Posts tonen met het label verkiezingen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label verkiezingen. Alle posts tonen

vrijdag 30 oktober 2026

VERKIEZINGEN IN BRAZILIË, SERVIË EN ISRAËL

 

Voor een meerderheid in het parlement (Knesset) zijn 61 van de in totaal 120 zetels nodig.

De belangrijkste verkiezingen moeten nog komen, die zijn op 4 november in Amerika. Ondertussen hebben we maar liefst 3 verkiezingen gehad in Brazilië, Servië en Israël, alle drie landen met puntjes op de e.


De verrassende verkiezing van Lula, een voormalig vakbondsleider, tot president is een teken dat Brazilië ondanks hindernissen op weg is een stabiel democratisch land te worden. Dat is op zich al niet niks in een onstabiele regio als Latijns Amerika waar het ene autocratische bewind afgelost wordt door het andere.


Brazilië is met ruim 200 miljoen inwoners de grootste democratie van Latijns Amerika. Ondanks veel tegenwerking, hij heeft zelfs geruime tijd vanwege een veroordeling voor corruptie inde gevangenis gezeten, wordt hij voor de vierde keer president. 


Binnenlands zit hij in politiek zwaar weer met een overwegend rechts parlement en economische tegenwind. Het is de vraag of hij veel van zijn plannen daadwerkelijk tot uitvoering kan brengen. De verwachting is dat zijn buitenlandse politiek min of meer hetzelfde zal blijven. 


Die is er op gericht om Brazilië een eigen plaats te geven tussen de grootmachten China, Rusland, Amerika en Europa. Met China (landbouw en visserij) en Europa (Mercosur) drijft het land uitgebreid handel. Lula kiest geen partij in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne (vorig jaar stond hij naast Putinksi op het Rode Plein als genodigde bij de viering van de 80ste verjaardag van de overwinning op Nazi Duitsland), kiest voor de Palestijnen en hij probeert met de BRICS landen, een verzameling derde wereld landen rond Rusland en China, om economische onafhankelijk te worden van de VS. 


De overwinning van de studentenbeweging (Studentska Lista) op de oude, corrupte politiek van Vucic (voormalig partijgenoot van Milosevic) in Servië zou wel eens heel belangrijk kunnen worden voor Europa. De studentenbeweging is van meet af aan veel meer pro-Europa dan de verslagen Vucic.


De overwinning van de studenten doet in de verte denken aan de Maidan opstand in Kiev. Die bracht Oekraïne uiteindelijk in het Westerse kamp. Het zou wel eens kunnen dat deze verkiezingsoverwinning EU kandidaat-lid Servië dichter bij Europa zal brengen dan onder Vucic het geval was.  


De studentenbeweging wil niet alleen een einde maken aan de corruptie (wat moeilijk is) maar ook de rechtsstaat herstellen, een belangrijke voorwaarde voor het lidmaatschap van de EU. Hoe dan ook, Putinksi is na Hongarije nu ook Servië aan het kwijtraken.


Tot slot de verkiezingen in Israel die een patstelling hebben gebracht tussen het regerende blok van Netanyahu en die van de oppositie onder leiding van oud generaal Eisenkot. Beide blokken hebben geen meerderheid in het parlement. De coalitie van Netanyahu komt 8 zetels tekort, Eisenkot 13 zetels. De Likud partij van Netanyahu blijft de grootste partij.


De Arabische coalitie met 19 zetels zou de doorslag kunnen geven bij coalitievorming. Voor Netanyahu met zijn radicale nationalistische, orthodoxe coalitiegenoten is het echter onmogelijk om een coalitie te vormen met het Arabisch blok.


In theorie zou Eisenkot dat wel kunnen maar het zou praktisch politieke zelfmoord kunnen betekenen gezien de verhoudingen tussen Palestijnen en Joden. Indien Eisenkot de barrière alsnog zou kunnen nemen om een coalitie te smeden met het Arabische blok, zou dat op termijn een heel grote bijdrage kunnen zijn aan vrede in het Midden Oosten.

dinsdag 15 september 2026

BERICHT UIT CANADA

 



Ik weet niet meer precies wat het is, dus ik zeg het nog een keer, ook al heb ik het al eerder gezegd: pareltjes zijn altijd welkom. Wanneer politieke en maatschappelijke opvattingen aan de ene kant van het spectrum extremer worden, lijkt de andere kant op een vergelijkbare manier te reageren. 


Ik zie dit duidelijk terug in de huidige Amerikaanse politiek en in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen. De Democraten stellen kandidaten met uitgesproken socialistische ideeën naar voren, zoals Bernie Sanders, als reactie op de rechtervleugel, zoals Donald Trump, aan de Republikeinse kant van het spectrum. 


De Amerikanen zijn de rechtse politieke beleidsmaatregelen en hun gevolgen zat, maar deze extreemlinkse Democraten spelen misschien wel een spel dat de Republikeinen opnieuw kunnen winnen. Het Amerikaanse volk is niet klaar voor wat de harde linkervleugel van de Democraten belooft; individualisme en kapitalisme hebben in dat land een te lange geschiedenis. 


De Republikeinen noemen iedereen die het over meer sociaal beleid heeft, met plezier een communist. Het gevolg zou heel goed kunnen zijn dat de Democraten een verkiezing verliezen die ze hadden kunnen winnen, waardoor de Republikeinen de controle over het Congres voor nog eens twee jaar behouden. Dat betekent een voortzetting van de absolute heerschappij van u weet wel wie.


Dat is geen aantrekkelijk vooruitzicht voor Canada of Mexico, hoewel de Mexicanen volgzaam zijn. Ik weet niet wat er in Europa wordt gemeld over de laatste escalatie tussen Canada en de VS. Hoe dan ook, wij in Canada onderhandelden over wat, naar onze hoop, een akkoord zou worden om de hoge (tot 50%) importheffingen op staal, aluminium, naaldhout en in Canada geproduceerde auto's te verlagen. 


De onderhandelingen verliepen goed en een akkoord leek mogelijk, totdat Trumps rechterhand, Lutnick, het Amerikaanse onderhandelingsteam de grond onder de voeten vandaan trok. Canada moest zich terugtrekken toen de VS op het laatste moment nieuwe voorwaarden stelden, voorwaarden waarvan ze wisten dat Canada ze niet kon accepteren, zoals het verbieden van handelsonderhandelingen met andere landen.

 

Vervolgens begon Washington met het verdraaien van de feiten: hoe ondankbaar Canada wel niet was omdat het de onderhandelingen had afgebroken terwijl er een deal voor hen lag. "Canadezen zijn de moeilijkste mensen waarmee we ooit te maken hebben gehad, ze hebben ons in het verleden volledig bestolen en het is tijd dat daar een einde aan komt..." "Canada en China zijn de enige twee landen die ons tarieven hebben opgelegd." 


Dat klopt, maar het zijn tegenheffingen op de tarieven die Canada worden opgelegd in de grensoverschrijdende auto-industrie, in strijd met de Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA). Die overeenkomst die voor het laatst werd herzien tijdens Trumps eerste ambtstermijn!


Ik zou nog veel meer regelrechte leugens en halve waarheden kunnen noemen. Onze regering heeft niet gereageerd, omdat het een woordenstrijd zou worden zonder winnaar. Onze vriend Trump heeft nu een decreet uitgevaardigd dat een van de Grote Meren aan onze gemeenschappelijke grens, Lake Ontario, voortaan bekend zal staan ​​als Lake America. 


Na een persoonlijk "telefoontje" (lees: dreigementen?), heeft Google het decreet opgevolgd, maar alleen voor Amerikanen. Wat een grap. En nu heeft hij de Venezolaanse olie geclaimd (een deal gesloten?), met een openbare waarschuwing aan Canada omdat wij olie en gas aan de VS verkopen (veel goedkoper), maar ik denk dat daar ook een einde aan komt. 


Wat me verbaast, is dat hij het staatshoofd van Venezuela kan ontvoeren en hun olie kan opeisen, zonder dat de VN er iets van zegt. Maar ik denk dat de VN wel weet aan welke kant hun brood beboterd is, want ik neem aan dat de VS nog steeds een belangrijke bijdrager is aan de VN en haar agentschappen. 


Wat zal de VN zeggen als China uiteindelijk Taiwan overneemt? En als de VS dat wil, hebben ze de militaire macht om ook Canada in te nemen. Het wordt een wereld waarin de elite (de machtigen en de rijken) hun zin krijgen, legaal of illegaal. Maar ik denk dat het altijd al zo is geweest...


Wat Canada betreft, we hopen ooit de relaties met onze machtige buurman in het zuiden te herstellen; we zouden gek zijn als we dat niet zouden doen. Maar dit zal moeilijk te vergeten zijn voor het Canadese volk. Er is een vastberadenheid om nooit meer zo afhankelijk te worden van Amerika als we waren. 


Carney en zijn regering zijn druk bezig onze handelsrelaties te diversifiëren, maar dat kan niet van de ene op de andere dag of morgen. Ondertussen zal onze economie, om het maar even voorzichtig te zeggen, kwetsbaar zijn.


(fragment uit een brief van een Canadese vriend)

woensdag 31 december 2025

ZELENSKY, DE MAN VAN 90 MILJARD

 


Wat is nu eigenlijk 90 miljard Europese steun voor Oekraïne ofwel 45 miljard per jaar? De rekensom is gauw gemaakt. Het komt neer op ongeveer € 100,-  per inwoner behalve dan Hongarije, Slowakije en Tsjechië, die doen niet mee. Dat is een vorm van verraad. Willen zij weer Russische tanks in Praag (1968) en Boedapest (1956)?


Maar wat is 100 € per jaar voor de verdediging van de vrijheid van Europa? Een peuleschil vergeleken met de offers die Oekraïne brengt! Er zijn mensen die denken dat Rusland ons vrijheid brengt of een beter leven. Wel als je toestand beziet in Rusland, zowel materieel als geestelijk, dat weet je wel beter. Maar sommigen willen niet zien tot dat het te laat is.


Het leven voor Zelensky moet erg zwaar zijn. Terwijl elke dag burgers omkomen bij bombardementen en soldaten sneuvelen aan het front moet hij voor de overleving van zijn land vertrouwen op mensen die je in wezen nooit kunt vertrouwen. Ik bedoel politici. 


En dan heb ik het niet over Trump of de met zichzelf ingenomen Hongaarse onderkruiper Orban, of over de Tsjechische miljardair premier Babis of de Slowaakse wegkijker premier Fico maar ook over bijvoorbeeld de Franse president Macron, de Duitse Bondskanselier Merz, de Engelse premier Starmer, de Italiaanse premier Meloni en ja ook de Nederlandse toekomstige premier. Zij allemaal staan onder druk van kiezers en niets zo wispelturig als kiezers. Vandaag hosanna, morgen kruisig hem. 


Putin en Trump willen beiden niet voor niks verkiezingen in Oekraïne. Zij willen van Zelensky af. De man is hun veel te groot geworden en doet alsmaar niet wat zij willen, vrede sluiten ten koste van zijn land. Sterker nog, hij weet ze tot nu telkens via de Europese band te weerstaan.


Maar hoe lang nog? Zal Europa het vol houden? Is Europa in staat weerstand te bieden aan het koppel Trump-Putin? Voorlopig zijn er Europese leiders die  bereid zijn om te doen wat nodig is voor Oekraïne maar voor hoe lang nog? In Nederland lopen politieke leiders rond die het met Putin op een akkoordje willen gooien (Wilders) zo ook in België (Vlaams Belang), Frankrijk (Le Pen), Spanje (toch al een zwakke broeder), Italië enz. 


De vraag is of  Europa stappen durft zetten om een echte grootmacht te worden? Als de voormalige Europese grootmachten en oorlogvoerenden - Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk - elkaar kunnen vinden dan zou er wel eens een einde kunnen komen aan de politieke agenda van Trump en Poetin. President Zelensky heeft alvast veel voorwerk gedaan, nu nog doorzetten.


Dat Zelensky intussen overeind blijft is op zich al een God’s wonder. Dat maakt zijn tegenstanders alleen maar kleiner en onbeduidender. 

dinsdag 30 september 2025

TEVEEL OF TE WEINIG GAZA-OORLOG IN DE TWEEDE KAMER?

 

Dat de Gaza oorlog een lakmoesproef is geworden voor partijpolitieke gezindheid laat zich aflezen uit de bovenstaande Stellingen over de Algemene Beschouwingen 2025 van het onderzoeksbureau Maurice de Hond. 


Het gaat om de laatste stelling in het rijtje. Weliswaar een enigszins suggestieve vraag maar de cijfers zijn er niet minder helder om. Ze sluiten bijna naadloos aan bij het links-rechts schema van de Nederlandse politieke partijen.


Van de kiezers van de linkse partijen D66, SP en GrL/PvdA vindt een kleine minderheid dat de beschouwingen teveel over Gaza zijn gegaan. 


Van de kiezers van de rechtse partijen Forum voor Democratie, PVV, BBB, JA21 en VVD vindt een grote meerderheid dat de beschouwingen teveel over Gaza zijn gegaan.


Van de CDA kiezers vindt ongeveer de helft dat er teveel over Gaza is gepraat in de Tweede Kamer. Daarmee zijn we terug bij de bekende CDA waarvan de aanhang wijfelt tussen rechts en links. Een voordeel voor een partij die zich nadrukkelijk als middenpartij afficheert dat kan verkeren in een nadeel.


Wat gaat het CDA doen met de mogelijk straks 25 zetels? Een coalitie over rechts of links? Zo'n keuze kan tot interne verdeeldheid van de partij leiden. Een groep CDA kiezers heeft een strenge moraal, voornamelijk van protestantse huize, een andere groep, voornamelijk van katholieke huize, is conservatiever en rekkelijker. Het is dan aan de partijleider om dat politiek te overbruggen.


Intussen ondersteunen de voornamelijk links georiënteerde organisaties PAX,  Amnesty International, Save the Children, The Rights Forum, SOMO en Oxfam Novib met een eigen onderzoek het belang van de Gaza-oorlog als campagnethema voor de aanstaande verkiezingen.


Uit dat onderzoek, gedaan door onderzoeksbureau Motivaction, blijkt dat “velen de situatie in Gaza meewegen in hun partijkeuze voor de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober. Een kwart weegt dit enigszins mee, 11 procent veel en 7 procent heel veel. Voor 42% doet dit onderwerp er (enigszins) toe. 39% geeft aan de ontwikkelingen in Palestina-Israël weinig of helemaal niet mee te wegen. “ (amnesty.nl)


De vraag hoe en wat Nederland daadwerkelijk kan doen om een einde te maken aan het onmenselijk lijden van de Palestijnen in de Gazastrook komt oo in de Tweede Kamer weinig of niet aan de orde. In het Nederlandse politieke wegen goede bedoelingen soms zwaarder dan de vraag of en hoe het doel effectief kan worden bereikt.

dinsdag 21 mei 2024

VOER VOOR POLITICOLOGEN 40. ZAL BELGIË BARSTEN?

Lees en huiver hoe de leider van de politiek correcte Vooruit (de Vlaamse tegenhanger van de PvdA) tevens Kamerlid zich gedraagt tijdens een nachtje stappen. "Het is zaterdag 2 september 2023, 6 uur 's ochtends. De eerste avond - en dus ook nacht - van de Vredefeesten in Sint-Niklaas loopt op zijn einde, wanneer de politie café 't Hemelrijk op de Grote Markt binnenwandelt. Ze komen een vaststelling doen van een gesneuvelde spiegel in de toiletten. Ook aanwezig in het café: Conner Rousseau, op dat moment nog voorzitter van Vooruit, samen met enkele vrienden. Rousseau - duidelijk dronken - spreekt de agenten aan en zegt al lachend dat ze wel met erg veel ter plaatse zijn. Maar het blijft niet bij lachen. De politicus vindt dat de politie zich beter zou focussen op "een ander probleem in de stad": de overlast die de Romagemeenschap volgens hem veroorzaakt. Er vallen racistische uitspraken. Rousseau zou het - zo blijkt later - onder meer gehad hebben over "bruin gespuis", "bruine mannen" of "die Roma, gewoon op slaan". Daarnaast zou hij ook seksueel ongepaste opmerkingen hebben gemaakt over een vriendin die bij hem was." (VRT)

De peilingen voor de aanstaande verkiezingen in Vlaanderen wijzen erop dat Vlaanderen het land van het Vlaams Belang kan worden d.w.z. van de extreem rechtse nationalisten. Hun slogan “Vlaanderen weer van ons” is duidelijk, Vlaanderen moet onafhankelijk worden. België kan barsten heet dat op zijn Vlaams. De slogan is natuurlijk ook meteen tegen vreemdelingen. 


Het cordon sanitair dat tientallen jaren door de andere meer gematigde partijen rond het Vlaams Belang is gelegd, heeft dus niet gewerkt. Dat ter lering aan al degenen die door middel van uitsluiting denken een politiek conflict te kunnen vermijden. 


Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Het zou dus best kunnen zijn dat straks de poppen aan het dansen gaan. Wat te doen als Vlaams Belang inderdaad de grootste wordt? De partij door ingewikkelde coalities van zeven partijen buiten de deur zien te houden van de staatsmacht?


Het zal niet helpen tenzij je bereid bent aan de wortels van de democratie te zagen maar dan geraak je op den duur nog verder van huis. Het ware beter geweest dat men de meer gematigd nationalistisch conservatieve partij N-VA onder leiding van Bart de Wever, burgemeester van Antwerpen, had toegelaten tot de federale regering en met hem een gesprek was begonnen over confederalisering van België.


Maar dat was voor de Waalse socialisten een brug te ver. Zij klampen zich wanhopig vast aan de Belgische eenheidsstaat die hen in staat stelt om hun cliënteel socialisme te behouden. Socialisme op kosten van de Vlamingen. Dat willen veel Vlamingen niet en dus zetten ze meer en meer hun kaarten op Vlaams Belang.


Het gevolg is dat de nationalistische conservatieve N-VA in de peilingen op de tweede plaats staat met ongeveer 20% van de stemmen. Niet slecht natuurlijk maar wel 5% minder dan in 2019. Maar het belangrijkste is dat Vlaams Belang nu voorop komt met bijna een derde van de stemmen. Dat komt aan als en mokerslag in de Vlaamse politiek die nog lang zal nadreunen.


Christendemocraten en socialisten zijn teruggezakt van volkspartijen tot net boven de 10% partijen. Ze tellen nog mee maar hangen toch boven de politieke afgrond van machteloosheid. 


De Vlaamse socialisten hebben het moeilijk gekregen door de zotteklap, zegt hij zelf, van de jonge, charmante, rap van tong zijnde en enigszins over het paard getilde partijleider Connor Rousseau. Hoe deze jongeman van een politiek correcte partij het in zijn hoofd haalde om in nachtelijke uren in een bruin café racistische praat over zigeuners  enz. uit te slaan in het bijzijn van flikken, zal wel altijd een raadsel blijven.


Uiteraard groeide het incident uit tot een schandaal toen hij brutaal en wel eiste dat de zaak uit respect voor hem uit de media zou worden gehouden. Maar geen schandaal zo groot in Vlaanderen of er wordt een mouw aan gepast. De voormalige partijleider keert vol berouw terug als bescheiden lijstduwer. Elke Vlaming weet dat dit een manoeuvre van de partij is om hem als stemmentrekker weer op de voorgrond van de partij te brengen.


Van al dit gedoe profiteert de ouderwets extreem linkse communistische arbeiderspartij PVDA. Die rukt volgens de peilingen op van onder een 5% partij naar een boven de 10% partij. Niets is de politiek vreemd, ook de Vlaamse politiek niet. Een partij die links populisme koppelt aan linkse dictaturen blijft in deze informatie eeuw een wonderlijk fenomeen.


De winst van de PvdA verandert niets aan het feit dat ongeveer de helft van de Vlamingen kiest voor meer nationalisme en conservatisme. Hoe dat zal uitwerken in de Vlaamse en Belgische politiek valt nog te bezien. Dat zal ook afhangen van de christen-democraten en de kleine liberale partij. 


Het is heel goed mogelijk dat de komende uitslag van de verkiezingen in juni - tegelijk met de verkiezingen voor het Europees parlement - met Vlaams Belang op nummer een de verhoudingen met Wallonië verder onder druk zal zetten. Zal België dan toch barsten?

 

woensdag 31 januari 2024

VOER VOOR POLITICOLOGEN 27. HET VERVAL VAN DE VOLKSPARTIJEN


 

Met de verkiezingsoverwinning van de partij Wilders (PVV) is een einde gekomen aan de langdurige dominantie in de Nederlandse politiek van de drie volkspartijen CDA, PvdA en VVD.  


Vanaf 1971 tot aan de verkiezingen vorig jaar zijn CDA en PvdA elk 6 keer de grootste partij geweest en de VVD vier keer. Sinds de Tweede Wereldoorlog waren de Christelijke partijen zowat altijd aan de macht. Met de overwinning van Wilders kwam een einde aan 52 jaar dominantie van de drie volkspartijen. 


De drie volkspartijen staan voor de drie belangrijkste politieke stromingen, liberalisme, socialisme en confessionalisme. Ze dateren uit de vorige eeuw en hebben ruwweg 120 jaar lang het politieke landschap gedomineerd. Nederland is geworden wat het is mede dankzij deze drie stromingen.


De afkalving begon bij de PvdA. Na twee paarse kabinetten Kok (PvdA) met VVD en D66, het eerste zonder CDA, verscheen Pim Fortuyn met zijn boek “ De Puinhopen van Paars”. De PvdA zette de kritiek (arrogant?) weg als rechts populisme. Partijleider Melkert was fysiek niet in staat om met Fortuyn als politicus om te gaan, zo zagen we op TV. Drie maanden na de boekpresentatie werd Fortuyn door een linkse milieu- activist doodgeschoten.


Bij de daarop volgende verkiezingen won de partij van Pim Fortuyn in een klap 27 zetels. Het CDA werd met 43 zetels de grootste waarna de kabinetten Balkenende (CDA) werden geformeerd. De partij van Fortuyn LPF maakte deel uit van het eerste kabinet Balkenende maar hun deelname was geen succes. De partij was onvoorbereid en miste sturing. 


In 2004 kwam het tot een breuk tussen Geert Wilders en de VVD. In 2006 neemt hij met zijn pas opgerichte partij PVV voor het eerst deel aan de Tweede Kamer verkiezingen. Van een partij in de klassieke zin van het woord is geen sprake. Wilders is een einzelganger die graag de touwtjes in handen houdt. Hij is het enige partijlid. Een tot dan onbekend fenomeen in de Nederlandse politiek.


Hij behaalde 9 zetels. Bij de verkiezingen in 2010 wordt hij met 24 zetels ineens de derde partij van het land. Blijkbaar zit de onvrede over de bestaande politiek diep. Het CDA werd de vierde partij (verlies 20 zetels). Aldus kwam een einde aan de kabinetten Balkenende .


De grootste partij werd de VVD met Rutte (31 zetels). Wilders gaf  gedoogsteun aan het kabinet Rutte I. De keus voor een kabinet met gedoogsteun van Wilders leidde tot een bijna scheuring in het CDA tussen preciezen en pragmatici, een strijd waar ze zich nooit helemaal van hersteld heeft. De partijleiding neigt naar links, de kiezers naar rechts. 


De voorstanders wonnen nipt het pleit maar het kwaad was geschied. Het CDA bleek net als de PvdA geen antwoord te hebben op het rechtse nationalistische populisme van Wilders. Het kabinet werd  geen succes omdat Wilders halverwege de rit zijn gedoogsteun introk. Vanaf toen werd de populist Wilders bestempeld als een onbetrouwbare partner.


Het antwoord van Rutte op Wilders was zijn uitsluiting vooraf (cordon sanitair, afgekeken van de Belgische politiek?). De VVD werd de grootste, de PvdA tweede maar de PVV ondertussen wel de derde partij van het land. Het CDA herstelde niet van de interne problemen en werd na de SP (15 zetels) de 5e partij met 13 zetels.


Rutte II werd over links geformeerd. De twee partijen VVD en PvdA hadden samen 79 zetels behaald.  De samenwerking met de VVD werd de PvdA onder fractieleider Samsom, die een nieuw ideologisch paradigma in de partij introduceerde - de klimaatstrijd - uiteindelijk fataal. Bij de daarop volgende verkiezingen in 2017 behaalde de partij nog slechts 9 zetels. Een deel van de traditionele PvdA stemmers herkende zich niet meer in de partij. 


Het CDA herstelde bij de daarop volgende verkiezingen (2017) enigszins met 19 zetels, de VVD was opnieuw winnaar met 33 zetels. Geert Wilders werd de tweede partij van het land met 20 zetels, maar zoals door Rutte beloofd, buiten de regeringsmacht gehouden. Rutte 3 werd een centrum-links kabinet (VVD, CDA, D66 en CU). 


Rutte 4 (2022 tot vandaag)  werd een herhaling van Rutte 3 maar met andere onderlinge machtsverhoudingen. D66 was met 24 zetels tweede geworden na de VVD (34 zetels) . Het CDA na Wilders (17 zetels) vierde partij (15 zetels). 


Hoewel politiek breed opgezet wisten Rutte 3 en 4 geen antwoord te geven op de groeiende problemen van het land rond migratie, woningbouw, de zelf geschapen klimaatproblemen enz.  Het kabinet wilde veel, was eigenlijk overmoedig (D66 wilde de helft van de boeren afschaffen) en had geen politieke controle over haar eigen doelstellingen. Stichtingen als Urgenda en Milieudefensie bepaalden via de rechter het beleid.


Wilders wist het gebrek aan initiatief o.a. als gevolg van een vastlopende technocratische bureaucratie (stikstof, warmtepompen, zonnepanelen, windmolens, elektrische auto’s enz.)  handig uit te buiten op het politieke toneel.


De pseudo-partij Wilders won de verkiezingen met een verrassende 37 zetels. De VVD viel terug tot 24 zetels (min 10 zetels). Het CDA en D66 vielen terug tot een respectievelijk 5 en 9 zetels. De PvdA wist zich min of meer te redden door een pré-fusie met Groen Links.


De combinatie voormalige Arbeiderspartij met de Grachtengordel leverde 25 zetels op, maar is te weinig om een kabinet over links te formeren. Het is een combinatie zonder overtuiging, meer een overlevingscombinatie. De uitslag bevestigde dat de linkse wind naar rechts was gedraaid.


De klassieke partijen zijn hierdoor ontregeld geraakt en niet alleen zij, ook de media. De PvdA is onthand, het CDA is richtingloos en of de VVD stand zal houden tegen de ontregelende krachten valt te bezien. 


De kans is groot dat de politieke kaart van Nederland na 2023 heel anders ingekleurd gaat worden met de volkspartijen hooguit nog in een bijrol. Dat zal wennen zijn voor die partijen.