ELK PARTIJVOGELTJE ZINGT ZOALS HET GEBEKT IS

Het ziet er naar uit dat de deconfiture van Wilders met zijn PVV volop aan de gang is. In de peiling van 8 februari zakt de PVV met 10 zetels, 3 meer dan de 7 die de PVV fractie onlangs hebben verlaten. De PVV heeft niet geleverd toen ze aan de macht was en dat zal Wilders blijven achtervolgen al zal hij zelf nog lang blijven roepen dat alles weer goed zal komen.

Nu is 16 zetels ook weer niet niks. In de huidige omstandigheden met een flinke groep van middelgrote of middelkleine partijen blijft Wilders daarmee van politieke betekenis. In dezelfde peiling heeft de VVD 18 zetels, het CDA 17, JA21 14 en Forum voor Democratie 13. De twee partijen met meer dan 20 zetels zijn D66 (27) en GL/PvdA (21).

De peiling laat ook zien dat de VVD  zijn monopolie op rechts aan het verliezen  is of anders gezegd voor veel rechtse kiezers is de VVD niet meer rechts genoeg. Terwijl PVV en VVD zakken in de peiling stijgen JA21 en FVD. Was eerder de stijging van JA21 spectaculair, intussen is dat FVD tot op zekere hoogte ook.

Die partij heeft een zetelwinst in de peilingen van 6 sinds de Tweede Kamerverkiezingen vorig jaar. En die 7 zetels behaald tijdens de verkiezingen waren op zich ook al een aanwijzing dat er wat aan de hand is op rechts.

Waarom zeggen kiezers te stemmen op FVD? Wat is de politieke aantrekkingskracht van FVD? 

Ondanks alle kiezersonderzoeken blijft dat moeilijk te achterhalen. Kijken we naar de hoofdthema’s van FVD dan zien we dat veel punten samenvallen met de PVV: migratie, anti-klimaatwetten, islam, schrappen stikstof en klimaat eisen, minder Europa, pro-Putin enz.

Maar misschien is naast de inhoud, de toon en het gezicht van de partij wel net zo belangrijk? Het frisse en vrolijke gezicht van lijsttrekker Lidewij de Vos lijkt een winstpunt.

Wat de toon aangaat zet FVD zich neer als een nationalistische partij die trots is op de Nederlandse geschiedenis, op de prestaties van land en volk, een volk dat vrijheidslievend en verdraagzaam is, nationalistisch rechts dus.

“Nederland is het mooiste land ter wereld. Vanaf dat kleine stukje aarde laten wij al eeuwenlang zien wat mogelijk is. Ons volk maakt van de kleinste ideeën de grootste werkelijkheden. We lopen voorop in de kunsten, de wetenschap, ondernemerschap, innovatie en technologie. Ja, we hebben ons land letterlijk uit het water opgetrokken” (inleiding verkiezingsprogramma ‘Nederland, Vrij, Trots & Bruisend’)

Nederland dat zich als een Baron von Munchhausen uit het moeras trekt. Een sprookje om van te smullen. Een gaaf land zonder gezeur en gemier over (slavernij) verleden.

Daar steekt GL/PVDA schraal bij af. Geen inleiding maar slechts de korte titel “Een nieuwe start voor Nederland”. Niks om trots op te zijn, geen gaaf of fier land.

In het verkiezingsprogramma van de VVD vind je iets meer nationale trots maar al met al toch defensief met opzichtig vaak het gebruik van het woord liberaal. Het lijkt een beetje op een geloofsbelijdenis. 

“Onze liberale democratie en onze democratische rechtsstaat hebben Nederland tot één van de meest vrije en veilige landen ter wereld gemaakt. Om die vrijheid  en veiligheid te behouden, is actieve bescherming van de liberale democratie en de democratische rechtsstaat noodzakelijk. De liberale waarden die daaraan ten grondslag liggen, zijn voor ons dan ook niet onderhandelbaar.” (Inleiding verkiezingsprogramma:  Sterker uit de Storm, keuzes voor een nieuwe tijd vrijheid, veiligheid en groei”) 

Tot slot de inleiding van het verkiezingsprogramma van D66, de partij die met een brede glimlach en met vlaggengezwaai per slot van rekening de verkiezingen heeft gewonnen.

“Dit verkiezingsprogramma is er voor iedereen die gelooft dat we het tij kunnen keren. Dat we de levens van mensen beter kunnen maken, door in actie te komen. Door niet te roepen wat niet kan, maar door ons elke dag opnieuw die vraag te stellen: hoe kan het dan wél? Het is aan ons. Doe mee. Want als we willen, dan kan het wél.”

Hier spreekt een verantwoorde optimist, een van niet lullen maar poetsen. Dat is defensief en uitdagend tegelijk net als Obama’s campagneleus “Yes we can” en dat wordt beloond door de kiezer.

2. VOER VOOR POLITICOLOGEN. HOE RUTTE TWEE VOLKSPARTIJEN OM ZEEP HIELP

De voormalige volkspartijen PvdA (sociaal democratisch)  en CDA (christelijk) zijn onder Rutte zo goed als verdwenen uit de Nederlandse politiek. De PvdA klampt zich nu vast aan Groen Links om te redden wat er te redden valt. Het CDA wandelt in het duister met een peiling van een magere zeven kamerzetels.

Hoe heeft Rutte dat gedaan? Eerst stapte het CDA in een gedoogcoalitie met Zijn VVD. De gedoogpartij was de PVV die vandaag de dag nog goed is voor 14 zetels, let wel het dubbele van het CDA nu.

Die gedoogcoalitie leidde bij het CDA tot een kerkscheuring die grofweg langs protestantse en katholieke lijnen loopt. Katholieken neigen vanouds naar pragmatisme als het om macht gaat, protestanten staan voor het principiële woord.

Die coalitie viel uit elkaar. Rutte wist toen PvdA leider Samsom te verleiden om met de VVD in zee te gaan om samen eindelijk het machtige CDA buiten spel te zetten. Het toch al verdeelde CDA belandde in de oppositie.

Rutte, die als buigend riet met de macht omgaat, nam als concessie aan Samsom diens klimaatagenda gedeeltelijk over. Ed Nijpels werd de ideale marketing man van deze agenda.

Rutte was slim, Samsom dom, begrijpelijk dom. Als sociaal democraat van de nieuwe snit, afkomstig uit de NGO wereld van Greenpeace,  had hij meer affiniteit met klimaat dan met de traditionele witte achterban van zijn partij. Bij de daarop volgende verkiezingen hing de PvdA in de touwen.

Rutte weet met zijn hoedje dat waait zoals de wind waait, het zwaar gehavende CDA, de nog principiëlere CU én de grote overwinnaar van de verkiezingen D66 voor zijn coalitie te winnen.

Dat verliep moeizaam want niemand wilde eigenlijk nog. Zelfs de CU en D66 probeerden keizer Rutte met Romeins gevoel voor dramatiek met een politieke dolkstoot alsnog van het Haagse toneel te laten verdwijnen. Door politiek onhandigheid, mislukte dat tot eigen schade en schande.

Een ongelukkige coalitie barstensvol politiek wantrouwen was het gevolg totdat die om electorale redenen door Rutte werd opgeblazen. Rutte hield aldus het heft in eigen hand en voert zelf de regie over zijn vertrek uit de Nederlandse politiek. Het is nu aan de Nederlandse kiezer om de schade te herstellen.

1. VOER VOOR POLITICOLOGEN. OP WEG NAAR EEN NIEUW POLITIEK LANDSCHAP?

 

BBB lijsttrekker Caroline van der Plas met de groene vingers bespreekt bij Humberto Tan op RTL4 de resultaten van de laatste peilingen.

Dezer dagen is er voer genoeg voor politicologen. Een van de belangrijkste gerechten zijn de peilingen, de koortsmeters van de verkiezingen. De eerste peilingen wijzen op een verhoogde koorts die wel eens tot een uitbraak kan leiden naar een coalitie van centrum-rechts.

Om en idee te krijgen, heb ik de peilingen op een rijtje gezet en vervolgens met de natte politicologische vinger of is het een hogere vorm van politiek intuïtie, de resultaten op een rijtje gezet.

De strijd om het torentje gaat zich waarschijnlijk afspelen tussen drie partijen. Aan kop staat de nieuwe partij, het centrum rechtse Nieuw Sociaal Contract NSC van Pieter Omtzigt met als voorspelling 28 zetels. Het lag in de lijn van de verwachtingen maar toch. Pieter zelf wil als politiek leider van zijn partij niet in het torentje, dus dat wordt nog even afwachten.

De nummers twee en drie zijn de rechtse volks- en kleine ondernemerspartij VVD en de linkse voormalige volkspartij en stadsgroen PvdA/GL met ook 24 zetels. De VVD wordt geleid door Dilan Yesilgöz, een jonge vrouw van buitenlandse afkomst. De PvdA/GL door de oude witte man Frans Timmermans uit Limburg.

Op de vierde plaats met stip staat de betrekkelijk nieuwe partij BBB van Caroline van der Plas met 17 zetels. BBB heeft als kandidaat voor het torentje de door de wol geverfde vrouw Mona Keijzer, notabene afkomstig uit de grootste volkspartij die Nederland ooit heeft gehad. Het CDA staat nu op een schamele 7 zetels. Het kan verkeren.

Wat toch verbazingwekkend blijft en bijna onverklaarbaar voor politicologen is de standvastige aanhang van Geert Wilders met zijn PVV. Die staat toch maar weer op 14 zetels. Geert is een klein politiek wonder dat meer aandacht verdient van politicologen.

De rest van de partijen is kleiner grut, niet onbelangrijk voor de Nederlandse democratie maar niet geschikt voor de grote machtsverdeling. Ik noem voor het gemak D66 met 7 zetels (de val is diep), de Partij voor de Dieren ook met 7 zetels, de SP geslonken tot een treurige 4 zetels (de onvermoeibare socialiste Lilian Marijnissen uit Oss verdient beter) en de Christen Unie met 4 zetels.

Waar gaat Nederland heen? Zoals het er nu naar uitziet wordt het een rukje naar rechts. Ik schrijf rukje omdat Nederland ondanks alle gepraat over polarisatie in de media een land is van het politieke midden. NSC, VVD en BBB kunnen volgens deze peilingen een coalitie met 69 zetels vormen. Er ontbreken nog 6 zetels om die coalitie aan een meerderheid te helpen. Welke partij gaat dat worden? 

VERKIEZINGEN 2023. DE NIEUWE LIJSTTREKKERS VOOR DE HAAGSE BANENCAROUSSEL

 

De eerzuchtige en ambitieuze Frans Timmermans wordt dan toch lijsttrekker van de linkse combinatie PvdA/GL. Maatje Diederik Samsom zal hem zeker bijstaan als oud PvdA partijleider. Wie weet zit er een ministerschap in als Frans premier wordt.

Dankzij de val van het kabinet Rutte kan het journaille volop speculeren over wat er gaat komen, wie welke rol krijgt en wie wint. Dus lezers maak je borst maar nat. Ik doe mee mee met mijn blog. Politiek is leuk om over te kletsen. Het is net als het weer, een menselijke vorm van chaos met een soms enige orde.

We weten al wie er allemaal geen lijsttrekker gaat worden maar wie dan wel hangt nog in de lucht. Klaver van Groen Links wordt het in ieder geval niet van de gecombineerde lijst Groen Links/PvdA en Attje Kuiken van de PvdA ook niet.

De gecombineerde lijst tilt de Linkse Wolk (benaming heb ik van de Telegraaf) volgens de peilingen uit boven het niveau van minipartijtjes. Als we peilingen De Hond mogen geloven en waarom niet, De Hond is een ervaren peiler, dan hebben we drie partijen die het grootste kunnen worden: VVD, BBB en GL/PvdA.

Geen van drieën hebben ze op het moment van schrijven een lijsttrekker. BBB aanvoerder Caroline zal waarschijnlijk wel lijstaanvoerder blijven maar of dat ook betekent dat ze premier zal worden is zeer twijfelachtig. Ze ziet zichzelf niet als zodanig. Maar wat niet is, kan komen.

De VVD zou met Dilan Yesilgöz, de huidige minister van justitie,  kunnen komen. Dat zou geen gekke zet zijn. Een stevige politica met uitgesproken visie en opvattingen, het tegendeel van de vertrekkende D66 Kaag en een migrant van Koerdische afkomst. Wie weet de eerste vrouwelijke premier?

Vlak voordat ik dit schrijf is de Linkse Combinatie eruit. Frans Timmermans de eerzuchtige gaat lijsttrekker worden. Hij schat blijkbaar in dat de Linkse Combinatie het grootste wordt en hij dus premier. En er is al een peiling waarin de Combinatie het grootste wordt (28 zetels). Of dat ook straks zo zal zijn, is natuurlijk afwachten.`

Al die verwachtingen kunnen zo maar in rook opgaan als het politieke wonder uit Enschede Pieter Omtzigt met een eigen partij meedoet met de verkiezingen. Hij zou volgens dezelfde peiling maar liefst 46 zetels halen. Dat gaat ten koste van alle partijen. Dat kan ook niet anders. Omtzicht spreekt een heel breed publiek aan. Het publiek dat vroeger door het CDA als middenpartij werd bediend.