DE ELEKTRISCHE AUTO EN HET MYSTERIE VAN HET LEVEN

 

Zelfportret op het Tiananmen plein in Beijing met mijn elektrische Volvo, China. (AI Meta gegenereerd)

Ondanks alle aanmoedigingen in kranten en TV, vroeger noemden we dat propaganda, zal ik geen elektrische auto kopen. Mijn Volvo diesel is nog altijd een prima werkpaard dat op de snelweg met gemak op een liter diesel zestien tot twintig kilometer rijdt, afhankelijk van gewicht en rijstijl. Het is een degelijke auto en veilig, waar Volvo om bekend stond.

Ondertussen is het een Chinese auto geworden en die willen dat wij in Europa in elektrische auto’s gaan rijden want ze zijn beter in het maken van elektrische auto’s dan diesel en benzine auto’s. De ontploffingsmotor is te ingewikkeld voor hun industrie.

De elektrische auto is duur en wat mij betreft teveel gedoe. In de politieke wordt alsmaar gesteggeld over de wegenbelasting die hoger gaat worden. Dat is net als met de zonnepanelen, eerst subsidie en saldering en dan alles afschaffen zodat nu de verkoop van de thuisbatterij wordt aangejaagd.

Je moet er maar het geld voor hebben liggen om alweer zo'n elektrisch dingetje aan te schaffen naast je zonnepanelen, je elektrische auto en je elektrisch aangedreven warmtepompen. Op die manier wordt elke woning een kleine elektriciteitscentrale. Is dat nu zo milieuvriendelijk?

Heb je straks alles op orde, al je spaargeld geïnvesteerd en dan is er geen of zoals nu al het geval is te weinig elektriciteit. De zo dringend gewenste energietransitie stokt. Het net wordt instabiel met al die kleine elektriciteitscentrales die er aan hangen. Geen stabiele elektriciteitsvoorziening meer. Dat is achteruitgang in plaats van vooruitgang.

Maar ik heb gemakkelijk praten. Ik geloof niet in de ondergang van de wereld door CO2 uitstoot. Ons klimaat is veel te complex en ingewikkeld voor slechts een enkele oorzaak tot klimaatverandering. Het zullen tientallen, honderden of misschien wel duizenden oorzaken zijn. Ga daar maar eens aanstaan. 

Het is net als met ons bestaan van leven op aarde. We hebben er leuke verklaringen voor en best wel aardige inzichten maar echt weten doen we het niet. Het leven op de planeet aarde is een mysterie en het grootste mysterie op die planeet zijn wij mensen. Wat doen we in 's hemelsnaam hier?

Ondertussen kunnen we best maar de raad van de Deense milieuprof Bjorn Lomborg opvolgen en doen wat we altijd hebben gedaan, ons aanpassen aan de omstandigheden: beter bosbeheer om bosbranden te voorkomen, beter waterbeheer om droogte of overstroming te voorkomen enz.  Aanpassen aan de natuur doe je uit respect voor de natuur.

KABINET VAN PAPPEN EN NAT HOUDEN?

Kan het kabinet Jetten de grote problemen wél aanpakken terwijl al die grote problemen door dezelfde politieke partijen zijn gemaakt?  

Neem het stikstofprobleem. Het probleem draait om een minuscuul vastgelegde ondergrens (volgens sommige deskundigen tot in het absurde) voor de hoeveelheid stikstof die op een natuurgebied mag neerslaan. 

Stikstof is goed voor sommige planten maar niet voor alle. Teveel stikstof tast de biodiversiteit aan. Zo wordt op den duur een heidevlakte door een “teveel” aan stikstof een berkenbos en dat is niet de bedoeling, het moet wel heide blijven. Heide is een bijproduct van de winning van turf maar we vinden hem mooi dus moet het blijven zoals het is. 

Natuurbehoud is conserveren, houden wat je hebt. Eigenlijk is natuurbehoud gestold conservatisme dat haaks staat op de idee van evolutie. De essentie van evolutie is aanpassing door verandering.

Stikstof komt sowieso voor in de natuur maar is ook een stof die veel op boerderijen voorkomt (mest) en bij activiteiten zoals bouw en wegen aanleg. Dat zijn dus de boosdoeners, vooral boerderijen die dicht bij natuurgebieden liggen.

De politiek heeft 21 nationale parken en 162 Natura 2000-gebieden aangewezen (met dank aan de lobby van milieu en natuurclubs), die samen een groot deel van de beschermde natuur beslaan ( ongeveer 700.000 hectaren). Die moeten dus geconserveerd worden, wat er verder ook gebeurt.

Wordt de hoeveelheid stikstof neerslag afkomstig van boerderijen enz. daadwerkelijk gemeten? Dat nu ook weer niet. Er zijn algemene rekenmodellen ontwikkeld waarbij op basis van in te voeren criteria wordt vastgesteld of de minuscule grens wordt overschreden of niet.

Op basis van deze modellen wordt bepaald of boeren weg moeten of niet. Vertrek van een boer betekent dat zijn grond onttrokken wordt aan de landbouwproductie. Zo wordt een stuk land een kostenpost in plaats van een productiefactor. 

Zal dit kabinet terugkomen op deze gang van zaken? Eenmaal ingezet beleid, kan zo goed als niet teruggedraaid worden. Kijk naar het aardgas beleid. Het wordt steeds duidelijker dat het dichtgooien van de gasputten in Groningen geen goed idee is. We zijn nog te afhankelijk van gas.

Maar de politiek heeft beloofd aan de Groningers om ze dicht te maken dus gaat dat door, zelfs al is de gasleverantie een nationale kwestie. Groningers kunnen blijkbaar niet anders tevreden gesteld worden dan door gasputten dicht te gooien. 

Een andere tegenstrijdige natuurmaatregel is het niet droogleggen van de Markerwaard. Was de Markerwaard indertijd wel drooggelegd in plaats van tot natuurgebied verklaard dan was er ruimte geweest voor nieuwbouw bij de randstad. 

Gaat dit kabinet de netcongestie oplossen, een probleem wat Nederland zichzelf heeft aangedaan door zogenaamd van het gas af te gaan en razendsnel over te schalen op groene elektriciteit?

En dan de windmolens. Ooit stond Nederland vol met windmolens totdat de stoommachine werd uitgevonden en onze polders efficiënt konden worden leeggemalen. Nu worden ze weer van stal gehaald om elektriciteit op te wekken.  

Geen landschap- en mens-vriendelijke molens maar reusachtige windturbines die brommen, op grote schaal vogels verpletteren en veel schaars land in beslag nemen. 

In de Noordzee worden vissen doof, vogels vermalen en de zeebodem verpest met miljoenen tonnen beton als fundament. Dat heet natuurvriendelijk. Ook hier schiet de maatregel zijn doel voorbij. Maar zal dit kabinet een stap terugzetten in de overhaaste elektrificeren van het land?

 Ik vrees dat het vooral pappen en nat houden wordt.

 

KERNENERGIE BETER VOOR PORTEMONNEE, MILEU EN KLIMAAT

 

Ik krijg nu al enkele weken aanbiedingen voor het aanschaffen van een batterij voor afgerond de lieve som van € 10.000. Die tienduizend euro komen dan nog eens bovenop een investering van € 8000, - in de 12 zonnepanelen op dak.

Die batterij investering wordt dringend aanbevolen om stroom te hebben als de zon niet schijnt. Straks als de saldering ophoudt en je hebt geen opslag voor je opgewekte stroom dan verdwijnt je zonnestroom in het zwarte gat van het electriciteitsnet. Weg je winst.

Ik begrijp dat een gemiddelde zonnepanelenhouder ongeveer 30% van zijn zelf opgezette energie gebruikt. Dat cijfer kun je een beetje opvoeren door de ganse tijd heel alert te zijn.

De was doen, stofzuigen, de fietsbatterij opladen enzovoort als de zon schijnt. Geen zorgeloos stroomgebruik meer maar de hele dag op van alles en nog wat letten eventueel met hulp van je smartphone wat het natuurlijk allemaal nog stress voller maakt.

Nederland is kampioen zonnepanelen geworden dankzij de salderingsregeling een vanuit de consument gezien logische regeling. Men wordt betaald voor de geleverde stroom aan het stroomnet.

De stroomzetbazen zien het net anders. Die worden met een teveel aan stroom opgezadeld. Veel zon veel stroom, overbodige stroom want je kunt het aan de straatstenen niet kwijt of misschien voor een grijpstuiver. Die willen dus van die salderinsgregeling af. Van hun hoeft het niet.

Intussen hebben ongeveer 3 miljoen huishoudens zonnepalen op hun dan liggen. Een investering afgerond naar boven van € 10.000,- per huishouden of wel in totaal 30 miljard euro.

Voor die 30 miljard hadden twee kerncentrales gebouwd kunnen worden die ook nog eens genoeg stroom leveren voor 8 miljoen huishoudens, dat is bijna 3 keer zoveel huishoudens.

Let wel, kerncentrale leveren dag en nacht stroom. Als de zon niet schijnt of de wind niet waait leveren ze stroom. Kerncentrales zijn stabiele stroomleveranciers met een stabiel stroomnet. Kom daar eens om bij zonnepanelen en windmolens.

Je bent ook meteen van een hoop rompslomp af. Nu moeten huishoudens elk voor zich een eigen stroomcentrale in huis halen met zonnepanelen. Daar zijn allemaal bedrijfjes voor nodig die met busjes rondrijden. Er moet op daken geklommen worden enz. Er moet onderhoud gepleegd worden. Kortom, niks dan sores voor de consument.

Zonnepanelen  zijn alleen maar milieuvriendelijk als je naar de CO2 uitstoot kijkt. De hoeveelheid uitgestoten CO2 nodig om die panelen te maken, wordt teruggewonnen doordat ze CO2 vrije energie opwekken.

Maar dat geldt nog meer voor kerncentrales. Die stoten hun hele leven lang geen CO2 uit en leveren wel continue stroom. Uiteindelijk zijn kerncentrales minder belastend door het milieu. 

Brengen ze nu ook nog de investering in batterijen in rekening dat worden kernenergiecentrales heel betaalbaar en heel bruikbaar. Als 3 miljoen huishoudens batterijen aanschaffen nadat de salderingsregeling verdwijnt, betekent dat nog eens 30 miljard euro of opnieuw 2 kerncentrales. 

Het wordt steeds moeilijker vol te houden dat kerncentrales niet het antwoord zijn op onze energiebehoefte en tegelijk milieu en klimaat te beschermen. 

MILJARDENDANS ROND ENERGIETRANSITIE

 

Ik wil het energietransitie-feestje niet verstoren maar het dreigt een krankzinnige onderneming te worden die miljarden euro’s gaat kosten, veel maatschappelijke en economische schade zal veroorzaken en tot kapitaalvernietiging zal leiden. In het slechtste scenario kan het ons verdienmodel aantasten met heel nare gevolgen van dien. Laten we hopen dat ik ongelijk heb maar het ziet er somber uit.

Het draait allemaal om de theorie dat de CO2 uitstoot van onze industriële samenleving de oorzaak is van de opwarming van de aarde. Een theorie gebaseerd op modellen. statistieken en veronderstellingen die kunnen kloppen maar ook niet. Proefondervindelijk is het niet aan te tonen. Daarom, niemand die het zeker weet ook al wordt het als 100% zekerheid aangeprezen door wetenschappers, politici, kranten en NGO's. 

Niet erg allemaal, zo lang het niet al te fanatiek tot beleid wordt gemaakt. Helaas gebeurt dat wel, tenminste in Nederland dat graag gidsland wil zijn, altijd al Roomser dan de paus is en uiteraard denkter aan te kunnen verdienen.

In 2050 moet die uitstoot NUL zijn. Dat wordt wereldwijd niet gehaald. Is dat erg?  Ik denk het niet. Er is nooit een stabiel klimaat geweest, zeker niet over langere periodes. Steden en rijken zijn vergaan mede door natuur en klimaatverandering. Waarom zou dat nu anders zijn?  

Er is geen punt in de geschiedenis van de aarde waarvan je kunt zeggen, zo moet het zijn, al het andere is verkeerd. De aarde is evolutionair d.w.z. verandert voortdurend. We kunnen hooguit maatregelen nemen om ons te beschermen tegen catastrofes en dan nog! Zeg maar aanpassen. Een standpunt dat de Zweedse Professor Bjorn Lomborg al jaren inneemt maar door activisten en gelovigen heftig wordt bestreden. Zij willen hoe dan ook af van de olie en gas industrie, hun plaatsvervangende duivel op aarde of is het een politieke agenda?

Ondertussen zijn we in een racetempo onze hele energievoorziening op zijn kop aan het zetten.We schakelen over naar groene energie van zon en wind, ons eerst aangeprezen als gratis maar dat blijkt een sprookje. De aanleg is duur, tast landschap en neemt grond of zee in beslag die voor betere doeleinden kan worden gebruikt

Bovendien als er geen wind of zon is dan blijven toch andere energiebronnen nodig tenzij je gelooft in de batterij van de toekomst waar naarstig naar wordt gezocht. Voorlopig dus dubbele kosten.

Ondertussen wordt van elk huis in Nederland met hulp van zonnepanelen een kleine energiecentrale gemaakt. De ellende is dat zonnepanelen op onze breedtegraad pas echt iets opleveren in de zomermaanden, dat wil zeggen in de tijd dat we die energie (verwarming en verlichting) het minste nodig hebben. In de winter leveren ze weinig of geen energie op, maar dat is nu net de periode wanneer we die het meeste nodig hebben.

De thuisbatterij is voorlopig geen oplossing. Een beetje batterij kost al gauw tienduizend euro en je kunt er nog niet eens voor een dag energie in opslaan. Het dreigende einde van de salderingsregeling maakt de kosten van de transitie hoger voor alle gezinnen die in zonnepanelen geïnvesteerd hebben.

Ondertussen stijgt de vraag naar elektriciteit zo hard dat het hoogspanningsnet het niet meer aankan. Er zijn miljarden investeringen nodig om het net uit te breiden, miljarden die ook nodig zijn voor de aanleg van meer windparken op zee en warmtenetten op land. 

Voeg daarbij de miljarden die nodig zijn om huizen te isoleren en je krijgt een idee hoe hoog de economische kosten zullen zijn. Dan hebben we de kosten van de al reeds gaande kapitaalvernietiging van steenkolen en gascentrales nog niet in rekening gebracht.

De elektrische auto, het product van wensdenken van milueclubs en groene politici, dreigt een industrieel debacle van de eerste orde te worden, d.w.z. kapitaalverlies, marktverlies en massale werkloosheid.  

Bij Ford lopen de verliezen met de productie van de elektrische auto zo hoog op - 130 duizend dollar per verkochte elektrische auto (investeringskosten en afschrijvingen meegerekend) - dat het bedrijf de beslissing om vanaf 2030 alleen maar elektrische auto's te produceren terugdraait. Ford blijft auto's met verbrandingsmotoren produceren zolang er vraag naar is.

De toestand in de Duitse en Franse auto industrie als gevolg van de overschakeling naar de elektrische auto is niet veel beter. Alle grote merken verliezen op de productie van elektrische auto's. Ze hebben een niet in te halen achterstand opgelopen. De verklaring is Dieselgate volgens een artikel in EW en Knack.

"Dieselgate zorgde in 2015 voor een vertrouwensbreuk tussen de grote Duitse partijen en de bazen van de automerken. Sterker nog, de toenmalige kanselier Angela Merkel verklaarde Volkswagen & Co de oorlog en gebruikte haar politieke invloed in de Europese Commissie en het Europese Parlement om nieuwe CO2-uitstootnormen op te leggen die de merken vele miljarden aan extra investeringen hebben gekost. Geld dat zij niet hebben kunnen gebruiken voor de ontwikkeling van alternatieve aandrijfsystemen. Dat verklaart waarom de Duitse constructeurs hun technologische voorsprong in de internationale autowereld zijn kwijtgespeeld aan Tesla en een aantal Chinese automerken. De Duitse constructeurs hebben de elektrische trein gemist en betalen daar nu een zeer hoge prijs voor."

Europa als hefboom van politici om hun milieu-politiek op te leggen aan de industrie. Een formule die tot mislukken gedoemd is. Politici hebben geen verstand van industrie, van het ontwerpen van een enkel product tot massaproductie. 

Politiek centraal geleide economieën leiden altijd tot inefficiency, verspilling van kapitaal en arbeidskracht en uiteindelijk tot economische ondergang, zie de voormalige Sovjet Unie. Brussel en Den Haag moeten op hun tellen passen of ze brengen Europa naar de economische afgrond.

DIE VERDOMDE ZONNEPANELEN

 

De grootste truc die de Groenen met ons burgers heeft uitgehaald is dat ze van ons met hun zonnepanelen allemaal kleine investeerders en kapitalisten hebben gemaakt.

In plaats dat we energie kunnen kopen bij een stroomleverancier worden we door de overheid aangemoedigd om zelf elektriciteit te gaan produceren onder het mom dat het goed voor ons is en de wereld.

Nu ligt er voor miljarden euro’s op daken van woningen in plaats dat er miljarden zijn geïnvesteerd in energie centrales en leidingen. Ga maar na.

Op internet lees ik dat 2 miljoen huishoudens zonnepanelen hebben aangeschaft.

Uitgaande van een bedrag van gemiddeld tien duizend euro per woning betekent dat een investering van 20 miljard euro.

Ter vergelijking. Een kolencentrale bouwen kost 200 miljoen, een gascentrale 250 miljoen en een kernenergiecentrale 5 miljard. Er liggen dus naar schatting vier kerncentrales op de Nederlandse daken.

Over de toekomstige afvalberg hoor je helemaal niets terwijl er berichten zijn dat verouderde zonnepanelen schadelijk zijn voor het milieu en moeilijk te verwerken.

Het ergste van alles is dat we hoe dan ook energiecentrales nodig hebben want alleen met zon en wind redden we het niet, ook niet als de zee vol staat met windmolens.

De energietransitie jaagt ons dus op extra kosten. Met zon en wind zijn we dus uiteindelijk helemaal niet goedkoper uit. Integendeel, we hebben er als burgers een last bijgekregen.

We moeten zelf op ons eigen dak een piepkleine energiecentrale neerleggen, daarvan alle kosten betalen plus onderhoud en daarnaast ook nog betalen voor stroomnet en centrales van welke soort dan ook.

In de kranten lees ik over de mogelijkheden om zelf opgewekte zonenergie op te slaan in accu's. Dat wordt niks want die dingen zijn veel en veel te duur voor de hoeveelheid energie die ze kunnen opslaan. Er wordt gesproken van collectieve opslag. Krijgen we straks wijkaccu's of kleine energiecentrales per wijk?

De energietransitie is een gekte die veel te veel rekent op technische oplossingen voor de toekomst en hoe dan ook welvaart gaat kosten en veel ellende gaat brengen in een klein land met veel (te veel?) mensen.
 

89. HET KAN VRIEZEN. HET KAN DOOIEN. GROENE STROOM IS DUUR

 

Voor elke molen op zee moet een bunker aan beton op de zeebodem gezet worden. De wieken van de molens worden wel gehaktmolens voor vogels genoemd.

 

Rond groene energie is een misleidend gordijn van sprookjes opgetrokken dat ons flink kan opbreken.

Je zou denken gezien alle berichten op TV en in de kwaliteitskranten dat groene stroom zo goed als gewoon is geworden. Om je uit die droom te helpen. Groene stroom bedraagt slechts 5% van alle stroom in Nederland en dat ondanks de miljarden aan subsidie. Misschien dat verstandige mensen een kunnen uitleggen aan klimaatactivisten hoe dat kan?

Wind en zon zouden gratis zijn. Dat is waar, maar niet als het uit een stopcontact moet komen. Winning van zon en wind is net zo kostbaar als het winnen van fossiele brandstoffen. Niet alleen het maken en straks afbreken van windmolens en zonnepanelen en het leggen van kabels maar ook het gebruik van ruimte.

De energiedichtheid van zon en windenergie is laag. Je hebt heel veel ruimte nodig om wind en zon energie op te wekken. Vele vierkante kilometers Noordzee moeten vol geplempt worden met windmolens waardoor ruimte voor scheepvaart en visserij verdwijnt. Het betekent de ondergang van eeuwenoude vissersgemeenschappen in Nederland. Zonneweiden en windmolens op land leggen beslag op natuur of landbouwgrond die in Nederland toch al schaars is.

En dan is er nog een probleem. Wind en zon zijn er niet altijd. Er zijn dagen dat het niet waait of de zon niet schijnt. Wat doen we dan, even geen elektriciteit gebruiken zodat treinen, auto’s en stofzuigers stilstaan om maar niet te spreken van computers enz.?

Er is dus altijd een backup nodig die wel elektriciteit op aanvraag kan leveren, een energiecentrale die draait op fossiele energie of  kernenergie. Dat betekent dubbele kosten, kosten die er met de oude centrales niet waren. Groene energie is dus altijd duurder dan fossiele energie vanwege de noodzakelijke back-up in de vorm van een (fossiele) elektriciteitscentrale.

Hier en daar wordt de (thuis)accu aanbevolen om de dode plekken in je groene energievoorziening op te vangen. Voor een huishouden kan dat technisch wel maar is verschrikkelijk duur. Een accu van 10 Kwh kost rond de €10.000,- . Tel uit je winst. Heb je net voor dat bedrag zonnepanelen op je dak laten leggen, komen er weer €10.000,- bij.

Accu's zijn niet alleen kostbaar maar ook kwetsbaar. Ze willen nog wel eens stuk gaan. Bij lage temperaturen gaat hun vermogen snel achteruit. Elektrische auto's kunnen daarom bij lage temperaturen minder ver rijden zodat vaker bijtanken nodig is. Dat is een belasting van het stroomnetwerk in een seizoen waarin toch al veel stroom wordt gevraagd.

Tot slot zit je hele gedecentraliseerde stroomnetwerk met pieken en dalen. Als er wel wind en/of zon is dan staat het stroomnetwerk letterlijk onder hoogspanning vanwege teveel aan stroom. Als het niet waait of de zon niet schijnt wordt het netwerk leeg getrokken. Het netwerk moet dus enorme pieken aankunnen. Dat is een extra belasting voor het netwerk waardoor het voor miljarden verzwaard moet worden.

Er zijn plannen om de consumenten met behulp van digitale informatie aan te sturen om stroom op piekmomenten te gebruiken. Of dat werkt, is maar de vraag. Het vergt discipline van de consument om bijvoorbeeld zijn wasmachine te gebruiken als er veel stroom is. Bovendien, nieuwe technologie van tekentafel tot werkelijkheid kost tijd en geld.

72. HET KAN VRIEZEN.HET KAN DOOIEN. GROEN IDEALISME HELPT ARME LANDEN NIET.

 

Foto gemaakt in van de vele reparatieplekken in Dakar (2005). Buiten op een open terrein wordt de auto onder het toeziend oog van collega's onder handen genomen. Soms worden in een nabijgelegen werkplaats onderdelen nagemaakt ter vervanging van oude onderdelen. Met moderne auto's vol met electronica en chips wordt dat moeilijker. Het handwerk zal verdwijnen en daarmee een manier van levensonderhoud. Het onderhoud en repareren van auto's wordt een high tech zaak en dus waarschijnlijk onbetaalbaar.

De Deense professor Bjorn Lomborg heeft gelijk als hij stelt dat het Westen de armen lokt in wat hij een groen fantasie noemt. De meeste armen in de wereld hebben geen of amper toegang tot energie en nu moeten ze van Westerse groene idealisten de sprong maken naar groene energie van windmolens en zonnepanelen. Als het Westen als niet genoeg geld en kennis heeft om dat voor elkaar te boksen, hoe moet dat dan wel niet in de arme landen zijn?

Dat gaat niet lukken, teveel idealisme en te weinig besef van de praktijk. Sowieso wordt de technologische kloof tussen arme en rijke landen met de dag groter en die zal door groen idealisme alleen nog maar groter worden. 

Een voorbeeld is de computerisering (een rot woord) van ons wagenpark. Met tweedehandse auto’s van die generatie auto’s kan men in Afrika niet veel meer mee aanvangen. 

Aan de oude generatie tweedehandse auto’s kon men naar hartenlust sleutelen, desnoods improviseren met zelf gemaakte onderdelen. De nieuwe tweedehandse computer auto’s vereisen meer technische kennis en technologisch geavanceerde garages. Improviseren zal zo goed als niet meer kunnen. De tweedehandse elektronica-wagens zijn technologisch complex en dus zo goed als onbruikbaar in arm Afrika.

Wat voor auto’s geldt, geldt ook voor zonnepanelen en windmolens. 

 

Autobanden worden met de hand gerepareerd. Geld voor machines om het karwei te doen is er niet. (Dakar, 2005)

 

Het Afrikaanse elektriciteitsnetwerk en in het algemeen elektriciteitsvoorzieningen in arme landen zijn niet toegerust voor het gebruik van zonnepanelen en windmolens. Ze functioneren amper in de huidige fossiele situatie laat staan in een transitieperiode.

Een transitieperiode waar zelfs de Nederlandse elektriciteitsvoorziening grote moeite mee heeft. Het netwerk van hoogspanningskabels kan de vraag niet meer aan zodat het voorlopig op slot gaat. Nieuwe netwerken kosten miljarden waar moeten ze die in arme landen vandaan halen?

Een paar jaar geleden zag ik in een Mexicaans dorpje een kleinschalige poging om zonnepanelen te gebruiken voor stroomlevering aan een stel afgelegen huizen. Als na een jaar gingen de panelen naar de schroot als gevolg van gebrek aan onderhoud, geld en kennis van zaken. Uit arren moede heeft men de gebruikelijke bovengrondse elektriciteitsleiding doorgetrokken vanuit het dorp. Dat was goedkoper.

Lomborg heeft gelijk. “Zonne en wind-energie zijn niet in staat de stroom te leveren die nodig is voor industrialisatie, het aandrijven van waterpompen, tractoren en machines - alle ingrediënten die nodig zijn om mensen uit de armoede te halen.”  (zie Bjorn Lomborg in EW van 3 sept. 2022)

Groene fantasie of misplaatst idealisme, wat het ook moge zijn, arme landen zijn er niet mee geholpen.

(wordt vervolgd)
 

50. HET KAN DOOIEN. HET KAN VRIEZEN. KERNAFVAL

 

Het grote gevaar van kernenergie zit hem niet zozeer in de risico’s op een ongeluk of ramp maar de opslag van het afval, een probleem waar de industriële samenleving sowieso mee worstelt.  Kernafval neemt daarin een bijzondere plaats in vanwege de hoeveelheid straling die gevaarlijk is voor mensen. 

Voor Greenpeace is geen enkele twijfel mogelijk dat die straling levensgevaarlijk is. Zij vergroten het probleem door alle afval als gevaarlijk te bestempelen en het risico op een ramp te benadrukken. Greenpeace jaagt zijn lezers angst aan.

“Kerncentrales gebruiken uranium als brandstof. Er is in de bijna 70 jaar kernenergie wereldwijd al zo’n 400.000 ton aan hoogradioactief afval geproduceerd waar we niet van weten wat er mee te doen – dat is zo’n 150 km aan vrachtwagens vol met een onoplosbaar en gevaarlijk probleem.  Veel ervan ligt opgeslagen in waterbassins die continu moeten worden gekoeld. Als die koeling wegvalt, kan dat tot een ramp leiden. Geen enkel land heeft tot nu toe een definitieve oplossing voor dit afval. “ 

Milieudefensie van hetzelfde laken een pak. Ook zij jagen hun lezers zoveel mogelijk angst aan. 

“Kerncentrales leveren maar weinig kernafval op. Maar dat afval moet tot wel 240.000 jaar van de buitenwereld afgesloten bewaard worden. Dus als bijvoorbeeld de Neanderthalers kerncentrales hadden gehad, zaten wij nu nog met hun afval opgescheept. Dat afval moet al die tijd veilig opgeslagen blijven. En bewaakt. Er is wereldwijd nog geen plek gevonden waar dat veilig kan.”

Het Internationaal Atoomenergieagentschap dat samen met de Europese Commissie en het Nucleaire Energieagenschap wereldwijd de cijfers bijhoudt over productie en opslag van radioactief afval, geeft heel wat meer genuanceerde informatie.

“Volgens deze cijfers waren er tot en met 2016 wereldwijd bijna 38 miljoen m³ vaste radioactieve afvalstoffen geproduceerd. Hiervan was meer dan 80% als reeds (definitief) afgevoerd aangemerkt en de rest bevond zich in tijdelijke opslag. Radioactief afval met de hoogste radioactiviteit en/of met de langste halfwaardetijd (HLW) vormt het kleinste deel van de vaste radioactieve afvalstoffen wereldwijd (ca. 0.08% van totaal vrijgekomen en 0.41% van totaal opgeslagen), maar is nog niet voorzien van een definitieve afvoer.” (Wikipedia: radioactieve stoffen)

Wetenschappelijk gesproken valt het afvalprobleem mee. “Wanneer men kernafval een eeuw bewaart (bijvoorbeeld in een bunker zoals van de COVRA in Borssele), is 90 % van de straling verdwenen. De radioactiviteit die resteert, is te vergelijken met wanneer u in het ziekenhuis wordt doorgelicht. Dat is wel riskant - het verhoogt de kans op kanker - maar wel een risico waarmee we kunnen omgaan. Je kunt het afval dan veilig onder de grond opbergen. Het afval heeft na een paar eeuwen immers ongeveer dezelfde straling als het oorspronkelijke uraniumerts en dat heeft per slot van rekening miljoenen jaar onder de grond gezeten zonder dat het bewaakt werd door gewapende beveiligers of dat er waarschuwingsborden in twintig talen bij stonden.” (Simon Rozendaal in EW van 2 april 2022)

Kernafval behoort tot de aanvaardbare risico's die bij een geïndustrialiseerde samenleving horen zoals ook daar zijn vliegen, autorijden, ruimtevaart, operatief ingrijpen, medicijnen met bijwerkingen, vaccinaties enz. enz. 

De alternatieven voor energievoorziening zoals de door Greenpeace en Milieudefensie gepromote windmolens en zonnepanelen hebben ook ene afvalprobleem. Zo weet men zich nog geen raad met versleten wieken. Die zijn niet te recyclen zodat ze voorlopig ook maar begraven worden.  

“Voor drie van de belangrijkste onderdelen van het klimaatbeleid, te weten windmolens, zonnepanelen en elektrische voertuigen, geldt dat er de komende jaren een groot afvalprobleem gaat ontstaan. Voor alle drie geldt dat:
er zeer grote aantallen van nodig zijn;
de levensduur relatief kort is;
de gebruikte materialen voor een groot deel niet herbruikbaar zijn.

De materiaalbehoefte is voor alle drie bijzonder groot en daarmee ook het afvalprobleem. Voor zonne- en windenergie geldt dat de materiaalbehoefte zeker 10 keer zo groot is als bij energiewinning met fossiele brandstoffen. Een groot deel van de grondstoffen is niet te hergebruiken. Het woord hernieuwbaar voor deze energiebronnen is daarom ook minder gelukkig gekozen; ze verbruiken weliswaar geen brandstoffen, maar wel grote hoeveelheden grondstoffen. Onderstaande grafiek geeft een indicatie van het materiaalgebruik van CO₂-arme energiesoorten.”

Voor één windturbine is zo'n 900 ton staal, 2.500 ton beton en 45 ton kunststoffen benodigd. Alleen het staal is relatief goed te hergebruiken. De gewapende betonvoet kan alleen maar met betonbrekers omgezet worden in kleine brokjes betonpuin (betongranulaat). Hiervoor zijn zware machines nodig die veel energie verbruiken. . . Het grootste afvalprobleem van windmolens heeft te maken met de wieken van de molen. Deze zijn grotendeels gemaakt van kunststoffen: een mengsel van glasvezel of carbonvezel met composietmateriaal. Door deze gemengde samenstelling is het materiaal erg moeilijk te recyclen. Het storten van de bladen is in Nederland niet toegestaan, maar in grote delen van de wereld gebeurt dit wel.” (zie: klimaatfeiten.nl) 

Vergelijk dit eens met het afzinken van het Shell olieplatform De Brentspar in de Noordzee waar Greenpeace indertijd zo een kabaal over gemaakt heeft. Naderhand bleek tot schande van Greenpeace  dat ze het ook nog eens glad mis hadden. Olieplatforms stellen niets voor vergeleken met wat er nu op zee wordt neergezet aan windmolens. Maar daar horen we Greenpeace niet over.

(wordt vervolgd)

DE INDUSTRIALISERING VAN ONS LANDSCHAP

 

Ons toekomstige industriële landschap

Nederland moet op bevel van Minister Wiebes van het gas af terwijl er nog gas genoeg zit in de zeebodem. In plaats van gas moeten we aan de windmolens, een bedrieglijk vriendelijke naam voor windturbines van 125 meter, dat is hoger dan de Domtoren. Waar moeten die allemaal komen?

Op land verzieken die windturbines de weidse horizonten waar ons land al eeuwen lang om bekend staat om nog maar niet te spreken van de overlast die ze geven aan omwonenden en de schade die ze aanrichten onder de vogelstand. Wist je trouwens dat voor een windturbine maar liefst 1400 kubieke meter beton gestort moet worden?

Voor duizend windtorens op zee is dat bijna anderhalf miljoen kubieke meter beton. Er worden ruim tweeduizend turbines voorzien tot 2050. Is dat zeevriendelijk en waar halen we al dat beton vandaan? Zonnepanelen industrialiseren het landschap nog meer dan windturbines. Of ze op zee kunnen liggen, moet nog blijken. Shell legt samen met Eneco een windpark (een beter woord is windfabriek) op zee aan met 69 turbines die genoeg energie zouden leveren voor een miljoen huishoudens. Om de windloze en zonneloze en dus energieloze periodes op te vangen wil Shell energie opslaan op land in een waterstoffabriek met batterijen. 

Er zijn mensen die denken dat zonnepanelen op daken het antwoord op dit probleem is. Elk huis, elk kantoor en elk fabriek zijn eigen elektriciteitscentrale op zonne-energie. Een onrealistisch romantisch idee want als de zon niet genoeg schijnt moet ergens anders stroom vandaan komen. Dus moet er een back-up zijn in de vorm van een energiecentrale die alsnog de benodigde stroom kan leveren. Bovendien moet elk gebouw, elke flat, elk bedrijf aangesloten zijn op die halftijds draaiende centrale. Allemaal extra hoge kosten.

Terwijl we ons landschap vol industrialiseren met windturbines en zonnepanelen en er duizenden woningen te kort zijn, moet er ook nog meer natuur komen.  Hoe moet dat in 's hemelsnaam geregeld worden? Het kan niet anders of ruimte wordt in de nabije toekomst onderwerp van politieke strijd in het dichtst bevolkte land van Europa dat de komende jaren nog dichter bevolkt gaat worden, tenzij Corona roet in de voorspellingen gooit. Eind vorig jaar voorspelde het CBS nog een versnelling van de bevolkingsgroei in Nederland. De komende tien jaar zou het inwonertal met een miljoen toenemen, waarvan 80% door immigratie. Ik hou mijn hart vast voor de toekomst.
 

What do you want to do ?

New mail

WINDINDUSTRIEPARK IN DE POLDERS VAN OSS?

 

Wordt dit polderlandschap binnenkort ontsierd door windmolens of een zonnepanelen park? Foto: 28-05-2017

Het dicht of liever overbevolkte Nederland wordt in rap tempo vol gezet met windmolens en zonneparken. Allemaal om het klimaat te redden. Helaas kan Nederland op wereldschaal bezien weinig redden. Daarvoor is ons land veel te klein in oppervlakte en aantal inwoners. 
"Met ruim 17 miljoen inwoners vormen wij zo’n 0,02% van de wereldbevolking. Nederland komt daarmee op de 66ste plaats. De landen 1 t/m 65 omvatten totaal zo’n 6,5 van de 7,5 miljard aardbewoners. De bovenste 3 zijn China, India en de Verenigde Staten, samen goed voor 3 miljard inwoners. In Shanghai alleen al, wonen meer dan 23 miljoen inwoners. Ruim meer dan onze bescheiden 17,5 miljoen." (zie: Dwingend Advies)

In een brief van de gemeente lees ik dat men gaat verkennen of het mogelijk is om met molenvelden en zonneparken duurzame energie op te wekken in het open poldergebied tussen Oss en den Bosch. Het project krijgt de naam “Duurzame Polder”. Als burgers mogen we meepraten maar of dat zin heeft, weet ik niet. Bestuurders hebben zo hun eigen ideeën over meepraten.

Wat is de stand van zaken rond zonnevelden en windparken in Nederland? Een overzicht van oud ondernemer in zonne-energie Co Wilders. Hij maakt bij zijn berekeningen gebruik van cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek CBS, Stimulering Duurzame Energie SDI en Wikipedia.

In 2017 produceerden zonnepanelen 0,25% van ons totale energie verbruik, let op dus niet alleen het energiegebruik van huishoudens. Volgens Co heb je om 10% van ons energieverbruik te produceren ruwweg 150.000 hectaren nodig ofwel 140.000 voetbalvelden tenzij je alle zonnepanelen op daken kwijt kunt. 140.000 ha. is ruwweg evenveel als het totaal aantal hectaren natuurpark in Nederland. Dat is niet verwonderlijk. Zonnepanelen nemen veel ruimte in en ruimte is in ons dicht bevolkte land schaars en wordt met de bevolkingsgroei alsmaar schaarser. 

De bevolkingsdichtheid van Nederland is afgerond 411 inwoners per vierkante km. Ter vergelijking, de bevolkingsdichtheid van Duitsland is 225 en van Frankrijk 118, dat is slechts een kwart van Nederland! Het dun bevolkte Frankrijk heeft in plaats van windmolen parken  23 (CO2 vrije) kerncentrales.

Indrukwekkend polderlandschap bij de Lithse Ham, een belangrijke recreatieplas waar windmolens en zonnepanelen parken niet thuis horen. Foto: 11-07-2018

Zouden we op het idee komen om onze hele energiebehoefte met zonnepanelen op te wekken dan zou 43% van de Nederlands oppervlakte bedekt moeten worden met zonnepanelen en dan is het nog geen garantie voor voldoende elektriciteit. Immers in de winter heb je vanwege de lage zonnestand nog meer oppervlakte aan zonnepanelen nodig. Het gevolg zal een gevecht om ruimte zijn in ons dicht bevolkte land. Dat gevecht is al in volle gang zoals je in kunt lezen in dit artikel: "Een Groots Plan voor Drijvende Zonneparken verontrust natuurorganisaties."

Brengen windmolens misschien meer soelaas?  In 2017 leverden alle windvelden samen 0,78% van ons totaalverbruik aan energie. Een standaard windmolen van 3 megawatt en 130 meter hoog produceert per jaar 6.5 kWh. Dat lijkt meer dan het is want het rendement van een windmolen is laag. De gemiddelde productiefactor (de verhouding van geleverd vermogen en nominaal vermogen) van een windturbine in Nederland bedroeg over de afgelopen jaren 21 (±30)%. Deze lage productiefactor komt omdat het meestal niet hard genoeg waait om windturbines op volle toeren te laten draaien (Wikipedia, Windenergie). Om de totale elektriciteitsbehoefte van Nederland te dekken zijn daarom naar schatting 130.000 windmolens nodig. Een windmolen heeft ruime een halve hectare aan ruimte nodig. In totaal is dat 65 duizend hectaren aan grond die in beslag genomen gaat worden of de helft van al onze natuurparken.

The New Scientist schrijft het volgende over windmolens. "In juni en juli woei het op de Britse eilanden nauwelijks, zodat er 40% minder windenergie werd opgewekt dan in dezelfde periode daarvoor, en dat terwijl het aantal windmolens was gestegen. Weliswaar valt er aan die onzekerheden op termijn wel iets te doen als er betere beschikbare batterijen komen. Maar ook dan kan hernieuwbare energie wel eens minder voordelig uitpakken dan het lijkt." (New Scientist, januari 2019, Kernenergie, blz. 64)

Windmolens gaan maar 25 jaar mee. Daarna moeten ze ontmanteld worden. In een recent rapport van de Britse overheid stond een schatting van ontmantelingskosten van de 37 al geplaatste en in aanbouw zijnde off-shore windmolenparken in Britse wateren. De prijs voor het verwijderen van de benodigde infrastructuur, zoals betonnen funderingen, werd becijferd op 3,6 miljoen pond. "Met andere woorden energiekostenplaatjes verhullen vaak net zo veel als ze wel laten zien." (New Scientist, januari 2019, blz. 65)

Om een idee te krijgen van het "Grote Windmolen Monster"  heb ik op deze prent van RTV-Noord de Grote Kerk van Oss er bij gezet.

Volgens de informatie va de Gemeente Oss worden de  windmolens nog hoger. "De hoogte van een windmolen wordt uitgedrukt in een ‘tiphoogte’. Dit is de ashoogte van de windmolen, plus de lengte van een wiek. Moderne windmolens hebben een tiphoogte oplopend van 150 tot meer dan 210 meter. (Dat is bijna 4x zo hoog als de Grote Kerk van Oss, die 54 meter hoog is). Daarmee kunnen ze per stuk meer dan 2.100 huishoudens van stroom voorzien." (zie: Gemeente Oss Windenergie)

Om een idee te krijgen over de afmetingen heb ik het WindIndustriepark op deze plattegrond van Oss en omgeving in de verhouding van ongeveer5,5 km bij 4,5 km ingetekend ervan uitgaande dat de windmolen ongeveer 500 meter van elkaar moeten staan en dat Oss en den Bosch min of meer de gelijke hoeveelheid polder afstaan.

De Gemeente Oss heeft de opdracht om 25% van zijn energie  duurzaam op te wekken. Daarvoor "zijn ongeveer 80 windmolens van 2 á 3 Megawatt (MW) nodig. (bron:CE Delft – Oss energieneutraal in 2050)"  Hierboven staat te lezen dat 80 windmolens ongeveer 40 hectaren land nodig hebben, dat betekent een strook van 8 bij 5 km die vol komt te staan met windmolens of wel 80 Grote Kerken van 200 meter of daaromtrent hoog.

Waar kun je in de polder ten westen van Oss zoveel windmolens kwijt? Waar je ze ook zet, 80 van zulke hoogtemonsters zullen onherroepelijk het polderlandschap omtoveren tot een industrieel landschap. Het karakter van een open polderlandschap gaat daarmee definitief verloren. Geen weidse uitzichten meer over een polderlandschap met zijn weiden en wateren met daarboven de typisch Nederlandse luchten. De Grote Kerk als oriëntatiepunt als blikvanger van Oss zal achter deze hoogtemonsters in het niets verdwijnen.

Gezien de steeds schaarser wordende ruimte in Nederland, is het de vraag of het wel verstandig is om landhongerige energie voorzieningen aan te leggen als windindustrieparken. Waarom zouden we onze schaarse ruimte opofferen aan energie voorziening als het anders kan?

Er zijn alternatieven als schone gascentrales en kerncentrales op lange termijn. Bovendien hebben we hoe dan ook  elektriciteitscentrales nodig want een heel land vol zetten met molens en zonnepanelen kan niet. Welnu als we die gascentrales toch nodig hebben, kunnen we ze net zo goed volledig gebruiken. 

Maar er zijn meer nadelen aan windmolens. "Windenergie op land is nog niet rendabel en afhankelijk van subsidie", zo schrijft de gemeente Oss. Subsidie is een ander woord voor belastinggeld. Er gaat dus belastinggeld naar een onrendabele land-vretende voorziening waarvan men hoopt dat die ooit rendabel zal worden. Wanneer, dat is een kwestie van vertrouwen in de techniek van de toekomst. Het kan morgen zijn maar ook nooit.

Andere nadelen zijn volgens de Gemeente:

• Productie van geluid en slagschaduw.
• Risico op ongelijke verdeling van kosten en baten: nadelen voor de brede omgeving, maar (economische) voordelen voor een kleinere groep.
• Veel wettelijke beperkingen, windmolens mogen en kunnen niet overal worden geplaatst.

Het bovenste nadeel treft natuurlijk de direct omwonenden van het Windindustriepark. Het tweede nadeel treft alle belastingbetalers van Oss terwijl er enkelen aan gaan verdienen. Dat windmolens niet overal geplaatst kunnen worden is duidelijk, maar wie geeft de doorslag bij keuze van de plaats en de hoeveelheid? De plaatselijke bestuurders, de provincies, Den Haag of de burger? Tot nu toe is de burger verliezende partij zo blijkt uit berichten van elders.

Natuurlijk zijn er volgens de Gemeente Oss ook voordelen:

• Efficiënte vorm van duurzame energie: weinig molens leveren veel energie op.
• De goedkoopste vorm van duurzame energie in Nederland.
• Economisch interessant, er zijn meerdere initiatiefnemers in de markt.
• Opbrengsten kunnen worden gebruikt om gebieden een brede impuls te geven (social return via een gebiedsfonds)

Het eerste voordeel is maar hoe je het bekijkt. Een windmolen is niet zo rendabel als andere vormen van energievoorziening. Dat komt omdat het op land vaak niet hard genoeg waait of omdat er te weinig wind is, dus moet er altijd een voorziening zijn om de gaten in de energievoorziening op te vangen, tenzij de Ossenaren bereid zijn om als er geen wind is ook geen energie te gebruiken. 

Misschien is windenergie de goedkoopste duurzame energie maar of het een goedkope energie is, is dus maar zeer de vraag. We hebben gezien dat het subsidies nodig heeft. Daarnaast is er de vraag naar andere kosten: de bouw (is de productie van windmolens wel zo "schoon"?), de aanleg van kabels enz.

Zal straks de winterse rust van dit polderlandschap verstoord worden door zoevende 130 meter hoge windmolens? Foto: 23-01-2019

De vraag lijkt gerechtvaardigd of windmolens ruimtelijk, financieel en milieutechnisch verantwoord zijn. Als we dan persé schone energie willen uit overwegingen van behoud van de weinige natuurgebieden die we hebben in dit overbevolkte land moeten we onze elektriciteit misschien wel helemaal van elders laten komen. Energie in EU verband is dat iets om eens over na te denken in plaats van Nederland vol te zetten met windmolens?

Ik wil bijgevolg pleiten voor een geleidelijke energie transitie. Het is helemaal niet nodig dat Nederland in deze transitie als super dicht bevolkt land met een super klein aandeel in de totale wereldenergie haantje de voorste moet spelen. Er is tijd zat om het rustig aan te doen. 

"Elke fysicus kan weten dat een energievoorziening alleen op wind en zon totaal onmogelijk is. Aanbod-gestuurde energie, zoals zon en wind, is niet in staat om in de energiebehoefte van een groeiende wereldbevolking te voorzien. De energieprognoses van het Internationale Energie Agentschap (IEA) geven dat ook aan. De bevolking groeit en de energiebehoefte neemt navenant toe. De bekende voorraden fossiele brandstoffen, gas en kolen, zijn nog voor honderden jaren toereikend. We hebben dus voldoende tijd voor een geleidelijke energietransitie...."
Aldus emeritus-hoogleraar fysische chemie Kees de Lange

In Duitsland moet de politiek al terugkomen op eerdere beleidsvoornemens aangaande de "Energiewende". De reeds gemaakte kosten daar zijn 100 miljard en het einde is nog niet in zicht. (Zie: "Fiasco 'Energiewende'- Lessen voor België en Nederland.)