Posts tonen met het label aow. Alle posts tonen
Posts tonen met het label aow. Alle posts tonen

vrijdag 11 september 2026

BOOMER

Een schilderij van petrus.

 

Ik lees in FD een verhaal overgenomen uit de Economist over de boomers (geboren na de Tweede Wereldoorlog). Zij zouden het leven van de huidige generatie moeilijk maken omdat ze huizen bezitten die intussen veel waard zijn. Ze hebben het geld in de schoot geworpen gekregen, heet het en tot overmaat van ramp gaan ze ook nog eens lekker vroeg met pensioen. 


Intussen is vastgesteld  dat het allemaal reuze meevalt. "Jongere generatie meestal rijker dan hun voorgangers" zo luidt de aanhef van een bericht van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). 


"Jongere generaties hebben meestal meer koopkracht en een hoger vermogen dan oudere generaties op dezelfde leeftijd hadden. Tot ongeveer 30 jaar hebben de generaties geboren vanaf 1985 (millennials en gen Z) minder vermogen dan hun voorgangers. De generatie geboren tussen 1970 en 1985 heeft op elke leeftijd het vaakst een eigen woning."


De eigen woning is altijd al moeilijk geweest. Waar dat precies aan ligt? Is er teveel planning en regulering of juist te weinig? Is het een inflexibele markt omdat de overheid beperkingen oplegt aan de huren? Wordt er in het algemeen te weinig in woningen geïnvesteerd? Hoe dan ook de deskundigen vechten elkaar al jaren de tent uit en een snelle oplossing lijkt niet mogelijk.


Was het voor ons boomers gemakkelijker? Ik kan me het niet herinneren.  Huurhuizen waren schaars en duur naar verhouding van je loon. Een huis kopen was nog moeilijker in de jaren tachtig van de vorige eeuw met de nu onvoorstelbare hypotheekrente van rond de 11 procent!! Goddank dat er hypotheekrente aftrek was. Zonder dat en een kleine bijdrage van ouders was het onmogelijk geweest om een huis te kopen. 


Ondanks de hypotheekrente aftrek moest je met je gezin zuinig aandoen om de maandelijkse hypotheeklasten te kunnen betalen. Je was blij als de kinderbijslag weer binnenkwam. Konden er wat extra dingen aangeschaft worden.


Het is waar. De generatie boomers kon nog met 65 jaar op pensioen.

Er zijn zelfs vervroegde pensioenregelingen geweest voor de oudere generatie om de jongeren kansen op werk te geven. Toen een mooie regeling om ouderen plaats te laten maken voor jongeren.


Intussen zijn de pensioenregelingen aangepast aan de levensverwachting om ze betaalbaar te houden voor overheid en bedrijfsleven. Overigens blijven nu veel gepensioneerden mits gezond, werken. Ze doen ook heel vaak vrijwilligerswerk. 


De AOW is als een soort minimumregeling overeind gebleven. Het is geen vetpot maar ook niet niks. Met een opgebouwd pensioen er bij is het een prima pensioenvoorziening.  


Elke generatie heeft zo zijn eigen sores. Daarvoor een generatie eerder verantwoordelijk stellen is onzin. Die Soren zijn niet te voorzien ook al denkt men in Nederland vaak van wel. Men meent soms tot 100 jaar vooruit te kunnen plannen. Naast de maakbaarheid van de samenleving is er nu de maakbaarheid van de toekomst. In werkelijkheid loopt het uiteindelijk allemaal anders door onverwachte gebeurtenissen.


Kijk naar de afgelopen decennia. Wie wist dat de Muur van Berlijn zou vallen en de Sovjet Unie instorten, van de Corona epidemie, de bankencrisis, de oorlog in Oekraïne, de klimaat en stikstof hype? 


Beter is om flexibel te zijn en te improviseren als het nodig is. Maar ja, is dat te leren? Nederland is geen Italië of zelfs geen België. Wij houden van zekerheden ook al zijn ze maar schijn.

donderdag 14 november 2013

INDIVIDUALISERING

RUTTE EN SAMSOM DOEN ACROBATISCHE COALITIEOEFENINGEN
(een digitale fotomontage van Petrus)


Mijn vorige blog eindigde met de vraag waar de Nederlandse politiek heen gaat? Naar meer solidarisering of naar meer individualisering? Tot nu toe is dat niet duidelijk. Grofweg kun je zeggen dat VVD en D66 als liberale partijen op zowel economisch als ethisch vlak voor verder gaande individualisering zijn en dat links met PvdA, SP en GL op economisch vlak voor de voortzetting of uitbreiding van de solidarisering zijn maar op ethisch vlak liberaal zijn, dus kiezen voor verdergaande individualisering (individuele verantwoordelijkheid).

Ethisch kunnen PvdA en VVD zich dus wel vinden. Economisch daarentegen zijn ze elkaar tegenpolen. Niks nieuws natuurlijk maar wel verwarrend als er geen duidelijke koers is van zo'n coalitie van tegengestelde maatschappelijk-economische opvattingen Zo wilde de PvdA de zorgpremie gebruiken om te nivelleren. Wonderlijk genoeg was VVD leidsman Rutte daarmee akkoord gegaan. Wonderlijk omdat nivelleren nu eenmaal niks is voor liberalen. De VVD kwam daar dan ook tegen in opstand zodat het hele plan alsnog moest worden afgeblazen.

Het compromis met de PvdA was toen om via het belastingstelsel te nivelleren. In hoeverre dat intussen ook gebeurt, is voor een gewone burger niet te achterhalen zeker niet nu ook D66, de Christen Unie en de SGP een begrotingsakkoord hebben met het kabinet Rutte. Volgens mij weten zelfs Binnenhofwatchers niet meer hoe het zit. Kranten publiceren overzichten maar veel wijzer word je er niet van. Geen wonder dat de burger het vertrouwen in de politiek kwijt raakt.

Nu zag ik gisteren op TV en las ik in de kranten dat de zorgverzekering volgend jaar meer op maat kan worden geleverd waardoor de zorgpremie voor de een lager wordt en voor de ander hoger. Ben je jong en gezond kun je volstaan met een romp-zorgverzekering, zeg maar het minimale, eventueel te combineren met een maximaal eigen risisco. Dat betekent een veel lagere zorgpremie. Ben je daarentegen ouder en nogal eens ziek of heb je veel zorg nodig dan moet je een maximale zorgverzekering met een minimaal eigen risico afsluiten en dus betaal je een hogere premie. Blijkbaar gaan we in de zorgverzekering de kant op van verder gaande individualisering of wat je ook kunt zeggen de-solidarisering of misschien zelfs wel Amerikanisering.

Staatssecretaris Klijnsma stuurt intussen aan op een verdergaande aanscherping van de wetgeving voor sociale uitkeringen. Je zou ook kunnen zeggen verder gaande responsabilisering wat tevens ook weer wijst op individualisering. Je moet als het ware meer verantwoordelijkheid nemen voor je uitkering door vrijwilligers werk te gaan doen (verplicht), beter je best te doen een baan te vinden enz. Uitkeringen zijn dus geen vanzelfsprekend recht meer. Je wordt er persoonlijk op aan gesproken.

Geen wonder dat de SP volgens de kranten spreekt van een ramp. Daar twijfel ik aan. Ik heb ondertussen geleerd dat vrijblijvende financiële hulp organisaties en personen nog afhankelijker van de hulpgever maakt in plaats van zelfstandiger. Dat geldt natuurlijk niet voor elke organisatie en voor elk individu maar over het algemeen leidt hulp zonder verplichtingen niet tot meer actie en creativiteit.

Al met al lijkt het er toch op dat ondanks de grote woorden van de PvdA er meer en meer geïndividualiseerd wordt. Dit kabinet is bezig een einde te maken aan de vanzelfsprekende verzorgingsstaat. In de AOW is de solidariteit nog overeind gebleven maar je kunt je afvragen hoe lang nog? In de ziekenzorg gaat de individualisering verder. De vraag is tot hoe ver? Sociale uitkeringen worden minder vanzelfsprekend, er wordt om individuele inpanningen gevraagd. Ook hier kun je je afvragen tot hoever?

Het zou niet gek zijn als de PvdA en de VVD nu eens in grote lijnen uit de doeken deden tot hoever ze willen gaan met de individualisering of de-solidarisering zodat de burger ook weet wat hem te wachten staat. En ja om die grote lijnen vast te stellen heb je een visie nodig op mens, maatschappij en staat. Dus Rutte en Samsom laat je geestelijke broek eens zakken en vertel ons je visie.  

woensdag 13 november 2013

VERZORGINGSSTAAT



Het schijnt dat de PvdA helemaal niet van de klassieke verzorgingsstaat af wil zoals ons in de Troonrede op de Derde Dinsdag van September werd beloofd door Koning Willem Alexander. Partijvoorzitter Spek, Minister Ploumen en Samsom himself zien dat niet zo zitten. Maar of het dan “Verzorgingsstaat moet blijven” is, is ook niet zeker. Ze houden een slag om de arm. Het gaat namelijk niet om de Verzorgingsstaat an sich. Want dan zou de regering Rutte II per direct moeten vallen en dat kan ook weer niet.

Daarom houdt de PvdA een slag om arm. De verzorgingsstaat blijft maar dan anders. Hoe anders, dat weten ze bij de PvdA nog niet. Net zoals Rutte niet weet hoe het verder moet met de participatiemaatschappij. Maar het klinkt wel leuk voor de achterban. Net zoals het voor de PvdA achterban leuk klinkt dat “de verzorgingsstaat blijft al is het anders”. Dat wordt nog leuk steggelen in het kabinet.

Maar hoe moet die verzorgingsstaat dan anders worden? Daar hebben ze bij de PvdA nog geen begin van een idee van. Kun je de AOW, een bestaanspensioen voor iedere gepensioneerde Nederlander zonder uitzondering, handhaven. De AOW is en blijft nog altijd het fundament waarop de Nederlandse verzorgingsstaat is gebouwd. Zeg maar, de ultieme vorm van onderlinge solidariteit van alle Nederlanders: jong en oud, werkend en niet werkend, rijk en arm. De staat als een vader voor heel zijn volk. We noemen niet voor niks Drees als de grondlegger van de AOW ook wel vadertje Drees.

Maar kan een staat nog een vadertje zijn voor zijn volk als dat volk al lang niet meer alleen bestaat uit vrome nijvere blanke mannen die braaf 8 uren per dag, 5 dagen in de week werken? Het Nederland van de jaren 50 is al lang niet meer het Nederland van nu. En dan slaat ook nog eens de vergrijzing toe waardoor minder mensen de AOW voor meer gepensioneerden moeten verdienen. Dan wordt solidariteit steeds moeilijker. De eerste aanpassingen van langer werken voor dezelfde AOW of minder geld als je eerder stopt met werken, zijn er al. Maar of dat genoeg zal zijn? Misschien op papier wel, dat is geduldig maar of in de praktijk ook iedereen solidair zal blijven zeker als je ook nog wil nivelleren (nivelleren is een feestje, zei Spekman nog maar pas een jaar geleden), is toch maar de vraag.

Nivelleren is een vorm van gedwongen solidariseren. Dat zal werken tot op bepaalde hoogte en dan wordt het niet meer gepikt. Zouden ze bij de PvdA al weten tot op welke hoogte: de helft van je inkomen weg belasten, minder dan de helft of juist meer dan de helft? Wordt het niet tijd dat de PvdA daar zijn licht over laat schijnen? Nu weten we niet tot hoever Spekman wil gaan met het gedwongen solidariseren door Vadertje Staat. Dat maakt de burger onzeker en de PvdA onbetrouwbaar.

Trouwens hoe kun je solidariteit handhaven in een land met als maar verdergaande individualisering, ook op het vlak van de ethiek en de moraal? Waarom zou je solidair zijn als je aan de andere kant steeds meer aangesproken wordt, ook door de politiek, op je individuele verantwoordelijkheid? Daar is D66 sterk in en de PvdA neemt er (nog) niet veel afstand van. Maar je kunt niet aan de ene kant individualiseren en aan de andere kant solidariseren. Zo werkt het niet in de hoofden van mensen en ook niet in de praktijk. De PvdA zal keuzes moeten maken.

Om misverstand te voorkomen. Niet alleen de PvdA moet zich hierop beraden maar ook andere partijen die solidariteit nog altijd als een groot goed hoog in hun vaandel hebben staan. Je kunt geen twee heren dienen die haaks op elkaar staan. Of we aanvaarden solidariteit met als consequentie dat daarmee de individualisering wordt begrensd door een gemeenschappelijke moraal van gedeelde verantwoordelijkheid of we gaan verder op de ingeslagen weg van de individuele verantwoordelijkheid en begrenzen de onderlinge solidariteit. Wat zal het worden? Als de volkspartijen daar nu eens eerlijk antwoord op gaven, zou het vertrouwen van de burger nog wel eens ooit terug kunnen komen. Zo lang er echter aan gemodderd wordt onder het mom van compromis zal het vertrouwen in de politiek alleen nog maar afnemen.

donderdag 14 maart 2013

HET IS ALLEMAAL DE SCHULD VAN DE VAKBOND


De sociale partijen in de Bouw hebben eind maart een akkoord voor de CAO voor de Bouwnijverheid gesloten die loopt van 1 januari t/m 31 december 2012. Op grond van dit akkoord, krijgen de werknemers in de Bouw per 1 augustus 2012 een loonsverhoging van 0,75%.
Loonoverzicht bouwplaatswerknemers
Belangrijkste uitgangspunten bij de lonen voor Bouwplaatswerknemers zijn: 40 uur werken per week, 25 vakantiedagen (waarvan 5 naar Tijdspaarfonds),20 roostervrije dagen (waarvan 10 naar Tijdspaarfonds), 8% vakantietoeslag (naar Tijdspaarfonds),
Loonoverzicht vakvolwassen bouwplaatswerknemers van 22 jaar en ouder
Lonen per 1 augustus 2012(incl. loonsverhoging 0,75%)
Tabel I voor “gewone” volwassen bouwplaatswerknemers:
Functiegroep
Weekloon
  Uurloon
A
496,00
12,40
B
 524,80
13,12
C
 557,60
13,94
D
 596,40
14,91
E
626,00
15,65


De vakbond staat in een kwaad daglicht, vooral bij jongeren. Ze zien het nut er niet van in of nog erger, ze zien de vakbond als een ouderwetse club die alleen maar naar de belangen van ouwe lullen in het oog houdt. Ze zouden jongeren van de toekomst beroven die hen toekomt. Ouderen hebben immers hun toekomst gehad en zouden daarom hun mond moeten houden. Jammer voor hen maar zo is het leven. Zo toch lees ik de column van Rosanne Hertzberger. Voor degenen die NRC Handelsblad niet lezen, Rosanne is columniste van die krant. In haar dagelijks leven is ze “PhD student Molecular Microbiology at UvA/NIZO Food Research” zo lees ik op Linked-in. De column waar ik het over heb, heet “Namens wie spreekt Heerts nou?” (NRC weekeinde van 10 maart 2013).


Rosanne beweert in haar stukje dat “ene Ton Heerts” verwarring zaait want hij wil niet toegeven op de duur van de WW uitkering. Maar schrijft ze, als er teveel ouderen zijn, versoberen we de AOW, als er teveel immigranten zijn dan beperken we de toegang, “maar nu er veel werkloosheid is, mag er niets aan de WW gebeuren? Dat begrijp ik niet.” Dat valt me dus tegen van een PhD student. De AOW wordt niet versoberd omdat er teveel ouderen zijn, maar te weinig jongeren. Vergrijzing heet dat. Oké, je kunt zeggen dat is de schuld van die ouderen zelf, hadden ze maar meer kinderen moeten maken. Daar zit wat in. Maar een vervelende bijkomstiheid is dan weer dat die ouderen hun leven lang premie betaald hebben voor die AOW ervan uitgaande dat de jongeren dat straks ook zouden doen. Konden zij weten dat die jongeren wel andere zorgen aan hun kop hebben dan de zakken spekken van ouderen?

Een promovendus verdient in het eerste jaar ongeveer € 2000 bruto per maand en dat stijgt in het vierde jaar tot ongeveer € 2600. Universitair docenten krijgen een salaris dat varieert van € 2900 tot € 5000 bruto per maand en universitair hoofdocenten een salaris dat varieert van € 3700 tot € 6200 bruto per maand. Voor hoogleraren zijn speciale salarisschalen (16 t/m 18).
Daarna volgen twee paragraafjes waaruit minachting spreekt voor Ton Heerts en de FNV. Ik citeer een stukje om duidelijk te maken dat ik niet overdrijf: “Een half jaar nadat de voorzitter zijn eigen bond als een rokende puinhoop beschrijft, schittert de vakbond aan de onderhandelingstafel als nooit tevoren in zijn onmogelijke conservatisme en onverzettelijkheid.” Van een PhD studente verwacht je meer kennis van en begrip voor de georganiseerde werkende mens die dat mooie land Nederland gedisciplineerd en georganiseerd heeft opgebouwd. In mijn studententijd beseften biologiestudenten dat nog wel, maar ja tijden veranderen. De jongeren van vandaag vinden dat ze niks te maken hebben met het verleden. 

Rosanne komt vervolgens bij de kern van haar betoog want “wie vertegenwoordigt Heerts dan in al die onderhandelingen? Het zijn in ieder geval niet mijn generatiegenoten die vaak het wettelijk maximum van 3 tijdelijke contracten krijgen (..). Het zijn ook niet de ZZP'ers die nooit reclame hoeven te maken voor hun zaak, omdat ze toch maar één klant hebben: hun voormalige werkgever die weigerde nog langer pensioenpremie te betalen. Het zijn ook niet al die mensen die op oproepbasis altijd beschikbaar moeten zijn, maar te weinig uren maken voor een vol inkomen.” Rosanne is lid van de generatie zelfbeklag. Dat is jammer want in plaats van zich te beklagen, had ze lid van de vakbond kunnen worden en daar werken aan betere arbeidsvoorwaarden voor flexwerkers en ZZP'ers. Het mooie is dat de vakbond zelf dat ook allemaal al wil zonder dat Rosanne daarvoor lid van de vakbond is geworden.

Ondertussen is de malaise op de arbeidsmarkt helemaal de schuld van de vakbond: “Die heeft de vaste werknemers zo'n luxe positie gegeven, dat vervolgens niemand meer een vaste werknemer wil.” Nu zullen er vast wel vaste werknemers met een luxe positie zijn zoals bijvoorbeeld professoren en wetenschapelijke medewerkers aan universiteiten, betaald met belastinggeld opgebracht door de gemeenschap. Maar bij de vakbond zitten toch hoofdzakelijk bouwvakkers, metaalbewerkers, vuilnisophalers, politiemensen, schoonmaakpersoneel enz. Om hun positie luxe te noemen, vind ik een gotspe. Mogen die mensen met hun gemiddelde beneden modaal inkomen beschermd worden tegen ontslag en WW uitkeringen op minimumbestaansniveau? Rosanne vindt het allemaal overdreven luxe. Weet je wat ik luxe vind? Een grote mond hebben ten koste van de gemeenschap en de erfenis van een beschaafd en fatsoenlijk land waar niemand armoede hoeft te lijden en een auto kan rijden.

Door met haar beschuldigende vinger naar de vakbeweging te wijzen, draagt R. niks bij aan een oplossing van de hervormingsproblemen die vooral het gevolg zijn van de uitdijende globale markt met zijn lage-loon-landen, zijn goedkope maakindustrie waarin lokale werknemers onder Middeleeuwse omstandigheden worden uitgebuit, de dure energie, de vergrijzing enz. Ze slaat geen acht op de verantwoordelijkheid van de werkgevers, de banken en de financiële wereld en de politiek. Gelukkig doen de vakbonden dat zelf wel door op gediscilineerde wijze te praten en te onderhandelen met alle betrokken partijen. Dat lijkt me beter dan een barbertje moet hangen betoog te houden zoals Rosanne doet. Van een PhD student had ik trouwens meer verwacht maar zoals gezegd, tijden veranderen.

donderdag 12 juli 2012

DE DREESBONUS


Een veelzeggend affiche. Drees vraagt de kiezer om vertrouwen. Kom daar nu eens om. De naam van de partij staat in  hele kleine letters onderaan het affiche. Drees was bekender dan zijn partij.Dat heeft alleen den Uyl hem nagedaan maar niet in de mate zoals Drees.


Hoewel de PvdA tegen de nieuwe AOW wet heeft gestemd, komt de Dreesbonus vermoedelijk niet meer terug. Die generatie lange verkiezingsbonus had de PvdA te danken aan Willem Drees (1886 – 1988), de populairste politicus, misschien wel de populairste ooit, die Nederland heeft gehad. Nadat hij in 1947 als Minister van Sociale Zaken het initiatief tot de Noodwet  Oudervoorziening had genomen, werd hij de volksmond ‘Vadertje Drees’ genoemd en wie toen een ouderdomsuitkering kreeg “trok van Drees”.

Je kunt je afvragen of de PvdA met zijn stem tegen de nieuwe AOW wet in de geest van Drees heeft gehandeld. Ik denk het niet. Drees was een pragmatische sociaal democraat. Dank zij zijn houding “dat niet alles kan en zeker niet alles tegelijk” bouwde Drees na de Tweede Wereldoorlog zonder noemenswaardige politieke conflicten en zonder de beginselen van privé eigendom en vrije markt aan te tasten, de Nederlandse verzorgingsstaat op. De staat waarin elke Nederland gevrijwaard werd van armoede en ziekte, de twee grote volksvijanden ten tijde van het negentiende eeuwse kapitalisme.

Dat is nog steeds zo. Nederlanders leven in een van de rijkste landen van de wereld waar niet alleen voor gezorgd wordt als je ziek of arm bent maar ook als je teveel schulden maakt, je niet mee kunt in het onderwijs, op de een of andere manier gehandicapt bent enz. enz. Maar die rijkdom komt niet vanzelf. Daar moet hoe dan ook voor gewerkt worden en daar zit hem nou net de kneep want dat werken is als gevolg van veranderingen in binnen en buitenland, vergrijzing en globalisering, heel anders geworden.

Dat vraagt om aanpassingen. Dat doet pijn ook al gaat het maar om kleine stappen. Bovendien willen mensen geen veranderingen, zeker niet als ze ouder worden. Verandering brengt maar onrust. De PvdA heeft het niet aangedurfd, bang om nog meer (oudere) kiezers te verliezen. 

zondag 15 januari 2012

HOE LANG MOET IK NOG WERKEN?

Don Raymundo bleef tot aan zijn dood op 90 jarige leeftijd werken in zijn timmerschuurtje.
Hoe lang moet ik nog werken, zo vragen veel mensen zich af. Ik zelf had me voorgenomen tot mijn 65ste te werken bijzondere omstandigheden daar gelaten. Dat lukte me niet. Er werd gereorganiseerd en ik moest tegen wil en dank vertrekken. Ook toen ik bereid was over te schakelen op een parttime baan met een bijbetalingsregeling van de Vlaamse overheid. Dat verwacht je niet van een vakbondswerkgever.

Maar ik mag niet klagen. Integendeel, ik kreeg de kans om kort na mijn brugpensionering verder te werken aan internationale projecten. Natuurlijk niet voltijds maar dat hoeft ook niet. Sinds mijn brugpensioen ben ik aan mijn derde leven begonnen en daar ga ik sinds mijn AOW gewoon mee door.

Ik kan eindelijk ook  aandacht en tijd besteden aan mijn hobby’s die ik als mijn nieuwe baan beschouw. Ik heb daarin dan ook een zekere regelmaat en zelfdiscipline. Ik neem het serieus zonder fanatiek te zijn.  Ik hoef immers geen carrière meer te maken en er ook niet mijn inkomen mee te verdienen. Dat brengt naast de zelfdiscipline een zekere vrijheid met zich mee. Ik kan ontspannen geconcentreerd zijn op wat ik doe. Ik kan je verzekeren dat de arbeidsvreugde daardoor wordt verhoogd.

Portret van Don Raymundo voor zijn timmerschuurtje. Achter hem hangt een foto van zijn geliefde revolutionaire held
Nu zul je denken dat ik gemakkelijk praten heb. Dat is ook zo, maar ik ken toch mensen die net zo makkelijk praat hebben als ik maar er niet in slagen om van hun verworvenheid vrijheid wat te bakken. Ze vallen in een zwart gat van verveling en weten zich geen nieuwe, parttime kansen te scheppen. Ze zijn niet gemotiveerd om wat aan te pakken. Waar het aan ligt? Ik zou het niet weten. In ieder geval verzuurt hun creativiteit in het vat. Hun levensvreugde kan nog slechts met kunstmatige middelen overeind gehouden worden. Geld en vrije tijd is dus niet altijd alles.

Sterker nog de vader van mijn Mexicaanse vriend is tot aan zijn dood op 92 jarige leeftijd blijven werken. Die man heeft wat je noemt zijn hele leven zwaar werk gedaan. Als keuterboer moest hij zelf zijn her en der verspreide stukjes grond omploegen met paard of os, zelf zaaien en oogsten. De maïsoogst zou het enige inkomen van het gezin geweest zijn als hij geen timmerman was geworden.

Hij maakte kastjes, tafels en stoelen voor zijn arme dorpsgenoten. Bepaald geen verfijnde meubeltjes maar stevig en degelijk op het lompe af zodat ze lekker lang mee gaan. Alles met de hand. Toen eind jaren zeventig het dorp eindelijk aangesloten werd op het elektriciteitsnet was zijn eerste aanschaf een elektrische cirkelzaag. Gelukkig konden zijn kinderen na verloop van tijd het leven van hem en zijn vrouw wat verlichten door af en toe financieel bij te springen. Niettemin is hij tot aan zijn dood op het land blijven werken en in zijn timmerschuurtje.

Misschien dat het aan het vak timmerman ligt maar ome Jan, geen oom van mij maar van mijn vader, is ook tot bijna aan zijn dood op tachtigjarige leeftijd blijven timmeren in zijn werkplaats. Als iemand in de familie een huis bouwde dan hielp ome Jan met deuren en ramen maken en als het niet al te ingewikkeld was zelfs een trap. Trouwens veel van mijn bouwvakooms zijn blijven bijklussen. Ze bleven daardoor bij de hand en verdienden op die manier een aanvulling op het pensioen zodat het op vakantie net iets meer kon zijn. Zal dat straks allemaal nog kunnen zonder dat onze kinderen ons wat moeten toestoppen zoals bijvoorbeeld  in Mexico?