PANIEKFABRIEK. BOSBRANDEN

 

Je hoeft denk ik geen bosbeheerder te zijn om te zien dat het brandgevaar in een bos als hier op de foto, erg groot is. deze foto is gemaakt in de Maashorst.

De uitdrukking Paniekfabriek heb ik van chemisch ingenieur en wetenschapsjournalist Simon Rozendaal, tevens columnist van het weekblad EW. Hij probeert al jaren geduldig met feiten en cijfers  paniekzaaierij door de media over de gevolgen van klimaatverandering en het gebruik van verdelgingsmiddelen te bestrijden. 

Het is een ondankbaar karwei want niks zo moeilijk als kanttekeningen plaatsen bij ingeburgerde zekerheden, zelfs al zijn ze wetenschappelijk verantwoord. 

Een van de vaste waarden voor de paniekfabriek zijn bosbranden. Zodra er ergens in de wereld een brand uitbreekt, zien we daar op TV akelige beelden van met het angstwekkende commentaar dat dit ons te wachten staat als gevolg van klimaatverandering.

De beelden kloppen maar de begeleidende commentaren kunnen wel eens misleidend zijn aldus internationaal adviseur bosbeheer Leffert Oldenkamp. Dat begint al met zijn vaststelling dat “vanuit de klimaatregistraties het aantal bosbranden, wereldwijd, niet is toegenomen in de laatste decennia.”

“Ze zijn wel heviger en omvangrijker als gevolg van verkeerd bosbeheer. Het beheer van bossen is onvoldoende gericht op verwijderen van dood of dor materiaal c.q op het scheppen van groeimogelijkheden voor gezonde mengingen met ondergroei, waarmee brandgevaar kan worden getemperd.

Selectief bosbeheer, waarmee een etage van ‘fris’ loofhout kan ontstaan, is een verwaarloosd beginsel. In Europa is het laten liggen van dood hout in het bos vaak onnodig gemaximaliseerd, zo ook in Nederland."

Dat is ook wat mij is opgevallen op mijn fietsrondjes door de Maashorst bij Oss. Overal ligt dood hout. Ik heb me al vaak afgevraagd of dit verstandig is. Op het moment dat er brand uitbreekt is dit levensgevaarlijk.(zie foto boven deze blog)

"In Australië werden na oogst van  Eucalyptus bomen, de ‘restant-bossen’ aan natuurontwikkeling overgelaten. Er ontstond een dichte hergroei met sterk oliehoudende bladeren. Bij droog weer uiterst brandgevaarlijk.

In Canada werden vanaf de tweede helft van de vorige eeuw onverantwoord grote kapvlakten gemaakt, soms 200 ha of groter. Daar ontstonden dichte (spontane) verjongingen, die ondertussen voor vezelhout geschikt zijn. Bij aanhoudende droge perioden uiterst brandgevaarlijk en nauwelijks toegankelijk bij bestrijding. Dat is de reden dat bosbranden in Canada, die altijd al veel zorgen baarden, nu nog bedreigender zijn.

In Zuid-Frankrijk werden Pinusbossen verwaarloosd en werd door projectontwikkelaars de zaak in de brand gestoken. In meerdere landen was ik betrokken bij allerlei branden, waarbij meestal opzet in het spel was.

In de jaren 70 was ik als houtvester het contact tussen het Veluws Bosbrandcomité en de Rijksoverheid (met een subsidiekraan). De branden in 1976 hebben geholpen om voor de Veluwe het beleid te richten op snelle berichtgeving, steun van veldmedewerkers en jachtopzichters om vooral met kleine voertuigen snel een brand onder controle te krijgen.

Daarna is centralisatie voortgeschreden en werd met steeds groter materieel gewerkt, dat meestal (te) laat arriveerde. Er was bovendien onvoldoende terreinkennis. Bij de huidige branden zijn het vooral grote bluswagens die in beeld komen, die voor een deel dan ook nog uit het buitenland komen, soms met helikopters erbij. Bij ’t Harde bezetten (vernielden) die terreinwagens een deel van het natuurgebied, zoals de beelden lieten zien. “ ( overgenomen uit Brief van Leffert Oldekamp aan Marcel Crok)

BRIEF AAN EEN MEXICAANSE VRIEND, 1 AUGUSTUS 2025

 

Hidalgo, Mexico 2010

Beschermeling van Tlaloc, Mariachi zanger, voorman van de Otomies,

De berichten uit Mexico blijven zorgwekkend. Uit het laatste filmpje dat je me hebt opgestuurd, maak ik op dat een volksopstand vanuit Michoacan wordt voorbereid. De algemene context, die van corruptie en gewelddadigheid snap ik, maar de namen van de vijanden die de bewapende gemaskerde man noemt, ken ik niet. 

Moeten we de bedreiging van de gemaskerde mannen dat een volksopstand in de maak is, serieus nemen of is het slechts aangeklede wanhoop gemengd met Mexiaans machismo en bravoure? Ik kan me bijna niet voorstellen dat in Mexico een brede volksopstand mogelijk is. Het land is te groot net als de verdeeldheid onder de bevolking. Wie gaat zijn leven wagen in een strijd tegen corrupte politie, corrupte soldaten en maffiabendes? Ik denk dat weinigen zich geroepen zullen voelen.

Dat de Spaanse regering zelfs geen antwoord geeft op het verzoek van de Mexicaanse regering om excuses aan Spanje over het verleden, kan ik begrijpen. Wat moet je antwoorden op zo een verzoek? Je kunt toch moeilijk een brief schrijven in de trant van 

"Geachte Mijnheer de President van Mexico, 

Het spijt ons zeer dat Kapitein Hernan Cortez de Azteken heeft verslagen en vervolgens heel Mexico aan het Spaanse bestuur heeft onderworpen. 

Wij hadden de Azteken, Maya's, Zapoteken, Tolteken en alle andere inidanenstammen van Mexico met rust moeten laten, hun regering moeten respecteren, hun koningen de eer te bewijzen die ze toekomt en de bevolking in zijn waarde te laten. Wij Spanjaarden zijn roofzuchtig geweest.

Misschien kunt u ons vergeven vanuit het besef dat we met onze architectuur, met onze technische know how, onze landbouw, onze handel en scheepvaart ondanks alles toch ook bijgedragen hebben aan het ontstaan van het nieuwe en moderne Mexico waarvan u de eer hebt president te zijn. In het aangezicht van de goden van uw voorvaderen en de almachtige god van onze voorvaderen, bieden wij u nederig onze excuses aan voor het eeuwenlange ongemak. 

De Koning van Spanje."

Geschiedenis kun je niet ongedaan maken, ook niet met excuses.  En dat Spanje en Mexico intussen ook zonder excuses internationaal gelijkwaardig zijn, is intussen ook wel duidelijk. Niemand nog die de soevereiniteit van Mexico bedreigt, zelfs Trump niet die toch te kennen heeft gegeven de noordelijke buurman Canada en de verre buur Groenland te willen inlijven bij de Verenigde Staten.

Enig idee waarom Trump geen belangstelling heeft om Mexico in te lijven? Is dat vanwege de drugsmaffia en de corruptie waar hij nu zo achteraan zit? Of heeft Mexico geen belangrijke schaarse grondstoffen behalve olie? 

Ik heb me voor het schrijven van mijn "Mexicaanse vertellingen" mijn beperkte kennis van politiek en cultuur van Mexico aangevuld met nieuwe kennis opgepikt van internet. Er is veel Spaans en Engelstalige informatie te vinden over de revolutie, Cardenas, Trostski enz. en bekende schilders als Rivera, Kahlo en Siqueiros. Niet dat ik een getrouw verslag wil maken van de geschiedenis van Mexico. Dat ligt buiten mijn vermogen. Het zijn vertellingen waarin fictie en werkelijkheid door elkaar lopen. Ze zijn bedoeld om een sfeer over te brengen en geen geschiedkundige, sociaal politieke of culturele studies. 

Na een aantal jaren een nogal warme en droge zomer gehad te hebben met af en toe een hittegolf,  is het dit jaar een typische Nederlandse zomer zoals ik mij die van vroeger herinner. Een koele en natte zomer met af en toe oprispingen van een paar warme dagen met zon waarbij de temperatuur tot boven de 25 graden Celsius oploopt.

Voor het overige zijn we gezond van lijf en leden en is het hoofd nog helder. We hopen dat het met jullie ook goed gesteld is.

Een abrazo voor jou en J.

BRIEF AAN MIJN CANADESE VRIEND, 15 JUNI 2025

 

Beste E, 

Dank voor je uitgebreide brief. Ik zal het in mijn aanhef  bij het Nederlandse "beste" houden. Het Nederlandse equivalent  "lieve" voor "dear" is  teveel van het goede. Maar het Engelse "dear" staat ook voor het Nederlandse dierbaar. In die betekenis is het woord dear op zijn plaats. Je bent zogezegd een dierbare vriend. 

Het was te merken dat Trump's claim op Canada een Canadees patriotisme tot gevolg had. Op Facebook kwam ik nogal eens oproepen tegen om Canadese producten te kopen. Ik zag ook kaarten waarop Amerika stukken verloor aan Canada. 

Door zijn bemoeienis met de binnenlandse politiek in Frankrijk en Duitsland en het in de steek laten van Oekraïne heeft hij tot op zekere hoogte ook het Europese zelfbewustzijn aangewakkerd. Dat zelfbewustzijn stond daarvoor op een laag pitje omdat vanuit de EU landen nog altijd met wantrouwen gekeken wordt naar Brussel. Niet helemaal verwonderlijk want Brussel is onvermijdelijk een reusachtige bureaucratie zeker vergeleken met klein duimpje Nederland. 

Trump en de Russische militaire agressie in Oekraïne hebben een einde gemaakt aan het idee dat de EU het in de wereld moet hebben van soft power. Met handel, diplomatie en een internationale rechtsorde die steunt op wereldwijde mensenrechten, houdt je agressieve landen en terroristen niet tegen. Het is duidelijk dat Rusland en China machtspolitiek combineren met militaire macht en naar we nu zien doet ook Amerika onder leiding van Trump dat.

Nederland begint wat dat betreft moeizaam te ontwaken uit zijn idealistische droom over een internationale wereldorde die overeind zou moeten worden gehouden door de VN, het internationaal strafhof in den Haag, internationale wetten enz. Rusland en China willen die rechtsorde, die zij als westers en imperialistisch typeren, omver gooien. 

Op dit moment zijn we getuigen van de eerste krachtmetingen tussen de twee kampen. Ik moet nog zien wie dat gaat winnen, zeker nu de VS zich terugtrekken uit die internationale rechtsorde en het aansturen op een tweekamp tussen hen en China. Ondertussen probeert Trump alsnog Putin aan zijn kant te krijgen door Oekraïne te offeren op het altaar van de toekomstige wederzijdse vriendschap.

Daar zit Europa ongemakkelijk tussen. Enerzijds staan we aan de Amerikaanse kant maar aan de andere kant kunnen we Oekraïne ook niet uitleveren aan Rusland op straffe dat op termijn de EU ontmanteld wordt door Rusland. Dan zal Europa definitief van het wereldtoneel verdwijnen met de daarbij behorende welvaart en stabiliteit. Geen rooskleurig toekomstbeeld al heb ik nog wel vertrouwen in de veerkracht van Europa.

Helaas ontbreekt het in Europa en zeker ook in mijn land aan leiderschap met visie. Macron is naar Franse snit een man die het geopolitieke machtsspel redelijk doorgrond maar of de Duitse Mersch en de Engelse Starmer dat ook kunnen, waag ik te betwijfelen. Ik had gehoopt op de Poolse Tusk maar die loopt met zijn regering vast in een Trumpiaanse populistische president. De man die met kop en schouders boven iedereen in Europa uitsteekt, is president Zelensky. Hij heeft visie, organisatietalent, is een groot communicator, dapper en onverzettelijk.

Nederlands leiderschap zie ik niet. NAVO secretaris generaal Rutte zou enig gewicht in de schaal kunnen leggen maar hij is slechts een opportunist. De rest van de Nederlandse politici zijn leiders op de vierkant centimeter. Ze kennen de wereld slechts uit boekjes en hier en daar een handelsmissie. 

 Ze zijn vooral met zichzelf ingenomen, kortom een kaste die als het om de toekomst van Europa gaat maar het beste zo snel mogelijk van het toneel kunnen verdwijnen. Je leest het, ik ben geen optimist. De toestand is benauwend maar nog niet hopeloos. 

Een ander punt is het conservatisme. Dat bestaat zo goed als niet in Nederland, misschien hier en daar als een vorm van nostalgie of politiek opportunisme maar van een doordacht conservatisme met een politieke visie op verleden, heden en toekomst van ons land ingebed in de EU bestaat niet.

Ergens in de vorige eeuw, na de opstand van de studenten, is besloten om met z'n allen progressief te zijn. Progressieve mensen geloven in het goede van de mens (het kwaad bestaat niet en als het bestaat is het een weeffout in de geschiedenis) en in gelijkheid. Dat heeft geleid tot een collectivistische visie op bijvoorbeeld onderwijs, zorg, woningbouw, sociale voorzieningen enz. De overheid zorgt voor u. De eigen verantwoordelijkheid is geminimaliseerd.

 

Aangezien Nederland vergaand geseculariseerd is, worden alle problemen herleid tot materiële problemen. Je ziet het bij de vakbeweging, voor jou en mij bekend terrein. De vakbonden herleiden alle problemen van de werknemers tot financiële problemen. Het menselijk geluk teruggebracht tot de omvang van de geldbuidel. 

Ondertussen wordt de geestelijke verwarring groter als gevolg van een gemis aan zingeving. De geseculariseerde mens in Nederland heeft van zichzelf het gouden kalf gemaakt waar omheen hij elke dag danst in kranten, tijdschriften, tv en sociale media. Bestaan betekent aanwezig zijn in de media.

Zoals je terecht opmerkt, bereikt Trump weinig tot niets. Hij is en blijft een vastgoedhandelaar met de hersens van een holbewoner. Tot nu toe heeft hij nergens vrede gebracht, niet in Gaza, niet in Oekraïne en niet in Iran. De wereld staat meer in brand dan vóór zijn aantreden als president. Ik vrees dat het niet veel beter zal worden. Alles hangt ervan af of politici binnen de Republikeinse partij opstaan ​​en het aandurven zich tegen hem te verzetten en een einde willen maken aan zijn krankzinnige agenda.

Verder gaat het goed met ons. De zomer is goed begonnen. Diny en ik genieten van fietstochten in de omgeving door bossen en polders, langs de Maas en door dorpjes waar we af en toe een cappuccino drinken op een gezellig terras. Op zulke momenten is Nederland een romantisch land waar het goed ouder worden is.

Ik hoop dat het ook goed met je gaat en dat u kunt genieten van de Canadese zomer.

OORLOGSTROMMEN IN EUROPA MET DANK AAN TRUMP EN POETIN

 

Ik ben nooit getuige geweest van zo een schaamteloos machtsvertoon als dat van Trump tegenover Zelensky tijdens het intussen wereldwijd bekende gesprek in de Oval Office van het Witte Huis. Het gesprek is een schandvlek op de geschiedenis van Amerika die het land nog lang zal achtervolgen want welk land wil zo een vriend of buurman hebben?  Ik zag een opgeblazen, zelfingenomen pestkop een waardige en eerlijke man te kijk zetten die al drie jaar lang op heldhaftige wijze met zijn volk weet stand te houden tegenover het meedogenloze en wrede leger van Rusland dat zijn land is binnengevallen. Wat heeft Trump in zijn leven gedaan voor land en volk behalve zichzelf en zijn vrienden verrijken? Naar mijn idee is Trump het vlees geworden kwaad van onze tijd. 

Is de bedoeling van mister Trump om Canada daadwerkelijk tot de 51ste staat van de USA te maken of is dit een soort voorspel om Canada economisch op de knieën te krijgen zodat hij financiële en economische gunsten kan afdwingen, al heb ik geen idee wat die gunsten en voordelen zouden kunnen zijn.

Ik zie wel dat Canada zijn rug recht houdt en niet bang is om T. van repliek te dienen. Zal dat helpen, zal T. uiteindelijk inschikken? Dat is heel moeilijk te zeggen want in de wereld van T. bestaan slechts winnaars en verliezers. Een compromis is verlies voor hem, denk ik toch.

In Europa, dat merkwaardige continent met zoveel verschillende landen en culturen, is helemaal van de kaart. Het is een en al beroering omdat men niet weet hoe men de woorden, de plannen en daden van T. moet duiden. 

Het is voor het eerst in de naoorlogse geschiedenis dat wij in Europa niet weten wat de VS met ons en de wereld voorhebben. Wil T. daadwerkelijk Groenland op de een of andere manier onder de vlag brengen van de VS zoals hij ook met Canada wil? Wil hij het onder druk van de macht van de VS kopen of zint hij op een andere manier om het land goedkoper in bezit te krijgen?

Als je op de wereldkaart kijkt dan krijg je een idee wat hij in zijn hoofd kan hebben: een VS dat zich uitstrekt van de grens van Mexico tot aan Groenland. De VS worden dan van de 3 grootmachten, het grootste land met 22 miljoen km2, gevolgd door Rusland met 17 miljoen en China met 10 miljoen. Het zou me niet verbazen als dit het streven is van T. en zijn handlangers. Als vastgoedhandelaren denken zij in termen van bezit en kwantiteit en niet in samenwerking en kwaliteit.

Maar wat is dan het Witte Huis plan met Oekraïne? Dat is tot op vandaag de dag in nevelen gehuld. De manier waarop Zelensky in het Witte Huis is behandeld doet het ergste vermoeden. Oekraïne is in hun vastgoedhandel niet van belang en misschien wel heel Europa niet of vergis ik me en zijn we getuige van een subtiel en geraffineerd spel dat ons verstand te boven gaat? Ik kan me dat haast niet voorstellen.

Wordt Poetin als het ware de hemel in geprezen om hem gunstig te stemmen voor aan de onderhandelingstafel en wordt hij daarna als hij eenmaal in "de val" van de onderhandelingen zit, alsnog tot de orde geroepen? Wordt hij dan subtiel gedwongen om in te binden?

Hoe dan ook, bij gebrek aan inzicht, zijn de Europese leiders gealarmeerd en zoeken nu naarstig naar een weg waarbij Europa op zijn eigen -militaire- macht kan vertrouwen en Oekraïne als de hoeksteen van verzet tegen een agressieve Putin overeind kan houden. 

Gaat dat lukken? Niemand die het weet, maar Duitsland is nu 80 jaar na de Tweede Wereldoorlog losgebroken uit zijn ketenen van het verleden en heeft besloten om 500 miljard euro te investeren in militair materieel en infrastructuur. Europa als geheel spreekt van 800 miljard. 

Politiek probeert Engeland, daarbij gesteund door Frankrijk en naar ik aanneem ook Duitsland, een coalitie te vormen die een flinke krijgsmacht voor Oekraïne op de been wil brengen om Putin zodanig af te schrikken dat hij het zal laten om de eventueel tot stand gekomen vrede te breken.

Als dit doorgaat, wat heeft Putin er dan aan om een wapenstilstand aan te gaan? Met doorvechten houdt hij de Europeanen buiten de deur van Oekraïne, althans voorlopig, met een wapenstilstand gevolgd door relatieve vrede haalt hij Europa op het grondgebied van Oekraïne binnen. 

Dat zou wel eens een te hoge prijs kunnen zijn. Is het daarom dat Witkoff als onderhandelaar van T. zo neerbuigend praat over Europa? Om vrede te bereiken moet hij Europa klein houden en liefst helemaal buiten de deur, anders tekent Putin nooit voor vrede. We zijn een bondgenoot kwijt geraakt ook al weten we ook dat nog niet zeker en of Putin vrede wil, echte vrede voor de langere termijn weten we ook niet.

DE NIEUWE GEOPOLITIEKE WERELDORDE VOLGENS TRUMP

 

Bekijk de wereldkaart hierboven maar eens goed. Daarop zijn Canada en Groenland rood ingekleurd om aan te geven dat ze bij de Verenigde Staten horen. Als ik Trump goed begrijp wil hij immers Groenland en Canada goedschiks of kwaadschiks inlijven als nieuw grondgebied voor de VS.

Daar zijn de ogen van Trump goede geopolitieke redenen voor, redenen waarop hij voortdurend zinspeelt. De Verenigde Staten samen met Canada en Groenland worden het grootste land ter wereld, groter dan Rusland, dat tot nu toe het grootste land in de wereld is.

Maar niet alleen wordt het dan het grootste land in de wereld maar ook het rijkste land aan grondstoffen, rijker dan Rusland en grote rivaal China. Die beide grootmachten zullen het, als het gaat om landoppervlakte en grondstoffen, moeten afleggen tegen tegen de VS. Daarmee wordt de VS zo goed als zelfvoorzienend. “Everybody Rich" noemt Trump dat in zijn toespraken.

Hij is inmiddels begonnen aan dit geopolitieke doel te werken. Canada is misschien de moeilijkste hobbel. Hij begon al tijdens zijn campagne met gerichte beledigingen en kleineringen van het land. Premier Trudeau noemt hij steevast gouverneur, alsof Canada al een staat is van de VS. Dat herhaalde hij in zijn zogenaamde “State of the Union”.

Zijn belangrijkste wapen zijn handelstarieven. Hij hoopt met die tarieven de economie van Canada en daarmee het land op de knieën te krijgen. De oplossing voor de Canadezen is dan om de 51ste staat van de VS te worden en de tarieven verdwijnen als sneeuw voor de zon. 

Dit is een scenario dat naar ik meen in het hoofd van Trump c.s. zit. De Canadezen zelf vrezen er in ieder geval voor. Als het tot een militaire confrontatie mocht komen, dan zal Canada moeten inbinden. Het enige wat nog een rol kan spelen is de houding van Engeland. Koning Charles is nog altijd staatshoofd van Canada. Hoe dat gaat uitwerken weet nog niemand.

Groenland is een ander verhaal. Dat land wordt gekocht. De eerste stap is de onafhankelijkheid van het land door uit het Deense Koninkrijk te stappen. Dan is het alleen nog maar een kwestie van een politiek van wortel en stok. De VS zullen de Groenlanders enerzijds afkopen en anderzijds intimideren. Hier dringt zich een vergelijking op met de inname van de Krim door Rusland, maar misschien heb ik teveel fantasie.

Om dit geopolitieke verhaal af te ronden. Mexico interesseert de VS niet. Het is onbetrouwbaar, chaotisch en te Spaans. Het zou de Spaanstalige bevolking in de VS politiek gevaarlijk maken voor de blanke bevolking die Trump vertegenwoordigt. Wel hebben de VS belang bij controle over het Panamakanaal en als ik het goed heb gelezen is Trump volop bezig die in handen te krijgen. Panama heeft geen poot om op te staan behalve internationaal recht, maar dat telt niet in de ogen van Trump c.s.

Wat zijn de gevolgen voor Europa? Geopolitiek is Europa voor de VS niet meer interessant. Europa moet daarom maar voor zichzelf zorgen en het zelf maar regelen met Rusland. Zaken doen met de VS kan altijd, dollars en Euro’s zijn altijd welkom, maar de VS zullen zich niet meer bemoeien met Europa. Om China van het lijf te houden hebben ze Europa niet nodig, voor hoog technologische kennis en productie ook niet.

Europa is eigenlijk alleen maar lastig. Je weet nooit wie het nu eigenlijk in dat continent voor het zeggen heeft. Europa bestaat geopolitiek niet. Er zijn teveel hoofdsteden en even zoveel telefoonnummers met altijd weer nieuwe gezichten. Het is een vermoeid en vermoeiend continent.

Het lot van de NAVO lijkt daarmee beslist. Internationale instellingen van de VN zijn al evenmin nodig. De drie groten -Amerika, Rusland en China - regelen hun zaakjes onderling. De rest doet er niet meer toe.

DE GOEDE BEDOELINGEN VAN DE VERENIGDE NATIES

 

VN algemeen secretaris Guterres neemt zijn toevlucht tot ongeloofwaardige waarschuwingen om alsnog onhaalbare wereldwijde doelstellingen haalbaar te maken. Hij heeft de VN veranderd van een wereldwijd diplomatiek overlegforum in een machteloze activistische organisatie.

De VN blinkt zelden uit in realisme. In de tijd dat ik werkte bij de VN viel het mij al op dat onder druk van goed bedoelende mensen en wetenschappers de ontwikkelingsdoelstellingen steeds radicaler en diverser werden ondanks dat geen van de doelstellingen werd gehaald.

Eerst ging het nog om armoedebestrijding. Toen dat vastliep in de taaie alledaagse werkelijkheid werd het goed bestuur. Dat ging moeizaam. Probeer maar eens in een willekeurig Afrikaans land goed bestuur van de grond te krijgen. Daarvoor is politieke stabiliteit voor nodig en die is er meestal niet. Tussendoor moesten de negatieve kanten van multinationals in Derde Wereld landen aan banden worden gelegd.

De vlucht vooruit met nieuwe ontwikkelingsdoelen was het gebruikelijke antwoord op hele of halve mislukkingen:  vrouwenrechten, recht op water, recht op wonen, bestrijding van kinderarbeid, “eerlijke prijzen” voor koffie, bananen enz, een keurmerk voor eerlijk gemaakte kleding, tegengaan van ontbossing enz. enz. De lijst is oneindig.

In plaats dat men zich bij de VN achter de oren begon te krabben over het teveel aan idealen en te weinig aan resultaten, bleef het hele internationale overlegcircuit volop draaien. Als je eenmaal een internationale bureaucratie hebt geschapen die profijtelijk is voor alle deelnemers, blijft die op volle toeren draaien.

Ondanks de onhaalbaarheid van de wereldwijde doelstellingen kwamen er nieuwe bij. Een ervan en niet de minste is het jaarlijkse klimaatcircus met zijn duizenden deelnemers.

Iedereen die ook maar een klein beetje nadenkt, beseft dat de daar geformuleerde doelstellingen, met de akkoorden van Parijs als hoogtepunt (de anderhalve graad opwarming), niet gehaald kunnen worden. De grootmachten zullen voor hun energie hun eigen plan blijven trekken. De arme landen hebben niet het geld, de middelen en het vermogen om mee te doen.

Hoe zou dat ook kunnen als ze niet eens in staat zijn geweest ondanks alle hulp van rijkere landen om de vroeger gestelde doelstellingen te halen? 

De hoeveelheid in geld uitgedrukte hulp wordt ook nooit gehaald ondanks de toezeggingen. Slechts een paar landen hebben 1,5% van hun BNP gereserveerd voor ontwikkelingssamenwerking waaronder Nederland.

Nu zag en las ik dat er in Canada een nieuw VN vergadercircuit, die van de biodiversiteit, is bij gekomen. Een nieuw congres-circuit met onhaalbare doelstellingen is geboren. Ook deze internationale bureaucratie zal onder de paraplu van de VN de wereld waarschuwen voor alle biodiverse ellende in de wereld. Een nieuwe “road to hell" om met de VN algemeen secretaris te spreken. Of het helpt? We weten het niet.
 

BEDREIGT TRUMP DE NAOORLOORLOGSE WERELDORDE?

America First (een digitale spotprent van petrus)

Trump haalt zijn gelijk door uit het internationale klimaatakkoord van Parijs te stappen. Tot nu toe deden 2 landen niet mee aan dat akkoord: Syrië en Nicaragua. Je zou met enig gevoel voor dramatiek kunnen zeggen dat Trump met zijn akte van verlatinghe van het Klimaat akkoord de status van de VS heeft verlaagd tot die van Derde Wereld land. Maar dan wel een Derde Wereld land met de grootste vuurkracht ter wereld.

Trump heeft met zijn stap van de VS ook meteen een internationaal onbetrouwbare partner gemaakt. De vrees dat hij dat zonder enige gene zou doen, was al wijd verbreid. Met deze stap staat wel vast dat Trump geen enkele stap vreest om zijn idee van “America First” te verwezenlijken. Daarmee zijn de VS onder Trump internationaal onbetrouwbaar geworden. 

Het kan niet anders of dat zal op temijn de nodige gevolgen hebben. De betrouwbaarheid van de VS als NAVO partner is met deze stap niet dichterbij gekomen. Integendeel, de twijfel is nu groter dan ooit. Kan Europa nog onvoorwaardelijk rekenen op de VS in een confrontatie met Poetin’s Rusland? De vraag stellen is hem eigenlijk al beantwoorden.

Maar er zijn nog veel meer vragen. Hoe betrouwbaar zijn handelsverdragen met de VS nog? Kun je nog op de VS vertrouwen in de VN en diens instellingen die allemaal op de een of andere manier zijn gebouwd op internationale verdragen? Te vrezen valt van niet. Hoe betrouwbaar is de Amerikaanse dollar nog als internationaal betaalmiddel? Een groeiend wantrouwen tegen de dollar zou Trump uiteindelijk wel eens tot inkeer kunnen brengen maar dan is het misschien  al te laat.

Trump met zijn achterban hebben de wereld nog onzekerder en instabieler gemaakt gemaakt dat hij al was. Instabiliteit en onzekerheid heeft gewoonlijk minder economische groei en teruggang in welvaart tot gevolg om maar niet te spreken van nog grotere gevolgen zoals oorlogen en geweldsconflicten. 

Nu de VS driegen weg te vallen als de hoeksteen van de huidige wereldorde zullen een aantal landen en regio’s hun kansen schoon zien om zich te herpositioneren, meer macht op het wereldtoneel te verkrijgen en naar ze hopen een groter aandeel in de welvaart. 

Zal Poetin de druk op Europa verhogen om zo opnieuw een Russisch imperium op te bouwen? Hoe betrouwbaar is China eigenlijk? In dat land bestaat geen vrijheid van meningsuiting en geen vrijheid van vereniging. Alles wordt van bovenaf gecontroleerd door de Communistische partij. Afwijkende geluiden worden niet toegestaan. China is nog ontoegankelijker dan Rusland dus weet je eigenlijk nooit waar je aan toe bent. Europa heeft nog minder gedeelde waarden met China dan met Rusland en dat zal de wederzijdse betrekkingen niet ten goede beïnvloeden.

Wat te denken van andere giganten op het geopolitieke toneel? Wat gaat Japan doen nu het niet meer onvoorwaardelijk op de VS kan rekenen aangaande China? Wat wordt de toekomst van Zuid Korea? Zal Noord Korea op termijn gebruik maken van de vrij gekomen geo-politieke ruimte om Zuid Korea te bedreigen of zelfs aan te vallen? Wat gaat India doen? De Australiërs zullen nu meer dan ooit beseffen dat ze er alleen voorstaan op hun halfrond. En Canada, hoe moet dat land omgaan met zijn onbetrouwbare zuiderbuur?

Vragen, allemaal vragen waarop nog geen antwoord mogelijk is. Maar een ding staat vast. Trump heeft met zijn stap de instorting van de wereldorde van na de Tweede Wereldoorlog een stuk dichter bij gebracht. Voeg daarbij de mogelijkheid van nieuwe strijd om de macht in veel delen van de wereld waaronder ook Europa en het zou wel eens goed kunnen dat de klimaatcrisis daarbij vergeleken kinderspel is.

HET NIEUWE LINKS NATIONALISME IN WALLONIË

De taalstrijd in België is een emancipatiestrijd van de Vlamingen. 
Enkel de stad Brussel met zijn 19 gemeenten is officieel tweetalig. 
Vlaanderen en Wallonië zijn eentalig.

Naar aanleiding van de crisis over de ondertekening van het CETA verdrag tussen de EU en Canada met als spil de Waalse premier Paul Magnette is de volgende conclusie over België nog altijd heel behartenswaardig.

 “Als men er in België, gastheer en stichtend lid van de EU, niet in slaagt twee volken met verschillende belangen en sociaal-economische posities in solidariteit doen samenleven, dan is dat slecht nieuws voor de EU. België is de EU in het klein. De crisis van Belgenland is dus ook de crisis van een Europees samenwerkingsmodel. Maar tot een splitsing van België komt het vooralsnog niet.” De conclusie liegt er niet om. In crisis in België kan een crisis zijn voor Europa. Reden temeer om de zaak van het geblokkeerde CETA handelsverdrag door de Waalse politiek van dichterbij te bekijken.

Carl Devos (hoogleraar politieke wetenschappen aan de Universiteit Gent) & Nicolas Bouteca schreven deze conclusie in een analyse van de Belgische crisis over de opsplitsing van het kiesdistrict Brussel-Halle-Vilvoorde in de Internationale Spectator nr.11 van november 2007. Die kieskring was een doorn in het oog van de Vlamingen vanwege de groeiende verfransing van de ring om Brussel. Uiteindelijk is vijf jaar na de verschijning van dit artikel (2012) de splitsing van de kieskring BHV wettelijk vastgelegd zodat in het Vlaamse gedeelte niet langer op Franstalige politici gestemd kan worden.

In Nederland wordt hierover nogal eens lacherig gedaan over deze zogenaamde taalstrijd. Meertaligheid is toch een mooi iets vinden we in Nederland. Dat achter die taalstrijd eeuwenlange frustraties aan Vlaamse zijde schuil gaan en een al even oude arrogante Franstalige politiek, ziet men daarbij over het hoofd.

Om de verfransing een halt toe te roepen in de dorpen en steden om Brussel 
wordt de Nederlandse taal nadrukkelijk gepromoot. 

Vanaf de Franse bezetting in 1795 is er een bewust politiek gevoerd van Franstalige kant om België te verfransen en de Vlaamse taal, verworden tot een streektaal, naar de marges terug te dringen. “In alle domeinen van het dagelijks leven werd toen het Frans opgelegd.” (zie voornoemd artikel blz.523)  Het Vlaams was bijna een ballingen taal. Je kon je moeders’ taal in je eigen land niet spreken.

Maar wat heeft dit te maken met het verzet van de Waalse socialisten tegen het CETA verdrag tussen de EU en Canada? Dat begint al met de vraag waarom een regio van amper 3,5 miljoen inwoners meent dat een verdrag tussen de EU met 450 miljoen inwoners (27 EU lidstaten) en Canada met 35 miljoen met een gerust geweten geblokkeerd kan worden, zelfs na 7 jaren van onderhandelen? Hoe kan dat en hoe kun je dat dan ook nog democratisch noemen?

Om met het laatste te beginnen. Voor Wallonië is democratie iets heel anders dan voor de meeste andere landen waar immers de normale spelregel geldt dat een meerderheid beslist; een gewone meerderheid bij gewone wetten een bijzondere meerderheid bij grondwetswijzigingen. In België geldt deze gewone democratische spelregel van een gewone meerderheid, de helft plus een, ondanks de toepassing van het algemeen kiesrecht, niet altijd.

Dat gaat terug tot de invoering van het algemeen kiesrecht (1893) waardoor het voor de Vlamingen mogelijk werd op basis van besluitvorming per meerderheid hun (taal)rechten ten koste van de Francofone voorrechten te versterken. Het Vlaams is dus pas na het algemeen kiesrecht en de Vlaamse taalwetten in de periode 1932- 1935 de officiële taal van Vlaanderen geworden.

Er bestaat dus aan weerskanten van de taalgrens een historisch gegroeid wantrouwen. De invoering van de taalgrens en de erkenning van de Nederlandse taal als voertaal in Vlaanderen versterkte dat onderlinge wantrouwen. Na de Tweede wereldoorlog werd Vlaanderen ook nog rijker dan Wallonië en rijkdom is een krachtig emancipatiewapen. Voor de Walen zat er niks anders op dan zoveel mogelijk hun verworven rechten te behouden door middel van een institutionele ondermijning van besluitvorming per meerderheid. 

België wordt een land van georganiseerd wantrouwen. De eenvoudige democratische meerderheids- spelregels veranderen in allerlei ingewikkelde, onoverzichtelijke procedure regels. Belgen - Vlamingen en Walen gelijk - zijn  dan ook uitblinkers geworden in het gebruiken van procedure regels om hun zin te krijgen, desnoods tegen de democratische meerderheid in. Dat daarbij machtspolitiek niet wordt geschuwd moge duidelijk zijn.

Voor Wallonië is het vanuit dit perspectief gezien en met deze achtergrond het dus helemaal niet zo gek om met een minderheid van 3.5 miljoen inwoners een verdrag te blokkeren voor ruim 450 miljoen Europeanen en Canada met ruim 35 miljoen inwoners. Ze zijn politiek een uiterst beschermde minderheid en dat kun je strategisch en tactisch uitspelen zowel binnen als buiten België.

Een tweede meer hedendaagse factor is dat de in Wallonië regerende Socialistische partij (PS) geen zitting heeft in de Belgische federale regering. Dat is voor het eerste sinds de opsplitsing van de Belgische Socialistische partij in een Waalse en een Vlaamse partij (1978). Dat de PS geen deel uitmaakt van de federale machtsstructuur waarin de Vlaams Nationalistische N-VA wel goed is vertegenwoordigd, is voor de PS een heel bittere pil. Temeer daar de PS bij de Waalse parlementsverkiezingen in 2014 opnieuw de grootste partij werd met 30% van de stemmen. 

De huidige premier Michelle van de Waalse liberale partij MR werd de tweede partij bij die verkiezingen maar zit dus dank zij de liberale Vlaamse Open VLD, de Vlaamse Christen democraten en de Vlaamse nationalisten van Bart de Wever wél in de federale regering. De Waalse liberalen leveren zelfs de premier. 

In Wallonië wordt dat door de linkse kiezers, aangewakkerd door de PS, als dubbel verraad beschouwd. Vandaar dat het verzet van de PS tegen het CETA akkoord door veel Walen wordt beschouwd als een heldendaad, als een opgestoken vinger tegen de federale regering Michelle en uiteraard de Vlaamse N-VA. Die laatste heeft nu ook zijn lesje gehad. Zonder instemming van Wallonië kan het federale België geen Europese politieke rol spelen. Waals premier Paul Magnette heeft met zijn actie dus 2 binnenlandse vliegen in een klap geslagen.

Tot slot heeft Magnette met zijn verzet tegen CETA het nieuwe linkse smoel van de PS nationaal en internationaal op de kaart gezet. Hij heeft het nieuwe linkse nationalisme een gezicht gegeven in België, in Europa en zelfs in de rest van de wereld. In België is Magnette de uitdager en tegenspeler geworden van de Vlaamse conservatieve nationalist Bart de Wever, burgemeester van Antwerpen en leider van de N-VA. Of dat Wallonië economisch en politiek geen windeieren zal opleveren, is nog maar de vraag. Wallonië blijft immers ondanks of dank zij de PS de armere regio en een minderheid in België.