VOER VOOR POLITICOLOGEN 37. KOMT ER EEN RECHTS KABINET?

 

Voor sommigen is naar het schijnt de gedachte aan een rechts kabinet onverdraaglijk. In plaats van te proberen te begrijpen wat er aan de hand is, houden ze zich bezig met stemmingmakerij, vooral op X.  Het doet me denken aan het vroeger Volkskrant Blog dat was zo erg dat de redactie zich genoodzaakt zag het blog op te heffen. Weer een optimistisch lezersexperiment naar de mallemiezen.

Of het rechtse kabinet er komt, is pas zeker als het er is. De druk op de 4 partijen  om voor half mei met een regeerplan en kabinet te komen is groot. De 2 formateurs hebben gezegd dat ze dan klaar willen zijn en daarna niet beschikbaar. Dus moeten er spijkers met koppen geslagen worden voor half mei.

Dan is er nog de druk dat er geen weg terug is. Volgens de peilingen blijft Wilders winnen en VVD en NCS verliezen. Voor die partijen is het dus heel onaantrekkelijk om het op nieuwe verkiezingen te laten aankomen. 

Links heeft op dit moment ook niets zeggen. Voor hen zijn nieuwe verkiezingen even onaantrekkelijk. De combinatie GL/PvdA is stilstaand water in de peilingen en de mogelijke partners op rechts met VVD en NSC waar Timmermans kort geleden nog schuchter op duidde, staan op verlies.

Een linkse 5 partijen combinatie (!) GL/PvdA, D66, Christen Unie, Volt, CDA en SP haalt volgens de laatste peilingen de Hond 57 zetels. Daar kun je niks mee. Pas met NSC en VVD er bij zouden ze aan de 80 zetels komen maar dan hebben we het over  een 7 partijen combinatie. 

Dan zijn we beland in Belgische toestanden waar ze wel moeten vanwege de Waals-Vlaamse kwestie en het Cordon Sanitaire bedoeld om rechts en uiterst rechts buiten de deur te houden. De komende verkiezingen (juni) zullen duidelijk maken of dat nog houdbaar is. Het uiterst rechts Vlaams Belang dreigt de grootste partij te worden in Vlaanderen.

Of halverwege de maand mei het gaat lukken om een rechts regering te vormen zal nog moeten blijken. Ik hou het op fiftyfifty.

VOER VOOR POLITICOLOGEN 34. DRAMAPARTIJ 66

 

Jette doet een oproep aan NSC om niet met de PVV in zee te gaan want dat is onnederlands, aldus de D66 partijleider op het partijcongres van zaterdag 7 april.

Hoe ver kun je als partij zakken? Omtzigt had gelijk met zijn commentaar, laten ze nadenken wat ze voor Nederland en de Nederlanders kunnen betekenen in plaats van andere partijen de maat te nemen.

Sinds wanneer weet een politieke partij wat wel en wat niet Nederlands is? Had nou net niet een commissie van D66 zelf laten weten dat de betweterige opstelling van de partij tot het dramatische zetelverlies bij de Tweede Kamer verkiezingen van november vorig jaar heeft geleid? Nu blijkt dat betweterigheid en hardleersheid zijn, ze komen samen en zijn maar moeilijk weg te krijgen.

Voor een partij die in zijn vaandel democratie heeft staan, ooit stond de verkozen burgemeester in hun programma, is de oproep biutengewoon merkwaardig. De Democraten 66 roepen een politieke partij op om de grootste partij in de Tweede Kamer te negeren. 

Als je als oppositiepartij blijft steken in afbakenen wie wel en wie niet Nederlands is en met wie je wel of niet mag samenwerken, dan zal het niet tot echte politieke oppositie komen tegen “de rechtse regering”

Als oppositiepartij zou ze met goede ideeën moeten komen dan zou het rechtse kabinet samen met D66 wel eens een zegen kunnen worden voor de partij en wie weet voor het land. 

32. VOER VOOR POLITICOLOGEN. OP WEG NAAR EEN RECHTS KABINET?

Maurice de Hond heeft de partij-politieke stemming op 9 maart gepeild. .Wilders zou met zijn PVV maar liefst 49 zetels behalen. Dat gaat ten koste van de VVD en de NSC. De VVD daalt van 24 zetels nu in de Tweede Kamer naar 15, de NSC halveert van 20 naar 10 zetels. De BBB blijft gelijk.  De boodschap van de kiezers lijkt duidelijk. Er moet een rechts kabinet komen. NSC en VVD zullen het spel met Wilders dus voorlopig mee moeten spelen op straffe van fors zetelverlies bij nieuwe verkiezingen. 

Wie had dat gedacht. Wilders koos voor de ex-PvdA’er, hoogleraar en Telegraafcolumnist Ronald Plasterk, als de tweede informateur voor een rechts kabinet. De eerste kwam uit eigen PVV kring maar moest vanwege een lopende aanklacht het veld ruimen. Een blamage voor Wilders. Maar Wilders is niet voor een gat te vangen. Met deze keuze verraste hij vriend en vijand. Plasterk kwam, zag en informeerde de Tweede Kamer dat een rechts kabinet mogelijk is. Een nieuwe informateur moet uitzoeken wat voor een kabinet dat kan worden.

Dat werd, opnieuw verrassend Kim Putters. Putters is lid van de PvdA, was directeur van het politiek en maatschappelijk lastige Sociaal Cultureel Plan Bureau en nu Voorzitter van de SER, het Hoogste Maatschappelijke Polderorgaan in Nederland. De laatste functie kan gerust een permanente oefening in het zoveel mogelijk depolitiseren van sociale conflicten genoemd worden.

Wilders' keus is tactisch sterk en politiek moedig want hij levert zich voor de totstandkoming van een rechts kabinet uit aan een PvdA’er maar dan wel een die geleerd heeft de angel uit potentiële conflicten te halen. Overigens, zou Timmermans het ooit gewaagd hebben een rechtse informateur uit te nodigen?

Tijdens de onderhandelingen onder leiding van Putters zorgt Wilders voor nog een verrassing. Onder druk van een van de vier formerende partijen, de NSC van Omtzigt, geeft hij, zij het met (gespeelde?) tegenzin, het premierschap op. Putters beëindigt vervolgens zijn informatieopdracht met succes, met als kern het voorstel voor een rechtse programma-regering van 4 partijen.

Blijkbaar wil Wilders linksom of rechtsom een rechts kabinet. Hij beseft dat hij nu de kans heeft en die dus moet grijpen.  Onder zijn kiezers zijn er die een nog rechtser kabinet zouden willen maar Wilders is ervaren genoeg om te weten waar zijn grenzen liggen.

Zo zet Wilders met veel aanpassingsvermogen en bravoure zijn tocht naar een rechts kabinet voort. Duidelijk is geworden dan hij met Omtzigt een politiek gevaarlijke tegenstander heeft, een tot voor kort onderschatte tegenstander. Omtzigt is politiek nog taaier dan Wilders. Met zijn 20 zetels kan hij Wilders in het gareel houden. Tenminste tot nu toe. 

Misschien is een rechts kabinet - programma-kabinet of niet - voor Nederland zo slecht nog niet. Het kan voor lucht zorgen onder de burgers, een ander misschien verfrissend geluid laten doorklinken in de politiek. Bovendien, zo komt rechts een keer aan de beurt en dat zou politiek therapeutisch kunnen werken. 

COLUMN BETWEETER: RUTTE IV?

Wat gaat het worden na de komende verkiezingen? Een kabinet Rutte IV of een progressieve regering waar Klaver van droomt? Als de peilingen enige geldigheid hebben dan zal Klaver ’s droom een droom blijven. De progressieve partijen (een vreemd woord waar ik wel nooit aan zal wennen) GJ, PvdA, SP, D66 en Partij voor de Dieren behalen 55 zetels.

De rechtse partijen VVD, PVV, CDA en CU halen volgens de peilingen 83 zetels. Nederland is bij meerderheid een rechts land maar de PVV mag dan met 23 zetels de tweede partij van het land zijn, het is geen regeringspartij dus blijven er voor een rechtse regering 63 zetels over. Welke partij kan de benodigde 12 zetels leveren? Opnieuw D66? Te vrezen valt dat die partij met een verlies van 5 zetels zal afhaken om zijn wonden in een hoek van de Kamer te likken.

Welke partij dan? De PvdA zal er weinig voor voelen om met zijn bescheiden winst van 4 zetels te dienen als een soort excuuspartij voor een breed kabinet. Klaver kan voor goed fatsoen als prediker van een links kabinet ook niet meedoen en met de SP is het razend moeilijk onderhandelen. Er moet teveel weg onderhandeld worden. De CU en D66 inruilen voor Klaver en Ploumen samen kan misschien wel. Dan wordt Rutte IV een breed, bijna nationaal kabinet.

Maar onderschat Rutte niet als gewiekste onderhandelaar en onderschat ook niet “der Wille zur macht” van politieke partijen. Hoe dan ook er zijn niet alleen duivelse dilemma’s voor kiezers te overwinnen maar ook voor de vorming van een regering. Het wordt steeds moeilijker tenzij alsnog met veel omhaal en onder veel, heel veel voorwaarden de PVV alsnog in het regeringsbootje van rechts stapt. Dat is en blijft pijnlijk. Wilders doet er alles aan om zich ongeliefd te maken bij mogelijke coalitiepartners, het gedoogkabinet is natuurlijk een definitieve breuk geweest op rechts, maar anderzijds zeg nooit nooit nooit in de politiek.