IS AMSTERDAM NOG TE REDDEN?

 

Caroline van der Plas wil Amsterdam redden. (Foto: Welingelichte Kringen)

Ik lees dat Caroline van der Plas van de BBB Amsterdam wil redden. Een mooi initiatief, maar is die stad nog te redden? Ik heb Amsterdam al jaren geleden opgegeven. Ik beschouw de stad niet meer als mijn hoofdstad. 

De voormalige hoofdstad is in handen gevallen van maanblaffers, leden van de Sociale Ontwaak Partij SOP. Die partij is er op uit om op basis van wetenschappelijke inzichten van de deskundige Doctorandus Zielknijper en de expert Professor Sickbock van de bewoners wetenschappelijk verantwoord levende mensen te maken.

Zij zijn de nieuwe regenten die van bovenaf hun regels, gebaseerd op wetenschappelijk bewezen inzichten, opleggen aan de Amsterdammers. Het gemeentehuis is hun actiecentrum van waaruit de burgers volgens de beginselen van Maanblaffers worden begeleid op hun pad naar het nieuwe heil.

Maanblaffers willen het verleden van hun stad ongedaan maken en uitwissen. Monumenten van zeehelden en ander volk die Nederland als klein land van amper 40.000 vierkante kilometer op de wereldkaart hebben gezet, moeten worden opgeofferd aan de toekomst. De geschiedenis van Amsterdam wordt herschreven.

Amsterdam als het zondige wereldcentrum van misplaatste zeehelden, kapitalistische slavernij en onderdrukkend kolonialisme moet worden gezuiverd en herbouwd. Dan zal Amsterdam een lichtend voorbeeld zijn voor heel Nederland en als het even kan de rest van de wereld. 

Amsterdam wordt een universele, inclusieve kosmopolitische stad zonder afkomst en geschiedenis. Het Amsterdamse volkslied “Geef mij maar Amsterdam” en het weemoedige “Tulpen uit Amsterdam” zullen er niet meer klinken. 

Nee, Amsterdam is niet meer te redden. Als ik Caroline van der Plas was, zou ik daar niet aan beginnen. Ze kan beter naar Antwerpen gaan. In die stad kun je je als Nederlander nog thuis voelen.

13. VOER VOOR POLITICOLOGEN. HET TV INTERVIEW

 

De verhoorkamer van Nieuwsuur met als gast Caroline van der Plas, lijsttrekker BBB, als interviewer journalist aan tafel Jeroen Wollaars en analystisch hulpje Arjan Noorlander rechts voor een scherm.

Als uw trouwe rapporteur van de aankomende verkiezingen van leden voor de Tweede Kamer, hét politieke machtscentrum van het land zoals Pieter Omtzigt bij zowat elk interview placht te benadrukken, volg ik de media met journalistieke argusogen.

Zo komt mijn journalistieke cursus op zolder van de faculteit voor sociale wetenschappen (politieke en communicatie-wetenschap) in Nijmegen nog mooi van pas. We leerden dat we met fatsoen en respect moesten omgaan met onze bronnen. Afspraken per telefoon moesten netjes bevestigd worden per brief, namen met aanhef correct geschreven worden. Er moest een sfeer van vertrouwen zijn tussen journalist en bron.

Kom daar nu nog maar eens om. Veel journalisten gebruiken hun positie (hun invloed en macht) om de geïnterviewde te intimideren en als het even kan in de hoek te zetten waar ze hem of haar willen hebben of nog erger in de val te lokken. Kritische journalistiek is ontaard in een brutaal spel waarin de journalist probeert de geïnterviewde zo klein mogelijk te maken.

Ik zag het van de week weer gebeuren in Nieuwsuur tijdens een interview met Caroline van der Plas, lijsttrekker van BBB, door Jeroen Wollaars en zijn  hulpje Arjan Noorlander. Het begon goed. Wollaars beloofde te interviewen als een nieuwsgierige kiezer die graag antwoord krijgt op zijn vragen. Prima uitgangspunt waar de kijker ook wat aan heeft.

Maar al snel bleek dat Wollaars en Noorlander een format hebben voorbereid om van der Pas met haar stikstofplannen, het onderwerp waarop ze in de Tweede Kamer is gekomen en de Provinciale Staten verkiezingen royaal heeft gewonnen, vast te pinnen. Uitgangspunt van de heren: er komt niks terecht van de belofte de stikstofmest van tafel te vegen.

Van der Plas, zelf tientallen jaren journalist geweest, liet zich niet in de hoek zetten door deze twee onverlaten, er wordt wel degelijk aan een nieuwe natuurwet gewerkt,  dus reageerde Wollaers verbeten en begon zelfs door van der Plas heen te praten. 

Onbeschofter dan dat kun je niet zijn zeker ook omdat van der Plas inhoudelijk reageert. Ze kraamt geen onzin uit of wollige praat maar legt argumenten en feiten op tafel die voor kijker en keer belangrijk zijn om te horen.

Wollaers en hulpje Noorlander hebben daar naar het schijnt lak aan. De tijd dringt, ze moeten door met hun plan. Het gevolg is dat je als kijker niet meer weet waar het over gaat. Een misser van jewelste, want uiteindelijk is het toch de bedoeling dat de kijker kan horen en zien wat voor vlees de kiezer in de kuip heeft. 

Het mag dan tijd zijn voor een nieuwe bestuurderscultuur nog dringender is een nieuwe journalistieke cultuur nodig. Een van fatsoen en respect voor de gast die geïnterviewd wordt. 

9. VOER VOOR POLITICOLOGEN. IS DE FUSIEPARTIJ CDA IN 3 STUKKEN UITEEN GEVALLEN?

 

Een interessante foto uit de pre-CDA tijd. De foto is gemaakt in 1971 tijdens een verkiezingsbijeenkomst van de 3 confessionele partijen in Rotterdam, negen jaar voordat de eigenlijke fusie tussen de drie partijen ARP, CHU en KVP definitief tot stand kwam. Door het dalend aantal stemmen op hun partijen, begonnen  uit politiek machtsbehoud de drie christelijke  partijen elkaar op te zoeken. Links staat  ARP lijsttrekker Biesheuvel, in het midden CHU lijsttrekker Udink en rechts KVP lijsttrekker Veringa. De KVP met lijst 1 was de grootste partij. ARP en CHU volgden op afstand. Het KVP deel heeft zich nu als het ware  afgesplitst van het CDA met twee nieuwe partijen: de BBB en het NSC.

Kan het zijn dat het CDA, een fusiepartij van 3 Christelijke partijen (1980), uiteindelijk toch uiteen is gevallen in drie partijen? Het oorspronkelijke CDA, ooit de grootste volkspartij van Nederland en een geduchte concurrent van de PvdA, ook een volkspartij,  is intussen gereduceerd tot een splinterpartij onder leiding van partijleider Bontenbal. Volgens de peilingen haalt het CDA bij de komende verkiezingen rond de 5 zetels, een resultaat vergelijkbaar met de Christen Unie. 

De eerste afsplitsing van het CDA is de BBB met de volkse partijleider en voormalig CDA stemmer Caroline van der Plas. Het startpunt van de BBB zijn de boeren geweest, een deel van de oorspronkelijke achterban van het CDA die zich sinds de klimaat- en milieu verwikkelingen (stikstofcrisis) in de steek gelaten voelen door hun partij. 

Het CDA heeft blijkbaar zijn antenne verloren voor dit deel van de achterban, veelal trouwe CDA stemmers. Een politieke misser van jewelste die vermoedelijk te maken zal hebben met de verstedelijking en verwetenschappelijking van het CDA bestuur, waardoor bestuur en politici vervreemd zijn van het platteland.

Als ik zo op een afstand kijk naar de BBB en vooral leider Caroline van der Plas dan lijkt die partij in cultuur en opvattingen veel op wat ik de volkse vleugel van de KVP noem, een vleugel die zowel uit boeren als fabrieksarbeiders bestond en de meerderheid van de KVP kiezers vormde. De boeren waren toen georganiseerd in de machtige katholieke boerenbond, de arbeiders in de toen al even machtige katholieke arbeiders bond (400.000 leden).

Met dat laatste deel ben ik opgegroeid en dat is wat ik globaal herken in de BBB, ook al is er natuurlijk veel veranderd. Het is de cultuur van de achterdeur die altijd open staat en waar je welkom bent aan de keukentafel voor koffie en buurpraat en als het te pas komt politiek.

Het is de cultuur van doe maar gewoon dan doe je gek genoeg. Het is de cultuur van iedereen telt mee ook al is dat soms moeilijk. Het is de cultuur van Onze Lieve Heer is niet alleen maar een strenge toezichthouder maar ook je beste vriend.

Het is de cultuur van vergeving en barmhartigheid maar ook van iets regelen en afspreken en van sociale controle. Niet alles wordt gewogen op een goudschaaltje maar je moet wel oppassen als je bij de gemeenschap wil horen. 

Kortom de cultuur van het katholieke platteland waar mijnheer pastoor een grote rol in speelde als het ging om gezin en geestelijk welzijn. Iets wat niet altijd en overal door iedereen werd gewaardeerd.

De tweede afsplitsing en CDA erfgenaam is uiteraard de partij Nieuw Sociaal Contract van voormalig CDA kamerlid Pieter Omtzigt. Net als Caroline van der Plas van katholieke huize. Ook zijn partij herken ik, maar dan als het deftige deel van de voormalige Katholieke Volks Partij KVP.

Het deftige deel van de KVP was ontwikkeld en las de Maasbode en De Tijd. Het volkse deel las de plaatselijke krant of de toen nog landelijke Katholieke Volkskrant, de krant van de katholieke arbeidersbeweging. Het deftige deel van de KVP leverde de lokale, regionale en nationale bestuurders en politici. Het volkse deel volgde die welwillend maar ook met argusogen. Zo lang ze gehoord en gezien werden, was het goed.

Het komt me voor dat het CDA is uiteen gevallen langs de aloude culturele lijnen die sinds de onafhankelijkheid door de Republiek der Nederlanden heen lopen, de dominante protestantse cultuur en de katholieke cultuur, die uiteindelijk dieper zitten dan de zondagse kerkgang. 

Het zou zo maar kunnen dat de katholieke cultuur zijn politieke weg heeft gevonden in BBB en NSC en het restant overblijft voor het CDA. Of dat ook daadwerkelijk te staven valt met cijfers, lijkt mij voer voor politicologen.

8. VOER VOOR POLITICOLOGEN. JOOP TIMMERMANS

PvdA partijleider en voormalig premier (1973-1977) Joop den Uyl gefotografeerd in zijn werkkamer in het PvdA gebouw aan de Nicolaas Witsenkade te Amsterdam. Oktober 1985. (foto: petrus nelissen)

 

In het weekeinde gekeken naar Collegetour een programma van de onvolprezen journalist Twan Huys. Hij kondigde als een echte marktkoopman of spreekstalmeester zijn programma aan als het eerste verkiezingsdebat. Waarom kan hij niet op een normale en rustige toon zijn programma aankondigen. Is het dan toch waar dat hij zijn programma ziet als een circus of kermisattractie (event voor de lager geschoolden)?

De eyeopener in het debat was voor mij het antwoord van Frans Timmermans op de vraag op welke politieke partij hij als achttienjarige gestemd heeft. Hij bekende fier op Joop den Uyl gestemd te hebben. Voor wie het nog niet wist, Joop was indertijd voor veel jongeren de hoop op een nieuwe politiek. Ik begrijp intussen dat op het afgelopen congres van Groen Links en PvdA dezelfde hoop rondwaarde maar dan belichaamt door Frans Timmermans.

Daar had ik tot nu toe langs gekeken. De combinatie GL/PvdA zou je een Joop den Uyl combinatie kunnen noemen met dit verschil dat de randen nu wat roder zijn dan toen. Hoewel, de groep Nieuw Links in de PvdA kun je tot op zekere hoogte vergelijken met Groen Links.

De christelijk radicale PPR is de enige partij uit de Groen Links fusie die deelnam aan het kabinet den Uyl. Voor de andere fusiepartners van Groen Links, de evangelisch radicale EVP, de pacifistisch socialistische PSP en de feministisch communistische CPN was de PvdA toen nog te rechts.

Het kabinet Den Uyl regeerde van 1973 tot 1977. Voor veel jongeren van toen, de opstandige generatie van de jaren zestig die net de consumptiemaatschappij ontdekte en de arbeiders, was den Uyl een soort verlosser. Met zijn kabinet doorbrak hij tot op zekere hoogte de almacht van de confessionele partijen, een doelstelling die nooit helemaal uit het vizier is geraakt bij de PvdA.  

Den Uyl leunde op het verkiezingsprogramma ‘Keerpunt 72’ dat hij samen met PPR en D’66 (toen nog met apostrof) had geschreven. Het meest linkse regeringsprogramma ooit in de Nederlandse politiek en gek genoeg niet mogelijk zonder kabinetsdeelname van de toen nog machtige KVP en de christelijk protestantse ARP, die ondanks haar naam de vooruitgang had omhelsd.

Het kabinet den Uyl was geen coalitieregering. “De betrokken partijen vormden geen coalitie, maar gingen slechts ieder in meerderheid akkoord met de toetreding van bewindslieden tot het kabinet. Alleen PvdA en D'66 zagen het kabinet als een parlementair kabinet, de overige partijen beschouwden het als een extraparlementair kabinet. … Door de losse band in zowel het kabinet als de Tweede Kamer deden zich veelvuldig conflicten en 'bijna-crises' voor. Het kabinet leek niettemin de vier jaar vol te maken, totdat er in maart 1977, twee maanden voor de verkiezingen, alsnog een breuk ontstond over de grondpolitiek.” (zie parlement.com)

Kan het zijn dat Frans Timmermans het kunstje van Joop den Uyl wil herhalen? Dat zou zijn geflirt verklaren tijdens het College Tour debat met Caroline en Pieter. Hij weet nu al dat hij op zijn minst hun twee partijen nodig heeft voor de vorming van een kabinet, een buitenparlementair kabinet dus maar ook weer niet.

Maar of zo een kabinet zijn naam zal krijgen, waag ik te betwijfelen. Het ziet er niet naar uit dat zijn Linkse Combinatie de grootste partij wordt. Wordt Pieter Omtzigt de nieuwe premier? Als het aan Caroline ligt wel, zij bekende zonder omhaal dat ze met Pieter samen wilde regeren. 

6. VOER VOOR POLITICOLOGEN. DE PEILINGEN EN HET TORENTJE

 

Zie 'De laatste peiling van de Stemming"

De verschillende peilingen (de Hond, IPSOS en I&O) zijn van rond de algemene politieke beschouwingen en enige tijd daarna. Ik neem aan dat relatief weinig kiezers naar de politiek beschouwingen kijken behalve dan de stukjes op het achtuur journaal. Daar wordt landelijk de toon gezet samen met de wakkerste krant van Nederland.

De ruzie in de Partij voor de Dieren is intussen volop losgebarsten. Dat heeft ze een zetel gekost, van 7 naar 6, en waarschijnlijk geen winst meer.

Het verbijsterende terugtreden van Esther Ouwehand op het zondag 24 september gehouden partij congres, waar ze met een stalinistische meerderheid tot lijsttrekker werd verkozen, zou de partij wel weer eens een zetel kunnen kosten. Ouwehand had de emoties mee.

De VVD onder Dilan Yezelgöz doet het met tussen 24-27 zetels niet slecht. Natuurlijk, het zijn er en stuk minder dan de VVD nu heeft maar wat wil je na 13 jaar bewind van Rutte? Het zou voor Dilan al heel mooi zijn als VVD de grootste partij blijft, wat niet zeker is.

De Linkse Combinatie heeft een zetel-bandbreedte van maar liefst 21 tot 29.  Dat kan dus nog alle kanten op. Franske T. zal af en toe wel wakker liggen. Komt hij wel of niet in het Torentje?

Volgens de peilingen zweeft de NSC van Pieter Omtzigt tussen de 25 en 27 zetels. De verwachte meer dan 40 zetels zijn uit het zicht verdwenen. Definitief denk ik. Het gevaar loert dat het er nog minder worden door gedoe in en buiten de nieuwe partij. Het en der beginnen er scheuren te komen in de superheld die Pieter is geworden door de zorgtoeslag affaire.

De BBB dan. Die komt uit op tussen de 12 en 14 zetels ook minder dan voorheen maar nog altijd de 5e partij. Dat is niet mis voor een een vrouws-fractie.  

Maar de grote verrassing is en blijft Wilders. Met rond de 17-18 zetels in de peiling is hij wonderlijk stabiel in zijn kiezersaanhang, wordt hij de vierde partij van het land en tevens degene die hoogstwaarschijnlijk een fatsoenlijk centrumrechts kabinet zal blokkeren. Zijn tegenstanders doen er alles aan om hem op de beklaagdenbank van extreem rechts te houden en hij zelf werkt daar dapper aan mee. 

De peilingen laten overduidelijk zien dat Nederland een centrum rechts land is. De drie centrum rechts partijen BBB, NSC en VVD halen rond de 65 zetels, een tekort van 11 zetels voor een meerderheidscoalitie.

Die elf en meer zetels heeft Wilders maar wat zal hij er mee doen en wat kan hij er mee. Wilders is een blokkade voor fatsoenlijk rechts.

Centrum links bestaat daarentegen niet of nauwelijks. Die halen volgens de peilingen samen 41 zetels: Linkse Combinatie + Dieren + SP + D66 geeft ongeveer 45 zetels. CU en CDA erbij geeft maximaal 55 zetels. Dat is 21 zetels te weinig voor Frans T. om kans te maken op het Torentje tenzij.... ja wat?

 

 

5. VOER VOOR POLITICOLOGEN. MAG HET EEN MILJARDJE MEER ZIJN?

 

CDA leider Henri Bontenbal en VVD fractieleider Sophie Hermans doen de kruideniers alle eer aan.

Het theater van de algemene beschouwingen begint met Wilders. Hij mag als eerste zeggen wat hij vindt van de Troonrede. Ik kan maar moeilijk naar hem luisteren en kijken, maar toch. Hij is de meest bedreigde man in Nederland met ook nog eens meer dan een miljoen kiezers. Die kun je niet zo maar negeren.

Hij blijkt niet lankmoediger of milder te zijn geworden over islam en asielzoekers. Ik snap dat. Je zou maar steeds met de dood bedreigd worden door streng gelovige moslims.  Maar toch. Het blijft discriminatie van een minderheid.

Een minderheid die en dat wordt zwaar onderschat in Nederland, in de nabije toekomst voor problemen kan zorgen, zoals elke minderheid. 

Minderheden willen zich op een gegeven moment nu eenmaal politiek en sociaal manifesteren. Bovendien komen minderheden altijd in de knoop te zitten met hun culturele en religieuze identiteit en dat gaat botsen. Wie denkt dat zulks in Nederland wel mee zal vallen, heeft geen besef van geschiedenis.

De ernstige D66er Paternotte wast Wilders flink de oren over Oekraïne. Die wil geen F16 leveren aan Oekraïne omdat hij niet een oorlog ingerommeld wil worden. Een gelegenheidsargument om zijn russofiele neigingen te verbergen en angst voor de oorlog te verspreiden. Zijn geopolitieke kijk wordt vertroebeld door zijn nationalisme.

De montere VVD fractieleider Sophie Hermans wordt pittig aan de tand gevoeld door de nog immer ernstig kijkende D66 fractieleider Paternotte. Hij wil weten wat zij er van vindt dat haar VVD leidster Danil Yesilgöz de deur op een kier heeft gezet voor de PVV?

 Onnodig gekissebis waar de kiezer niks aan heeft. Paternotte lijkt hier wel een replica van Pechtold. Die was ook altijd bezig over en met Wilders. Maar ja, hij moet wat. Zijn partij staat in de peilingen op zwaar verlies.

Good old Lilian Marijnissen herhaalt haar mantra van geld weghalen bij bedrijven met hun grote winsten dan wel bij de rijken, naar keuze van de kijker. Was het maar zo simpel. Het levert haar minder in plaats van meer stemmen op.

De in de peilingen hoog gestegen Pieter Omtzigt vindt dan weer dat Rutte met zijn gevallen regering een kamerbreed aangenomen motie over migratie moet uitvoeren. Rutte is kort. Dat gaat niet lukken. 

Het hele migratiebeleid ligt aan diggelen door de val van het kabinet en stukjes ervan kun je nu niet uitvoeren. De stukken vliegen in het rond in plaats van samen een beleid te vormen.

Caroline van der Plas dient een motie tot verhoging van het minimumloon in. De leden van de Tweede Kamer maken er een lachertje van want niet netjes onderbouwd. 

Wat denkt ze wel, dat hebben ze al lang zelf bedacht en nu komt zij met een motie. Zie je wel dat ze dom is. 

Waarschijnlijk spelen de verkiezingszenuwen hun parten want Caroline is nu nog enig fractielid maar straks na de verkiezingen kan ze zo maar met 15 of meer fractiegenoten terukeren in de kamer.
 

Kamerbreed zie je dat de Tweede Kamer plotseling zelf aan het werk gaat met herverdelen want met herverdelen kom je in de kiezersgunst. Denken ze. 

Ze gedragen zich als kruideniers die aan het uitdelen slaanin hun volle winkel. Denken ze. Hier wordt een onsje meer gehaald, daar een pondje minder totdat er vier miljard uitrolt.

Neerlands democratie op z’n best vinden Klaver en Rutte. Ik ben helemaal niet blij met zo een Tweede Kamer. Ze denken dat ze met geld de samenleving kunnen maken. Hoe dom kun je zijn?
 

4. VOER VOOR POLITICOLOGEN. POLITIEK WANTROUWEN

 

Tot herstel van het vertrouwen van de kiezer in de politiek poseren Frans Timmermans en Henri Bontenbal als eenvoudige handwerklieden die tijdens de schaft een zelf gemaakte boterham eten en uit een meegebracht flesje melk drinken.

 Ik hoorde van de week PvdA/GL leider Frans Timmermans in een reclame spotje van zijn partijcombinatie dat hij goed nieuws had voor de Nederlandse kiezers. Hij gaat het vertrouwen in de politiek bij de kiezers herstellen.

Nu is niks zo moeilijk als herstel van vertrouwen. Bekend is de uitspraak op de beurs dat vertrouwen te paard vertrekt en te voet terugkomt. Een vertrouwensbreuk is nu eenmaal niet gauw herstelt, in ieder geval niet door aan te kondigen dat je het gaat herstellen. Vraag dat maar eens aan een stel dat in scheiding ligt vanwege een affaire.

De vertrouwensbreuk bij de kiezers zou het gevolg zijn van de  affaires als die van de zorgtoeslag, Groningen en het gas, de stikstofboeren, de covid maatregelen enz. Het zou te maken hebben met de oude bestuurscultuur. Als dat zo is dan raakt dat alle partijen ook die niet in de gevallen coalitie zaten.

Maar er is meer. De kiezers wantrouwen politici vanwege hun wollige taalgebruik, hun ongeloofwaardige publieke optreden,  hun niet nagekomen toezeggingen en vooral ook dat ze goed voor zichzelf zorgen. Met de burger gaat het slecht, met de politicus goed.

Politici zijn over het algemeen geen voorbeeld van bescheidenheid, matigheid, nederigheid en zelfs niet van barmhartigheid. Ze zijn met zichzelf bezig en hun carrière. Als het even tegenzit maken ze dat ze wegkomen.

Kiezers gaan op zoek naar partijen en leiders die in ieder geval nog geen wantrouwen hebben opgeroepen. Die partijen beginnen met een schone lei. Bij de aankomende verkiezingen zijn dat de partij Nieuw Sociaal Contract van Pieter Omtzigt en de BBB van Caroline van der Plas.

Pieter Omtzigt van NSC heeft het vertrouwen van veel kiezers vanwege zijn optreden in de Tweede Kamer en zijn vasthoudendheid in de toeslagen affaire. Hij stelt zich bescheiden op en maakt niet de indruk ambities te hebben die boven hemzelf uitreiken.

Caroline van der Plas geniet het vertrouwen van vooral boeren en aanverwante sectoren. Ze heeft zich daarnaast ontpopt als een nuchtere politica die zich niet gek laat maken door Haags gedoe. Ook dat waarderen kiezers.

In de peilingen worden de twee partijen alvast beloont met naar schatting ruim 40 zetels. Dat is ruim een kwart van de Tweede Kamerzetels, een basis om een coalitie te vormen.

De machtspartijen zullen ondertussen moeten werken aan het herstel van vertrouwen. Dat vraagt om te beginnen vertrouwen wekkende leiders.