Posts tonen met het label politiek wantrouwen. Alle posts tonen
Posts tonen met het label politiek wantrouwen. Alle posts tonen

woensdag 1 april 2026

CONSUMENTISME IN PLAATS VAN BURGERSCHAP



Tijdens de laatste gemeenteraadsverkiezingen kende het consumentisme in de politiek geen grenzen meer, niet bij de kiezers, niet bij de politici en niet bij de bestuurders.


Hoe diep het consumentengedrag de politiek is binnengedrongen, blijkt uit de antwoorden van kiezers op de vraag waarom ze gaan stemmen. Jongeren antwoorden dat ze een een woning willen, anderen omdat er een zwembad, een speeltuin of een park.


Iets persé niet-willen is ook een sterk motief om te gaan stemmen. Zo scoorde bij deze gemeenteraadsverkiezingen geen asielopvang in dorp of stad  hoog. Geen windmolens in de polder of elders is ook zo een niet-willen doel om te gaan stemmen.


De voor wat hoort wat mentaliteit wordt dik aangemoedigd door politici en bestuurders die zich graag populair willen maken. Zo zijn in Harlingen, Dantumadeel en Pijnacker-Nootdorp door de gemeente limousines aangeboden aan jongeren om ze naar het stembureau te brengen.


Niks burgerplicht, niks verantwoordelijkheid voor je gemeente, je bestuur en je land. De leegte van het consumentisme heeft politici en bestuurders al net zo in hun greep als de kiezers. 


Nog zo een voorbeeld, de burgemeester van Rotterdam die gaat abseilen van de Euromast gevolgd door notabene onze premier als meer dan 50% gaat stemmen! Meer politieke leeghoofdigheid kun je haast niet voorstellen. Hoezo populistisch?


Politiek is een supermarkt geworden met aan de ene kant de kiezers die het voor het kiezen hebben en aan de andere kant de politici en de bestuurders die hun klanten zoveel mogelijk gratis laten winkelen. Allemaal sigaren uit eigen doos, de belastingpot. 


Politici, bestuurders, media en onderwijs hebben de burger als waardig deelnemer aan maatschappij en samenleving gesloopt en daarvoor in de plaats de consument geschapen. Kiezers worden al lang niet meer aangesproken op hun burgerplicht, hun sociale en politieke verantwoordelijkheid als fundament van de democratie.


Hij wordt voortdurend opgejaagd om als consument nog meer en beter te eisen of het nu gezondheidszorg is, woningen, toeslagen, voorzieningen, openbaar vervoer enz. Aangezien uiteindelijk ondanks de enorme rijkdom de middelen van de staat beperkt zijn, kunnen niet alle wensen en eisen vervuld worden en dan gaan andere mechanismen werken.


Dan raken de kiezers teleurgesteld of vinden dat ze bedrogen worden. Het heet dan dat er niet naar hen geluisterd wordt. Ze vinden dat ze opgelicht, genegeerd of zelfs benadeeld worden door de politiek. 


Eenmaal in die fase aangekomen, steekt de storm op van het grote wantrouwen. De kiezer haakt af. Allerlei deskundigen buigen zich welwillend over dit fenomeen. Er wordt naarstig gezocht naar de oorzaak van dit wantrouwen. 


Ze worden daarbij gesteund door  journalisten die niet doorhebben dat ook zij hun bijdrage leveren door het consumentengedrag van de keizer aan te moedigen.


En als dan nog minder dan de helft van de kiezers de moeite neemt om zijn burgerplicht te vervullen, dan zou de democratie wel eens verloren kunnen gaan. De verkiezingen verliezen dan hun legitimiteit en daarmee de gekozen politici en bestuurders. 



dinsdag 26 september 2023

4. VOER VOOR POLITICOLOGEN. POLITIEK WANTROUWEN

 

Tot herstel van het vertrouwen van de kiezer in de politiek poseren Frans Timmermans en Henri Bontenbal als eenvoudige handwerklieden die tijdens de schaft een zelf gemaakte boterham eten en uit een meegebracht flesje melk drinken.

 Ik hoorde van de week PvdA/GL leider Frans Timmermans in een reclame spotje van zijn partijcombinatie dat hij goed nieuws had voor de Nederlandse kiezers. Hij gaat het vertrouwen in de politiek bij de kiezers herstellen.

Nu is niks zo moeilijk als herstel van vertrouwen. Bekend is de uitspraak op de beurs dat vertrouwen te paard vertrekt en te voet terugkomt. Een vertrouwensbreuk is nu eenmaal niet gauw herstelt, in ieder geval niet door aan te kondigen dat je het gaat herstellen. Vraag dat maar eens aan een stel dat in scheiding ligt vanwege een affaire.

De vertrouwensbreuk bij de kiezers zou het gevolg zijn van de  affaires als die van de zorgtoeslag, Groningen en het gas, de stikstofboeren, de covid maatregelen enz. Het zou te maken hebben met de oude bestuurscultuur. Als dat zo is dan raakt dat alle partijen ook die niet in de gevallen coalitie zaten.

Maar er is meer. De kiezers wantrouwen politici vanwege hun wollige taalgebruik, hun ongeloofwaardige publieke optreden,  hun niet nagekomen toezeggingen en vooral ook dat ze goed voor zichzelf zorgen. Met de burger gaat het slecht, met de politicus goed.

Politici zijn over het algemeen geen voorbeeld van bescheidenheid, matigheid, nederigheid en zelfs niet van barmhartigheid. Ze zijn met zichzelf bezig en hun carrière. Als het even tegenzit maken ze dat ze wegkomen.

Kiezers gaan op zoek naar partijen en leiders die in ieder geval nog geen wantrouwen hebben opgeroepen. Die partijen beginnen met een schone lei. Bij de aankomende verkiezingen zijn dat de partij Nieuw Sociaal Contract van Pieter Omtzigt en de BBB van Caroline van der Plas.

Pieter Omtzigt van NSC heeft het vertrouwen van veel kiezers vanwege zijn optreden in de Tweede Kamer en zijn vasthoudendheid in de toeslagen affaire. Hij stelt zich bescheiden op en maakt niet de indruk ambities te hebben die boven hemzelf uitreiken.

Caroline van der Plas geniet het vertrouwen van vooral boeren en aanverwante sectoren. Ze heeft zich daarnaast ontpopt als een nuchtere politica die zich niet gek laat maken door Haags gedoe. Ook dat waarderen kiezers.

In de peilingen worden de twee partijen alvast beloont met naar schatting ruim 40 zetels. Dat is ruim een kwart van de Tweede Kamerzetels, een basis om een coalitie te vormen.

De machtspartijen zullen ondertussen moeten werken aan het herstel van vertrouwen. Dat vraagt om te beginnen vertrouwen wekkende leiders.


 

woensdag 6 april 2022

48. HET KAN VRIEZEN. HET KAN DOOIEN. KLIMAATBETUTTELING

 

Men is in de media geneigd om het Coronaprotest af te doen als "Wappiegedrag". Ik ben bang dat dit een te eenvoudige verklaring is voor dit brede verschijnsel dat gevoed wordt door wantrouwen tegen den Haag en complottheorieën. Wie het gedrag van mensen bij wet wil reguleren moet beseffen dat niet iedereen daarvan gediend is en door veel mensen wordt beschouwd als een ondermijning van hun persoonlijke verantwoordelijkheid. Het wordt ervaren als een gebrek aan vertrouwen van de overheid in de eigen verantwoordelijkheid van de burger.

Steeds vaker wordt aangedrongen op door de overheid aangestuurd gedrag teneinde de mensen gezond te laten leven. De burgers worden door maatregelen van overheidswege ontmoedigd om niet te roken, minder suikers te eten, minder vet te eten, meer te bewegen enz. Het zijn vooral experts en ervaringsdeskundigen die er bij de overheid op aandringen ons gedrag bij wet te regelen. Onlangs las ik in de Volkskrant een artikel waarin uit naam van de wetenschap opgeroepen wordt tot gezondheidsbetutteling door middel van wetgeving met de overheidsmaatregelen ter bestrijding van de Corona pandemie als voorbeeld.

Dat zulke voorstellen sluipenderwijs het vertrouwen in de politiek onder de burgers ondermijnt beseffen experts en politici ternauwernood. De protesten tegen de regeringsmaatregelen tijdens de Coronacrisis laten echter niks aan de verbeelding over. Daaruit blijkt dat een grote groep mensen het vertrouwen in de politiek heeft verloren en zelfs denkt dat er sprake is van een Haagse samenzwering om hun persoonlijke keuzevrijheid te ondermijnen of af te nemen.  

In het klimaatdebat zien we eenzelfde ontwikkeling naar gedragsregulering om  gedrag van mensen dat schadelijk zou zijn voor klimaat en duurzaamheid dwingend, d.w.z. via wetgeving te reguleren. Vooralsnog is daar geen sprake van en beperkt men zich tot aanmoediging door middel van belastingmaatregelen zoals de gesubsidieerde Tesla, zonnepanelen en isoleren van het huis. Klimaatbetutteling van overheidswege is in de toekomst echter niet ondenkbaar.

De vrees voor klimaatverandering zit bij sommige mensen zo diep dat ze geplaagd worden door schuldgevoelens. Ik las in het Financieel Dagblad dat een zekere Mats Duijndam al bijna twee jaar vegan eet, van het gas af is, geen auto heeft en zelden nieuwe kleding of spullen koopt maar dat hij nu na de beperkingen in Coronatijd verlangt naar verre vliegreizen. Hij twijfelt en vraagt zich af “Doen we dat hele jaar geen vlees eten teniet door tien uur in een vliegtuig te zitten?” 

Het is een nieuw zondebesef dat aangewakkerd kan worden door politiek en milieubeweging. Sommigen spreken in dit geval van een klimaatkerk waar natuurrampen gezien worden als straf voor de begane milieuzonden. Hoe fanatieker een kerk hoe groter de vraag om dwingende voorschriften vanuit de overheid. De klimatologie als beginpunt van een klimaatkerk. Wie had dat kunnen denken?

 

PS. Vleesbetutteling wordt onderzocht door Den Haag.