Posts tonen met het label emilio maspero. Alle posts tonen
Posts tonen met het label emilio maspero. Alle posts tonen

vrijdag 2 augustus 2024

52. AMERICA LATINA. JUBILEUM

 

De druk bezochte jubileum bijeenkomst vanwege 5 jaar CLAT Nederland. Op de voorgrond met zijn rug naar de camera boerenleider Rangel Parra. Achter hem van opzij CLAT algemeen secretaris Emilio Maspero en Piet Jeuken, directeur van de Stichting Ontwikkelingssamenwerking Vakbeweging SOSV die hem een hand geeft. De SOSV is een samenwerkingsverband van de drie vakcentrales CNV, NKV en NVV.  (foto: Ad van Dooren)

Op de bijzondere jubileumbijeenkomst, de vereniging bestaat 5 jaar, bevestigt minister Pronk zijn opvatting dat de vakbonden in Nederland en in de Derde Wereld betrokken moeten worden bij ontwikkelingssamenwerking.

De minister kondigt aan dat hij voor het begrotingsjaar 1975 drie miljoen gulden heeft uitgetrokken voor steun aan vakbonden in de Derde Wereld. Het geld zal via de Stichting Ontwikkelingssamenwerking Vakcentrales (SOSV) ter beschikking gesteld worden aan het Wereld Verbond van de Arbeid (WVA), het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen (IVVV) en aan vakbonden in de Derde Wereld die niet bij een van deze twee internationale vakbonden zijn aangesloten.

De SOSV is een samenwerkingsverband tussen de drie vakcentrales CNV, NKV en NVV. Hun directeur Piet Jeuken balanceert tussen de twee stromingen in zijn stichting. Aan de ene kant staan CNV en NKV als leden van het Wereld Verbond van Arbeid, internationaal verbonden met CLAT. Aan de andere kant staat het NVV dat lid is van het IVVV dat wordt bekritiseerd vanwege zijn veel te lankmoedige houding tegenover dictaturen in Latijns Amerika. 

NKV algemeen secretaris Piet van Hout zegt op de bijeenkomst dat hij blij is met deze stap van de Nederlandse regering. Vakbonden kunnen op die manier hun eigen partners kiezen zonder overheidsinmenging. Dat versterkt de solidariteitsbanden en maakt de bonden daarginds onafhankelijker van hun overheid.

In veel landen in Latijns Amerika bestaat immers geen vrijheid van vakbeweging. Daarvan hebben tijdens de bijeenkomst algemeen secretaris Emilio Maspero getuigd en met hem de boerenleider Rangel Parra van de federatie van landbewerkers en boeren organisaties. Dat de Nederlandse vakbonden nu zelf vakbonden in Latijns Amerika kunnen helpen versterkt de onderlinge solidariteit en  zet de regeringen buiten spel.  

Pronk wil wel wat terug van de Nederlandse vakbeweging. Hij vindt dat de vakbeweging tot nu toe te weinig meedenkt over de internationale politiek. Als de vakbonden in Nederland zich sterk maken voor een meer gelijke inkomensverdeling in ons land dan dan zouden ze dat met nog meer kracht ook op wereldniveau moeten doen. 

Wat Pronk betreft mag de vakbeweging op dat punt wel wat radicaler worden. Een oproep die als muziek klinkt in de oren van CLAT Nederland. Die maakt zich immers sinds de oprichting sterk voor een vakbeweging die radicaal kiest voor een betere inkomensverdeling in Latijns Amerika.

Piet van Hout van het NKV is het daarmee eens. De vakbonden zijn al internationaal actief bij de Internationale Organisatie van de Arbeid in Genève en bij de Verenigde Naties maar, zo zei hij, we moeten meer doen. 

Wat de inkomensverdeling in Nederland betreft, leggen volgens van Hout, de vakbonden meer ijver aan de dag dan de Nederlandse regering. De regering kan er op rekenenen dat tijdens de onderhandelingen over een centraal akkoord de vakbeweging onverkort zal vasthouden aan een betere inkomensverdeling.

Ter gelegenheid van het jubileum hebben plaatselijke groepen activiteiten georganiseerd om de aandacht te vestigen op de onderdrukking van de vrije, democratische vakbeweging in Latijns Amerika. De acties zijn niet alleen bedoeld om die onderdrukking publiekelijk aan de kaak te stellen, maar vooral ook om druk uit te oefenen op regeringen daarginds een einde te maken aan de onderdrukking van de vakbonden.

“Dat laatste gebeurde onder meer door een stille tocht langs ambassades van verschillende Latijns Amerikaanse landen in Den Haag waar petities werden aangeboden. Behalve door leden van CLAT Nederland werd aan de tocht ook deelgenomen door vertegenwoordigers van de drie vakcentrales. De petitie, die werd aangeboden aan de ambassadeurs van Haïti, Bolivia, Brazilië, Uruguay, Guatemala en Chili, doet een dringend beroep op de regeringen de vrijheid van vereniging, onderhandelingen en werkstaking van de vakbonden in hun landen te eerbiedigen.” (Latijns Amerika, januari 1975, 6e jaargang no.1)


vrijdag 8 december 2023

19. AMERICA LATINA. HET FRANSE VERRAAD

 

Edmond Maire (1931-2017) staat als algemeen secretaris van de Chemie Federatie bij het CFTC (Confédération Francaise des Travailleurs Chrétiens) Congres in 1964 aan het hoofd van een groep die de vakcentrale wil deconfessionaliseren. Zijn verkiezing tot algemeen secretaris van de CFTC heeft een splitsing van de vakcentrale tot gevolg. Hij verandert de naam in CFDT.  De achterblijvers van de CFTC blijven het WVA trouw.  



Een dramatische dissonant op het wereldcongres die zich al tijdens de ceremoniële opening van het WVA wereldcongres openbaart, is de opstelling van algemeen secretaris Edmond Maire van de Franse vakcentrale CFTD. In de katholieke krant De Tijd wordt daarvan scherp verslag gedaan. 

“De rel begon toen Maire tijdens de openingszitting het woord kreeg. De traditie wil dat de secretaris-generaal van de vakbond van het land waar de conferentie wordt gehouden een welkomstwoord uitspreekt. Inplaats van het echter bij een beleefde speech te houden, maakte Maire van de gelegenheid gebruik of eerder misbruik en zette zijn eigen particuliere visie op het WVA uiteen. 

Met de bekende Franse pretenties en aan onbeschoftheid grenzende onbeleefdheid stelde hij dat het WVA volgens hem helemaal geen toekomst had en maar beter kon verdwijnen. Het WVA zou er verstandig aan doen zich aan te sluiten bij het IVVV, het veel groter socialistische wereldverbond. Maar daar liet Maire het nog niet eens bij: hij gaf de Chileense WVA-vakbond, die om bekende redenen niet aanwezig kon zijn, een veeg uit de pan en verweet het dat het Allende niet voldoende had gesteund.

Verder beschuldigde hij de kleine Marokkaanse vakbond ervan dat het de Arabische eenheid verstoorde en niet in het WVA thuis hoorde. Hierop verlieten de Afrikanen onmiddellijk de zaal en en verklaarden op een in allernaast bijeen geroepen persconferentie dat zij weigerden zich te onderwerpen aan het Franse vakbondsimperialisme. 

Edmond Maire vervolgde intussen zijn tirade door ok nog het rapport van Emilio Maspero (secretaris generaal van CLAT) in felle termen te bekritiseren. Dit rapport was als werkdocument voor het congres bedoeld en zacht uitgedrukt is het uiterst ongepast dit in ene openingstoespraak aan te vallen. Het gevolg was dat men zich in de zaal als één blok achter Masperostelde en dat het WVAgesterkt uit het conflict kwam.” (Kate David in ‘De Tijd’ van maandag 1 oktober 1973)

Op een nachtelijke wandeling naar mijn hotelkamer samen met Ton Bastiaansen en nog enkele vrienden van het NKV zie ik in een hel verlicht café bij een klein tafeltje, Maspero voorover gebogen en druk gebaren makend met iemand praten. Die ander herken ik niet maar de rest van het gezelschap wel. Het is Edmond Maire, de vakbondsman die al tijdens de openingsceremonie begon met het WVA een mes in de rug te steken.

Voor Maspero als schrijver van het strategie rapport van het WVA - in de omgang de bijbel van Maspero genoemd - moet zijn aangekondigde vertrek een nog grotere teleurstelling zijn geweest zijn dan voor de andere congresgangers. Hij, die zijn eerste Europese vakbondservaringen in Frankrijk heeft opgedaan, wordt nog voordat hij het WVA heeft kunnen hervormen, door dezelfde Fransen in de steek gelaten. Dat hij tijdens die stage in Frankrijk goed Frans heeft leren spreken, komt hem nu goed van pas. Maire spreekt immers geen woord Spaans.

Niet alleen verlaat de CFDT het WVA, wat ook een financiële aderlating zal zijn, maar wordt ook nog eens lid van het verraderlijke IVVV. Verraderlijk omdat bij het IVVV aangesloten vakbonden in Latijns Amerika het vaak op een akkoord gooien met dictators en werkgevers. 

De volgende dag hoor ik dat Maspero tot aan de vroege ochtend met de Franse vakbondsleider heeft gesproken. Vergeefs natuurlijk. Maire en de zijnen hebben definitief gekozen voor het IVVV. 

Het is de bevestiging van de socialistische koers die was begonnen op het congres van de CFTC (de Franse Confederatie van Christelijke Arbeiders) in 1964. Op dat congres besloot een meerderheid van de afgevaardigden (ongeveer 70%) het socialisme te volgen en verder te gaan als CFDT. De minderheid bleef als CFTC vasthouden aan de sociaal christelijke waarden en bleef trouw aan  het WVA. 

vrijdag 1 december 2023

18. AMERICA LATINA. WERELDCONGRES VAN HET WERELD VERBOND VAN DE ARBEID

Een foto van de bestuurders van de NKV Voedingsbond Sint Joris met hun vrouwen ergens in de jaren zestig van de vorige eeuw. In die tijd waren collega bestuurders van de bond tevens vrienden. Links zit als vierde van boven Ton Bastiaansen, voorzitter van de bond. Zijn vrouw lacht breeduit naar de camera. Links van hem zit mijn moeder. Rechtsboven in de hoek mijn vader. De andere gezichten herinner ik me, maar ik ben helaas hun namen vergeten evenals de gelegenheid waarop deze foto is gemaakt. Het was toen gebruikelijk om bij een huwelijksjubileum een etentje voor al je collega's  met hun vrouwen te organiseren. 


Dit wordt mijn eerste wereldcongres ooit, nog wel van een internationale vakbond. CLAT en CLAT Nederland hebben ervoor gezorgd dat ik als waarnemer kan deelnemen aan het 18e congres van het Wereld Verbond van de Arbeid (september-oktober 1973) dat gehouden wordt in Évian, gelegen aan de Franse kant van het meer van Génève. 

Ik heb geen enkele ervaring met internationale congressen zodat ik in een zee van indrukken en gesprekken terecht kom. De vertegenwoordigers van CLAT met voorop Emilia Maspero hebben geen tijd om mij te informeren of te oriënteren. Ik ben op ontdekkingsreis met een gebrekkig kompas.

Een geluk is dat ik een collega van mijn vader tref, Ton Bastiaansen voorzitter van de NKV Voedingsbond, de bond waar mijn vader als regionaal bestuurder bij werkt voor Noord Oost Brabant en Limburg. 

Op een bijna vaderlijke wijze leidt hij me langs  kopstukken van het NKV zoals Piet Brussels met zijn bestuur van de metaalbond en Henk van Eekert van het secretariaat. Met enige trots stelt hij me voor als de zoon van zijn collega Theo Nelissen, die al net zo lang voor de vakbond werkt als hijzelf. Ik ben er verlegen mee maar ook geholpen. 

Voor het eerst besef ik dat mijn vader in deze vakbondsomgeving van betekenis is, waardoor dat nu ook uitstraalt naar mij. Daar ben ik hem dankbaar voor. Het maakt niet alleen mijn werk gemakkelijker, het geeft me ook het gevoel onder vrienden te zijn.

De ceremoniële opening en de procedures die nu eenmaal horen bij zo een congres gaan voornamelijk langs me heen. Ik vind het belangrijker om met de aanwezigen te praten en van gedachten te wisselen. De aanwezige Latino’s weten ondertussen wel wie ik ben. Zij zijn vooral druk met elkaar. Ik begrijp dat er voortdurend overleg wordt gevoerd over de inzet van CLAT als regionale organisatie van het WVA.

Dat is logisch want het belangrijkste werkstuk van het congres is een strategisch document van de hand van Emilio Maspero, algemeen secretaris van CLAT en vice-voorzitter van het WVA, waarin de grote beleidslijnen voor de nabije toekomst worden vastgelegd. 

Maspero heeft met zijn vakbondscollega’s een omvangrijk werkstuk afgeleverd dat vanwege zijn omvang al snel de welwillend kritische titel krijgt van “De bijbel van Maspero”, niet zo verwonderlijk natuurlijk in een wereldorganisatie met sterke christelijke wortels. 

Het woord bijbel slaat op de dikte van het document en de inhoud. Latijns Amerikanen zijn nu eenmaal breed-sprakerig én  breed-schrijverig. Woorden hebben in hun cultuur een emotionele betekenis die verder reikt dan het strikt functionele. En net als in de echte bijbel worden in het document uitvoerig beginselen, waarden en normen beproken.

Het is voor het eerst in de geschiedenis van het WVA en in de hele internationale vakbeweging dat een vakbond uit de derde wereld, in dit geval uit Latijns Amerika, het voortouw neemt om het internationale beleid van een wereldorganisatie te bepalen. Dat is niet alleen een hele eer maar ook een grote verantwoordelijkheid. 

Tegelijk, zo merk ik in de wandelgangen maakt het de CLAT vakbondsleiders zelfbewuster en trots. Er speelt zich op dit congres een stukje emancipatie af waarvan de volle omvang in de toekomst pas duidelijk kan worden. Latijns Amerika eist zijn plaats op op het wereldtoneel, te beginnen bij de internationale vakbeweging.

Het straalt ook af op de Aziatisch en Afrikaanse delegaties. Ook zij voelen zich meer erkend door de Europeanen. Ze zijn nieuwsgierig naar wat CLAT Nederland is en vragen aan me of het ook niet mogelijk is om zo een vereniging op te richten voor Afrika en Azië. 

Bij de Nederlandse delegatie is men niet onverdeeld gelukkig met het werkstuk van Maspero. Ton Bastiaansen is er van meet af aan positief over. Hij begrijpt het radicale taalgebruik en de radicale visie van Maspero vanuit zijn gesprekken met de Curacaose vakbondsman Oscar Semerel. 

Zijn vakbond maakt het op basis van maandelijkse bijdragen van bestuursleden mogelijk dat Oscar voltijds vakbondsbestuurder kan zijn voor zijn vakbond op Curacao.  Hij schrikt niet van woorden als revolutie en klassenstrijd, woorden die in Maspero’s werkstuk gebruikt worden om te sociale situatie in Latijns Amerika te duiden.

Andere NKV’ers hebben er moeite mee. Zij bekijken de wereld door de bril van de Koude Oorlog. Een al te eenvoudig wereldbeeld, maar wel een dat de wereldpolitiek sinds de Tweede Wereldoorlog domineert. 

Dat is niet uit leerstellige starheid maar omdat de ervaring hun heeft geleerd dat het gevestigd communisme (het reëel bestaande socialisme zoals het in de linkse studentenwereld heet) nu eenmaal een vijand is van kerk en geloof. Voor hen klinken woorden als klassenstrijd en revolutie eerder communistisch en bedreigend, dan bevrijdend.

Er wordt gekscherend tegen me gezegd dat ik met mijn CLAT opvattingen achter het IJzeren Gordijn thuishoor, het soort kritiek dat je ook krege te horen tijdens je verzet tegen de Vietnam Oorlog. Gelukkig zijn er ook NKV'ers die er anders over denken. Zij helpen een brug te slaan tussen de verschillende opvattingen. 

vrijdag 24 november 2023

17. AMERICA LATINA. POLITISERING ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Minister Pronk, tweede van links op het podium, maakt deel uit van een forum over vakbeweging en ontwikkeling tijdens de druk bezochte ledenvergadering van CLAT Nederland teven het 5 jarig jubileum. Helemaal links zit Piet van Hout, algemeen secretaris van het NKV (de voormalige katholieke vakcentrale met bijna een half miljoen leden). Helemaal rechts zit voorzitter Jan Rutges, daarnaast ikzelf als tolk voor CLAT Algemeen secretaris Emilio Maspero. Wie naast Maspero zit, ben ik vergeten.


De steun van Minister Pronk voor CLAT moet niet onderschat worden. Door de deur open te zetten voor steun aan CLAT opent Pronk meteen ook de deur voor Nederlandse hulp langs andere niet overheidsinstellingen. Een nieuwigheid die grote gevolgen kan hebben.

Een van de eerste gevolgen is een debat met Pronk zelf over het soort hulp dat gegeven dient te worden. Pronk wordt daarover aangesproken in een radioprogramma. De interviewer gebruikt tot opening van het gesprek een citaat van CLAT algemeen secretaris Maspero.

Maspero zet zich enerzijds af tegen wat hij noemt “folkloristisch derde-wereld-gedoe”, d.w.z. het bestrijden van de verschijnselen in plaats van de oorzaken van armoede en onderdrukking aan te pakken, en anderzijds tegen wat hij “revolutionairisme” noemt , d.w.z. revolutie in de rijke wereld zal als vanzelf de rest van de wereld bevrijden. 

Pronk is niet bang voor het folkloristische derde-wereld-gedoe. 

“Dat is in Nederland zelf natuurlijk voldoende doorgeprikt in de jaren ’60. Er zijn in Nederland talloze akties van bewegingen en aktie-groepen in de jaren ’60 op gang gekomen die met de derde wereld te maken hebben, maar die duidelijk struktureel van karakter waren; de Derde Wereldwinkel beweging, de X-Y groepen, die veel meer de problematiek van de derde wereld, niet charitatief maar politiek vertalen, en direct van de aanvang af hebben laten zien dat er een relatie bestaat tussen de problemen binnen de derde wereld, de problemen in de internationale verhoudingen tussen landen en de problemen binnen de rijke landen zelf.” (CLAT Nieuws no.4, augustus 1974, 5e jaargang)

Pronk stelt vast dat het loskoppelen van de problemen in de derde wereld van die van de rijke landen heeft geleid tot de radicale opvatting dat het hele systeem wereldwijd omver moet.

“Die wordt door Maspero bekritiseerd, als beweging binnen de rijke landen. En daar ben ik het ook mee eens. Dat is eigenlijk in a nutshell mijn reactie op zijn stelling. Naar mijn mening is het noodzakelijk om door te gaan met politieke acties - maar ze zullen moeten worden overgenomen door regeringen; anders kan het niet; de activiteiten van actiegroepen zijn er ook op gericht om te resulteren in konkrete politieke beslissingen - door te gaan met dat soort activiteiten die te maken hebben met het duidelijk hard maken van de relatie van problemen in ontwikkelingslanden en de problemen van de rijke landen. Ze kunnen alleen maar in onderlinge samenhang opgelost worden” ( zie vorige noot)

Pronk is een voorstander van acties tot politisering van de ontwikkelingssamenwerking, een politisering die er toe leidt dat regeringen in derde wereld landen en rijke landen konkrete politieke beslissingen nemen.

Op de ledenvergadering van CLAT-Nederland verwijt Pronk de vakbeweging onvoldoende meedenkt over de internationale politiek en internationaal ook te weinig macht kan tonen. Het is belangrijk dat de vakbeweging blijft vasthouden aan een nieuwe inkomensverdeling vooral op wereldniveau. De vakbeweging zou best wat radicaler kunnen zijn op dit punt, vindt hij. 

Piet van Hout, als secretaris van de vakcentrale NKV een van de forumleden op de ledenvergadering, verzekert de minster dat de vakbeweging zal vasthouden aan de herverdeling van inkomens, “waarbij aan worden aangetekend dat waar het de herverdeling van inkomens betreft de vakbeweging heel wat meer ijver aan de dag legt dan de regering.”Van Hout wees verder op de activiteiten van de vakbeweging ten opzichte van de Derde Wereld in belangrijke internationale organen als de Verenigde Naties, de Europese Gemeenschap en de Internationale Arbeidsorganisatie. “Maar ik erken dat er meer moet gebeuren.” (zie CLAT Nieuws, no.1, januari 1975, jaargang 6)

Het begint bij de vakbeweging door te dringen dat ze een bijzondere verantwoordelijkheid hebben bij ontwikkelingssamenwerking. Hoever de vakbeweging internationaal voor ontwikkelingssamenwerking wil gaan, hoop ik te horen op het aanstaande wereldcongres van het Wereld Verbond van de Arbeid WVA waarvan zowel CLAT vakbonden als het NKV lid zijn.


vrijdag 3 november 2023

14. AMERICA LATINA. STAATSGREEP GENERAAL PINOCHET

Verschenen in CLAT Nieuws, no 6. Sept/okt 1974, 4e jaargang

 

En dan barst op 12 september 1973 de bom. Een generaal maakt met veel militair geweld een einde aan de regering Allende en meteen ook aan het leven van Allende. Zijn naam Pinochet zal nog lang nasidderen on het wereldnieuws. Het is een schok voor iedereen die gehoopt had op radicale sociaal-economische veranderingen langs democratische weg. Door de staatsgreep in Chili is Latijns Amerika weer terug bij af.

 CLAT algemeen secretaris Emilio Maspero is in Génève bij de ILO en geeft interviews zo meldt CLAT Nieuws.

“Hij vroeg hen de publieke opinie te mobiliseren en aan de wereld te verkondigen dat de staatsgreep tegen het socialistische bewind van Allende een overwinning is van het fascistisch imperialisme. Hij roept alle vakbonden op solidair te zijn met de Chileense werkers, niet alleen moreel, maar ook politiek en materieel.  Op de vraag of de materiële hulp ook uit wapens moest bestaan, antwoordde Maspero niet ontkennend. Hij is zelf tegen geweld, zei hij, maar hij begreep nu wel dat de ongewapende strijd tot het verleden behoort” (CLAT Nieuws, no.6, september-oktober 1973, 4e jaargang)

Dat is de kern van de zaak. Kun je na de staatsgreep tegen de regering Allende als vakbond nog hopen op geweldloze veranderingen ten gunste van boeren en arbeiders?  

Voor ons in Nederland zit er niks anders op dan protestacties te organiseren. Samen met het Chili-komité, Sjaloom, Aktie Colombia, Cineclub, Federatie van Vrije Socialisten, Katholiek Werkende Jeugd en Jongerenfront stuurt CLAT Nederland een telegram naar de ministerraad, p/a ministerie van algemene zaken, Plein 1813, Den Haag. 

“Geschokt door de gebeurtenissen in Chili doen onderstaande organisaties een dringend beroep op de Nederlandse regering om;

  1. de militaire junta die de macht in Chili zegt te hebben overgenomen, en die de wettig gekozen president de dood ingejaagd en waarschijnlijk heft doen vermoorden, niet als regering van Chili te erkennen;
  2. alle ontwikkelingshulp aan Chili voorlopig op te schorten;
  3. de daarvoor uitgetrokken gelden, in de lijn van de steunverlening aan bevrijdingsbewegingen in Zuidelijk-Afrika, ten goede te laten komen zaan de Chileens revolutionaire krachten en hun bevrijdingsbeweging.

Amsterdam, 12 september 1973.

Het Wereld Verbond van de Arbeid in Brussel veroordeelt in een verklaring “het verraad van Chileense militairen en van alle reactionaire krachten in Chili”

“Met ontzetting heeft het WVA kennis genomen van de schokkende berichten uit Chili. Het door president Allende uitgevoerde experiment van de revolutie binnen de perken van de wettelijke democratie is door een militaire staatsgreep de kop ingedrukt.

Eens te mee hebben volksvijandige machts- en belangengroepen samengespannen tegen een man die, nadat Chili zoveel jaren aan de overheersing en plundering van internationale en financiële machten was overgeleverd, zich met hart en ziel had ingezet voor de fundamentele hervorming en de vooruitgang van de Chileense maatschappij.

Een te meer is het bewijs geleverd dat in Latijns Amerika de rechtse elementen en de verdedigers van de oligarchische belangende allen tijde klaar staan om de rechtmatige aspiraties van de werknemers en van de overgrote meerderheid met alle middelen te dwarsbomen. Dit betekent dat deze laatsten ter bereiking van hun ideaal en vrijheid geen ander middel overblijft dan een bloedige revolutie.”