Posts tonen met het label vietnamoorlog. Alle posts tonen
Posts tonen met het label vietnamoorlog. Alle posts tonen

maandag 17 maart 2025

AFSCHEID VAN EEN VRIEND

Bernard (rechts) en ik bij Fidel (midden) thuis in Mexico-Stad. Fidel was de hoofdrolspeler, de rebel in de documentaire "Een rebel in de vakbeweging". (1979)


Een tijdje geleden heb ik afscheid genomen van een goede vriend, een vriend vanaf mijn studententijd in Nijmegen, nu bijna 60 jaar geleden. Zijn dood betekent een definitief afscheid van hem en van een stuk van mijn leven dat ik met hem gehad heb. Dat is voorgoed voorbij.


Volgens zijn naaste familie is Bernard in vrede gestorven. Hij vond dat hij volop van het leven heeft kunnen genieten met zijn liefdevolle vrouw en kinderen, dat hij veel van de wereld heeft mogen zien en van alles heeft meegemaakt. Moe gestreden maar tevreden is hij van deze wereld vertrokken.


Bernard was altijd al bescheiden en vooral ook zachtaardig. Conflicten waren niks voor hem net zo min als onrecht. Dat kon hij zich soms vreselijk aantrekken. Hij ging soms letterlijk gebukt onder de ellende die mensen elkaar aandoen. Dan kwam zijn zorgelijke kant boven.


In de jaren dat we elkaar leerden kennen, waren we ontdekkingsreizigers, verkenners die wilden weten hoe mens, maatschappij en wereld in elkaar steken. Het waren de wilde jaren van de jaren zestig toen Nederland op zijn kop werd gezet door provo’s, kabouters en vooral de protesten tegen de Amerikaanse oorlog in Vietnam.


We woonden toen samen in een boerderij aan de Jacobslaan in Nijmegen. Naast onze studies namen we de tijd om het leven te vieren. We maakten in onze boerderij ruimte voor jongeren die wilden experimenteren met een nieuwe leefstijl en vooral ook nieuwe muziek. In de boerderij werd mede door Bernard de basis gelegd voor het jongeren cultuur en muziekcentrum Doornroosje dat tot op de dag van vandaag nog bestaat.


We protesteerden tegen de Amerikaanse oorlog in Vietnam. Die oorlog voelden we aan als een groot onrecht. Het machtige land Amerika tegen een opstandig volk, dat was ons beeld. De Vietnamoorlog was in onze ogen geen verlengstuk van de Koude Oorlog, het vrije westen tegenover het communisme,  maar een bevrijdingsoorlog van een voormalig gekoloniseerd volk. In dat plaatje hoorde ook de Cubaanse revolutie thuis.


We maakten een onvergetelijke reis naar Marokko in een oude Renault 4. Een gewaagde reis omdat we geen idee hadden wat we al kamperend in Frankrijk en Spanje tegen zouden komen. Nog minder wisten we wat ons in Marokko te wachten stond maar dat maakte de reis juist avontuurlijk. Uiteindelijk voldeed de reis, ondanks enkele tegenslagen, aan onze verwachtingen. Het werd een van de markeer punten in ons leven.


Na een tijd vergeefs biologie gestudeerd te hebben, ontdekte Bernard dat hij filmer wilde worden. Hij voelde zich meer verwant met de kunsten dan met de wetenschap. Zo schreef hij op zijn kamer gedichten. Bernard was een romantisch kunstenaar voor wie het leven verder reikte dan de materiële wereld.


Samen met zijn vriendin, waar hij mee getrouwd is, vertrok hij naar Amsterdam waar hij na verloop van tijd afstudeerde aan de filmacademie en zich in de wereld van de film en televisie stortte als producent van documentaires.


We verloren elkaar al die jaren niet uit het oog. In de jaren zeventig begonnen we samen aan een filmproject, een documentaire over de sociale strijd in Mexico, een land waar ik gewoond en gewerkt had. Bernard nam de productie op zich van de documentaire die “Een rebel in de vakbeweging” is gaan heten. Vlak daarna maakten we nog een tweede documentaire in Mexico met de titel “Vakbondsvrouwen”


Ondanks dat we totaal verschillende wegen bewandelden, zijn we altijd met elkaar bevriend gebleven tot het moment dat het definitieve afscheid kwam. Moge Bernard in vrede rusten en zijn vrouw, kinderen, kleinkinderen, zijn zussen en andere vrienden troost vinden in het feit dat hij het leven volop geleefd heeft en in dankbaarheid is gestorven.

 

dinsdag 30 juli 2024

9. HOE ZIT DAT IN OSS? JONGEREN

Knipsel overgenomen uit het boekje "Dr. Hermanslaan, 100 jaar gewoon een bijzondere straat in Oss",  geschreven door Connie Leijten, Dirk Jansen en Marco Daverveld (blz.114) Het boekje is verschenen ter gelegenheid van 100 jaar bestaan van de Dr. Hermanslaan. 



In Oss is de PPR al ver voor de Tweede Kamer verkiezingen van 1971 actief. Kapelaan Van Hedel, die een soort opvangtehuis voor jongeren (een teken van verandering in de gezagsverhoudingen tussen jongeren en ouderen)  was begonnen in de Dr. Hermanslaan, vertelt dat hij al snel een flinke ploeg jonge mensen om hem heen had. “Wim Dijkstra was een van de eersten. Hij was student theologie en secretaris van de PPR, die toen net (1968) was opgericht. Hij had een “sjaloomgroep” opgezet en daarmee kwam hij naar de Hermanslaan. Het huis is toen omgedoopt tot Vredesbureau. (blz.51. In ‘Het Geheim van Oss’)


Dijkstra politiseert de wensen van jongeren door het jongerenbeleid van de gemeente Oss ter discussie te stellen. “Hij noemt het ‘een trieste climax’ om tijdens de Kokteel (een tiendaagse happening voor jongeren over politiek, oecumene en voorlichting over drugs, georganiseerd door kapelaan Van Hedel) in de krant te moeten lezen dat het Algemeen Centrum voor Jongeren wegens geldgebrek wordt opgeheven. Hij pleit voor een nieuw centrum waarin ‘mensen met een demokratiese en niet-autoritaire-patriarchale visie op jeugd en samenleving’ een kans krijgen. (blz. 53 en 54 in ‘Het Geheim van Oss’) 


De jongeren wilden wat, de Osse bestuurders gaven niet thuis. Zij beseften niet dat de jonge generatie zich vrijer voelde dan de oude generatie. Een van de symbolen van vrijheid van jongeren, vooral werkende jongeren, was de brommer, een goedkope en snelle manier om je verplaatsen en nog stoer ook. Ze schiepen een nieuwe zelfbewuste cultuur waar ouderen weinig zicht op hadden en nog minder begrip.


“Nozem is een Nederlands woord dat werd geïntroduceerd in 1955. Hiermee werd een destijds nieuw type jongere aangeduid: zelfbewust en voor zichzelf opkomend, gekleed in spijkerbroek en leren jack en vaak een vetkuif, met een voorkeur voor een bepaald type bromfiets. Het was waarschijnlijk de eerste Nederlandse vorm van een subcultuur waarin mensen zich gingen afzetten tegen de normen en waarden van hun ouders en de dan heersende tijdsgeest. In het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands wordt het woord omschreven als 'probleemjongere, opstandige jongere’. Maar waarschijnlijker is, dat het door de toen heersende burgerlijke moraal als problematisch werd beschouwd, omdat de jongeren van toen onder een keurslijf probeerden uit te komen. De nozem is een eerste voorbeeld van wat later jeugdcultuur zal gaan heten. Voor het eerst gaan grote groepen jongeren uit de arbeidersklasse beschikken over eigen geld. De muziek die in de Verenigde Staten voor deze doelgroep wordt gemaakt, de rock-'n-roll, komt ook in Europa beschikbaar via films, grammofoonplaten en Radio Luxembourg.” (Nozem op Wikipedia)

In 1965 maken we in Amsterdam kennis met de Provo’s, een  subcultuur van vooral studerende jongeren, tussen ludiek protest en politiek in. Dankzij allerlei voorzieningen was de studentenpopulatie aan het veranderen met als gevolg nieuwe ideeën en idealen. De Provo's waren daarvan een uiting.


“De beweging was een ludieke heropleving van het anarchisme, die grotendeels geweldloos was en vooral zichtbaar werd door het provoceren van de gevestigde orde. De beginselverklaring luidde onder andere: "Provo ziet zich voor de keus gesteld: desperaat verzet of lijdzame ondergang. Provo roept op tot verzet waar het kan. Provo ziet in dat het de uiteindelijke verliezer zal zijn, maar de kans deze maatschappij nog eenmaal hartgrondig te provoceren, wil het zich niet laten ontgaan.” (Zie Provo op Wikipedia)

De Provo’s worden in Amsterdam opgevolgd door de meer politiek getinte Kabouterbeweging.


De beweging richtte op 5 februari 1970 op de Dam de zogeheten Oranjevrijstaat op, met onder meer een Volksuniversiteit voor Sabotage en als volkslied "De uil zat in de olmen". Daarbij werd een Oranjeboompje geplant, als symbool voor de alternatieve maatschappij die de beweging voorstond. Aansluitend was er een bijeenkomst in het Amsterdamse centrum Akhnaton. De grenzen van deze staat vielen samen met die van Nederland. De Oranjevrijstaat kreeg een eigen (schaduw)regering compleet met departementen die zich bezighielden met kraakpanden, winkels voor tweedehandsgoederen en biologische voedingswinkels. Tijdschrift Aloha gaf eenmalig de Staatscourant der Oranje Vrijstaat uit, een krantje 'in dienst van de Kabouters'. Op 3 juni 1970 namen de Kabouters onder leiding van Roel van Duijn met de partij Amsterdam-Kabouterstad deel aan de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen en werd met vijf zetels de vierde partij in de raad. De fractie viel op door ludieke acties, zoals het roken van wiet tijdens raadsvergaderingen en een nieuwe, "fonetiese" spelling, maar viel uiteindelijk door interne conflicten uiteen.” (Zie Kabouterbeweging op Wikipedia)

De door Amerika gevoerde oorlog in Vietnam leidt tot een protestgeneratie die zich in eerste instantie vreedzaam uit met de slogan "Make love, Not war". 


“Het verlangen van de hippies naar een andere samenleving uitte zich doorgaans niet in een confrontatie met anderen, noch in politieke actie met het doel om de hele maatschappij te veranderen. Vaker verliet men de burgermaatschappij (‘’drop out’’) om zelf anders te gaan leven, een tegencultuur te vestigen en op die wijze het goede voorbeeld te geven. Dat hippies anders waren, werd benadrukt door hun aparte uiterlijk. Het leven buiten de reguliere maatschappij vond soms plaats in een commune. Hierin was men gericht op goede communicatie, zorgzaamheid, en het delen van veel zaken met elkaar. Hierin kon men ook zijn ecologische idealen tot uitdrukking brengen door simpel, natuurlijk en zelfvoorzienend te leven. Liefde stond centraal, men was dus voor pacifisme, vrede en gelijkheid tussen rassen. De leefwijze van de hippie was gericht op vrijheid, spontaniteit, creativiteit en plezier. De vrijheid omvatte ook seksuele vrijheid, waarbij seksuele taboes (bijvoorbeeld op openbare naaktheid) werden doorbroken en de vrije liefde (ook buiten vaste relaties om) werd bedreven. De hippie probeerde zijn geest te verrijken en tot nieuwe inzichten te komen. Enerzijds via geestverruimende middelen (drugs), die werden gezien als een methode om het bewustzijn van mensen te verbeteren. Anderzijds ook met behulp van oosterse religie, mystiek en spiritualiteit." (Zie Hippiecultuur op Wikipedia)


Naarmate de Vietnam oorlog langer duurt en meer slachtoffers maakt, er sneuvelen duizenden jonge Amerikanen, wordt het protest politieker.  De Vietnamoorlog is het begin van een demonstratiecultuur. Demonstreren is een aanvulling van de straat op  democratische besluitvorming en de verkiezingen. Het zijn een soort aanvullende referenda. Die demonstratiecultuur waait over naar Europa waaronder ook Nederland.


In Oss zoekt PPR voorman Dijkstra een weg om de democratische besluitvorming van de traditionele bestuurders en de lokale politici onder druk te zetten. 


Met zijn oprichting van de Voorkeurs Kies Vereniging voor de gemeenteraadsverkiezingen van 3 juni 1970 haalde hij de gram van de traditionele politici op zijn nek. “Die VKV legt in mei alle kandidaat-raadsleden een vragenlijst voor. Hun antwoorden dienen als basis voor een ‘politieke consumentenlijst’ die de Osse kiezers wordt aangeboden. De conclusie van de VKV is dat er amper acceptabele kandidaten zijn. Dat wordt Dijkstra en zijn vrienden van het Vredesbureau niet in dank afgenomen. Als ze op een KVP bijeenkomst verschijnen en daar ook nog verkondigen dat de vergaderingen van raadscommissies openbaar behoren te zijn, schiet wethouder van Buel uit zijn slof.” (blz. 61-62 in ‘Het Geheim van Oss’)

maandag 29 mei 2023

KLIMAATVELDSLAGEN

De nieuwste aanwinst voor Extinction Rebellion is Carice van Houten. Vlaanderen's brutaalste auteur schrijft over haar het volgende: "Maar zij komt niet alleen in de schijnwerpers als would-be-actrice; er zijn immers ook haar optredens als societyfiguur, schrijfster en minnares van bekende mannen. Als societyfiguur valt ze meestal op omdat andere societyfiguren telkens meer aandacht wegkapen dan zij; als schrijfster heeft ze, in samenwerking met Halina Reijn, het overbodigste flutboek opgehoest sinds het geschreven woord werd uitgevonden, en als minnares van bekende mannen onthouden we bij voorkeur alleen de naam van Herman Brusselmans, en ik moet toegeven, echte minnaars zijn we nooit geweest, omdat Carice, net voor we naar bed met elkaar zouden gaan, telefoon kreeg van Tom Cruise, die vroeg of hij voor z’n volgende film haar wenkbrauwen mocht lenen. Carice hing zo lang aan de lijn met Cruise dat ik me na anderhalf uur dan maar weer aankleedde en Hotel de l’Europe verliet, om aan m’n gerief te komen bij een Balkanhoer op de Walletjes. Een mens moet wat.

Enfin, Carice van Houten is zeer geschikt om tussen de plooien van de geschiedenis te vallen, en om daar nooit meer uit opgevist te worden." (Nieuwe Revue)

 

Als ik ergens treurig van wordt, is het klimaatactivisme. Jonge mensen met oudere sympathisanten, opgezweept door klimaatverhalen die de ondergang van de wereld voorspellen, plakken zich vast aan tafels tijdens een TV programma, aan beroemde schilderijen en bezetten de A12 in Den Haag.

De plek op de A12 is goed gevonden. Een verkeerstechnisch kwetsbaar punt en de toegang tot de Haagse klimaatbubbel. Net goed denk ik  want daar zitten bestuurders en politici die het er naar gemaakt hebben.

In plaats wat zorgvuldiger en behoedzamer met wat heet de klimaatcrisis om te gaan, gooien ze met hun klimaatplannen - waarvan delen gewoonweg niet uitvoerbaar zijn anders dan door  economische en sociale schade aan te brengen - olie op het vuur van de actievoeders.

Die raken nog meer gefrustreerd en nog gekker om niet te zeggen hysterisch. Daar begrip voor opbrengen zoals bijvoorbeeld Ed Nijpels onlangs tijdens een TV programma deed, deugt niet. Hij zou de zaak moeten kalmeren, in maatschappelijk perspectief moeten plaatsen, maar ja de goede bedoelingen staan ook zijn gezond verstand in de weg. Als de bedoelingen goed zijn dan mag veel in Nederland, heel veel ook al is te voorzien dat het zal uitlopen op een bende.

Het beste voorbeeld daarvan was de kraakbeweging. Die begon met de goede bedoeling om de woningnood aan te klagen en eindigde in slagvelden tussen krakers en politie. Hetzelfde dreigt te gebeuren met Extinction Rebellion. De goede bedoelingen zullen door een gedoogcultuur van bestuurders en politici met slappe knieën of sympathie voor de goede doelen, ingehaald worden door veldslagen tussen klimaatactivisten en politie. 

De politie is nota bene in zijn hemd gezet door het OM dat afziet van strafvervolging omdat de klimaatbezetters van de A12 vreedzaam zouden zijn. Wie vreedzaam op de weg gaat zitten met goede bedoelingen is niet strafbaar! Het gevolg zal zijn dat men de grenzen gaat opzoeken met de acties. Het rottingsproces is begonnen en straks mogen politie en belastingbetaler er voor opdraaien.



maandag 12 december 2022

OORLOGSBULLETIN 47. IN HOEVERRE GELIJKT DE VIETNAMOORLOG OP DIE IN OEKRAÏNE?

De foto van een standrechterlijke executie van een Vietcong, zo heetten de Noord Vietnamese vrijheidstrijders, door de politiecommandant van Saigon, was te zien in kranten en op TV. Vooral televisiebeelden van begane oorlogswreedheden mobiliseerden de oppositie in het Westen tegen de oorlog. De Vietnamoorlog wordt daarom wel de eerste TV oorlog genoemd. Nu wordt door Rusland uit alle macht geprobeerd om de oorlog in Oekraïne buiten beeld te houden van de Russische bevolking. De oorlog mag daarom geen oorlog heten. Het is een "speciale militaire operatie". Op kritiek staan zware straffen. Omgekeerd mobiliseren foto's en filmpjes van door Russen begane wreedheden de Westerse bevolking tegen Rusland en voeden de bereidwilligheid om de oorlogsinpanningen van het Westen ten behoeve van Oekraïne te blijven steunen.
 

Kun je de Vietnam oorlog, waar mijn generatie mee is opgegroeid, vergelijken met de oorlog in Oekraïne? Oorlogen zijn nooit hetzelfde maar je kunt wel kijken of er achterliggende mechanismen zijn die overeenkomsten hebben. Ik heb er een paar verzameld. Maar eerst iets over de Vietnam oorlog waar mijn generatie - de baby boomers -  mee is opgegroeid.

De Vietnam oorlog was een langdurige zogeheten proxy-oorlog (1955 -  1975) van de VS tezamen met de “democratische”  regering en het leger van Zuid Vietnam tegen het communistische Vietnam. De oorlog was een overblijfsel van de koloniale oorlog tussen Vietnamese onafhankelijkheidsstrijders en Frankrijk dat zich gedwongen zag terug te trekken.

Er kwam een “democratisch” Zuid Vietnam en een communistisch Noord Vietnam. De laatste begon een herenigingsoorlog tegen Zuid Vietnam en de VS. Het was de tijd van de Koude Oorlog, grofweg het Westen tegen de communistische Sovjet Unie en China. De VS was er alles aan gelegen om het communisme zoveel mogelijk in te dammen.

Na de val van de pro-Russische regering Janoekovitsj in Kiev als gevolg van de Maidan revolutie schoot Rusland de Russisch gezinde minderheid in het oosten van het land (Donetsk en Luhansk) te hulp bij hun  “bevrijdingsstrijd” tegen de onderdrukking van Kiev; Rusland profiteerde  van de gelegenheid om de Krim bij verrassing in te lijven.

Zoals de Vietnam oorlog een overblijfsel was van de val van het Franse koloniale imperium, is de oorlog in Oekraïne een overblijfsel van de val van het Sovjet Imperium. Rusland onder leiding van Putjisnki is uit op een gedeeltelijk herstel van dat imperium door Oekraïne te beletten deel uit te gaan maken van het Westen, in dit geval de EU en de NAVO.

In de Vietnam oorlog namen de VS de oorlog zo goed als over van het Zuid Vietnamese leger. De Vietnam oorlog werd een “bevrijdingsstrijd” van Noord Vietnam tegen het “imperialistische” Amerika.

Het Russisch leger nam met zijn inval in Oekraïne in februari 2022 de “bevrijdingsstrijd” over van de Russische minderheid. Rusland verklaarde Oekraïne te willen bevrijden van de Nazi’s en fascisten.

De agressie oorlog van Rusland tegen Oekraïne draaide meteen uit op een confrontatie tussen het democratische Westen onder leiding van de VS en Rusland. Oekraïne werd door het Westen in staat gesteld effectief oorlog te voeren tegen Rusland net zoals tijdens de Vietnamoorlog China en Rusland hun bondgenoot Noord Vietnam hielpen effectief oorlog te voeren tegen de VS en diens bondgenoot Zuid Vietnam.

Zowel in Vietnam als in Oekraïne voeren de grootmachten indirect met elkaar oorlog met behulp van proxy’s. Het verschil is dat China minder betrokken lijkt te zijn bij de oorlog in Oekraïne dan indertijd bij de oorlog in Vietnam.

Door de steun van China en Rusland kon Noord Vietnam uiteindelijk de oorlog van de VS winnen. De VS werd op het slagveld en het verzet in eigen land gedwongen vrede te sluiten met Noord Vietnam wat leidde tot de val van Saigon en de vereniging van Noord en Zuid Vietnam tot een land.

De afloop van de oorlog in Oekraïne is nog onzeker. Er zal een moment komen dat via een wapenstilstand naar een vredesovereenkomst zal worden gezocht maar dat kan nog wel even duren.

 

vrijdag 4 december 2020

88. MIJN SPROOKJESJAREN ZESTIG, JOHNSON MOLENAAR

 

In november 1967 protesteren drie parlementsleden van de Pacifistische Socialistische Partij PSP tegen de oorlog in Vietnam. Van links naar rechts staan Henk Lankhorst, Bram van der Spek en Fred van der Lek. Dit protest was voor mij aanleding om PSP te stemmen tijdens de raadsverkiezingen in Nijmgen. Niet dat het veel hielp. De partij was en bleef een marginale oppositiepartij.

De Vietnam oorlog houdt me meer bezig dan de meirevolte in Parijs. In Frankrijk komen ze er wel uit maar wat moeten we in de vrije wereld met die almaar groter wordende Vietnamoorlog uit naam van vrijheid en democratie? Ik snap niet hoe Amerika, per slot van rekening onze bevrijders van het nazisme en fascisme, in een zo dodelijke poel van dood en ellende terecht is gekomen. En ondanks alle protesten van het “langharig en ongewassen tuig” zoals sommige kranten ons demonstranten noemen, wordt het niet minder maar meer oorlog.

“January 1968: The Tet Offensive begins, encompassing a combined assault of Viet Minh and North Vietnamese armies. Attacks are carried out in more than 100 cities and outposts across South Vietnam, including Hue and Saigon, and the U.S. Embassy is invaded. The effective, bloody attacks shock U.S. officials and mark a turning point in the war and the beginning of a gradual U.S. withdrawal from the region.

February 11-17, 1968: This week records the highest number of U.S. soldier deaths during the war, with 543 American deaths.

March 16, 1968: At the U.S. massacre at Mai Lai, more than 500 civilians are murdered by U.S. forces. The massacre happens amid a campaign of U.S. search-and-destroy operations that are intended to find enemy territories, destroy them and then retreat.

March 1968: President Johnson halts bombing in Vietnam north of the 20th parallel. Facing backlash about the war, Johnson announces he will not run for reelection.” (website History)

President Johnson en zijn generaals voeren de oorlog op omdat ze denken dat met meer soldaten een militaire overwinning op de Vietcong en Noord Vietnam mogelijk is. Desnoods wordt het communistische Noord Vietnam naar het stenen tijdperk terug gebombeerd, klinkt het her en der in Amerika. Wij willen dat hij er mee ophoudt en roepen daarom tijdens demonstratie tegen de oorlog bijna wanhopig “Johnson Moordenaar” om maar gehoord te worden. Maar niet Johnson hoort ons, maar de Hoge Raad. Die verbiedt op straffe van een boete een bevriend staatshoofd te beledigen.

Dan maar “Johnson Molenaar” geroepen, dat is tenminste nog iets. Het klinkt ongeveer hetzelfde zodat je boodschap overeind blijft maar dan zonder boete, tenminste dat dachten we. Huisgenoot Bernard en ik hangen voor onze ramen van Jacobslaan 147 een eenvoudig plakkaat op met in grote vette letters “Johnson Molenaar”.  Tot onze verbazing worden we opgepakt door de politie voor verhoor. Op het bureau krijg ik een intimiderend praatje te horen van twee heren in pak. Ik herinner me weinig van dat gesprek behalve dat ze zich afvroegen wat mijn vader, een gerespecteerd vakbondsman, wel niet zal denken van mijn gedrag? 

Over mijn vader maak ik me geen zorgen. Hij vindt dat ik volwassen genoeg ben om zelf te bepalen wat ik doe. Vroeger heeft hij me zelfs gesteund tegenover het gezag, zoals in de kwestie De Volkskrant, toen de rector vond dat het geen pas had voor een leerling van het Titus Brandsma Lyceum kranten te bezorgen, alsook toen de paters Karmelieten vonden dat mijn vrijage met Dora ongepast was voor mijn leeftijd. Het verhoor met de Nijmeegse recherche eindigt in een 1-0 voor mij.

Terug op mijn kamer vraag ik me af hoe de twee mannen zo goed konden weten wie mijn vader is en wat voor werk hij doet? Tot nu toe heb ik de studenten, die beweren dat anti-Vietnam betogers gevolgd worden door de Binnenlandse Veiligheidsdienst, licht paranoïde gevonden maar misschien hebben ze toch gelijk? Hoe dan ook, de bevinding verandert niets aan mijn ideeën over de Vietnamoorlog. Ik besluit de kwestie te negeren.

(verschijnt elke vrijdag)
 


What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail
What do you want to do ?
New mail

vrijdag 5 juni 2020

MIJN SPROOKJESJAREN ZESTIG 63, THE TIMES THEY ARE A-CHANGING

Bob Dylan tijdens de opname van het album "The Times They Are A-Changin" uit de gelijknamige Dylan Bijbel.

Na onze betoging in West-Berlijn gaat de Vietnamoorlog gewoon door. We hebben de Noord Amerikaanse regering er weer niet van kunnen overtuigen te stoppen met de oorlog. Het is net als bij verkiezingen, je stemt op de goeie partij maar die verliest. In Nederland blijft de massa zwijgen en wie zwijgt stemt toe.

Er zal nog veel gedemonstreerd moeten worden om wat te veranderen. De oude politiek is taai, veel taaier dan wij ons in onze bevlogenheid kunnen voorstellen. Maar wij van de nieuwe generatie hebben de tijd mee. De oude politiek heeft daarentegen weinig tijd meer. Tijden zullen dus hoe dan ook veranderen. Dat is precies wat de dichter-zanger Bob Dylan aankondigt met zijn lied “The Times They Are a-Changin”.
 

“Bob Dylan schreef ‘The Times They Are A-Changin’ in de herfst van 1963, met oude Ierse en Britse ballades als inspiratie. Anders dan ‘Masters of War’ en ‘A Hard Rain’s A-Gonna Fall’ gaat ‘The Times Tehy Are A-Changing’ niet over een specifiek onderwerp. Wel spreekt een gedeelde hoop uit het nummer dat de jaren zestig de maatschappij zouden veranderen.
Ook nu weer valt Bob Dylan terug op de Bijbel bij het verkondigen van zijn universele boodschap. Zelfs de titel verwijst naar hoofdstuk 1, vers 3 van de Openbaring van Johannes: “Gelukkig is wie dit voorleest, en gelukkig zijn zij die deze profetie horen en zich houden aan wat hier gezegd wordt. Want de tijd is nabij.” De regels “For the loser now will be later to win” verwijst naar hoofdstuk 10, regel 31 van het Evangelie volgens Marcus: “Vele eersten zullen de laatsten zijn en vele laatsten de eersten.” Het vertoog van Dylan had meer impact omdat het niemand buitensloot. Dat de songwriter had geprobeerd een hymne te schrijven voor de jongere generatie is duidelijk, hoewel hij in 1965 ontkende dat hij de jongere generatie had willen opzetten tegen hun ouders: “Dat is niet wat ik zei. Misschien waren dat de enige woorden die ik kon vinden om een onderscheid te maken tussen levendigheid en doodsheid. Het heeft niets met leeftijd te maken.”  Toch was Dylan zich bewust van de impact van zijn woorden. Ik wilde een groot nummer schrijven, een, soort lijflied, weet je, met korte, bondige coupletten, die samen als een soort hypnose werkten.”, zei hij tegen Cameron Crowe.”
( Philippe Margotin/Jean-Michel Guesdon, Bob Dylan Compleet, Het verhaal van 492 songs, uitgave W Books, blz. 87 en volgende).
 

Come gather 'round, people
Wherever you roam
And admit that the waters
Around you have grown
And accept it that soon
You'll be drenched to the bone
If your time to you is worth savin'
And you better start swimmin'
Or you'll sink like a stone
For the times they are a-changin’

Come writers and critics
Who prophesize with your pen
And keep your eyes wide
The chance won't come again
And don't speak too soon
For the wheel's still in spin
And there's no tellin' who
That it's namin'
For the loser now
Will be later to win
For the times they are a-changin’

Come senators, congressmen
Please heed the call
Don't stand in the doorway
Don't block up the hall
For he that gets hurt
Will be he who has stalled
The battle outside ragin'
Will soon shake your windows
And rattle your walls…

Come mothers and fathers
Throughout the land
And don't criticize
What you can't understand
Your sons and your daughters
Are beyond your command
Your old road is rapidly agin'
Please get out of the new one
If you can't lend your hand
For the times they are a-changin’

The line it is drawn
The curse it is cast
The slow one now
Will later be fast
As the present now
Will later be past
The order is rapidly fadin'
And the first one now
Will later be last
For the times they are a-changin'

De troubadour doet zijn best maar nu de rest nog en dat gaat niet goed, ook niet in Amerika dat per slot van rekening de oorlog voert. Minder dan een maand na de opname van het lied wordt tot verbijstering van de wereld president Kennedy tijdens een live TV uitzending vermoord. Een politieke reality show in optima forma. 

Achterin zittend naast mevrouw Jackie Kennedy in een open auto  die door Dallas rijdt alsof het een zomerse ritje langs de boulevard is, wordt hij door een sluipschutter in het hoofd geschoten. Er is geen redden meer aan. Aan boord van het vliegtuig met de dode president op weg naar Washington wordt zijn opvolger Johnson ingezworen tot president. Kort daarna vertrekken grote aantallen soldaten naar Vietnam. De oorlog komt pas goed op gang.


(verschijnt elke vrijdag)

vrijdag 15 mei 2020

MIJN SPROOKJESJAREN ZESTIG 60, "WIR SIND NUR EINE KLEINE RADIKALE MINDERHEIT HAHA"

Demonstration against the Vietnam War on West Berlin’s Kurfürstendamm boulevard, 18.2.1968 (Photo: Bert Sass/Landesarchiv Berlin)

De vroege ochtend brengt goed nieuws. De burgemeester heeft bekend gemaakt dat de betoging niet langer verboden is. Dat is een opluchting. Toch niet voor niks helemaal naar West-Berlijn gereisd. Niemand vertelt ons waarom de burgemeester van gedachten is veranderd. Zijn het de drieste aanvalsplannen van de socialistische studenten op de politie en heeft hij, om erger te voorkomen, besloten om het verbod op te heffen? Een voorbeeld van gezond verstand beleid? Of is het een overwinning van de oppositie? Of is het  repressieve tolerantie op zijn Duits? Eerst verbieden en dan alsnog toelaten waarna we weer terug moeten in de maatschappelijke orde? Hoe dan ook, wij kunnen betogen zonder veldslag met de politie.

Ik vind op internet nog iets over onze massa demonstratie.


“De geest van provocatie waarde op dit weekend van 18 februari 1968 in Berlijn rond: meer dan 4.000 mensen die zich een radicale minderheid voelden, maar grootse plannen hadden, hadden de oproep van de socialistische Duitse studentenvereniging naar het Internationale Vietnam-congres in West-Berlijn gevolgd. De oorlog in Vietnam en vooral de militaire inzet van de VS waren al geruime tijd centrale punten van politiek debat over de hele wereld. Lange tijd hebben linkse bewegingen niet alleen campagne gevoerd voor vrede in Vietnam, maar ook opgeroepen tot de "overwinning van de Vietcong". De radicalisering van het internationale engagement ging gepaard met een intensivering van de politieke confrontatie binnen de Bondsrepubliek. Voor velen leek de revolutie in de situatie noodzakelijk - en mogelijk. De buitenparlementaire oppositie stond op een kruispunt. Rudi Dutschke, een van de belangrijkste sprekers op het congres, legde in zijn toespraak de verbinding tussen de oorlog in Vietnam en de studentenopstand in de Bondsrepubliek Duitsland. Zijn centrale term was in die tijd: globalisering. "Elke radicale oppositie tegen het bestaande systeem, dat ons probeert te verhinderen voorwaarden te scheppen waaronder mensen een creatief leven kunnen leiden zonder oorlog, honger en repressief werk, moet vandaag de dag wereldwijd gelden.” (“Der Geist der Provokation”, Deutschlandfunk) 


Je voelt meteen dat de spanning uit de lucht verdwijnt. Alsof iemand ergens een groot ventiel heeft open gedraaid. De betoging verloopt rustig en vreedzaam. De uitspraak van Herr Burgermeister wordt ons geuzenlied. Ritmisch zingen we door de straten  “Wir sind nur ein kleine radikale Minderheit, haha”. Het gezang geeft je een gevoel van eenheid, een grote massa die nu even geen minderheid maar een meerderheid is. We zijn de baas op straat.

verschijnt elke vrijdag

Elke gelijkenis met bestaande personen 

of gebeurtenissen berust op louter toeval.

vrijdag 14 februari 2020

DE SPROOKJESJAREN ZESTIG 47, ORANJESINGEL 42

De villa waar het voormalige studentencafé O42 zat.

Zoals elke morgen hoor ik Dora op haar brommertje naar haar werk bij de bandenfirma rijden. Doezelend probeer ik de gebeurtenissen van gisterenavond voor de geest te halen. Wat wilde Roodkapje van me? Hoe kwam die midden in de nacht naast mijn bed terecht? En het gekste van alles, waarom verdwijnt ze plotseling net als we rustig met elkaar kunnen praten? Ik vind geen enkele verklaring voor het gebeurde behalve een hoogst onwaarschijnlijke boze wolf in de gedaante van een minnaar die haar ontvoerd heeft.

Ik sta op, scheer en was mij, kleed me aan en ga ontbijten in de keuken. Het is stil in huis. Iedereen is al weg. Ik ga op zoek naar brood en beleg en zet water op voor thee. De Volkskrant ligt op tafel. Tijdens het ontbijt lees ik de krant van voor naar achter. Dat doe ik sinds de Zesdaagse oorlog. Sindsdien probeer ik uit te vogelen hoe het zit met de wereld en mij. Wat hebben wij met elkaar? 


Opnieuw denk ik terug aan gisterenavond maar nu aan de jongens en meisjes van de Kritiese Universiteit. Wat is daar allemaal niet gezegd? Ze zijn ontevreden met de universiteit, de maatschappij en de wereld, zoveel is zeker. Er is genoeg om ontevreden over te zijn: de autoritaire gezagsverhoudingen op de universiteit en in de maatschappij, de Koude Oorlog tussen Amerika en Rusland ook wel de strijd tussen kapitalisme en communisme met de dreiging van een atoomoorlog, de Vietnamoorlog, de massaslachting onder communisten in de ex-kolonie Indonesië, de Sjah van Iran als marionet van de CIA en de confrontatie tussen Cuba en de VS. Demokratisering van de universiteit zou dan een stap moeten zijn naar een nieuwe mens en maatschappij.


Een mooie gedachte om vast te houden maar ik ga vanavond toch maar op zoek naar Roodkapje. Waar kan ik anders heen dan naar Oranjesingel 42?  Of moet ik maar hopen dat ik haar ooit ergens binnenkort in Nijmegen tegen het lijf loop? Dat kan lang duren en bovendien ik neem liever zelf initiatief dan te wachten op iets wat waarschijnlijk nooit zal gebeuren. Zoals ik al vreesde, mijn hoop haar te vinden in het studentencafé is voor niks geweest. Nergens een Roodkapje te bekennen. Met mijn bierglas vol teleurstelling stuit ik op Antoon, een broer van Tinus, een klasgenoot op de middelbare school. We kennen elkaar net goed genoeg om een gesprek tegen de eenzaamheid te beginnen.


(verschijnt elke vrijdag)

vrijdag 22 november 2019

DE SPROOKJESJAREN 60 (VOORHEEN MAKE LOVE,NOT WAR) 35, DE VIETNAMOORLOG

Gezin op de vlucht in de rijstvelde. Foto UPI in het Penguin boek "Vietnam! Vietnam!" geschreven door Felix Greene, 1966

Er woedt nog een oorlog. Ik bedoel de Vietnamoorlog, de eerste oorlog in de geschiedenis die je tot in zijn gruwelijkste details kunt volgen op de Beeldbuis en in de kranten.

“De oorlog in Vietnam of Tweede Indochinese Oorlog, in het Westen meestal aangeduid als Vietnamoorlog en binnen Vietnam Amerikaanse Oorlog genoemd, was een oorlog tussen het op de Verenigde Staten georiënteerde Zuid-Vietnam en het op de Sovjet-Unie en China georiënteerde Noord-Vietnam. De oorlog volgde op de Eerste Indochinese Oorlog (in Vietnam 'Franse Oorlog' genoemd) en duurde van 1 november 1955 tot 30 april 1975. De strijd speelde zich voornamelijk af in Vietnam, hoewel er ook gevochten werd in de grensgebieden van Laos (Laotiaanse Burgeroorlog) en Cambodja (Cambodjaanse Burgeroorlog). Ondanks de inzet van honderdduizenden manschappen, grootschalige bombardementen, het gebruikmaken van chemische middelen als Agent Orange en Napalm, verloren de Verenigde Staten deze oorlog.” (Wikipedia) 


De oorlog brengt onrust op de Noord Amerikaanse universiteiten waar toekomstige dienstplichtigen studeren maar niet alleen daar. Ook in Europa, bij ons in Nederland en dan vooral ook op de universiteiten. Aan de ene kant staan de bevrijders, zij die menen dat het een oorlog is voor vrijheid en democratie tegen het dictatoriale communisme. Een moreel gerechtvaardigde oorlog zoals de Tweede Wereldoorlog en de Koreaanse Oorlog, waar de geallieerden onder leiding van de Amerikanen als de goeden streden tegen de slechteriken van het nazisme en later het communisme. Aan de andere kant staan zij die menen dat het in de Vietnamoorlog precies andersom is. De goeden zijn de Vietnamezen die vechten voor vrijheid en zelfbeschikking, de slechteriken de Amerikanen. Tussen deze twee partijen in staat een kleine groep pacifisten, zij die elke oorlog afwijzen als een middel om een politiek doel te bereiken.

Nog nooit heb ik een oorlog van zo dichtbij gezien, rechtstreeks uit de jungle op de beeldbuis in de huiskamer onder het genot van een kopje koffie met koekje. Ik zie Noord Amerikaanse soldaten met moderne wapens en vlammenwerpers door armzalige, modderige dorpen in tropische wouden trekken. Ik zie dorpelingen wanhopig en bang het oerwoud in vluchten. Ik zie een boeddhistische monnik midden op straat in brand staan uit protest tegen de oorlog. Ik zie half verbrande kinderen in paniek over de weg vluchten voor napalm bommen, bommen die het woud ontbladeren zodat de vijand zich niet langer kan verbergen. Ik zie reusachtige zwermen grommende B52 vliegtuigen die honderden zwarte bommen op Noord Vietnam gooien.

Met de bombardementen vliegt de onschuld van een held uit mijn jeugd weg, de dappere Engelse oorlogsvlieger Biggles. Oorlog is een dagelijks terugkerende gruwelshow van geweld, dood en bloed waarvan ik niet kan geloven dat het tot iets moois zou leiden als democratie en vrijheid. Het beeld van een rechtvaardige oorlog tegen communistische dictatuur en onderdrukking en voor vrijheid en democratie kantelt. Ik ontdek de koloniale geschiedenis van Vietnam, dat deze oorlog niets anders is dan een voortzetting van een vroegere Franse koloniale oorlog. Het is een neo-koloniale oorlog van het westerse kapitalisme en imperialisme onder leiding van Noord Amerika, de nieuwe wereldmacht en erfgenaam van het Europese kolonialisme.

(verschijnt elke vrijdag)