KERNENERGIE BETER VOOR PORTEMONNEE, MILEU EN KLIMAAT

 

Ik krijg nu al enkele weken aanbiedingen voor het aanschaffen van een batterij voor afgerond de lieve som van € 10.000. Die tienduizend euro komen dan nog eens bovenop een investering van € 8000, - in de 12 zonnepanelen op dak.

Die batterij investering wordt dringend aanbevolen om stroom te hebben als de zon niet schijnt. Straks als de saldering ophoudt en je hebt geen opslag voor je opgewekte stroom dan verdwijnt je zonnestroom in het zwarte gat van het electriciteitsnet. Weg je winst.

Ik begrijp dat een gemiddelde zonnepanelenhouder ongeveer 30% van zijn zelf opgezette energie gebruikt. Dat cijfer kun je een beetje opvoeren door de ganse tijd heel alert te zijn.

De was doen, stofzuigen, de fietsbatterij opladen enzovoort als de zon schijnt. Geen zorgeloos stroomgebruik meer maar de hele dag op van alles en nog wat letten eventueel met hulp van je smartphone wat het natuurlijk allemaal nog stress voller maakt.

Nederland is kampioen zonnepanelen geworden dankzij de salderingsregeling een vanuit de consument gezien logische regeling. Men wordt betaald voor de geleverde stroom aan het stroomnet.

De stroomzetbazen zien het net anders. Die worden met een teveel aan stroom opgezadeld. Veel zon veel stroom, overbodige stroom want je kunt het aan de straatstenen niet kwijt of misschien voor een grijpstuiver. Die willen dus van die salderinsgregeling af. Van hun hoeft het niet.

Intussen hebben ongeveer 3 miljoen huishoudens zonnepalen op hun dan liggen. Een investering afgerond naar boven van € 10.000,- per huishouden of wel in totaal 30 miljard euro.

Voor die 30 miljard hadden twee kerncentrales gebouwd kunnen worden die ook nog eens genoeg stroom leveren voor 8 miljoen huishoudens, dat is bijna 3 keer zoveel huishoudens.

Let wel, kerncentrale leveren dag en nacht stroom. Als de zon niet schijnt of de wind niet waait leveren ze stroom. Kerncentrales zijn stabiele stroomleveranciers met een stabiel stroomnet. Kom daar eens om bij zonnepanelen en windmolens.

Je bent ook meteen van een hoop rompslomp af. Nu moeten huishoudens elk voor zich een eigen stroomcentrale in huis halen met zonnepanelen. Daar zijn allemaal bedrijfjes voor nodig die met busjes rondrijden. Er moet op daken geklommen worden enz. Er moet onderhoud gepleegd worden. Kortom, niks dan sores voor de consument.

Zonnepanelen  zijn alleen maar milieuvriendelijk als je naar de CO2 uitstoot kijkt. De hoeveelheid uitgestoten CO2 nodig om die panelen te maken, wordt teruggewonnen doordat ze CO2 vrije energie opwekken.

Maar dat geldt nog meer voor kerncentrales. Die stoten hun hele leven lang geen CO2 uit en leveren wel continue stroom. Uiteindelijk zijn kerncentrales minder belastend door het milieu. 

Brengen ze nu ook nog de investering in batterijen in rekening dat worden kernenergiecentrales heel betaalbaar en heel bruikbaar. Als 3 miljoen huishoudens batterijen aanschaffen nadat de salderingsregeling verdwijnt, betekent dat nog eens 30 miljard euro of opnieuw 2 kerncentrales. 

Het wordt steeds moeilijker vol te houden dat kerncentrales niet het antwoord zijn op onze energiebehoefte en tegelijk milieu en klimaat te beschermen. 

WAT IS DE OVEREENKOMST TUSSEN EEN HERSENBEHANDELING, KERNENERGIE EN KLIMAAT?

 

De overeenkomst bij alle drie is de rol van wetenschap. Zonder wetenschap geen medische wetenschap, zeker niet op het gebied van de hersenen, geen kernenergie en ook geen klimaattheorie.

Wetenschap rust op bewijzen, harde bewijzen van verbanden tussen oorzaak en gevolg. Over die harde bewijzen en die verbanden willen wetenschappelijke meningen nogal eens uiteen lopen.

Zo is er in de medische wereld al een tijdje een debat gaande over de behandeling van hersenschade door de Amerikaanse hersenkliniek Cognitive FX in Utah. De deftige NRC schreef er onlangs een artikel over.

Ik ga niet op de inhoud van het artikel in maar op de journalistieke aanpak, die berust namelijk op hoor en wederhoor, Aan de ene kant komt de patiënt waarmee de journalist meereist naar Amerika en artsen van de kliniek aldaar aan het woord, aan de andere kant komen de Nederlandse critici aan het woord.

Er spreekt veel argwaan uit het artikel over de behandeling en het Amerikaanse verdienmodel. Tussen de regels door lees je dat het er in de kliniek Amerikaans aan toe gaat. Er wordt ingezet op marketing en reclame en zelfs winst gemaakt. In Nederland is dat verdacht. Medische zorg is een kwestie van medemenselijkheid, winstbejag doet daar afbreuk aan. 

De behandeling wordt door Nederlandse medici afgewezen als onvoldoende bewezen. Een wetenschappelijk debat dus waar je vragen over kunt hebben. Dat is voor een buitenstaander moeilijk. 

In ieder geval blijft het beginsel van hoor en wederhoor naar alle aspecten van de behandeling overeind. Hij probeert de argumenten en de opvattingen als niet wetenschapper te wegen en dat verdient lof.

Waarom bestaat zo eenzelfde houding van hoor en wederhoor niet ten aanzien van de klimaattheorieën? De staande theorie dat de oorzaak van de klimaatverandering, de opwarming van de aarde, veroorzaakt wordt de toegenomen hoeveelheid CO2 door menselijk handelen, d.w.z. de massaal verstookte fossiele brandstoffen, wordt net zo goed wetenschappelijk betwist.

Dat is logisch. De klimaattheorie is niet met harde feiten te bewijzen, zo zegt ook het KNAW in zijn wetenschappelijke brochure over klimaat. Er zijn wel veel aanwijzingen voor zo een theorie, maar aanwijzingen zijn nog geen harde bewijzen.

Toch worden de wetenschappers die de theorie op verantwoorde d.w.z. wetenschappelijke wijze menen te kunnen weerleggen niet aan het woord gelaten, ook niet in de deftige NRC. Daarentegen komen NGO’s die de klimaattheorie met hand en tand verdedigen en zelfs actiegroepen als XR uitgebreid aan het woord. 

De klimaattheorie is blijkbaar voor links (helaas is de NRC veranderd van een minzame, liberaal conservatieve krant verandert in een links liberale krant) een gevestigde theorie waar niet meer aan getwijfeld kan en mag worden. De normale wetenschappelijke twijfel is taboe geworden. Ik denk dat dit het gevolg is van de opvatting dat de gevestigde klimaattheorie links is en de wetenschappelijke tegenspraak als rechts wordt gezien. Me dunkt, een ongemakkelijke situatie voor wetenschappers.

Hetzelfde zien we bij kernenergie. Ook op dat gebied is al jaren de wetenschappelijke discussie gepolariseerd tussen links en rechts. Blijkbaar is er in de praktijk zoiets als linkse en rechtse wetenschap wat natuurlijk onzin is. Maar ja, probeer dat maar eens duidelijk te maken aan de betrokken partijen.

DIEDERIK SAMSOM: VAN VOLKSPARTIJ NAAR KLIMAATPARTIJ

 

Ik dacht dat we van Diederik Samsom af waren toen Frans Timmermans van Eurocommissaris afdaalde naar het partijleiderschap van de PvdA-Groen Links combinatie. Maar nee hoor, hij is weer back in town, maar nu als columnist bij de  Volkskrant. Is dat de beloning voor het slopen van de PvdA als volkspartij?

Want dat is hij, PvdA sloper. Ga maar na. Hij behaalde als lijsttrekker van de PvdA bij de Tweede Kamer verkiezingen in 2012 maar liefst 38 zetels. Daar kunnen ze vandaag de dag bij de PGL combinatie alleen nog maar van dromen.

Vier jaar later, bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2016, behaalde de PvdA met hem als lijststrekker een schamele 9 zetels.  Dat stemde de PvdA in zoverre tot nadenken dat hij tijdens een daaropvolgende ledenvergadering partijleider af werd. Asscher werd toen gekozen.

Je zou denken dat zo een verlies bij de PvdA tot enige bezinning zou leiden maar dat was niet het geval. Het kader dacht dat met een vlotte campagne de kiezers wel weer terug zouden keren. Niet dus. De kiezer voelde aan zijn water aan dat onder Samsom de PvdA een klimaatpartij voor inclusiviteit was geworden van de kosmopolitische hoger opgeleiden. 

Had voormalig vakbondsman Wim Kok de partij bevrijd van zijn ideologische veren, Samsom bevrijdde de volkspartij van zijn volk. Niet langer bepaalden de noden van het volk de koers van de partij, maar de idealen en angsten van het hoger opgeleide kader. 

De snelheid waarmee Samsom met vriend Rutte tot een coalitie-akkoord kwam, was een teken aan de wand. Na 54 dagen onderhandelen stond het kabinet Rutte II er. Het was een van de snelste kabinetsformaties ooit.

Vanwaar die haast? Wat wilde deze voormalige Greenpeace activist Samsom met dit kabinet? Was klimaat niet zijn grootste prioriteit in plaats van het sociale welzijn van zijn kiezers? Nederland moest op de schop, gerenoveerd en herbouwd worden. De grote linkse ingenieur werd de bouwmeester van Nederland, de maakbaarheid van de samenleving onder handbereik moet dank aan het klimaat en Rutte.

Samsom slaagt erin om Rutte mee te trekken in de idee van economische verandering en versterking van Nederland door in te zetten op ambitieuze, duurzame groei en een ingrijpende energietransitie die ons land brengt naar we weten niet waar.

“We kiezen voor een realistische, ambitieuze groene groeistrategie, waarin ruimte en zekerheid verankerd worden. Ons land heeft alles in huis om een betekenisvolle bijdrage te leveren aan de snelle ontwikkeling van nieuwe energiebronnen als zon, wind, biomassa en geothermie: hoogwaardige chemie, een innovatieve agrarische sector, grote havens en een sterke energiesector. Die ontwikkeling is noodzakelijk vanuit het perspectief van klimaatverandering en eindige grondstoffen en is tevens een uitdaging voor innovatieve ondernemingen.” (Regeerakkoord Rutte II, getekend door Rutte en Samsom in 2012)

De missie van de voormalige Greenpeace activist is geslaagd. Nederland is voortaan vastgeketend aan groene, duurzame groei met alles wat daar bijhoort. Het klimaat wordt de heilige graal.

Hij haalt ook nog een tweede slag binnen. Kernenergie wordt niet opgenomen als een van de mogelijkheden voor duurzame groei. Het past perfect in het programma van Greenpeace. Dat Nederland door deze blinde vlek bij de actievoerders in de energie-chaos gestort wordt, ontgaat hen.

Langzaam maar zekere zijn er tekenen die duidelijk maken dat deze in 2012 ingezette koers Nederland wel eens energie-duur land en bijgevolg een  arm land kan maken bij gebrek aan maakindustrie die immers niet duurzaam en groen genoeg is. Samsom heeft niet alleen zijn eigen volkspartij gesloopt maar heeft ook de aanzet gegeven tot de sloop van Nederlands welzijn. Als dank mag hij een column schrijven in de Volkskrant.

BLOEDBAD EUROPESE AUTO INDUSTRIE?

 

“Duitsland mag op papier de machtigste van de EU zijn, in de praktijk is het dat steeds minder. Het afzweren van kernenergie heeft de Duitsers tot gasbedelaars gemaakt. De machtige auto-­industrie wordt ingehaald door elektrische auto’s uit Amerika en China. En de weifelende houding van Duitsland inzake Oekraïne wees niet bepaald op ­leiderschap.” Aldus René van Rijckevorsel in EW van 15 mei.

Maar de energietransitie driegt niet alleen de economisch industriële positie van Duitsland aan te tasten maar van de hele Europese Unie. Onlangs luidde een grote vette kop boven een artikel over de grootste autobeurs van de wereld in Shanghai in het Brabants Dagblad “Ongekende aanval op Europese automarkt”.  Het verhaal komt erop neer dat de Chinezen klaar staan om de Europese automarkt met hun elektrische auto’s te overstromen.

Bij Stellantis - het moederbedrijf van onder meer Fiat, Peugeot, Opel en Citroën - knijpen ze hem. Topman Carlos Tavares roept ongegeneerd om hogere invoerrechten voor de Chinezen. Hij voorziet een bloedbad in de auto-industrie. Chinese auto’s kunnen 20 tot 40% goedkoper geproduceerd worden dan Europese. Het Brussels invoertarief van 10% voor Chinese auto’s zal dus weinig helpen, aldus de reportage in het Brabants Dagblad.

De prijs van de Chinese auto komt niet op Europese wijze tot stand  en dan heb ik het niet over allerlei milieu en veiligheidsregels. Daar weten de Chinezen al lang raad mee. Nee, China heeft nog altijd een gecentraliseerde economie. De communistische partij in Beijing bepaalt de industriële en financiële prioriteiten en wat iets mag kosten.

Er zijn geen vrije vakbonden die kunnen onderhandelen over lonen en arbeidsvoorwaarden zoals in West Europa. Er is helemaal geen vrije markt. Chinese handel en economie zijn op de eerste plaats politiek, communistische partijpolitiek wel te verstaan.

De ontmanteling van de Europese auto industrie betekent een mogelijk verlies van 2,6 miljoen arbeidsplaatsen verspreid over 226 productielocaties. In de gehele auto industrie weken bijna 14 miljoen mensen, dat is 6 % van de arbeidsplaatsen in Europa.
 

98. HET KAN VRIEZEN.HET KAN DOOIE. DE INDUSTRIALISERING VAN DE NOORDZEE

 

Windparken op de Noordzee vormen een bedreiging voor de jan-van-gent, de grootste vogel van de Noordzee met een vleugelwijdte van 2 meter. Volgens schattingen vliegen straks per jaar 4400 jan-van-genten tegen windturbines te pletter in ons deel van de Noordzee.

Windmolens zijn gehaktmolens en niet alleen voor jan-van-genten. Ook over de grote mantelmeeuw, de zilvermeeuw en de drieteenmeeuw maakt men zich bij de vogelbescherming zorgen. Met zoveel slachtoffers wordt het heel moeilijk om de populatie op peil te houden. Het zijn lang levende vogels die zich niet snel voortplanten.

Voor elke windturbine op zee wordt een bunker beton in zee gestort. Hoe hoger de windturbine hoe groter de bunker. Tegelijkertijd worden in Brussel regels uitgevaardigd die sleepnetten over de grond verbieden waardoor de Nederlandse garnalenvisserij straks zal ophouden te bestaan. Sleepnetten niet vanwege de natuur, windmolens dan weer wel. 

Verbazend is dat geen enkel van de grote milieuclubs zoals Greenpeace en Milieudefensie zich uitlaten over de aantasting van het zeemilieu door de bouw van windmolens.

Wel verzetten zij zich tegen de bouw van kerncentrales op land die de bouw van windturbine parken op zee overbodig zouden maken. Kerncentrales nemen veel minder ruimte in leveren permanente stroom. Wat niet gezegd kan worden van windturbines. 

Windturbine parken zijn ruimte vreters,vernietigen de zeebodem, vermoorden vogels, zijn een last voor de omgeving en leveren niet permanent stroom waardoor toch altijd een back up nodig blijft in de vorm van een elektriciteitscentrale of een batterij die nog ontwikkeld moet worden.

 Windmolens zijn milieu onvriendelijk en inefficiënte stroomleveranciers.

52. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. NOG EEN KEER OVER KERNENERGIE

 

Kerncentrale Borssele

Een interview met de ondernemer, natuurkundige én verdienstelijk beeldend  kunstenaar Peter Langendam gaf mij een nieuwe kijk op de Nederlandse discussie over kernenergie. Ik had Langendam net gezien in de TV serie “Het jaar van Pim Fortuyn” als de beste vriend van Fortuyn en wilde meer weten over hem. Langendam heeft de beruchte uitspraak gedaan dat de kogel waarmee Pim Fortuyn vermoord werd van Links kwam, dat wil zeggen van de dierenactivist Volkert van der Graaf. Dierenactivisten en andere activisten raken wel eens van het padje af. Ze kiezen voor geweld in plaats van democratische politiek.

Volgens Langendam is kernenergie als belofte van zo goed als gratis energie (wat ik trouwens ook geleerd heb op de middelbare school in de natuurkundeles) “verziekt door linkse mensen en clubjes die zogenaamd het beste met je voorhebben. Door hun verderfelijke houding, door angst te zaaien voor straling, hebben ze ervoor gezorgd dat we fossiele brandstoffen slurpen. Zo hebben ze enge landen schatrijk gemaakt en het milieu verziekt. Nu roepen ze: kernenergie is heel duur. Het is maar hoe je het bekijkt. Borssele is een heel oude kerncentrale, in 1973 opgeleverd. Kosten: 450 miljoen gulden. Na al die jaren levert Borssele nog steeds stroom. Meer dan alle windmolens en zonnepanelen bij elkaar. Als een windmolen al levert, levert die stroom voor 13,5 cent per kilowattuur. Borssele levert voor 5 cent per kwu.
Ja, nou een kerncentrale neerzetten, kost vele miljarden. Dat komt ook door de veiligheidseisen die ze stellen. Er moet een volgetankte Boeing 747 op kunnen vallen. Maar dan nog. Als zo’n kerncentrale er eenmaal staat, dan draait die maar door en door. Dus wat is duur. Een beetje chipfabriek kost ook 10 miljard en gaat maar vijf jaar mee.” (EW 30 april 2022)

Milieugroepen hebben de positieve sfeer rond kernenergie behoorlijk weten te verzieken met overdreven cijfers en het scheppen van een angstsfeer maar of dat de oorzaak is dat Nederland een land zonder veel kernenergie is maar de vraag. Ik denk dat de vondst van de reusachtige Groningse gasbel in 1959 daar ook mee te maken heeft. 


Er zijn serieuze risico’s verbonden aan het gebruik van kernenergie waar rekening mee moet worden gehouden, ook als de kosten van de bouw van een kerncentrale daardoor stijgen. Die risico’s moeten zorgvuldig afgewogen worden. De manier waarop de milieubeweging zich afzet tegen kernenergie draagt aan zo een zorgvuldige afweging van risico’s niet bij. Kernenergie is rechts en dus verwerpelijk aldus de chef van Milieudefensie.

Wegen de kosten op tegen die van windmolens en zonnepanelen zoals Langenboom beweert? Zo een vergelijking is een ingewikkelde kwestie. Het laatste rapport van het Internationaal Energie Agentschap IEA en de OESO (2020) komt tot de volgende cijfers in dollarcent per kilowattuur.

Productiewijze	Discontovoet: 3%	Discontovoet: 7%
Gas, stoom– en gasturbine	6,8 (3,8 – 10,5)	7,2 (4,2 – 10,7)
Kerncentrale	4,6 (2,8 – 5,8)	7,1 (4,2 – 10,2)
Wind op land	4,2 (2,4 – 10,0)	5,0 (3,1 – 14,0)
Wind op zee	6,8 (3,5 – 15,0)	9,0 (4,5 – 20,0)
Zon, fotovoltaïsch, zonneweide	5,3 (2,5 – 10,5)	7,0 (3,4 – 15,0)

In de linkse kolom wordt uitgegaan van een rentestand van 3%, rechts van 7%. 

In beide kolommen is kernenergie de winnaar, behalve als het gaat om wind op land. Wind op land is in Nederland maar in beperkte mate mogelijk. De kosten voor gasgebruik zijn alleen maar gestegen. 

Het voordeel van kernenergie in vergelijking met wind is dat kerncentrales 24 uur aan een stuk draaien. Wind waait soms veel, soms weinig en soms helemaal niet. Het is stroom met ups en dows die heel moeilijk te beheersen is.

 (wordt vervolgd) 

 

PS. De temperatuurgegevens over de maand April. 

UAH Global Temperature Update for April, 2022: +0.26 deg. C

May 2nd, 2022 

The Version 6.0 global average lower tropospheric temperature (LT) anomaly for April, 2022 was +0.26 deg. C, up from the March, 2022 value of +0.15 deg. C.

 

The linear warming trend since January, 1979 still stands at +0.13 C/decade (+0.12 C/decade over the global-averaged oceans, and +0.18 C/decade over global-averaged land).

 

 

KERNCENTRALE MIDDEN IN IN MOSKOU

 

De foto is gemaakt tijdens de lunch met Victor (tweede van rechts), tolk en vertrouweling van voorzitter Foumichev die nog altijd voorzitter is en Putin volledig steunt, links van hem een medewerker van de Nucleaire Vakbond , rechts van hem in blauw overhemd Achile Dutu van de Roemeense Chemievakbond en bestuurslid van de Wereld Industrie Bond voor Midden en Oost Europa en mijn vrouw. De lunch vond plaats in het Moskouse vakbondsgebouw van de Nucleaire Vakbond, een rijke bond met miljoenen leden vooral in de voormalige verboden steden waarin nucleaire industrie is gevestigd. Iedereen die in zo een stad woonde was verplicht lid van de vakbond van Nucleaire werknemers. De bond bezit tientallen recreatiecentra, hotels en heeft zelfs het Russische monopolie op het bottelen en verkopen van bronwater.

Een van mijn wonderlijkste avonturen in mijn werk voor de Wereld Industriebond was een bezoek aan de “ Russian Trade Union of Employees in Nuclear Power Industry” RTUENPI in Moskou in maart 2001. Ik ontdekte toen dat in Rusland of in ieder geval bij de bond van Nucleaire Werkers, een bond met miljoenen leden, luchtiger over kernenergie werd gedacht dan bij ons in het Westen. 

In het Westen werd en wordt kernenergie als gevaarlijk beschouwd die op z'n minst strenge veiligheidsmaatregelen noodzakelijk maken. De milieubeweging was en is nog een felle tegenstander van kernenergie. Door de angst voor radio actieve straling te mobiliseren waren ze erin geslaagd om kernenergie grotendeels tot een taboe te maken.

Mijn kleine avontuur begint met een bezoek aan een reusachtig en zoals veel in Rusland enigszins vervallen en verouderd Natuurkundig Onderzoekscentrum in het hart van Moskou. Het gebouw is aangetast door de malaise van na de val van de Berlijnse muur waardoor de hele Russische economie in het ongerede was geraakt met als gevolg ernstig verwaarloosd onderhoud bovenop het feit dat communistische architectuur toch al niet van de beste kwaliteit is.

Onze gids Victor loopt voor ons uit de besneeuwde tuin die rond het gebouw ligt in. Moskou ligt onder een flink pak sneeuw. Tussen winterkale struiken en bomen komen we aan bij een kunstmatige ophoging met daarin een geheimzinnige groene stalen deur. Als hij niet zo groot zou zijn, zou je aan een kabouterheuvel kunnen denken. Na opening van de zware deur lopen we meteen een steile lange diepe trap af zoals ik die ken van de metro in Praag en Moskou. Langs de trap zie ik bedrading uit vervlogen tijden met naoorlogse zwart bakelieten schakelaars. De muren zijn geschilderd in de naoorlogse kleuren vaal groen en vuil beige. Kleuren die me doen denken aan mijn eerste lagere school.

Beneden aangekomen stappen we in een grote ruimte, een die het midden houdt tussen een kelder en een zaal. Hoe groot is moeilijk te zeggen want voor ons, zo te zien in het midden van die zaal, rijst een metershoge berg keurig kruisgewijs opgestapelde briketten. Victor legt uit dat het grafietstaven zijn die om de kern van de kleine ondergrondse kerncentrale ligt. Want dat is het wat ze zien. De eerste kerncentrale van de Sovjet Unie, die in 1946 op bevel van Stalin is gebouwd voor proeven. Volgens Victor wordt de kerncentrale nog altijd gebruikt voor proeven.

Ik kan haast niet geloven dat ik midden in Moskou onder de grond sta met boven mij een uitgestrekte wijk flatgebouwen, reusachtige betonblokken in fantasieloze Sovjetstijl. Mensen opgesloten in hokken als konijnen. Ik vraag Victor min of meer verbijsterd of dit niet gevaarlijk is voor de duizenden bovengrondse Moskovieten?   Hij wuift mijn bezwaren geruststellend en met enige minachting weg alsof ik een onnozele vraag heb gesteld. De kerncentrale is volgens hem te klein om gevaarlijk te zijn. De bovengrondse Moskovieten weten niet van het bestaan van deze proefcentrale. De Sovjet Unie mag dan ingestort zijn, de mentaliteit van geheimhouding voor burgers wat er om hen heen gebeurt niet.

Ik zie aan de muur een tiental ingelijste zwart-wit foto's hangen, zo te zien van onderzeeërs en naar ik vermoed kernonderzeeërs. Dat blijkt juist. Trots noemt mijn gastheer de namen van de verschillende onderzeeërs die nog maar eens het bewijs zijn van de macht en de kracht van Rusland. Ik zeg hem dat bij ons in Nederland en over het algemeen in Europa toch wat kritischer gedacht wordt over de gevaren van kerncentrales en kernonderzeeërs. 

Dat vindt hij onzin. Kerncentrales en onderzeeërs zijn bewijzen van moderne techniek en vooruitgang. Straling is niet gevaarlijk zolang je maar niet de doses overschrijdt. Een bepaalde hoeveelheid straling is zelfs goed voor de mens. Mannen worden er potent van zegt hij met een veel betekende blik, waarmee hij meteen uit zijn rol van een belangrijk man met gezag valt. Zoveel geloof in techniek en vooruitgang heb ik niet. Ik kan mijn oren niet geloven dat hij dit serieus meent maar uit zijn manier van praten maak ik op dat het wel degelijk gemeend is.

Niet voor niks organiseert de bond jaarlijks sportevenementen waaronder marathonlopen om hun werkers te tonen dat sport en kernenergie samen gaan. Niet voor niks heeft de vakbond van nucleaire werkers het monopolie op bronwater in Rusland. Kernenergie en gezondheid horen onlosmakelijk bij elkaar aldus Victor.
 

49. HET KAN VRIEZEN. HET KAN DOOIEN. KERNENERGIE

Op 11 maart 2011 vond 130 km ten oosten van de Japanse stad Sendai een catastrofale zeebeving plaats met een kracht van 9,0 op de Schaal van Richter. De daaropvolgende tsunami richtte veel schade aan. In Sendai, de hoofdstad van de prefectuur Miyagi, werd een tsunami van tien meter hoog waargenomen. Bij de kerncentrale Fukushima Daiichi was deze circa 15 meter hoog.

Na de ramp kwam er kritiek op de mediahype rondom de ramp. Europese kranten bleken na de zeebeving 90 procent van hun berichtgeving te hebben besteed aan de problemen in Fukushima en slechts 10 procent aan de gevolgen van de tsunami. Dit terwijl de zeebeving meer dan 18.000 directe slachtoffers eiste en de problemen in Fukushima nauwelijks.

 

Het debat over kernenergie is terug van weg geweest om de eenvoudige reden dat kernenergie “bijdraagt aan het beperken van de opwarming vanwege het gebrek aan uitstoot van broeikasgassen bij de productie. Ook vergen kerncentrales weinig ruimte en weinig schaarse grondstoffen voor de bouw in vergelijking met windturbines en zonnepanelen, per opgewekte hoeveelheid energie. Uranium, dat meestal als bron van brandstof dient, is een veelvoorkomend element op Aarde." (zie Wikipedia ‘Kernenergie)

De tegenstanders, te vinden in vooral de milieu en klimaatbeweging, denken daar heel anders over “met als voornaamste bezwaren het risico op kernrampen, nucleaire proliferatie en het ontstaan van kernafval, waarbij langdurige opslag niet als duurzame oplossing voor dit afval wordt beschouwd. Verdere bezwaren zijn de hoge bouwkosten en bouwtijd van een kerncentrale. De kernrampen van Tsjernobyl en Fukushima hebben verder aan de tegenstand bijgedragen. Daarnaast komen er kleinere kernongevallen voor.” (zie Wikipedia: kernenergie)

Als kind van de jaren zestig vorige eeuw was ook ik tegen kernenergie al was het alleen maar vanwege de associatie met kernbommen, kernwapens en kernoorlog. Kernenergie roept de demonen van atoombommen op Hiroshima en Nagasaki op en misschien nog wel het meest angstwekkende de dodelijke straling die doet denken aan de dodende straal uit stripboeken.

In de loop der jaren ontdekte ik dat alle wetenschappelijk-technisch vindingen  om ons leven comfortabelere te maken, d.w.z. geen honger, geen ziekten, een dak boven ons hoofd, mobiliteit op land, in de zee en in de lucht negatieve of zelfs donkere en zwarte kanten hebben. We hebben met de meeste ervan leren leven als aanvaardbare risico’s. 

Momenteel leven we onder de doem van veronderstelde levensbedreigende klimaatrisico’s die veroorzaakte zouden worden door het veel te hoge CO2 gehalte in de aardse atmosfeer. Wat brengt het grootste risico met zich mee? De opwarming van de aarde door toename van CO2 in de atmosfeer of kernenergie? 

De milieubeweging wil van deze afweging niet horen. Zij meent dat beide voorkomen kunnen worden door gebruik te maken van gratis wind en zonne-energie. Dat sprookje  wordt langzaam aan door de praktijk achterhaald. De risico’s van de fabricage van zonnepanelen en windmolen op land en zee hebben ook hun zwarte kanten. In de toekomst moet blijken of er zelfs niet nog meer zwarte scenario's zijn bij de massale inzet van windmolens en zonnepanelen. In ieder geval is het in de geschiedenis van de mensheid nog nooit gebeurd dat er zoveel beton en metaal in zeeg gedumpt wordt als nu met windmolenparken.

Hoe dan ook met wind en zon komen we er niet mee om een moderne qua energie veeleisende samenleving van de benodigde energie te voorzien. Al is het alleen maar om de gaten te vullen tussen de perioden dat er geen wind of geen zon is. De opslag in reuzen-accu’s om in de energiebehoefte te zien als er geen wind of zon is, is voorshands technisch onmogelijk en hoe dan ook heel kostbaar. 

De milieubeweging heeft nog andere pijlen op haar boog. Energiebesparing door gedragsverandering. We moeten andere mensen worden: met minder comfort genoegen nemen, minder vlees eten, meer “natuurlijk” bouwen wat dat ook moge zijn, meer openbaar vervoer, biologische landbouw, circulaire economie, hergebruik van materiaal enz. enz. De milieubeweging is ook een leefstijlbeweging met als mensbeeld de spaarzame mens, de sobere mens, de natuurmens (terug naar het pre-industriële tijdperk van de natuurvolkeren?) die respect heeft voor Moeder Aarde.

Mij lijkt het onmogelijk om een geheel nieuwe wereldwijde gedragsorde ontwikkelen niet in Nederland, niet in Europa laat staan in de wereld. De wereld is geen verzameling Nederlandjes waar men vrij geordend leeft op basis van een minimale politieke consensus.

(wordt vervolgd)
 

35. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. KERNENERGIE

 

De Poolse Francaise Madama Marie Curie (1867-1934) ontving twee Nobelprijzen als pionier op het gebied van radio activiteit en ontdekker van de elementen Radium en Polonium. Ze was de eerste vrouwelijke hoogleraar aan de Sorbonne. "In het jaar 1911, het jaar van haar tweede Nobelprijs, bracht Curie een bezoek aan het koudelaboratorium van de Leidse natuurkundige Heike Kamerlingh Onnes. Het doel van haar bezoek was het effect te bestuderen van lage temperaturen op radioactiviteit. Het radiumpreparaat dat ze hierbij meenam is nog steeds in het bezit van Rijksmuseum Boerhaave." (Wikipedia, Marie Curie)

 Vooraf

De onderstaande blog heb ik geschreven voordat de Europese commissie afgelopen week bekend maakte kernenergie en gas onder zekere voorwaarden te willen opnemen in hun groene taxonomie lijst. De lijst is vooral bedoeld om zekerheid te bieden aan investeerders dat ze met de groene zegen van de EU geld kunnen lenen aan gas en kernenergie projecten.

***

Ik ben nooit een groot voorstander geweest van kernenergiecentrales maar ik ben van gedachten veranderd. Niet vanwege CO2 want ik twijfel nog steeds of CO2 de (enige) oorzaak is van de opwarming van de aarde maar vanwege de duurzame alternatieven die in zwang zijn zoals windmolens en zonnepanelen. Ze leggen teveel beslag op de schaarse Nederlandse grond en de zee, ze verpesten het landschap hebben nare bijeffecten voor vogels en mensen. Bovendien hebben ze in windstille of zonloze periodes back-ups nodig om de benodigde stroom te kunnen leveren, stroom die met de groei van elektrische auto's en warmtepompen nog meer gevraagd zal worden.

In een onlangs verschenen rapport van de United Nations Economic Commission for Europe (november 2021) wordt vastgesteld dat kernenergie de meest duurzame elektriciteitsbron is. “Van alle energiebronnen stoot kernenergie de minste CO2 uit (gemeten over de volledige levenscyclus), kernenergie neemt de minste hoeveelheid grond in en kernenergie heeft de minste hoeveelheid grondstoffen (metalen, mineralen) nodig om een bepaalde hoeveelheid elektriciteit op te wekken, vergeleken met andere elektriciteitsbronnen (gas, windmolens, zonnepanelen, waterkracht, gascentrales).” (nucleair forum)

Kernenergie heeft verreweg de minste CO2 uitstoot, 5,1 tot 6,4 gram CO2-equivalent per kWh, dat is lager dan welke andere energiebron ook. het zal niet verbazen dat kolen boven de 1000 uitstoten, gas zo rond de 500, zon en wind ergens rond de 10.

Kernenergie heeft de grootste energiedichtheid. “Om 100 kWh elektriciteit op te wekken met zonnepanelen, heb je een grotere oppervlakte nodig dan om diezelfde hoeveelheid op te wekken met een gascentrale. Als je de berekening maakt tussen de hoeveelheid energie enerzijds, en grondoppervlakte anderzijds, en je vergelijkt wind- en zonne-energie met waterkrachtcentrales, gascentrales, steenkoolcentrales en kerncentrales, komt kernenergie hier als winnaar uit. Anders gezegd, qua energiedensiteit is er geen enkele andere elektriciteitsbron die zoveel elektriciteit kan opwekken als kernenergie, met zo’n beperkt gebruik van land.” (nucleairforum)

Kernenergie heeft het laagste materiaalgebruik ofwel geen enkele andere energiebron laat toe om zo’n grote hoeveelheid elektriciteit op te wekken met zo weinig mineralen en materialen. 

(wordt vervolgd)