VOER VOOR POLITICOLOGEN 41. DE STEMMING BLIJFT RECHTS

 

De peilingen van de Hond wijzen op een herschikking tussen de drie partijen waarin het CDA is uiteen gevallen: de oude CDA, de BBB en de NSC. Door het gedeeltelijke verlies van zijn traditionele achterban  is het CDA in drie delen uiteen gevallen. 

Een groot deel van de boeren zijn terecht gekomen bij de BBB van Caroline van der Plas. Tot nu toe een vrij stabiele partij met een Tweede Kamerfractie van 7 zetels. In de laatste peiling van 18 mei krijgt de BBB er een zetel bij. De cijfers zijn een weerspiegeling van het stabiele gedrag van van der Plas tijdens de coalitie onderhandelingen. Ze staat op een duidelijke manier voor haar keuzes. 

Dat keuzes van Pieter Omtzigt, de leider van een ander deel van de traditionele achterban van het CDA, vallen niet altijd goed. Hij vertoont grillig gedrag, te weinig stabiel en voor veel kiezers niet altijd te begrijpen. Hij kiest met een zekere mate van tegenzin voor Wilders en dat laat hij blijken. 

Een deel van zijn kiezers ziet Wilders  niet zitten en keert terug naar het CDA van Bontenbal. Sinds de verkiezingen vorig jaar november heeft hij volgens de peilingen maar liefst 5 zetels gewonnen dankzij deze spijtoptanten. Veel oud-CDA kiezers hebben een hoog anti-Wildersgevoel.

Wilders handhaaft zich ook in de laatste peiling nog steeds als de grote winnaar. Hij stond de voorlaatste peiling op 49 zetels en komt nu op 45 zetels, nog altijd 8 meer dan met de verkiezingen in november. Wilders heeft blijkbaar een goede neus voor wat kiezers rechts van het midden willen.

Dat kan niet van de VVD gezegd worden. Die blijft op verlies staan tegenover de verkiezingen in november. De dalende trend wordt in de laatste peiling bevestigd met 6 zetels verlies. Blijkbaar weet Yesilgöz met haar partij niet goed te schipperen tussen de pro- en de anti-Wildersvleugel in de partij. 

Een vleugel die ijverige in stand wordt gehouden door VVD prominenten als Nijpels, Weisglas en van den Burg om er een paar te noemen. Deze linkse VVD’ers zien met lede ogen de totstandkoming van de rechtse coalitie met Wilders aan. Het ziet er naar uit dat ondanks hun verzet Wilders een groot aantal voormalige VVD kiezers in zijn greep heeft. Althans voorlopig toch.

Met links schiet het niet op. De combinatie Groen Links/PvdA is stilstaand water geworden. Ze blijft staan op 25 zetels, het aantal dat gehaald werd tijdens de verkiezingen in november.

Niet onlogisch want er gaat weinig inspiratie uit van de partij en zijn leiders. Ze lijkt op de SP met steeds terugkerende mantra's over armoede en bedrijfsleven terwijl klimaat geen belangrijk thema is voor de kiezers. 

VOER VOOR POLITICOLOGEN 35. OMTZIGT EN YESILGÖZ STEKEN HUN POLITIEKE NEK UIT

 

Een ernstige tekortkoming van de PVV is het gebrek aan partijvorming. De PVV moet zich ombouwen en omscholen tot een normale democratische politieke vereniging met meer leden dan Wilders alleen. " Op een ander vlak vind ik de PVV een grotere bedreiging van de democratie. Het is eigenlijk geen partij. Het is geen ledenorganisatie, maar een eenmanszaak. Dat zou verboden moeten zijn. Er zou een wet moeten zijn die eist dat partijen ledenorganisaties zijn." , aldus de Belgische socioloog Mark Elchardus in een interview in het Financieel Dagblad. De Tweede Kamer heeft dit probleem verslonst. Blijkbaar vonden ze het politiek te moeilijk om het aan te pakken.

De formatie van een rechtse regering met Wilders verloopt moeizaam. Je kan daar spottend over doen zoals sommigen doen maar het is een hels karwei om de partij van Wilders te betrekken bij regeringsverantwoordelijkheid en macht. 

Velen vinden dat verloren moeite want Wilders deugt niet. Hij zou geen democraat zijn terwijl hij toch al lang in het parlement zit.  Sommigen noemen hem zelfs een fascist, een scheldwoord dat nergens op slaat. Het getuigt van weinig politiek inzicht. 

Wilders is een rebel die met zijn grote en soms onfatsoenlijke mond een plek wil aan de tafel van de politieke macht en het bestuur van het land wil veroveren. Nu het moment daar gekomen is om die plek op te eisen, erkent hij zijn verantwoordelijkheid en trekt een aantal omstreden opvattingen in om compromissen met de andere onderhandelende partijen mogelijk te maken. 

Omtzigt gebruikt dit en steekt zijn nek uit om de komst van Wilders in de regering politiek mogelijk te maken. Hij dicteert met zijn partij en zijn 20 zetels de randvoorwaarden waaronder Wilders mee mag doen aan de regering. Tot nu toe heeft hij dat met veel tactisch en inhoudelijk inzicht gedaan.

Omtzigt steekt zijn nek uit waar andere partijen dat niet kunnen of durven. Hij doet dat omdat hij beseft dat nu de gelegenheid is om de kloof tussen Wilders’ partij en de andere rechtse partijen te dichten. Ook PVV stemmers moeten weer kunnen vertrouwen in de democratische veer- en bestuurskracht van ons land.

Waar dit gebrek aan politieke veerkracht en inzicht toe leidt, zien we in Vlaanderen waar het cordon sanitair driegt te bezwijken onder de massieve toeloop van keizers naar Vlaams Belang waardoor zelfs gematigd en centrum rechts dreigen te worden weggedrukt. De polarisatie is alleen maar toegenomen en zou wel eens een bedreiging kunnen worden voor de politieke stabiliteit van Vlaanderen.

Het is daarom ook verstandig geweest van Yesilgöz dat ook zij haar politieke nek heeft uitgestoken door een opening naar Wilders’ partij te maken. Daarmee draagt de VVD bij aan een vernieuwing van de politieke agenda, deze keer een rechtse agenda. De VVD staat niet langer met de rug naar de PVV stemmers. 

 

32. VOER VOOR POLITICOLOGEN. OP WEG NAAR EEN RECHTS KABINET?

Maurice de Hond heeft de partij-politieke stemming op 9 maart gepeild. .Wilders zou met zijn PVV maar liefst 49 zetels behalen. Dat gaat ten koste van de VVD en de NSC. De VVD daalt van 24 zetels nu in de Tweede Kamer naar 15, de NSC halveert van 20 naar 10 zetels. De BBB blijft gelijk.  De boodschap van de kiezers lijkt duidelijk. Er moet een rechts kabinet komen. NSC en VVD zullen het spel met Wilders dus voorlopig mee moeten spelen op straffe van fors zetelverlies bij nieuwe verkiezingen. 

Wie had dat gedacht. Wilders koos voor de ex-PvdA’er, hoogleraar en Telegraafcolumnist Ronald Plasterk, als de tweede informateur voor een rechts kabinet. De eerste kwam uit eigen PVV kring maar moest vanwege een lopende aanklacht het veld ruimen. Een blamage voor Wilders. Maar Wilders is niet voor een gat te vangen. Met deze keuze verraste hij vriend en vijand. Plasterk kwam, zag en informeerde de Tweede Kamer dat een rechts kabinet mogelijk is. Een nieuwe informateur moet uitzoeken wat voor een kabinet dat kan worden.

Dat werd, opnieuw verrassend Kim Putters. Putters is lid van de PvdA, was directeur van het politiek en maatschappelijk lastige Sociaal Cultureel Plan Bureau en nu Voorzitter van de SER, het Hoogste Maatschappelijke Polderorgaan in Nederland. De laatste functie kan gerust een permanente oefening in het zoveel mogelijk depolitiseren van sociale conflicten genoemd worden.

Wilders' keus is tactisch sterk en politiek moedig want hij levert zich voor de totstandkoming van een rechts kabinet uit aan een PvdA’er maar dan wel een die geleerd heeft de angel uit potentiële conflicten te halen. Overigens, zou Timmermans het ooit gewaagd hebben een rechtse informateur uit te nodigen?

Tijdens de onderhandelingen onder leiding van Putters zorgt Wilders voor nog een verrassing. Onder druk van een van de vier formerende partijen, de NSC van Omtzigt, geeft hij, zij het met (gespeelde?) tegenzin, het premierschap op. Putters beëindigt vervolgens zijn informatieopdracht met succes, met als kern het voorstel voor een rechtse programma-regering van 4 partijen.

Blijkbaar wil Wilders linksom of rechtsom een rechts kabinet. Hij beseft dat hij nu de kans heeft en die dus moet grijpen.  Onder zijn kiezers zijn er die een nog rechtser kabinet zouden willen maar Wilders is ervaren genoeg om te weten waar zijn grenzen liggen.

Zo zet Wilders met veel aanpassingsvermogen en bravoure zijn tocht naar een rechts kabinet voort. Duidelijk is geworden dan hij met Omtzigt een politiek gevaarlijke tegenstander heeft, een tot voor kort onderschatte tegenstander. Omtzigt is politiek nog taaier dan Wilders. Met zijn 20 zetels kan hij Wilders in het gareel houden. Tenminste tot nu toe. 

Misschien is een rechts kabinet - programma-kabinet of niet - voor Nederland zo slecht nog niet. Het kan voor lucht zorgen onder de burgers, een ander misschien verfrissend geluid laten doorklinken in de politiek. Bovendien, zo komt rechts een keer aan de beurt en dat zou politiek therapeutisch kunnen werken. 

VOER VOOR POLITICOLOGEN 31. OMTZIGT PRUIMT WILDERS NIET

 

Alles wijst erop dat Omtzigt geen klassieke meerderheidscoalitie wil. Door weg te lopen bij het overleg met informateur Plasterk heeft hij die deur gesloten. De nieuwe informateur Kim Putters doet nu onderzoek binnen en buiten de politiek naar de mogelijkheden van een minderheidskabinet en allerlei varianten daarop.

Van meet af aan gaf Omtzigt tussen de regels door dat hij de Tweede Kamer weer tot het centrum van de macht te maken. Dat is het natuurlijk altijd geweest, zonder een meerderheid in de Tweede Kamer geen wetgeving of bestuursmaatregelen. 

Wat Omtzigt stoorde was de partij politieke disciplinering van de coalitiemeerderheid door middel van een regeerakkoord waaraan de fracties gebonden zijn. Hij noemt die naar aanleiding van de toeslagen affaire verstikkend.

"De verstikkende coalitiecultuur die dit veroorzaakt moet verdwijnen uit Den Haag, zodat volksvertegenwoordigers ook betere afwegingen kunnen maken. Dat kan met een nieuwe regeringsvorm waarbij parlement en kabinet op wat grotere afstand van elkaar staan." (zie NSC Website)

Weg met die disciplinering dus. Wat dan wel? Daar doen allerlei varianten over de ronde. Wat genoemd wordt door Omtzigt zonder het nader te preciseren, is een extraparlementaire regering. 

Het komt neer op een regering met ministers die niet partijgebonden zijn en misschien zelfs niet uit partijen komen. Zij stellen wetten en maatregelen voor waarop de kamer in alle vrijheid oordeelt.  

Geen regeerakkoord dus maar misschien wel een programma, een puntenplan met problemen en prioriteiten.

Het is vanuit de macht bezien idealistisch. Het lijkt me moeilijk en moeizaam regeren. De ministers moeten maar zien of ze een meerderheid krijgen. Dat wordt een permanent zoeken en tasten want een meerderheid is nooit gegarandeerd. 

Moeten we daar blij mee zijn? Het wordt een regering met ingebouwde instabiliteit en onvoorspelbaarheid. Vooral dat laatste past niet in de Nederlandse politieke cultuur. Onvoorspelbaarheid maakt georganiseerd en gereguleerd Nederland zenuwachtig. 

Er is nog een reden waarom Omtzigt geen klassieke meerderheidscoalitie wil. Hij wil niet in een regering zitten met de PVV en zeker niet met Wilders als premier.

Die onwil heeft hij verpakt in rechtsstatelijkheid. Het PVV partijprogramma, een Aviertje, bevat voorstellen die niet rechtsstatelijk zijn,  een gewichtig woord om je te houden aan grondwet en wet. Een merkwaardige eis voor regeringsvorming.  

De Tweede Kamer mag immers elke wet en ook de grondwet veranderen. Zo lang dat niet is gebeurd moet iedereen zich daaraan houden en dat weet Omtzigt net zo goed als Wilders. 

De laatste is trouwens voor de rechter ter verantwoording geroepen voor een zijn uitspraak minder Moslims. Daarvoor is hij veroordeeld. Zo hoort het ook.

De Grondwet veranderen is niet zo maar iets. Voor het voorstel tot grondwetswijziging is een kamermeerderheid nodig. Ter bekrachtiging van die wijziging zijn nieuwe verkiezingen nodig waarna de wijziging met twee-derde meerderheid moet worden aangenomen. Dat gaat natuurlijk niet zo maar. Dat weet Omtzigt ook.

De gewichtige verwijzing van Omtzigt naar rechtsstatelijkheid bij de informatie met Plasterk was een nette manier om te zeggen dat hij niet in een meerderheidsregering met de PVV wil zitten.

Bij dit alles kan Wilders niet anders dan inschikken en aanpassen tenzij hij alsnog afziet van enige regeermacht. Dat betekent dan weer dat meer dan twee miljoen kiezers in de kou komen te staan. Dat tast het vertrouwen in de politiek verder aan. Of  het land dat aankan moet de tijd uitwijzen.

Of verlangt Omtzigt alsnog naar een meerderheidscoalitie over links?  Tijdens de partijbijeenkomst gisteren had hij het daar over als ik het FD mag geloven. 

"De VVD heeft hem geen andere optie gelaten, suggereerde Omtzigt ook in Zwolle, door niet de PVV, maar wel GroenLinks-PvdA bij voorbaat uit te sluiten als coalitiepartner. ‘Vreemd’, vond hij, ‘gezien de geschiedenis’. De VVD heeft immers van 2012 tot 2017 nog met de PvdA geregeerd. Had Yesilgöz centrumlinks niet uitgesloten, dan was een coalitie met VVD, GroenLinks-PvdA, NSC en BBB of D66 ook een alternatief geweest."

Het DNA van Omtzigt is CDA, zoveel is duidelijk. We buigen niet naar links, we buigen niet naar rechts aldus een fameuze uitspraak van de pas overleden CDA leider Dries van Agt. Ik ben benieuwd waar Omtzigt het land heen stuurt.

In dezelfde FD lees ik een stukje van Bouman die zich terecht afvraagt of we nu een regering van technocraten gaan krijgen.

"In hedendaagse termen: we benoemen een stel ongekozen technocraten die de besluiten nemen, het gekozen parlement staat aan de zijlijn. Zelfs Brussel is democratischer georganiseerd. Waarom gingen we eigenlijk naar de stembus? Is dit nou die nieuwe bestuurscultuur?"

Dat zou inderdaad goed foute boel zijn. Nederland is met hulp van Samsom en Nijpels al in handen van milieu en klimaat technocraten gevallen. Dit zou het allemaal nog erger maken.

VOER VOOR POLITICOLOGEN 30. WOELIGE TIJDEN

 

Navalny is dan toch vermoord. Dat is heel treurig en ontmoedigend.
Hij streed als een Sint Joris tegen de draak Putjinski. Helaas is het hem niet gelukt de draak te doden, maar hij heeft hem geestelijk verslagen, voor altijd. 

In FD lees ik een interview met de Hoogleraar Politicologie Jonathan Holtslag over de staat van de oorlog in Oekraïne, de rol van Europa en het groeiende politieke populisme. Hij is twee generaties jonger maar ik kan hem gelukkig nog volgen. Dat is wel eens anders, maar Vlamingen liggen me wel. Misschien is dat een verklaring?

Hij is verbijsterd dat er na de inval van Rusland in 2014 in Oost Oekraïne (de Donbas) in de Europese Unie alles bij het oude bleef. De politieke leiders hadden niet door waar Putin mee bezig was terwijl je toch geen politieke ziener hoefde te zijn dat hij aan een nieuwe machtspolitiek bouwde.

“Er is vaak op gewezen: door de Russische annexatie van de Krim en het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 wist het Westen jaren geleden al waartoe de Russen in staat waren. Tijdens het presidentschap van Donald Trump drong tot Europa door dat Amerikaanse militaire steun niet vanzelfsprekend was. Maar na de zege van Biden was het business as usual. Europa schrok pas wakker in februari 2022.” (Politicoloog Jonathan Holtslag:het probleem is niet onze democratie maar onze decadentie) 

Een van de oorzaken zou decadentie zijn die onze democratie heeft uitgehold. “Het probleem is niet onze democratie, maar onze decadentie. Wij willen niet meer vechten om onze toekomst veilig te stellen. Dat is het gevolg van een heel lange periode van welvaart, en ook van een heel lange periode waarbij we gemakzuchtig onder de Amerikaanse paraplu schuilden. Dat is minder en minder mogelijk, maar doordat we zo verwend zijn, zijn we nu ook niet bereid de investeringen op te brengen om het tij te keren.”

De welvaart als vanzelfsprekend beschouwen heeft er toe geleid dat we niet eens meer beseffen hoe die tot stand is gekomen, hoe zeldzaam die is in de wereld en dat er inspanningen voor nodig zijn om die te handhaven. Het gevolg is populisme. Kiezers willen alleen maar horen wat ze graag horen. Leiders die dat willen verstoren met onrustwekkende opvattingen worden terzijde geschoven.

Een tweede daarmee samenhangende factor is het gebrek aan geopolitiek inzicht. Men snapt in Europa eenvoudigweg niet meer waar een autocraat als Putjinski mee bezig is. Ze projecteren hun eigen gemakzucht op die van Putjinski terwijl hij bewogen wordt door nog heel andere vergezichten dan rijkdom en persoonlijke macht. Goed of niet goed, hij wil voor eerst en vooral de macht van Rusland als Grote Mogendheid in de wereld herstellen op basis van oude vertrouwde Russische waarden. Putjinski grijpt terug naar de tijd van voor het communisme, de tijd van de Russische Ziel onder de Tsaren.

Westerse intellectuelen, kosmopolieten en globalisten onderschatten in het algemeen nationalistische opvattingen en religies als krachtige wapens voor politieke machtsvorming en dus ook die van de Russische ziel. Putjinski heeft de Russische ziel vertaalt in nationalisme, post-Tsaristische politieke autocratie, herstel van de religieuze orthodoxie en conventionele gezinswaarden.

Wie dat maar al te goed weten zijn de landen die de Russische ziel van nabij kennen zoals de Baltische Staten maar ook iemand als Orbansk maar dan met zijn Hongaarse ziel. Niet voor niks maakt hij zich druk over het lot van Hongaarse minderheden in de buurlanden van Hongarije.

Putjinski doet hetzelfde en dat beseft men in landen waar grote aantallen Russische minderheden wonen maar al te goed. Een besef dat Westerse kosmopolieten niet hebben omdat zij geloven in wereldburgerschap. Vandaar ook het gemak om migratie te aanvaarden, in de efficiency van internationale instellingen te geloven en internationale NGO's bedenken. 

Nationalisme is in hun ogen achterhaald en hoort eigenlijk niet meer te bestaan. Dat heet tegenwoordig identiteitspolitiek en is er sprake van een identiteitsoorlog. Putjinski voert een identiteitsoorlog in Oekraïne, de Palestijnen in Gaza. 

Maar wat voor woord je ook verzint, het blijft nationalisme en in nationalisme zit diep verborgen het woord stamverband. Het is een brede vorm van stamdenken. De stam is naats het gezin de oervorm van samenleven die maar niet uit onze genen wil verdwijnen. 

De Nazi's hebben indertijd het stamdenken aangepast en vervolmaakt in de Duitse natie. Putjinski is met eenzelfde project bezig vandaar ook dat voor wie goed kijkt, zijn oorlog in Oekraïne zoveel gelijkenis toont met de Duitse agressie in de Tweede Wereldoorlog.

Het nationalisme met het onderliggende stamdenken is weer terug op het wereldtoneel. We gaan daarom nog woelige tijden tegemoet. 

“Ik vind Europa laf en zelfgenoegzaam en word daar bij momenten knettergek van. Maar ik wil niet de handdoek in de ring werpen. Mijn oproep is: wij gaan daar klappen krijgen. Wij gaan daar onze belangen en onze eer nooit meer helemaal kunnen redden. Daar is het te laat voor, maar laten we alsjeblieft nu een begin maken aan het opbouwen van militaire, economische en politieke capaciteit om herhaling te voorkomen.”, aldus Holtslag.

Of dat gaat lukken? Niemand die het weet. Kijk naar de verkiezingsuitslag met twee winnaars die geen enkel besef hebben van wat er op het spel staat met de oorlog in Oekraïne. Ik bedoel de PVV en de BBB. Ja, we gaan woelige tijden tegemoet.

24. VOER VOOR POLITICOLOGEN. WIE WORDT DE NIEUWE PREMIER?

Ik denk dat ik er niet ver naast zit als ik schrijf dat we op een centrum-rechts kabinet van PVV, VVD, NSC en BBB afstevenen. over de vorm zal nog wel getwist worden, zakenkabinet, gedoogkabinet of wie weet wat voor een kabinet maar de basis is duidelijk.

Een andere rekenkundige mogelijkheid is een kabinet van VVD, Linkse Combinatie met Frans de Timmerman, NSC en BBB, maar dat is politiek zeer hoogst onwaarschijnlijk.  Niemand wil zo een kabinet, ook Timmermans niet, ook al zou hij maar wat graag premier van Nederland worden. Zijn handen jeuken om ons land eens flink aan te pakken. 

De grote Vier zullen een regeringsprogramma uitdokteren onder de bekwame leiding van professor Plasterk, maar waar halen ze een premier vandaan? 

De politieke logica van de winnaar gebiedt dat het de heer Geert Wilders zou moeten zijn, maar kan dat ook? Kan de meest en langst bewaakte politicus van Nederland premier worden? Is dat wenselijk? Een andere kwestie is dat als Geert op de troon zit, wie dan de uit de kluiten gewassen PVV fractie in het gareel houdt? 

Allemaal politieke nieuwelingen, niet gepokt en gemazeld in de politiek en ook niet in partijdemocratie want die bestaat niet bij de PVV. Er zit niks anders op dan dat Wilders in de Tweede Kamer blijft om zijn schapen te leiden. 

Toch is het niet helemaal uitgesloten. Politiek is wat dat betreft een onberekenbaar proces. Veel zal afhangen van de dynamiek die ontstaat tijdens de informatie en formatiegesprekken. Veel zal afhangen van de andere partijleiders.

Mevrouw Yesilgöz dan? Heeft die zich niet al aan de zijlijn gemanoeuvreerd door vroegtijdig aan te kondigen dat de VVD alleen maar mee wil doen in een gedoogconstructie. 

Mocht ze alsnog tot de conclusie komen dat ze met de VVD volmondig in het kabinet gaat meedoen, dan is ze nog niet meteen premier waardig. Jammer voor haar, een gemiste kans en of er nog ooit een tweede komt is maar de vraag. Jammer ook voor Nederland. Alweer geen vrouw door het glazen premiersplafond. Erg is dat niet maar daar denken sommige feministen heel anders over.

Kan mijnheer Omtzigt dan premier worden? Theoretisch zou het kunnen. Hij is een ervaren politicus. Zijn fractie bestaat uit gemiddeld genomen deskundige politici. Zij zullen het in de Tweede Kamer kunnen redden zonder hem. 

Maar wil hij het ook en kan hij het? Zijn besluitvaardigheid is aarzelend. Hij lijkt daarmee op de immer weifelende Hans van Mierlo, voormalig D66 partijleider en Minister van Buitenlandse Zaken. 

Mevrouw van der Plas heeft op voorhand het premierschap uitgesloten. Maar ze heeft wel Mona , de tweede op de BBB lijst naar voren geschoven als mogelijk premier. Die heeft net als Omtzigt veel politiek en bestuurlijke ervaring opgedaan in de CDA fractie in de Tweede Kamer en als staatssecretaris van Rutte. Zou zij de eerste vrouwelijk premier van Nederland kunnen worden? 

Tenslotte waag ik nog een suggestie en dat is professor Plasterk zelf. Als iemand straks de ins en outs van het centrum-rechtse kabinet kent is hij het wel. Wat is er op tegen om als zijn informatieronde slaagt hem aan te wijzen als formateur en vervolgens premier? Plasterk lijkt me een verfrissende premier die nationaal en internationaal past bij Nederland.

PS. 

NRC Columnist Hubert Smeets publiceerde vorige week de column getiteld "Premier Plasterk van Kabinet Wilders-I". Ik ken Smeets als een evenwichtig commentator maar in deze column laat hij zich naar mijn smaak teveel leiden door onlustgevoelens over het mogelijk aanstaande rechtse kabinet en uiteraard de machtspositie waarover die beschikt.

17. VOER VOOR POLITICOLOGEN. REVANCHE VAN YESILGÖZ?

Fotocollage van Dilan Yesilgöz als Vrouw met de Balans van Johannes Vermeer (ongeveer 1662).  Het lijkt erop dat Yesilgöz verbaal behendig is en niet schuwt om Nederland uit balans te brengen ten behoeve van partij gewin.

De kiezer heeft amper gesproken of het gevecht om de macht is in volle hevigheid losgebroken. Nog voordat VVD lijsttrekker Yesilgöz spreekt met de pas door de Tweede Kamer benoemde verkenner van Strien (PVV senator), zegt ze voor de camera dat ze niet in een centrum-rechts kabinet gaat zitten. Ze is wel bereid om een gedoogconstructie te vormen met een centrum-rechts minderheidskabinet. 

Is dit de revanche voor het feit dat Wilders als gedoger  het kabinet Rutte I (regering met CDA van 2010-2012) halverwege heeft laten vallen? Krijgt hij nu een koekje van eigen deeg?

Omtzigt met zijn voorkeur voor een minderheidskabinet, want dan krijg je geen door de coalitie dichtgetimmerde debatten in de Tweede Kamer, is teleurgesteld. Hij voelt zich overvallen. 

De revanche van Wilders met zijn 37 zetels op zijn vroegere partijgenoot Rutte is ondertussen ook niet mis! Na bijna 20 jaar heeft hij dan toch zijn vroegere mentor met zijn partij in de touwen hangen. Het leek wel dat hem dat vleugels gaf, de vleugels van zijn eigen PVV duif.

Eindelijk bevrijd van zijn eeuwige politieke plaaggeesten. Hij veranderde op slag van toon. Hij werd een gematigd man en begon zich zowaar premier waardig te gedragen al wordt daar in het land anders over gedacht.

Rutte is nu pas echt demissionair. Zijn coalitie is gedecimeerd tot nog maar 42 zetels. Hij kan nu niet anders meer dan zich koest houden samen met de rest van zijn kabinet.

De revanche van Omtzigt op mijn voormalige partij CDA is met 20 zetels al net zo overtuigend. Stel je voor. Het CDA had nu theoretisch 25 zetels kunnen hebben, 5 van Bontenbal en 20 van Omtzigt. Als het CDA de boeren uit naam van stikstof en klimaat niet zo hard hadden laten vallen, hadden ze ook nog de 7 zetels van boerin Caroline erbij kunnen hebben. Dat maakt 32 zetels. Het heeft niet zo mogen zijn. 

Timmermans heeft het al met al niet slecht gedaan maar de macht waar hij zo op gespitst was, is hem niet ten deel gevallen. Hij dacht dat de combinatie Groen Links met zijn PvdA genoeg was om de grootste te worden. 

De media beginnen zich nu ook met het gevecht om de macht te bemoeien. De Telegraaf is er als de kippen bij om vooraanstaande VVD'ers aan het woord te laten die het niet eens zijn met de opstelling van Yesilgöz om niet in een centrum-rechts kabinet te gaan zitten

De NRC vindt mogelijk explosief materiaal over verkenner Gom van Strien. Die was tussen 2000 en 2009 algemeen directeur van Utrecht Holdings, een bedrijf volledig in handen van de universiteit, dat als  doel heeft om kennis te vermarkten. 

De universiteit vermoedt nu dat er bij verkoop onregelmatigheden hebben plaatsgevonden. Dit voorjaar kwam de instelling al met een kort persbericht. Daarin is sprake van aangifte tegen drie (oud-)medewerkers.