Posts tonen met het label politicologie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label politicologie. Alle posts tonen

dinsdag 23 december 2025

GOED DAT DE PVV IN DE REGERING HEEFT GEZETEN

 

Dat Wilders meedeed met belangrijke verkiezingsdebatten bewijst dat hij een democraat is die langs democratische weg politieke macht probeert op te bouwen. 

Als ik al politicoloog ben, dan heb ik dat vooral te danken aan Arend Lijphart. Zijn studie “Verzuiling, participatie en kentering in de Nederlandse politiek” is een combinatie van waarneming van (historische) feiten, voorstellingsvermogen en theorievorming. Ik ben die combinatie daarna nooit mee in zo een sterke vorm tegengekomen.


Tot mijn verbazing las ik onlangs een interview met hem in de NRC. Ik moet bekennen dat ik hem niet meer tot het land van de levenden rekende omdat ik zijn studie al meer dan een halve eeuw geleden gelezen heb, tijdens mijn opleiding politicologie. Het boek heeft daarna op de achtergrond altijd meegespeeld bij mijn politieke analyses. 


Het interview “Politicoloog Arend Lijphart: de VS waren nooit echt democratisch.” kun je hier nalezen. De uitspraak van hem “dat het duidelijk goed is geweest de PVV in de regering op te nemen. Het was net als met de Lijst Pim Fortuyn, ze maken er een potje van”, toont aan dat ik altijd een goede leerling van hem ben geweest. 


Ik heb dat namelijk ook altijd gevonden overigens zonder bijval. Integendeel, de meesten van mijn vrienden en kennissen vinden dat de PVV nooit in de regering had mogen komen. Zij waren voor een cordon sanitaire, een Franse uitdrukking afkomstig uit België. Daar ligt al sinds jaar en dag een cordon sanitaire rond het Vlaams Belang, het voormalige Vlaams Blok, de andere partijen hebben afgesproken nooit een regeringscoalitie te vormen met Vlaams Belang.


Lijphart ziet als politicoloog dat door de PVV  uit te sluiten van politieke deelname, hun kiezers ook nooit de kans krijgen gehoord te worden. en vooral mee te maken wat hun partij daadwerkelijk tot stand kan brengen.  Die uitsluitingspolitiek kan een democratie op den duur opbreken. 


Door uitsluiting worden spanningen opgebouwd die niet weg kunnen en dus op een gegeven moment tot uitbarsting kunnen komen. Daarom is het goed dat de PVV heeft meegedaan. Hun kiezers zijn gehoord en hun leider heeft er een in de woorden van Lijphart een potje van gemaakt.


Voor de PVV geldt overigens dat het geen fascisten zijn zoals onder Hitler of Mussolini het geval was. De PVV heeft geen knokploegen en ook geen strategie om de democratie om zeep te helpen of oorlogen te beginnen.


Ze zijn wel tegen de bestaande orde en de politieke partijen en elites die dat in stand houden. Pacificatie door middel van het sluiten van compromissen wijzen ze af. Ze zijn voor polarisatie., wat in een democratie moet kunnen.


Toch stuit de heersende politieke partijen en aanhang dat zozeer tegen de borst dat ze aan taalvervuiling gaan doen en PVV'ers fascisten of bruinhemden noemen. 





maandag 19 februari 2024

VOER VOOR POLITICOLOGEN 30. WOELIGE TIJDEN

 

Navalny is dan toch vermoord. Dat is heel treurig en ontmoedigend.
Hij streed als een Sint Joris tegen de draak Putjinski. Helaas is het hem niet gelukt de draak te doden, maar hij heeft hem geestelijk verslagen, voor altijd. 

In FD lees ik een interview met de Hoogleraar Politicologie Jonathan Holtslag over de staat van de oorlog in Oekraïne, de rol van Europa en het groeiende politieke populisme. Hij is twee generaties jonger maar ik kan hem gelukkig nog volgen. Dat is wel eens anders, maar Vlamingen liggen me wel. Misschien is dat een verklaring?


Hij is verbijsterd dat er na de inval van Rusland in 2014 in Oost Oekraïne (de Donbas) in de Europese Unie alles bij het oude bleef. De politieke leiders hadden niet door waar Putin mee bezig was terwijl je toch geen politieke ziener hoefde te zijn dat hij aan een nieuwe machtspolitiek bouwde.


“Er is vaak op gewezen: door de Russische annexatie van de Krim en het neerhalen van vlucht MH17 in 2014 wist het Westen jaren geleden al waartoe de Russen in staat waren. Tijdens het presidentschap van Donald Trump drong tot Europa door dat Amerikaanse militaire steun niet vanzelfsprekend was. Maar na de zege van Biden was het business as usual. Europa schrok pas wakker in februari 2022.” (Politicoloog Jonathan Holtslag:het probleem is niet onze democratie maar onze decadentie) 


Een van de oorzaken zou decadentie zijn die onze democratie heeft uitgehold. “Het probleem is niet onze democratie, maar onze decadentie. Wij willen niet meer vechten om onze toekomst veilig te stellen. Dat is het gevolg van een heel lange periode van welvaart, en ook van een heel lange periode waarbij we gemakzuchtig onder de Amerikaanse paraplu schuilden. Dat is minder en minder mogelijk, maar doordat we zo verwend zijn, zijn we nu ook niet bereid de investeringen op te brengen om het tij te keren.”


De welvaart als vanzelfsprekend beschouwen heeft er toe geleid dat we niet eens meer beseffen hoe die tot stand is gekomen, hoe zeldzaam die is in de wereld en dat er inspanningen voor nodig zijn om die te handhaven. Het gevolg is populisme. Kiezers willen alleen maar horen wat ze graag horen. Leiders die dat willen verstoren met onrustwekkende opvattingen worden terzijde geschoven.


Een tweede daarmee samenhangende factor is het gebrek aan geopolitiek inzicht. Men snapt in Europa eenvoudigweg niet meer waar een autocraat als Putjinski mee bezig is. Ze projecteren hun eigen gemakzucht op die van Putjinski terwijl hij bewogen wordt door nog heel andere vergezichten dan rijkdom en persoonlijke macht. Goed of niet goed, hij wil voor eerst en vooral de macht van Rusland als Grote Mogendheid in de wereld herstellen op basis van oude vertrouwde Russische waarden. Putjinski grijpt terug naar de tijd van voor het communisme, de tijd van de Russische Ziel onder de Tsaren.


Westerse intellectuelen, kosmopolieten en globalisten onderschatten in het algemeen nationalistische opvattingen en religies als krachtige wapens voor politieke machtsvorming en dus ook die van de Russische ziel. Putjinski heeft de Russische ziel vertaalt in nationalisme, post-Tsaristische politieke autocratie, herstel van de religieuze orthodoxie en conventionele gezinswaarden.


Wie dat maar al te goed weten zijn de landen die de Russische ziel van nabij kennen zoals de Baltische Staten maar ook iemand als Orbansk maar dan met zijn Hongaarse ziel. Niet voor niks maakt hij zich druk over het lot van Hongaarse minderheden in de buurlanden van Hongarije.


Putjinski doet hetzelfde en dat beseft men in landen waar grote aantallen Russische minderheden wonen maar al te goed. Een besef dat Westerse kosmopolieten niet hebben omdat zij geloven in wereldburgerschap. Vandaar ook het gemak om migratie te aanvaarden, in de efficiency van internationale instellingen te geloven en internationale NGO's bedenken. 


Nationalisme is in hun ogen achterhaald en hoort eigenlijk niet meer te bestaan. Dat heet tegenwoordig identiteitspolitiek en is er sprake van een identiteitsoorlog. Putjinski voert een identiteitsoorlog in Oekraïne, de Palestijnen in Gaza. 


Maar wat voor woord je ook verzint, het blijft nationalisme en in nationalisme zit diep verborgen het woord stamverband. Het is een brede vorm van stamdenken. De stam is naats het gezin de oervorm van samenleven die maar niet uit onze genen wil verdwijnen. 


De Nazi's hebben indertijd het stamdenken aangepast en vervolmaakt in de Duitse natie. Putjinski is met eenzelfde project bezig vandaar ook dat voor wie goed kijkt, zijn oorlog in Oekraïne zoveel gelijkenis toont met de Duitse agressie in de Tweede Wereldoorlog.


Het nationalisme met het onderliggende stamdenken is weer terug op het wereldtoneel. We gaan daarom nog woelige tijden tegemoet. 


“Ik vind Europa laf en zelfgenoegzaam en word daar bij momenten knettergek van. Maar ik wil niet de handdoek in de ring werpen. Mijn oproep is: wij gaan daar klappen krijgen. Wij gaan daar onze belangen en onze eer nooit meer helemaal kunnen redden. Daar is het te laat voor, maar laten we alsjeblieft nu een begin maken aan het opbouwen van militaire, economische en politieke capaciteit om herhaling te voorkomen.”, aldus Holtslag.


Of dat gaat lukken? Niemand die het weet. Kijk naar de verkiezingsuitslag met twee winnaars die geen enkel besef hebben van wat er op het spel staat met de oorlog in Oekraïne. Ik bedoel de PVV en de BBB. Ja, we gaan woelige tijden tegemoet.


woensdag 21 september 2022

HET KAN VRIEZEN.HET KAN DOOIEN. IS ECOLOGIE OOK MAAR EEN MENING?

 

De natuur zijn we zelf

Ecologen hebben net als ieder ander mens het volste recht om te beweren dat natuur geconserveerd of beschermd moet worden. Maar dat ze dat doen uit naam van de wetenschap, deugt niet. In het algemeen is wetenschap onderzoekend en niet norm stellend. De Wikipediapagina ecologie is daar duidelijk over.

“Ecologie of oecologie is een biologische vakwetenschap. De ecologie bestudeert zowel de wisselwerking tussen organismen onderling, binnen populaties en levensgemeenschappen (de biotische milieufactoren), als de relaties van deze biologische eenheden met hun niet-biologische omgeving (de abiotische milieufactoren). Biotische en abiotische factoren samen vormen een ecosysteem. De autoecologie is de studie op het niveau van een individueel organisme, van een willekeurige soort, binnen een gegeven ecosysteem. De synecologie of gemeenschapsecologie bestudeert alle soorten organismen, ofwel de levensgemeenschap, van een gegeven ecosysteem. De populatiebiologie onderzoekt de dynamiek en evolutie (van populaties) van soorten. “

De ecologie zelf stelt niet vast of een ecosysteem, een organisme of een natuurgebied moet blijven of dat soorten niet mogen verdwijnen. Dat vinden wij als mensen. Het is een mening over natuur en iedereen is vrij die te hebben. Helaas wordt dat onderscheidt vaak niet gemaakt. Daar worden maar al te vaak meningen gegeven door ecologen over bijvoorbeeld natuur of soort behoud waarmee de indruk wordt gewekt dat dit de uitkomst is van wetenschappelijk onderzoek.

Stel dat ik als politicoloog het Nederlandse politieke systeem onderzoek en vervolgens op grond daarvan vaststel dat we de PvdA en de PVV dienen te behouden. Ik denk dat op zo een moment iedereen beseft dat dit niks met wetenschap te maken heeft maar mijn mening is, niks meer en niks minder.

Hetzelfde geldt voor ecologen. Alles wat zij beweren over natuurbehoud of bescherming is een mening over natuur beargumenteert met feiten.  Je kunt je afvragen of het wel zo verstandig is van ecologen zo massaal de mening uit te dragen dat de natuur behouden moet worden.

In de praktijk komt namelijk nergens behoud van de natuur voor. Waar we mee bezig zijn is een soort monumentenzorg voor de natuur, die vreemd is aan de natuur zelf. Natuur is per definitie verandering, een permanenten wisselwerking tussen natuurverschijnselen en onszelf want ook wijzelf zijn deel van de natuur.  

In de loop der tijd zijn soorten verdwenen en nieuwe soorten bijgekomen zonder dat daar een mensenhand aan te pas kwam. Niet alleen zijn in de loop van de evolutie diersoorten maar ook mensensoorten verdwenen, onze voorgangers. De verschijning van de mens in de natuur is een bewijs van de voortdurende wisselwerking tussen de verschillende natuurverschijnselen.

Natuurbehoud is hoe dan ook een politieke keuze en zoals over elke keuze die gemaakt wordt door mensen kunnen politieke meningsverschillen ontstaan. Vanuit dit standpunt bezien hebben de boeren het volste recht om te protesteren tegen een gemaakte politieke keus.

(wordt vervolgd)
 

vrijdag 21 januari 2022

32. HET BELOOFDE LAND. OUTSIDER OF INSIDER?

Mexicaanse staalarbeider in kleinbedrijf (1979). In hoeverre is het mogelijk om als outsider zijn wereld te leren kennen, begrijpen en invoelen? Een vraag die niet eenvoudig te beantwoorden is.

 

Ondertussen ben ik ook aan het lezen geslagen in het eerst verschenen boek van Rosier, per slot van rekening mijn mentor. Men dient toch te weten wat zijn mentor voor intellectueel vlees in de kuip heeft. Op de achterflap staat beschreven wat de strekking van het boek is. 

“Met de titel “Ik zocht God’s afwezigheid” geeft de deskundige schrijver aan met welke intentie hij ging werken en leven als arbeider en onder welke gezichtshoek hij in verschillende landen zijn observaties maakte. Juist omdat er van verschillende zijden een religieuze en morele decadentie der arbeiderswereld was gealarmeerd, wilde de auteur achterhalen wat in feite dan wel de levenshouding zou zijn van die mensen, die als ontkerstend, vermaterialiseerd en verheidenst waren gebrandmerkt.” (achterflap, I. Rosier, Ik zocht Gods afwezigheid, psychologische peilingen inzake religieus-sociale toestanden in Europa, I. Frankrijk - Spanje, uitgeversmaatschappij PAX- den Haag, 1956)

Aangezien ik zelf uit een arbeidersmilieu kom en ontkerstend ben geraakt, het is moeilijk geloven in een Goede God wanneer de wereld in brand staat, ben ik nieuwsgierig hoe de ontkerstening in de rest van Europa met name onder de arbeiders is gegaan. Bovendien spreekt mij zijn methode van onderzoek aan, tijdrovend maar veel menselijker en met inachtneming van zijn eigen inbreng ook dichter bij de waarheid . 

Als enquêteur voor onderzoeksprojecten van het Nijmeegs Politicologisch Instituut heb ik ervaren dat het afvinken van vragenlijsten niet de beste manier is om mensen te begrijpen. Logisch ook want wie leert mensen kennen en begrijpen door een gestructureerde vragenlijst af te werken? Als je er goed over nadenkt is het idioot om zo te werk te gaan. 

Vragenlijst zijn dan ook niet bedoeld om mensen te begrijpen maar ze onder te brengen in een typologie op basis van bijvoorbeeld verschillende factoren als bijvoorbeeld geloof, inkomen, politieke overtuiging en stemgedrag. Daar kun je wetenschappelijk en statistisch mee goochelen en gewichtige boeken over schrijven maar nooit het hoe en waarom van mensen achterhalen. 

Rosier besloot daarom niet te volstaan met vragenlijsten maar zoals hij dat noemt insider te worden in het arbeidersmilieu door zich onder hen te begeven en te gaan werken in mijnen en staalfabrieken en zich met armoedzaaiers bezig te houden. En dan gebeurt wat moet gebeuren, hij raakt betrokken bij mensen. Op de achterflap staat dat mooi beschreven.

“Door als insider van het arbeidersmilieu het leven in de eigen vertrouwvolle sfeer mede te leven en daardoor deel te hebben aan de zorgen en noden, aan het denken en leven van hen die hij wilde leren kennen, kwam hij tot het onverwachte resultaat van zijn onderzoek, dat hij deze mensen leerde hoogachten en liefhebben.” 

(wordt vervolgd)
 

vrijdag 25 juni 2021

2. HET BELOOFDE LAND. VRIJHEID, GELIJKHEID EN BROEDERSCHAP

 

Anton Levien Constandse (Brouwershaven, 3 september 1899 – Den Haag, 23 maart 1985) was een Nederlandse schrijver, journalist, anarchist, atheïst en vrijdenker.

Het gaat goed met ons. De kledingstudio aan huis van Dora levert belastingvrij precies genoeg op om van te leven. Ik ben druk met protesteren tegen de oorlog in Vietnam die maar niet wil stoppen, tegen de consumptiemaatschappij die steeds materialistischer wordt, tegen het apartheidsregime in Zuid Afrika, tegen de Portugese koloniale oorlogen in Angola en Mozambique, tegen de moord op de communisten door Suharto in Indonesië, tegen de Amerikaanse uitbuiting en onderdrukking van de bevrijdingsbewegingen in Latijns Amerika enz. Niks is te ver en te moeilijk om op de een of andere manier actie voor te voeren.

Waar ik minder mee bezig ben, je kunt niet alles en je moet er ook nog aanleg voor hebben, is de democratisering van de universiteit. Niet dat ik die niet belangrijk vind maar vergaderen over zulke formaliteiten als huishoudelijke reglementen en statuten is niet echt mijn ding. Voor mij en dat is niet persoonlijk bedoeld, is dat mierenneuken op de vierkante centimeter met als resultaat toch weer een bureaucratie. Dan ben ik liever met de wereld bezig, daar is pas werk aan de winkel.

Dat werken aan een betere wereld doen we allemaal samen, studenten en aanverwanten, als idioten bijna. Wordt hij vandaag niet beter, dan morgen wel. We zijn jong en voortvarend en hebben de tijd. Sommigen kennen hun levenspad al. Lid worden van een politieke partij. Zo ver ben ik niet. 

Politieke partijen lijken me vervelend, teveel vergaderen, te weinig of geen actie, te fantasieloos en te zwaar op de hand. Ik vind dat ik geen politieke partij nodig heb om de wereld te verbeteren. We zijn net begonnen met ons te bevrijden van stropdassen, driedelige pakken, gepoetste zwarte schoenen, en geknipt & gekamd haar. Er is nog zoveel moois te ontdekken. Misschien moeten we ons ook wel van de politieke partij bevrijden, die heren in pakken met gekamde haren. 

Na mijn kandidaats sociologie stap ik over naar politicologie. Een nieuwe studie met weinig studenten. Een kleinschalige studie. Kleinschaligheid heeft altijd al mijn voorkeur gehad. We zijn met een groep van tien, vijftien studenten. De wetenschappelijke medewerkers kom je tegen in de gang en zijn zowaar aanspreekbaar.  In zo een milieu voel ik me thuis in plaats van de sociologische massacolleges en de wetenschappelijke medewerkers op veilige afstand.

We worden een klein eigentijds broeinest met linkse ideeën en idealen. Ik wil niet overdrijven maar er hangt een licht euforische sfeer, ook bij de wetenschappelijke medewerkers zij het een tikkeltje aarzelend. We hebben hoe dan ook het gevoel dat we met een nieuwe toekomst bezig zijn. Er komt zelfs een instituut tegen oorlog en voor vrede. Kijk dat zet zoden aan de dijk ook al is het geen samenhangend plan op wereldniveau, bijvoorbeeld op het niveau van de Verenigde Naties, maar het is een begin. 

Mijn vader mocht dan gevonden hebben dat ik maar beter geen antropologie kan gaan studeren. “Een studie voor oude vrijsters" en “er is geen brood mee te verdienen” beweerde hij tezamen met student sociologie Guus R. uit Oss. Guus vond dat “sociologie het vak van de toekomst is”. Mij kon het niet schelen als ik maar kon gaan studeren, daarna zien ik wel weer verder. Improvisatie is mijn levensmotto.

Dan blijkt dat ik als aankomend politicoloog alsnog antropologie kan studeren, als bijvak. Geheel toevallig geeft de bekende anarchist, journalist en schrijver Anton Constandse een jaar lang gastcolleges antropologie. Constandse is populair vanwege zijn VPRO radiopraatjes over de toestand in de wereld. Hij is een rustige maar scherpe tegenhanger van de zondagse AVRO commentator Hilterman, ook wel Hitlerman genoemd vanwege zijn rechtse praatjes over de Vietnam oorlog. 

“Constandse was een groot bewonderaar van Multatuli. Verder heeft hij ook nog voor het Humanistisch Verbond, De Vrije Gedachte, De Gids, De AS, De Vrijdenker, Verstandig Ouderschap, het tijdschrift van de NVSH en Mens en Wereld gewerkt. In de laatste jaren van zijn leven was zijn krakend stemgeluid bijna wekelijks te horen in de radio-uitzending Het Gebouw van de VPRO, waarin hij zich in zijn commentaren steeds opnieuw en vurig bleef verzetten tegen oorlog, kapitalisme, kolonialisme, imperialisme en vooral de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten.” (Wikipedia: Anton Constandse)

De colleges van Constandse gaan over de Grote Vooruitgang die begonnen is met de Franse Revolutie met zijn motto van vrijheid, gelijkheid en broederschap. Hij schetst het verloop van de Geschiedenis volgens Marxistisch recept met een snuifje anarchisme. De toekomst zal hoe dan ook socialistische zijn, zo proef ik uit zijn colleges. Of dat ook zo zal zijn moet ik nog zien maar dat wij jongeren het anders zullen gaan doen staat wel vast. 

(wordt vervolgt)