Posts tonen met het label dvd. Alle posts tonen
Posts tonen met het label dvd. Alle posts tonen

woensdag 24 december 2025

HET CHAGRIJN VAN JESSE KLAVER EN SHEILA SITALSING

 

Volkskrant Columniste Sheila Sitalsing: bescheidenheid siert de mens. 


Het chagrijn van PvdA/Gl leider Jesse Klaver kan ik goed begrijpen. Hij dacht met de fusie GL/PvdA tezamen met voorman Frans Timmermans, een electorale slag te slaan. 


Het verkiezingsresultaat van 20 zetels was evenwel een koude douche. De hoop op een linkse minister-president verdween als sneeuw voor de zon. Timmermans trok zijn conclusie en vertrok. Jesse Klaver mag de klus verder klaren.


Het premierschap mag dan verloren zijn er zit nog een kans op meeregeren in. Het heet dat zijn partij nodig is voor een stabiel kabinet en dat kan blijkbaar niet zonder zijn partij. 


Daarop volgt de tweede schok. Het motorblok van het zogeheten "stabiele midden" - D66 en CDA - kozen voor de VVD en niet voor zijn partij. Daarna volgt de derde schok. VVD leidster Yesilgöz houdt vast aan haar verkiezingsbelofte niet met GL/PvdA in een regering te gaan zitten, tenminste tot nu toe.


Dat is opnieuw slikken voor Klaver die waarschijnlijk hoopt in zijn politieke carrière nog mee te maken dat hij met zijn partij regeringsverantwoordelijkheid draagt of wie weet minister of vice-premier wordt.


Alsof dat allemaal nog niet genoeg is, geeft CDA leider Bontenbal aan eventueel met JA21 te willen regeren. Nu is de ramp voor links compleet. Het chagrijn van Klaver kan niet groter worden.


Klaver chagrijnig, zijn achterban boos en woedend. Yesilgöz die toch al de gebeten hond is op links vanwege het mogelijk maken van het kabinet Schoof met daarin de PVV, krijgt er nu nog steviger van langs. Rotte vis is nog een van de minste scheldwoorden die op X over Yesilgöz rondgaan.


Het bontst maakt mevrouw Sheila Sitalsing het in haar Volkskrant column “Yesilgöz zou het hoofd moeten buigen maar doet alsof ze de koningin van Seba is”.Yesilgöz wordt gemaand tot bescheidenheid en gezegd moet worden dat bescheidenheid de mens siert maar geldt dan ook voor Sitalsing en links?.


“Nog geen anderhalve maand geleden gaf niemand een cent voor haar politieke toekomst, want schril, zichtbare leugens, jij-bakken (meestal in die gekozen), weinig ideologisch interessante gedachten of überhaupt interessante gedachten, veel bluf en Douwe Bob – en kijk haar hier nu triomfantelijk eisen stellen.” (6 december 2025)


Dat is geen toon waarmee je Yesilgöz alsnog te verleiden om links in het kabinet op te nemen. Integendeel, dit soortt emotionele uitbarstingen maken het voor Jetten en Bontenbal nog moeilijker zich straks alsnog te wenden tot GL/PVdA als mogelijke coalitiepartner.


Maar misschien vindt Sitalsing dat haar persoonlijke emoties veel belangrijker dan een nuchtere analyse van waarom GL/PvdA niet is uitgenodigd om deel te nemen aan een coalitie.


dinsdag 15 juli 2025

DRAMATISCHE VERSCHUIVING NAAR RECHTS IN NEDERLAND

 

Dilan Yesilgöz

Als we uitzoomen op de periode 1946 tot 2023 dan is Nederland rechtser geworden. In 1946 behaalde rechts, die toen alleen uit de VVD bestond, slechts 6% van de stemmen bij de Tweede Kamer verkiezingen. De CPN behaalde toen 11% en de 3 christelijke partijen samen 52% van de stemmen.


Bij de laatste verkiezingen in 2023 behaalde rechts, VVD en PVV samen 37% van de stemmen. Dat is maar liefst een verzesvoudiging van 1946. De verklaring is het verlies aan kiezers bij de christelijke partijen met als centrum het CDA en het verlies van de linkse partijen met als centrum de PvdA. 


Zoals eerder opgemerkt zal een fusie PvdA met GL weinig veranderen aan de positie van links. De tot 25 juni bijgewerkte peilingen wijzen voor de combinatie GL/PvdA op een aandeel van 17% van de kiezers, de trend sinds de verkiezingen van 2017. 


Rechts is verdeeld geraakt tussen in hoofdzaak twee partijen, de VVD en de PVV. De laatste partij heeft een sterke leider maar een zwakke structuur. Het is een partij die in feite maar uit een persoon bestaat. Zo lang die voluit kan functioneren zal die partij een hoofdrol op rechts blijven spelen.


Zelfs na de val van het kabinet Schoof, waarvoor alle andere politieke partijen - regeringspartijen én oppositie - de schuld gaven aan Wilders, weet de PVV zijn aandeel van rond 20% van de kiezers te handhaven. 


De moedige poging van VVD partijleider Dilan Yesilgöz om de PVV door middel van regeringsdeelname democratisch in te dammen, is niet geslaagd. Misschien dat de aanstaande verkiezingscampagne daar verandering in kan brengen maar dat wordt moeilijk.


Een andere mogelijkheid om de PVV wind uit de zeilen te nemen, zou de verschuiving van het CDA naar rechts van het midden kunnen zijn. Zo een verschuiving is een moeilijk verhaal omdat het voormalige katholieke zuiden stelselmatig is afgehaakt. Het CDA is daardoor in de loop der jaren een overwegend protestantse partij geworden die nogal eens aarzelt tussen beginselvastheid en macht.


De verkiezingscampagne zal wellicht het meest draaien om de vraag wie van de partijleiders zich het meest kan profileren als toekomstig premier van Nederland; Wilders, Yesilgöz, Timmermans of Bontenbal.


Voor wat het is. Een RTL enquete zet alvast Bontenbal op de eerste plaats als gewenst premier, Yesilgöz op de tweede en Timmermans op de derde plaats.

woensdag 10 juli 2024

"U BENT VOOR MIJ EEN GEWOON MENS"

Links: Frans Timmermans, fractieleider van de combinatie Groen Links/PvdA. Rechts: Esmah Lahlah, lid van de Tweede Kamer voor Groen Links.

 

De debatten over de regeringsverklaring in de Tweede Kamer waren tenen krommend. Veel kamerleden, gelukkig niet allemaal, toonden hun politieke onbenul en ja helaas ook oppositieleider Timmermans. 


De door de oppositie aangejaagde rel rond een domme tweet van minister Agema van de PVV over het hoofddoekje van Groen Links Tweede Kamerlid Esmah Lahlah verleidde premier Schoof tot de historische uitspraak over een lid van de Tweede Kamer “Dat U een hoofddoek om heeft maakt voor mij niets uit. U bent voor mij gewoon een mens”.


Na bijna een hele dag chagrijn over het nieuwe kabinet Schoof is dit  wat Timmermans heeft bereikt. Een mensverklaring van een lid van de Tweede Kamer door premier Schoof.


Dat Timmermans zich zo heeft laten gaan in zijn verontwaardiging over enkele leden van dit kabinet is een tegenvaller voor de Nederlandse politiek. Je verwacht zoiets van een studentikoze Dassen, leider van de Volt fractie of akela Ouwehand van de Dierenpartij maar toch niet van een oud Eurocommissaris als Timmermans? 


Dassen en Ouwehand zitten in de marges van de macht en moeten het hebben van politiek opgeblazen verontwaardiging maar van Timmermans mag meer verwacht worden.


Dat roept vragen op over zijn strategie. Waar wil Timmermans heen?  Was het zijn bedoeling om met morele verontwaardiging over vermeend racisme van twee ministers verdeeldheid te zaaien in de coalitie zodat het kabinet Schoof valt?


Ik vrees dat het tegenovergestelde is gebeurd. De niet inhoudelijk aanval brengt de vier partijen nader tot elkaar.


En stel dat het alsnog lukt. Het kabinet Schoof valt, kan Timmermans dan nog iets met de VVD en NSC? Zullen die zin hebben om met hem een coalitie te vormen na vertoon van zoveel politiek onbenul? 


Nieuwe verkiezingen dan maar? Ook dat zal niet opleveren wat hij wil. Wilders met zijn PVV zit te vast in het zadel bij zijn kiezers om hem daar uit te wippen, zeker niet met verontwaardiging over omvolking en hoofddoekjes. 


Bij de peiling van 1 juli kreeg Wilders 42 zetels. Vijf meer dan hij nu in de Tweede Kamer heeft. De partij van Timmermans blijft al maanden op 25 zetels staan. Zijn polarisatiestrategie over normen en waarden helpt hem geen zetel vooruit.


Geen wonder, kiezers hebben daar politiek niks mee. Zij willen oplossingen voor de problemen zoals migratie, woningbouw en zorg.  Die problemen los je niet op door een paar ministers van de PVV te kijk te zetten als zondaars. 


Timmermans verzin een list want zo wordt het niks.


dinsdag 7 november 2023

11. VOER VOOR POLITICOLOGEN. DE TELOORGANG VAN DE VOLKSPARTIJEN

 


In een van mijn vorige blogs in deze serie heb ik op basis van mijn sociaal-politieke antenne geconcludeerd dat het CDA als fusiepartij van drie Christelijke partijen uiteen is gevallen langs de aloude religieus-culturele breuklijn christelijk protestants en katholiek.


Uit de fusiepartij CDA (de fusie is 40 jaar geleden) zijn sinds kort twee partijen ontstaan met een katholieke-culturele achtergrond. De BBB, die als het ware een opvolger zou kunnen zijn van van het vroeger volkse deel van de KVP en de NSC als opvolger van de deftige KVP. Samen vormden ze de KVP. In dat opzicht was de KVP een wat zo mooi is gaan heten ‘bindende partij’.


Tot zover mijn veronderstelling. Uit de cijfers van  i&o research blijkt dat “lager en middelbaar opgeleiden momenteel een voorkeur hebben voor NSC (20% van de lager- en middelbaar opgeleiden stemt NSC), PVV (17%) en VVD (14%). BBB heeft de gunst van deze kiezer grotendeels verloren. In juni 2023 had een kwart (24%) van deze groep een voorkeur voor BBB, inmiddels is dat nog 9 procent.” (zie: I&O zetelpeiling: grote drie nog altijd niet te onderscheiden)




De conclusie over het stemgedrag van de hoger opgeleiden is dat “GroenLinks-PvdA juist onder die groep goed scoort (27% van de hoger opgeleiden stemt op deze partij). Ook VVD is onder deze groep relatief populair (20%) terwijl NSC 13 procent behaalt. PVV (5%) en BBB (4%) genieten weinig steun onder hoger opgeleiden.


NSC is een partij die heel goed scoort onder de lager- en middelbaar opgeleiden en redelijk scoort onder hoger opgeleiden, respectievelijk  20 en 13%. BBB heeft zich niet als een brede volkspartij kunnen handhaven. Werd de partij nog in juni 2023 gesteund door 24% van de lager- en middelbaar opgeleiden, in oktober is dat gezakt naar rond de 10%. Blijkbaar spreekt de NSC nu deze groep aan. Op basis van deze cijfers kun je NSC een brede volkspartij noemen.


Uit het onderzoek wordt duidelijk dat van de PvdA als volkspartij niks is overgebleven. De nieuwe Linkse Combinatie is populair onder hoger opgeleide kiezers (27% in oktober). De hoogste score van alle partijen! De Linkse Combinatie scoort daarentegen in dezelfde maand slechts rond de 9% onder de middelbaar en lager opgeleiden.


De ondergang van de PvdA als volkspartij is begonnen toen in de jaren zeventig en tachtig als gevolg van een verschuiving in culturele waarden en normen (abortus, seksuele vrijheid, feminisme, vrijmoedig gedrag enz.) de partij populair werd onder de hoger opgeleiden (beursstudenten). Die groep nam uiteindelijk de partij over maar vervreemde daarna de volkse achterban van zich. De samenwerking (fusie?) tussen Groen Links en PvdA bevestigt deze gang van zaken. Of dat een houdbare constructie gaat worden, weten we over 40 jaar.


Tot slot nog een korte analyse van de VVD, ook een volkspartij die opgesplitst is in twee partijen: de VVD van Rutte en de PVV van Wilders. Onder de lager- en middelbaar opgeleiden scoort de PPV met 17% hoger dan de VVD met 14% (oktober 2023). Onder de hoger opgeleiden scoort de VVD 20% en de PVV een magere 5%. 


Het ziet ernaar uit dat de PVV van Wilders een soort volkse afsplitsing is van de VVD. Wilders is ook in zijn manier van spreken een stuk directer en volkser dan Rutte. Sommigen vinden hem zelfs plat en extreem. 


zondag 26 maart 2017

KUNNEN GROENLINKS EN CDA DOOR EEN DEUR?


Mijn eerste stem bracht ik in mijn studententijd uit op de PSP, de pacifistisch socialistische partij. Die partij bestaat niet meer zoals er meer partijen in de loop der jaren verdwenen zijn. Ik noem de Politieke Partij Radicalen PPR en de Evangelische Volkspartij, ooit progressieve afsplitsingen van Christelijke partijen.

In de jaren tachtig werd de CPN, net als die andere partijtjes, een doctorandussen partij. Socialisme en communisme waren toen in bij studenten, vooral bij die van Christelijke huize. Geen wonder want daar waren die materialistische ideeën lang taboe geweest. Studenten van Christelijke huize stortten zich bijna massaal op de socialistische winkel. Het geloof in het goede en de vooruitgang van de mens had voor even een nieuw tehuis gevonden.

Er was geen arbeidersbasis meer voor een socialistische revolutie hoe de linkse studenten georganiseerd in de Studenten Vakbeweging, de Kommunistische Eenheidsbeweging Nederland KEN, de Marxistische Leninistische Studentenbond MLS en al die andere pseudo-Marxistische groepen, ook hun best deden. Sommigen gingen zelfs met hun krantje aan de poorten van de fabrieken staan om de arbeiders te overtuigen van de noodzaak van het socialisme.

De arbeiders waren ondertussen al lang weg bij het socialisme, die zaten bij de sociaal democratische PvdA. Die had de vooruitgang na de Tweede Wereldoorlog pas echt gestalte gegeven met een ouderdomsvoorziening (samen met de Christelijke partijen), betere (huur)woningen, studiebeurzen en leningen, goede scholen voor iedereen, betere gezondheidszorg en betere arbeidsomstandigheden mede dank zij de Christelijke en Sociaaldemocratische vakbeweging. 

De enige overgebleven erfgenaam van dit “harde” socialistische geloof is niet GroenLinks maar de Socialistische Partij. Geïnspireerd door het Maoïsme en geduldig gebouwd op het activisme van de jaren tachtig in de fabrieken van Oss en elders, wist deze partij het vuur van het socialisme een tijd brandend te houden. In Oss, de stad van Unilever en Organon, Unox en Zwanenburg begon bijna de revolutie. Bijna, want uiteindelijk legt het socialisme met zijn doorgevoerde collectivisme het af tegen de tijdgeest van individualisering.

GroenLinks als verzameling van opstandige links progressieve partijtjes uit de jaren zeventig, zoals PPR en EVP maar ook CPN en PSP is sinds zijn oprichting een bredere partij dan de SP. Als een combinatie van links materialisme en christelijk sociaal denken is GL een geducht concurrent van de PvdA die ooit zelf een sterke christelijke vooruitstrevende vleugel had (georganiseerd rond het tijdschrift Tijd & Taak). 

GL leider Jesse Klaver komt uit een Christelijk nest. Je zag het toen hij tijdens een TV debat CDA leider Buma nadrukkelijk uitdaagde de sociaal-christelijke waarden te respecteren. Klaver is vanuit zijn tijd als voorzitter van de CNV jongeren bekend met de sociaal-christelijke leer. Met die achtergrond vult hij de “harde” of materialistische kant van Groen Links aan, een kant die ze bij de SP missen en bij de PvdA is bezweken aan veroudering. 

Maar GL blijft wel een doctorandussen partij. Dat is niet erg want ze kan als zodanig een rol in de Nederlandse politiek spelen. Maar een volkspartij zullen ze nooit worden zoals de PvdA dat ooit was en misschien ook weer wordt (een fusie met GL zou dat misschien mogelijk maken) en het CDA en de VVD nog altijd zijn.

Klaver heeft gelijk door Buma met zijn sociaal-christelijke waarden te confronteren. Het CDA is daarop immers gebouwd. Deze waarden komen voort uit een mensvisie waarin Personaliteit (elk mens is uniek en tegelijk gelijkwaardig), Solidariteit (de mens is een sociaal wezen), Subsidiariteit (elk niveau kent zijn eigen verantwoordelijkheid van individu naar gezin, van gezin naar gemeenschap, van gemeenschap naar maatschappij van maatschappij naar staat enz.) en het Algemeen Welzijn centraal staan.

Aangezien de samenleving altijd in beweging is, moeten deze kernopvattingen telkens opnieuw getoetst worden. Dat doet het CDA dan ook maar wel voorzichtig. Oude schoenen gooi je niet weg voor je nieuwe hebt. Dat betekent dat de partij een ingebouwd conservatisme heeft. Dat is prima, want mensen houden niet van veranderingen, zo lang ze jong zijn, gaat het nog wel maar eenmaal ouder en in zekere mate gevestigd, houden ze het liever bij het oude en gekende.


Zo bezien, zou je kunnen zeggen dat GroenLinks meer de dynamiek organiseert van de sociaal christelijke beginselen en het CDA meer het maatschappelijk behoud ervan. Beide partijen zouden elkaar dus wel kunnen aanvullen. Dat zal niet gemakkelijk zijn want wat voor de een niet snel genoeg gaat, gaat voor de ander veel te vlug. Niettemin zouden deze twee partijen het materialistisch georiënteerde liberale individualisme van D66 en VVD in toom kunnen houden ten bate van gemeenschapszin, solidariteit en respect voor natuur en mens.