is waar de mensen elkaar verdringen, vanuit alle hoeken en gaten lawaai op je afkomt, de lucht vervuild is en stinkt.

Hij ziet nu pas dat hij, om in het hart van de stad te komen, door een ring van uitgestrekte krottenwijken moet rijden. Tussen de mengelmoes van onafgewerkte huizen en de regelrechte krotten van platgeslagen vaten en afvalhout blaast de wind over de zandpaden wolken van stof met de geur van afval.

Daar wonen zijn landgenoten die massaal van het platteland, uit dorpen als waar hij geboren is, zijn vertrokken op zoek naar werk en inkomen. Ze werken in smerige fabrieken wier lange pijpen een deken van rook en stof over de krottenwijken heen leggen. 

Je kunt je niet aan de indruk onttrekken dat hier in de krottenwijken de mensen leven als zijn ze het humus waarop het kapitalisme bloeit. Hier woont en werkt wat sociologen het lompenproletariaat noemen. 

Diego vraagt zich af of zij niet beter af zouden zijn als ze terugkeerden naar hun dorpen. Weliswaar heerst ook daar armoede, maar dat is tenminste armoede in een groene omgeving met frisse lucht en menselijk contact. Is die armoede niet beter te dragen dan deze afzichtelijke woestenij van steen, beton en blik? 

Bovendien, zal het ooit mogelijk zijn om die miljoenen mensen fatsoenlijk te laten wonen in huizen met waterleiding, elektriciteit en riolering? Zal er ooit bestrating komen met openbare diensten als vuilnis ophalen, straatverlichting voor de nacht en openbaar vervoer?  Waar moeten de miljarden peso’s vandaan komen om dit allemaal te financieren terwijl de bewoners zelf nauwelijks genoeg verdienen om zich in leven te houden?

Het dringt nu pas tot Diego door hoe groot de problemen in Mexico-stad zijn en hoe weinig er wordt gedaan om ze aan te pakken. De politieke erfgenaam van de revolutie, die zich de Geïnstitutionaliseerde Partij van de Revolutie noemt, ziet in de bewoners slechts kiezers die de partij aan de macht moet houden. Na de verkiezingen worden ze weer vergeten.

Terwijl ze zich door het drukke verkeer wurmen, naderen ze langzaam maar zeker de wijk waar hun appartement is. De huizen in hun wijk hebben wel aansluitingen voor stroom, drinkwater en riool. Het appartement is met zijn twee slaapkamers, een kleine woonkamer en een keuken leefbaar maar en ook dat beseft Diego nu pas, te klein om aan een gezin te beginnen. 

WAT HEEFT TRUMP MET PUTIN?

Trump en Melania in 2000 samen met Epstein en een vriendin.

Er hangt een vreemde waas rond de relatie tussen Trump en Putin. Tijdens zijn bezoek aan Moskou in zijn eerste termijn als president hield hij tot verbazing van de wereld een ongebruikelijk gesprek onder vier ogen met Putin. Niemand weet wat er toen tussen die twee ter sprake is gekomen.

Net zo ongebruikelijk waren zijn uitspraken daarna waarin hij de CIA en FBI voor schut zette. Volgens Trump had Putin hem verzekerd dat Rusland zich niet gemengd had in zijn verkiezingscampagne tegen Hillary Clinton. Hij had geen reden om aan de woorden van deze KGB'er te twijfelen, wel aan die van zijn eigen veiligheidsdiensten.

Opvallend was dat hij in zijn verkiezingscampagne voor zijn tweede termijn als president bezwoer dat hij in 24 uur een einde kon maken aan de oorlog in Oekraïne. Waarom hij daarin zo stellig was, heeft hij nooit uitgelegd behalve dat het een oorlog van zijn voorganger president Biden was.

Was dat een stoere campagne uitspraak van de 'dealmaker' van de eeuw zoals hij zichzelf maar al te graag neerzet? Maar een oorlog is toch wel iets anders dan een deal tussen twee onroerend goed handelaars? Misschien had hij al een deal met Putin, of dacht hij dat hij die had? Ze begrepen elkaar in ieder geval goed zo beweerde Trump vele malen.

Trump heeft intussen duidelijk laten zien aan de wereld dat hij meer sympathie en begrip voor Putin heeft dan voor president Zelensky van Oekraïne. Hij toont nooit enig blijk van medeleven voor Zelensky en zijn volk. Hij noemt Putin nooit als agressor.

Daarentegen vindt hij Zelensky "een raar mannetje" en schoffeert hem in de oval office voor de ogen van de hele wereld, samen met zijn rechterhand vicepresident Vance. Het leek in alles op een act van boosaardige afrekening iets wat de maffia niet zou misstaan maar absoluut niet thuishoort in een presidentieel kantoor. 

Vervolgens weigert Trump, ondanks de agressieve oorlogsvoering van Putin tegen de bevolking van Oekraïne, om de druk op Putin op te voeren en serieus over vrede te onderhandelen. Die houding is de afgelopen maanden onveranderd gebleven terwijl Putin Oekraïne blijft bombarderen.

En dan de rode loper in Anchorage, Alaska waar Trump met veel egards Putin ontving. Nog afgezien van het feit dat alleen al die ontmoeting een internationale upgrade was voor Putin, blijft de vraag wat daar bekonkeld is. Niemand die het weet. 

Des te merkwaardiger dat Kremlin woordvoerders Peskov en Lavrov al een tijdje beweren dat in Anchorage  de voorwaarden voor vrede zijn afgesproken. Dat zou o.a. gaan om een overdracht aan Rusland van de hele Donbas d.w.z. ook de niet veroverde gebieden en presidentsverkiezingen in Oekraïne. 

Opvallend is dat Trump op dat laatste voortdurend terugkomt met de bewering dat Zelensky's presidentschap niet democratisch meer is. Over Putin en de moord op oppositieleider Navalny horen we Trump niet.

Alles bij elkaar genomen is het dus niet zo gek dat beweerd wordt dat Trump op de een of andere manier gechanteerd wordt door Putin. Het vermoeden is dat Putin informatie in handen heeft waarmee hij Trump in het verderf kan storten.

Maar wat voor informatie dan? Sommigen wijzen op de wonderbaarlijke financiële opstanding van Trump na faillisementen in Amerika. Was dat mogelijk dankzij verborgen leningen uit Rusland? 

Laatstelijk doemde een nieuwe chantage mogelijkheid op die te maken heeft met de Epsteinfiles. Naar het schijnt correspondeerde Epstein met het Kremlin, tot aan Putin zelve toe. 

Zou het niet kunnen dat de inlichtingendiensten van Putin erin geslaagd zijn om de hand te leggen op foto’s en/of films die Trump te schande kunnen maken voor zijn Amerikaanse kiezers? 

Om het plaatje compleet te maken, is daar ook nog de vraag wat de rol van mevrouw Melania Trump hier is want ook zij komt in de Epsteinfiles voor. Zij is een gewezen model dat ook werkte als escortgirl en is geboren en getogen in het voormalige Joegoslavië in de hoogtijdagen van de Sovjet Unie, wat ook de hoogtijdagen van Putin waren. 

Dan is er nog een andere piste die wijst op speciale relaties tussen Trump en Putin, relaties die lopen via de belangrijkste gezanten en vertrouwelingen van Trump, Kuchner (schoonzoon van Trump) en Whitkoff (miljardair en trouwe vriend) die een hoofdrol spelen bij de onderhandelingen over vrede tussen Rusland en Oekraïne.

Democratic Senator Sheldon Whitehouse acknowledged what he described as "a lot of chatter" that Russia may have floated private business deals to Witkoff, Kushner, or members of the Trump family to influence their stance on Ukraine. "If that proves to be true, obviously that is horrifying misconduct on their part," Whitehouse said, stressing that the matter would warrant serious investigation. (citaat uit artikel "Could Witkoff be ousted from Ukraine talks?"  in The Kyiv Independent van 18 feb. j.l.)

ELK PARTIJVOGELTJE ZINGT ZOALS HET GEBEKT IS

Het ziet er naar uit dat de deconfiture van Wilders met zijn PVV volop aan de gang is. In de peiling van 8 februari zakt de PVV met 10 zetels, 3 meer dan de 7 die de PVV fractie onlangs hebben verlaten. De PVV heeft niet geleverd toen ze aan de macht was en dat zal Wilders blijven achtervolgen al zal hij zelf nog lang blijven roepen dat alles weer goed zal komen.

Nu is 16 zetels ook weer niet niks. In de huidige omstandigheden met een flinke groep van middelgrote of middelkleine partijen blijft Wilders daarmee van politieke betekenis. In dezelfde peiling heeft de VVD 18 zetels, het CDA 17, JA21 14 en Forum voor Democratie 13. De twee partijen met meer dan 20 zetels zijn D66 (27) en GL/PvdA (21).

De peiling laat ook zien dat de VVD  zijn monopolie op rechts aan het verliezen  is of anders gezegd voor veel rechtse kiezers is de VVD niet meer rechts genoeg. Terwijl PVV en VVD zakken in de peiling stijgen JA21 en FVD. Was eerder de stijging van JA21 spectaculair, intussen is dat FVD tot op zekere hoogte ook.

Die partij heeft een zetelwinst in de peilingen van 6 sinds de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar. En die 7 zetels behaald tijdens de verkiezingen waren op zich ook al een aanwijzing dat er wat aan de hand is op rechts.

Waarom zeggen kiezers te stemmen op FVD? Wat is de politieke aantrekkingskracht van FVD? 

Ondanks alle kiezersonderzoeken blijft dat moeilijk te achterhalen. Kijken we naar de hoofdthema’s van FVD dan zien we dat veel punten samenvallen met de PVV: migratie, anti-klimaatwetten, islam, schrappen stikstof en klimaat eisen, minder Europa, pro-Putin enz.

Maar misschien is naast de inhoud, de toon en het gezicht van de partij wel net zo belangrijk? Het frisse en vrolijke gezicht van lijsttrekker Lidewij de Vos lijkt een winstpunt.

Wat de toon aangaat zet FVD zich neer als een nationalistische partij die trots is op de Nederlandse geschiedenis, op de prestaties van land en volk, een volk dat vrijheidslievend en verdraagzaam is, nationalistisch rechts dus.

“Nederland is het mooiste land ter wereld. Vanaf dat kleine stukje aarde laten wij al eeuwenlang zien wat mogelijk is. Ons volk maakt van de kleinste ideeën de grootste werkelijkheden. We lopen voorop in de kunsten, de wetenschap, ondernemerschap, innovatie en technologie. Ja, we hebben ons land letterlijk uit het water opgetrokken” (inleiding verkiezingsprogramma ‘Nederland, Vrij, Trots & Bruisend’)

Nederland dat zich als een Baron von Munchhausen uit het moeras trekt. Een sprookje om van te smullen. Een gaaf land zonder gezeur en gemier over (slavernij) verleden.

Daar steekt GL/PVDA schraal bij af. Geen inleiding maar slechts de korte titel “Een nieuwe start voor Nederland”. Niks om trots op te zijn, geen gaaf of fier land.

In het verkiezingsprogramma van de VVD vind je iets meer nationale trots maar al met al toch defensief met opzichtig vaak het gebruik van het woord liberaal. Het lijkt een beetje op een geloofsbelijdenis. 

“Onze liberale democratie en onze democratische rechtsstaat hebben Nederland tot één van de meest vrije en veilige landen ter wereld gemaakt. Om die vrijheid  en veiligheid te behouden, is actieve bescherming van de liberale democratie en de democratische rechtsstaat noodzakelijk. De liberale waarden die daaraan ten grondslag liggen, zijn voor ons dan ook niet onderhandelbaar.” (Inleiding verkiezingsprogramma:  Sterker uit de Storm, keuzes voor een nieuwe tijd vrijheid, veiligheid en groei”) 

Tot slot de inleiding van het verkiezingsprogramma van D66, de partij die met een brede glimlach en met vlaggengezwaai per slot van rekening de verkiezingen heeft gewonnen.

“Dit verkiezingsprogramma is er voor iedereen die gelooft dat we het tij kunnen keren. Dat we de levens van mensen beter kunnen maken, door in actie te komen. Door niet te roepen wat niet kan, maar door ons elke dag opnieuw die vraag te stellen: hoe kan het dan wél? Het is aan ons. Doe mee. Want als we willen, dan kan het wél.”

Hier spreekt een verantwoorde optimist, een van niet lullen maar poetsen. Dat is defensief en uitdagend tegelijk net als Obama’s campagneleus “Yes we can” en dat wordt beloond door de kiezer.

AMSTERDAM: DE NIEUWE BEVOOGDING

 

Amsterdam is in handen gevallen van de Nieuwe bevoogding, de regenten die de burgers willen voorschrijven hoe te leven en te sterven.

Ooit was Amsterdam een geestelijke vrijhaven, waar creativiteit, vrijheid en jeugd hand en hand gingen. Dat was in de jaren zestig, de tijd dat Koosje krenten uitdeelde bij het lieverdje, de tijd van de provo’s en de kabouters. In die tijd werden de stadsregenten uitgedaagd door originaliteit, verdraagzaamheid en nieuwe ideeën. 

Daarna kwamen de volgers of de naäpers en die blinken nooit uit in originaliteit, creativiteit en vrijheid. Integendeel, ze bevriezen de vrijheid en de originaliteit, de creativiteit en verdraagzaamheid in regels en wetten. Ze slaan zichzelf op de borst als de erfgenamen van verdraagzaamheid en creativiteit maar zijn in feite boekhouders van de status quo.

In die tijd is Amsterdam beland. Geen stad meer om uit nieuwsgierigheid naar toe te gaan om het andere, het nieuwe, de vrijheid en de creativiteit te beleven maar een stad van regelgeving, verboden en bevoogding.

De stad wil nog wel de eerste zijn, de progressiefste stad van de wereld wat dat ook moge zijn. Eigenlijk zou Amsterdam graag New York willen zijn. Helaas zijn geest en achterland daarvoor te klein.

Maar vandaag heeft Amsterdam zich als eerste gekroond in de geschiedenis van de mensheid met een verbod op reclame voor vlees en fossiel. Verboden te verbieden stond er tijdens de Parijse opstand in de jaren zestig van de vorige eeuw nog op de muren. Een halve eeuw later blijkt Amsterdam de eerste te zijn die zijn kleingeestigheid in nieuwe verboden vastlegt.

Wie had gedacht dat Amsterdam, de stad van verdraagzaamheid tussen verschillende geloven, tussen katholieken en protestanten in de zestiende eeuw, de Nederlandse benauwde veste zou worden van burgerlijke kleingeestigheid, geestelijke boekhouders en regelneven geworden.

ONTMOETING IN HET WINTERBOS

 

"Ontmoeting in het Winterbos" is een ontmoeting tussen twee fotografen. Peter van de Lavoir heeft het studio portret van Diny en mij gemaakt in het kader van een fotoproject seizoenen waaraan hij bezig is. Ik ben zo vrij geweest om met zijn toestemming de foto te monteren in een winters plaatje. 

MEXICAANSE VERTELLINGEN 75.REVOLUTIONAIR LIEFDESTHEATER

Ze was al op haar dertiende jaar buitenshuis gaan werken als dienstmeisje. (foto: petrus)

Tijdens de maaltijd vertelt Julia dat ze zich het hele gesprek lang met Frida en David ongemakkelijk heeft gevoeld. Ze voelde zich genegeerd door Frida. Alsof ze lucht was. Ze zag haar niet eens als een rivale, wat ze per slot van rekening toch is! Voor Frida is ze een aanhangsel van Diego, meer niet.

Diego haalt zijn schouders op. Dat is nou eenmaal de manier van doen van Frida. Bovendien is ze grillig in haar liefdesleven. Je hebt gehoord wat ze van Trotski vindt en waarom ze met hem een affaire is begonnen. Ik vermoed dat ik ook deel uitmaak van haar revolutionaire liefdestheater.

Julia vindt dat maar niks. Liefde is volgens haar meer dan een theater, een spelletje met een thema, ook al is het een revolutionair thema. Liefde gaat dieper dan dat, het is de zin en doel van het leven zelf. 

Na even peinzen, voegt ze er vergoeilijkend aan toe dat het misschien allemaal komt omdat ze moet leven of liever overleven met een zwaar gehavend lichaam. Kinderverlamming en dan later ook nog een vreselijk tramongeluk dat haar voor het leven heeft beschadigd. Dat ze dan ook nog geen kinderen kan krijgen, maakt het allemaal nog zwaarder voor haar. 

Dan schakelt Julia over naar een ander onderwerp. Wat is het plan? Blijven we in San Miguel wonen of gaan we terug naar Mexico-stad? Julia is het om het even. Ze woont liever in het dorp maar de stad is ook goed, zo lang ze maar bij Diego is.

Diego zou liever in het dorp blijven wonen maar er is geen werk. Hij zal wel een stuk dorpsgrond van zijn vader kunnen krijgen maar dat brengt niet genoeg om van te leven, zeker niet als er kinderen komen. Nee, hij zal terug moeten naar de stad. Bovendien, hij wil nog steeds graag schilderen.

Julia beseft dat ze niet in het dorp kunnen blijven, tenminste als ze niet in armoede willen leven en dat wil ze echt niet meer. Ze is opgegroeid in een groot gezin in een dorp. Het ontbrak hun altijd aan van alles, ook eten hoe hard haar vader ook op het land werkte. Daarom moest ze al op haar dertiende het huis uit, gaan werken als dienstmeid in Mexico-stad.

Ze kwam geheel onvoorbereid terecht in een totaal onbekende wereld. Ze had geen idee wat ze moest doen. Bij haar thuis leefden ze van de ene dag op de andere. Je was bezig met overleven. Het was geen georganiseerd huishouden en er was al helemaal geen     wasmachine of  een koelkast. 

Ze had nog nooit in haar leven gewinkeld in een supermarkt, huishoudelijke dingen aangeschaft of kleren gekocht. Dat heeft ze allemaal zichzelf moeten leren. En hoe ga je om met stadslui? Die weten altijd alles al en beter. Een geluk dat ze genoeg gezond verstand had om overeind te blijven in de stadsjungle. 

RIJSTBOUW IN SURINAME

 

Koningin Juliana bezoekt in 1955 samen met Prins Bernhard het rijstproject Wageningen van de Stichting Machinale Landbouw SML in Suriname.

Als er een project is wat aantoont dat ontwikkelingssamenwerking bijzonder moeilijk zo niet onmogelijk is, dan is dat wel het rijstproject Wageningen in Suriname. Ondanks alle goede bedoelingen - zowel financieel als organisatorisch - gaat het project Wageningen na de onafhankelijkheid van Suriname (1975) langzaam maar zeker naar de knoppen. 

Zoals gebruikelijk is er niet een enkele oorzaak maar velen die elkaar in de loop der jaren opvolgen. Samengevat komt het erop neer dat na de Surinaamse onafhankelijkheid het Wageningenproject verwaarloosd wordt. De wisseling van regering blijkt in Suriname net zoals in veel Derde Wereld landen funest te zijn voor lange termijn projecten, zelfs als ze voordelig zijn voor het land. 

Een voorbeeld van zo een Derde Wereld land is Venezuela dat net als Suriname rijk is aan grondstoffen. Dankzij Shell werd Venezuela aan het begin van de 20ste eeuw een belangrijk olieland. Zo lang oliemaatschappijen hun bedrijven kunnen beheren gaat het goed, ook nadat een groter deel van de winst wordt opgeëist door het land. Maar complete nationalisaties (1976) zijn het begin van de ondergang.

In 2007 doet de militaire regering Chavez er nog een schepje bovenop, waarop de olieboeren het land te verlaten. De grootschalige confiscatie was bedoeld om armoede te bestrijden, maar de sector wordt uitgehold (geen investeringen, geen onderhoud), wat resulteert in sterk verminderde productie. Voeg daarbij het ontslag van alle werknemers met ervaring en het plaatje van de ondergang is compleet.

Terug naar Suriname, een groot land (ongeveer 4 keer Nederland), rijk aan grondstoffen (bauxiet, goud, hout en inmiddels ook olie) en dun bevolkt (een van de dunst bevolkte gebieden in de wereld). Toch slaagt het er niet in om de rijkdom in dienst te stellen van zijn ruim 600.000 inwoners. Of de recente olievondsten dat wel zullen doen, is maar zeer de vraag. Over het algemeen blijkt olie in derde Wereld landen eerder een vloek dan een zegen.

Na de onafhankelijkheid in 1975 kreeg Suriname “een florerend rijstbedrijf met zo’n duizend vakbekwame werknemers, inclusief een pelmolen en een drogerij, een pompgemaal met drie Storkmotoren, honderden kilometers aan bevloeiings- en lozingskanalen, een rijstareaal van 10.000 hectare, een veebedrijf met duizend koeien, het veredelingsstation in de Prins Bernhardpolder, een machinepark van tractoren en maaidorsers, ja, een compleet zelfvoorzienende Company Town met een postkantoor, een bibliotheek en een Hotel De Wereld - voor het symbolische bedrag van 1 Surinaamse gulden.” (Blz. 49/50 in ‘Hotel De Wereld’, Frank Westerman, Querido Fosfor 2025)

Voor de onafhankelijkheid was de rijstbouw winstgevend. 

“Maar al in het eerste seizoen na de onafhankelijkheid blijken 23 van de 37 landbouwmachines voor zowel de droge als de natte grondbewerking aan vervanging toe. De directie wil investeren, maar het ministerie van Landbouw in Paramaribo heeft andere prioriteiten. De centraal geleide Company town komt pas echt in de knel wanneer sergeant Bouterse op 25 februari 1980 samen met 15 handlangers zijn eerste staatsgreep pleegt…. Voortaan vloeien de deviezen die Wageningen verdient met de rijstexport naar de kas van Bouterse en zijn kameraden. Geldnood dwingt de Stichting Machinale Landbouw al in 1981om honderd werknemers te ontslaan. Zij krijgen als dank een kapotte landbouwmachine mee naar huis, een grotere of een kleinere, al naargelang de duur van hun dienstverband.” (Blz 51/52 in voornoemd boek)

Hoewel Nederland het project heeft opgebouwd, kennis geleverd en de benodigde financiën voor de start krijgt het toch de schuld voor de ondergang.  Het was immers een koloniaal project en dat deugt sowieso niet ook al is het een winstgevend project en brengt het via export deviezen in het land. Kolonialisme als excuus voor eigen mislukking. Dat schiet niet op. Surinamers moeten de hand in eigen boezem steken.

De Surinamers die er gewerkt hebben denken daar heel anders over. “Zij zien een verschil tussen een suikerplantage met slavenarbeid (koloniale uitbuiting) en een rijstpolder uit de tweede helft van de twintigste eeuw (ontwikkelingshulp). De plantage was een vloek, de polder een zegen. Voortaan deden machines het zware werk. Niemand hoefde meer te bukken om de zaailingen over te planten in de bevloeide akkers, nu vliegtuigjes het zaad kwamen uitstrooien.” (Blz. 57. Frank Westerman)