INDIVIDUALISERING

RUTTE EN SAMSOM DOEN ACROBATISCHE COALITIEOEFENINGEN
(een digitale fotomontage van Petrus)

Mijn vorige blog eindigde met de vraag waar de Nederlandse politiek heen gaat? Naar meer solidarisering of naar meer individualisering? Tot nu toe is dat niet duidelijk. Grofweg kun je zeggen dat VVD en D66 als liberale partijen op zowel economisch als ethisch vlak voor verder gaande individualisering zijn en dat links met PvdA, SP en GL op economisch vlak voor de voortzetting of uitbreiding van de solidarisering zijn maar op ethisch vlak liberaal zijn, dus kiezen voor verdergaande individualisering (individuele verantwoordelijkheid).

Ethisch kunnen PvdA en VVD zich dus wel vinden. Economisch daarentegen zijn ze elkaar tegenpolen. Niks nieuws natuurlijk maar wel verwarrend als er geen duidelijke koers is van zo'n coalitie van tegengestelde maatschappelijk-economische opvattingen Zo wilde de PvdA de zorgpremie gebruiken om te nivelleren. Wonderlijk genoeg was VVD leidsman Rutte daarmee akkoord gegaan. Wonderlijk omdat nivelleren nu eenmaal niks is voor liberalen. De VVD kwam daar dan ook tegen in opstand zodat het hele plan alsnog moest worden afgeblazen.

Het compromis met de PvdA was toen om via het belastingstelsel te nivelleren. In hoeverre dat intussen ook gebeurt, is voor een gewone burger niet te achterhalen zeker niet nu ook D66, de Christen Unie en de SGP een begrotingsakkoord hebben met het kabinet Rutte. Volgens mij weten zelfs Binnenhofwatchers niet meer hoe het zit. Kranten publiceren overzichten maar veel wijzer word je er niet van. Geen wonder dat de burger het vertrouwen in de politiek kwijt raakt.

Nu zag ik gisteren op TV en las ik in de kranten dat de zorgverzekering volgend jaar meer op maat kan worden geleverd waardoor de zorgpremie voor de een lager wordt en voor de ander hoger. Ben je jong en gezond kun je volstaan met een romp-zorgverzekering, zeg maar het minimale, eventueel te combineren met een maximaal eigen risisco. Dat betekent een veel lagere zorgpremie. Ben je daarentegen ouder en nogal eens ziek of heb je veel zorg nodig dan moet je een maximale zorgverzekering met een minimaal eigen risico afsluiten en dus betaal je een hogere premie. Blijkbaar gaan we in de zorgverzekering de kant op van verder gaande individualisering of wat je ook kunt zeggen de-solidarisering of misschien zelfs wel Amerikanisering.

Staatssecretaris Klijnsma stuurt intussen aan op een verdergaande aanscherping van de wetgeving voor sociale uitkeringen. Je zou ook kunnen zeggen verder gaande responsabilisering wat tevens ook weer wijst op individualisering. Je moet als het ware meer verantwoordelijkheid nemen voor je uitkering door vrijwilligers werk te gaan doen (verplicht), beter je best te doen een baan te vinden enz. Uitkeringen zijn dus geen vanzelfsprekend recht meer. Je wordt er persoonlijk op aan gesproken.

Geen wonder dat de SP volgens de kranten spreekt van een ramp. Daar twijfel ik aan. Ik heb ondertussen geleerd dat vrijblijvende financiële hulp organisaties en personen nog afhankelijker van de hulpgever maakt in plaats van zelfstandiger. Dat geldt natuurlijk niet voor elke organisatie en voor elk individu maar over het algemeen leidt hulp zonder verplichtingen niet tot meer actie en creativiteit.

Al met al lijkt het er toch op dat ondanks de grote woorden van de PvdA er meer en meer geïndividualiseerd wordt. Dit kabinet is bezig een einde te maken aan de vanzelfsprekende verzorgingsstaat. In de AOW is de solidariteit nog overeind gebleven maar je kunt je afvragen hoe lang nog? In de ziekenzorg gaat de individualisering verder. De vraag is tot hoe ver? Sociale uitkeringen worden minder vanzelfsprekend, er wordt om individuele inpanningen gevraagd. Ook hier kun je je afvragen tot hoever?

Het zou niet gek zijn als de PvdA en de VVD nu eens in grote lijnen uit de doeken deden tot hoever ze willen gaan met de individualisering of de-solidarisering zodat de burger ook weet wat hem te wachten staat. En ja om die grote lijnen vast te stellen heb je een visie nodig op mens, maatschappij en staat. Dus Rutte en Samsom laat je geestelijke broek eens zakken en vertel ons je visie.  

NIVELLEREN

Waar gaat de PvdA heen met Diederik S.? Wordt hij een moderne Robin Hoed die van de rijken plukt om aan de armen te geven of gaat hij voor werk, werk en nog eens werk?

Bij mijn weten heeft niemand in het debat over de zorgpremie gesignaleerd dat in Nederland de gezondheidszorg er voor iedereen is of men nu  arm of rijk is en dat daarom deze sector in ons land al genivelleerd is. Dat zulks zelfs niet altijd het geval is in rijke landen weten we van de discussie rond het Medicare voorstel van president Obama.

Waarom de PvdA persé moet nivelleren is mij een raadsel. De inkomensverdeling is in Nederland  behoorlijk vlak dank zij o.a. het progressieve belastingstelsel. Dat de PvdA daarom akkoord kon gaan met het VVD voorstel tot belastingverlagingen in crisistijd, begrijp ik niet. Maar misschien is dat het gevolg van het spelletje kwartetten dat Rutte en Samsom met Bos bedacht hebben? Geef mij een beetje van dit dan krijg jij een beetje van dat in plaats van te zoeken naar compromissen op basis van beginselen.  

Toen een paar jaar geleden bleek dat salarissen in de publieke sector uit de hand liepen, heeft men de Balkenende norm ingevoerd. In de publieke sector zou niemand meer behoren te verdienen dan de premier waarbij men er vanuit is gegaan dat het salaris van een premier in Nederland fatsoenlijk te noemen is in het licht van de inkomensverhoudingen in Nederland.

Mede dank zij de PvdA worden in Nederland bij wet voortdurend inkomensreparaties verricht om de zwakken in de samenleving te beschermen tegen de armoedeval. Dat gebeurt ook op gemeentelijk niveau. Met de schuldencrisis staan een aantal van die voorzieningen onder druk of dreigen te vervallen. De politiek moet daarom bekijken wat daar aan gedaan kan worden maar een grootschalige nivelleringsoperatie via de zorgpremie lijkt me daar niet voor nodig.

Wat ik niet begrijp is dat een partij die het woord Arbeid in zijn vaandel draagt niet veel meer de nadruk legt op de werkloosheidsbestrijding. Groeiende werkloosheid zou wel eens de grootste bedreiging van onze welvaart kunnen worden waardoor meer mensen in precaire omstandigheden komen te leven. Werk is nog altijd het beste antwoord op individuele en collectieve verarming. Werk is ook de beste garantie voor verdeling van inkomen.

Daarom zou de PvdA in plaats van zich druk te maken over nivellering, zich moeten inspannen voor de instandhouding en uitbreiding van de werkgelegenheid in Nederland. En voor het geval mensen toch werkloos worden, dient de PvdA erop toe te zien dat werklozen niet alsnog in de armoedeval terecht komen door te lage WW uitkeringen. Dat laatste dreigt te gebeuren als gevolg van een maatregel waar de PvdA het blijkens het regeerakkoord mee eens is en dat begrijp ik dan ook weer niet van een politieke partij die zich Partij van de Arbeid noemt.

ZORGPREMIE

PvdA voorzitter Hans Spekman vindt dat nivelleren een feest is.

Mocht er nog iemand aan twijfelen dat Nederland een regelzuchtig kruideniersland is tot twee cijfers achter de komma dan weten we het nu zeker dank zij de nivellering via de zorgpremie door het aanstaande kabinet Rutte II. Nivelleren via de zorg, is dat nu wel zo verstandig? Waarom niet, in Nederland wordt alles maar dan ook alles gebruikt om te nivelleren. De arbeidsmarkt, de woningmarkt, het vervoer, het onderwijs en nu dus ook de zorgmarkt.

Je zou denken dat als je wilt nivelleren je dat het beste kunt doen via het belastingstelsel. Dat gebeurt ook. We hebben in Nederland zoals in alle beschaafde landen een progressief belastingstelsel waarin degenen die meer verdienen ook meer betalen. Op die manier betalen de sterkste schouders –in financiële termen dan toch – de grootste financiële lasten.

Als er te weinig wordt genivelleerd kun je dat dus het beste corrigeren met behulp van belastingstarieven. Zo niet in Nederland. Daar wordt alles aan nivellering onderworpen. Tot hoever kun je daarbij gaan? Sommigen zouden het liefst een totale nivellering hebben zodat we straks allemaal in een C&A pak lopen, de Nederlandse variant op het Mao pak, maar over het algemeen beseft men dat met zo’n drastische nivellering uiteindelijk geen mens gediend is.

Moet je wel op andere terreinen dan de belastingen nivelleren? Neem nu de woningmarkt, een markt waarover Den Haag zich sinds de Tweede Wereldoorlog met liefde buigt. Het is de markt waarlangs Nederland dwangmatig in het gareel wordt gehouden daarin gesteund door woningbouwers, cooperaties, architecten en ambtenaren, zozeer zelfs dat de gemiddelde Nederlander al lang niet meer beseft hoezeer hij in een door den Haag geregisseerd keurslijf zit. Maar is daarmee de woningnood in Nederland opgelost? Welnee, het blijft sukkelen van de ene mislukking naar de andere.

In het onderwijs is het al niet anders. Den Haag regelt het van je geboorte tot aan je dood. Overal zijn regels voor en voorzieningen met uitzonderingen zodat toch iedereen mee kan. In beginsel althans, want in de praktijk loopt het toch allemaal anders dan gepland. Scholen zijn onpersoonlijk geworden, docenten en leraren gedemotiveerd en veel leerlingen haken af of kiezen het verkeerde onderwijs. De technische opleidingen blijken zodanig verwaarloosd dat Nederlandse bedrijven straks geen personeel meer kunnen vinden.

Ik vrees dat het met de zorg dezelfde kant op zal gaan. Ook die sector is onderdeel geworden van het Nederlandse spel om de nivellering waardoor alles weer onnodig ingewikkeld gaat worden zodat er straks ook weer van alles mis kan gaan zoals bij de WAO en de AWBZ. Fraudegevoelige regelingen zijn het die uiteindelijk in hun tegendeel verkeren. Maar geen nood in Den Haag pakken ze dat meteen op en regelen er weer wat anders tegenaan. Zo blijven we lekker bezig.