BIJ HERDENKING HOORT VERZOENING

 

Bij de herdenking van doden gevallen tijdens de strijd om onfhankelijkheid van Nederland op 4 mei zijn “verzoening” en het “niet vergeten”  de twee belangrijkste thema’s.

Herdenking brengt verzoening met de dood van geliefden en landgenoten in de strijd voor het vaderland. Het “niet vergeten” is een eerbetoon aan het hoogste offer dat ze voor de vrijheid van hun land gebracht hebben. We herdenken op 4 mei het zoenoffer van hun dood voor onze toekomst in vrijheid.

Alleen door het zoenoffer te herdenken maakt het mogelijk om zonder terughoudendheid de vrijheid in blijdschap en vreugde te vieren op 5 mei.

Dat geldt ook voor voormalige vijanden zoals in 1985 de Franse president Mitterand en de Duitse Bondskanselier Kohl hebben gedaan. Tijdens een herdenking van de doden van hun beider landen Frankrijk en Duitsland bij het Douamont monument bij Verdun, waar de bloedigste veldslagen van de Eerste Wereldoorlog waren, gaven zij ten teken van verzoening elkaar een lange en stevige handdruk.

Hun handdruk is een symbool geworden van de verzoening tussen beide landen na twee wereldoorlogen die aan beide zijden onnoemelijk veel leed en doden hebben gebracht. Die herdenking met verzoening maakte de weg vrij voor een verdergaande samenwerking ten gunste van hun beider volkeren.

Precies dit element van verzoening mis ik in de vriendelijk uitnodiging voor een “inclusieve herdenking” met 2 minuten stilte op de Dam in Amsterdam. 

Een herdenking “van het leed dat de Nederlandse voorvaderen aan andere mensen en landen hebben toegebracht tijdens de koloniale tijd” die niet gepaard gaat met een verzoening tussen de betrokkenen, is onvoldoende om de weg vrij te maken voor een gezamenlijke toekomst.

OPLUCHTING IN EUROPA OF TOCH NIET?

De christenen democratische fractie EVP (blauw) in het Europees parlement wordt veruit de grootste met bijna 200 zetels.  Samen met de sociaal democraten en de liberalen behouden ze een meerderheid van 414 zetels van de in totaal 705 zetels. Partijen rechts van de EVP hebben echter in veel landen gewonnen en zullen dus zeker druk uitoefenen om het Europese beleid rechtser bij te stellen wat ondermeer tot gevolg kan hebben dat klimaatalarmisme wordt bijgesteld tot klimaatrealisme, dat nog meer initiatieven worden genomen om migratie in te dammen en dat Europa meer rekening moet houden met de diversiteit van landen.

Ik kan me voorstellen dat Nederlanders die bang zijn voor rechts opgelucht zijn dat Timmermans in het Europees parlement twee zetels groter (8) is dan Wilders (6). “Het rechtse gevaar” is daarmee toch een beetje ingedamd. Of toch niet? De Schoof coalitie heeft opgeteld 13 zetels, 5 meer dan Timmermans. De Europese verkiezingen bevestigen de uitlag van de Nederlandse verkiezingen. Rechts wint.

In Europa behouden tot algehele opluchting van de gematigden de drie zogeheten middenpartijen in het Europees Parlement hun meerderheid. Tanker Europa blijft op koers ondanks alle rumoer en gedoe aan de flanken en dan vooral de rechterflank natuurlijk. Het ziet er naar uit dat de christendemocraten nog een tikkeltje sterker worden in Europa. 

In Duitsland zien we dat de coalitie van sociaal-democraten en groenen verliest van de christen democraten. De groenen zelfs desastreus. Die hebben hun klimaatplannen te lang tot het uiterste gedreven. Met de christen-democraten zal een iets andere Europese wind gaan waaien vanuit Berlijn nu ze een krachtige wind van de extreem rechtse AfD, die de tweede plaats heeft veroverd, in de rug voelen. 

De AfD is veel Europa kritischer en dat is voor Duitsland nieuw. Tot nu gold de opvatting dat Duitsland na de Tweede Wereldoorlog alleen langs de weg van Europa het vertrouwen van de andere Europese landen kan terugwinnen. Dat idee heeft terrein verloren met de winst van de AfD.  

De Christendemocraten zullen waarschijnlijk onder druk iets naar rechts opschuiven met strengere regulering van migratie en minder knellende klimaat maatregelen. De auto industrie zal meer gehoor krijgen. Mevrouw Europa Ursula von der Leyen zal waarschijnlijk de baas blijven in Brussel.

De Franse president Macron is bezig het veld te ruimen, tenminste ik vrees dat zulks kan gebeuren nu hij naar aanleiding van de uitslag nieuwe verkiezingen heeft uitgeschreven, nog voor de Olympische spelen. De winst van madame Le Pen heeft Macron naar de keel gegrepen. 

Voor veel Fransen is Macron te Europees geweest. Een groot deel van de Fransen is nationalistisch, op het chauvinistische af. De Gaulle heeft dat na de Tweede Wereldoorlog verwoord in zijn “Europa van Staten”. Geen federaal Europa zoals veel idealisten naar Amerikaanse voorbeeld nastreven, maar een confederaal Europa met onafhankelijke, autonome staten. Met Madame Le Pen zal Frankrijk eurokritischer worden, wat nog versterkt wordt als ze erin slaagt de presidentsverkiezingen te winnen.

In België zijn tegelijk nationale en Europese verkiezingen gehouden. In Vlaanderen zal men opgelucht zijn dat het Vlaams Belang niet de grootste is geworden. Jammer voor Wilders die dacht een groot Vlaams bondgenoot te hebben. De peilingen zaten er flink naast. 

Winnaar is de Antwerpse burgemeester Bart de Wever, partijleider van de meer gematigde Vlaams nationalistische volkspartij N-VA. Zijn partij is de grootste in heel Belgie en in Vlaanderen. De Vlaams liberale Open-VLD van de federale premier de Croo heeft dik verloren. Links houdt zich staande, helaas met een extreem-links PvdA.

Een opluchting voor de Wever zal ook het verlies zijn van de Waalse socialisten en de verrassend grote winst voor de liberale MR. Of dat zijn kansen verhoogt om premier van heel België te worden valt nog te bezien. Politiek in België is een zeer ingewikkeld krachtenspel waar je als buitenstaander moeilijk zicht op kunt krijgen.

Italië is en blijft met premier Melonie rechts en redelijk stabiel. Melonie is een pragmatisch bestuurder gebleken. Ze zal zich niet tot Europese avonturen laten verleiden. Ze zou trouwens wel eens een brug kunnen zijn tussen Madame Le Pen en Frau Ursula. Drie dames die in Europa misschien een grote rol gaan spelen.

Polen heeft met deze Europees verkiezingen zijn vertrouwen wekkende koers onder Donald Tusk voortgezet. Dat brengt rust, ook aan het oostfront waar Oekraïne onder Zelenski in een strijd van leven en dood is gewikkeld met Putjinski. 

Dat brengt ons bij de Hongaarse Orban, de nagel in het Europese vlees. Zijn Fidesz partij heeft verloren. De bondgenoot van Putjinski is verzwakt uit de verkiezingen gekomen. Niettemin zal hij als premier en partijleider zijn stempel op Europa blijven drukken maar de dreiging is eraf. Dat is misschien ook geruststellend. 

VERF (CORNELIUS VÖLKERT EN DE VERBAZINGWEKKENDE VERFKUNST IN MUSEUM MORE)

 

Kijk eens hoe dik de Duitse kunstschilder Völker de verf smeert en hoe hij kleuren mengt. Dit is de zijkant van een rok.

De bovenrand van de rok en de onderkant van de bloes. Het is figuratief en abstract tegelijk. Dat geldt ook voor veel van zijn andere schilderijen.

Klein stukje van een  twee stapels boeken. Het is een monumentaal groot schilderij.

Vingers met enkele penseelstreken neergezet.

Op de grens van figuratief en abstractie. De hondenkop is nog net herkenbaar. 

De hondensnuit en het oog zijn nog net herkenbaar. 

Detail van een enorme stapel bladen.

Hart op sterk water.

Monumentaal geschilderde bladeren in groen en herfstkleur.

Bloemblaadje dat drijft op het water.

34. AMERICA LATINA. MILAAN

Groepsfoto gemaakt tijdens het seminar in Milaan. Er waren drie bestuursleden van  "CLAT Caracas". Tweede van links benedenrij buitenland secretaris Henry Molina van de Dominicaanse Republiek. Ook op de benedenrij  5e van links de Mexicaan José Merced Gonzalez, voor CLAT Verbondssecretaris van het Wereld Verbond van Arbeid te Brussel. Op de 4e plaats achterste rij staat de Panamese Vakbondsbestuurder lid van het CLAT bestuur. Uit Nederland zijn aanwezig secretaris Gerrit Pruim, 2e van rechts beneden. Zesde van rechts staand Kees van Kortenhof coördinator van de CLAT werkgroep in Amsterdam. 

Mijn dagelijkse werk aan de Nieuwe Gracht is minder dichterlijk en meer prozaïsch. Op initiatief van ‘Caracas’, waar we de leiding van CLAT in de hoofdstad van Venezuela mee bedoelen, gaan we naar het buitenland om soortgelijke solidariteitsgroepen als de onze op te zetten. 

Het meest voor de hand liggende land is natuurlijk België of liever gezegd Vlaanderen. Een enkele Vlaming, waaronder de ex-priester Erik, brengt een bezoek aan ons kantoor. Hij organiseert vervolgens een bijeenkomst in Turnhout alwaar Gerrit en ik ons best doen om uit te leggen wat er komt kijken om een CLAT Vlaanderen te organiseren.

Het resultaat is de oprichting van een CLAT Vlaanderen. Op 20 april wordt in Turnhout een landelijke bijeenkomst gehouden waarop de statuten besproken worden, de verspreiding van informatie, de organisatie en het verwerven van bekendheid. 

Gerrit en ik zijn ook op een bijeenkomst in Duitsland. Ook daar wordt besloten een solidariteitsgroep met CLAT op te richten. Vanwege de Duitse grondigheid heeft de onderlinge discussie over het hoe en wat nogal wat voeten in de aarde. Praktisch ingesteld als we zijn, doen we de suggestie te beginnen met de oprichting en daarna stap voor stap bezien hoe het verder kan.

De ambities van Caracas reiken nog verder. Er wordt in de zomer van 1974 een seminar georganiseerd in Milaan dat samenvalt met het wereldkampioenschap voetballen in Duitsland. 

Secretaris Gerrit en onze Amsterdamse coördinator Kees en ik worden uitgenodigd om aan een groep Europeanen met in meerderheid Italianen te vertellen hoe onze vereniging is opgezet en georganiseerd. Het belangrijkste daarbij zijn de motivatie en de kunst om aan geld te komen.

Van CLAT zijn drie bestuurders aanwezig. Uiteraard buitenland secretaris Henry Molina uit de Dominicaanse Republiek. De Mexicaan José Merced Gonzalez, namens CLAT is hij Verbondssecretaris van het Wereld Verbond van de Arbeid in Brussel en de voorzitter van een bij CLAT aangesloten Panamese vakcentrale.

Tussen de bedrijven door volgen we het Nederlands elftal tijdens het  wereldkampioenschap. Ik ben geen oranjefan en ook geen echte voetballiefhebber maar het is onmogelijk om te ontsnappen aan het fascinerende totaalvoetbal dat het elftal onder leiding van Johan Cruijff speelt. 

Het is op 3 juli in het jaar 1973 dat we onder het avondeten in het restaurant van het hotel, naar de wedstrijd Brazilië- Nederland kijken. De wedstrijd voldoet aan onze hoogste verwachtingen. Nederland wint met 2 doelpunten, een van Johan Neeskens en een van Johan Cruijf van het onverslaanbaar geachte Brazilië.

Ik laat me zo meeslepen dat ik bij het eerste doelpunt vol enthousiasme opspring zonder op mijn omgeving te letten. Het gevolg is dat mijn tafeltje valt tegen dat van mijn Italiaanse voorbuurman die daardoor een bord spaghetti met ketchup over zijn jas en broek krijgt.

Geschrokken begin ik me te verontschuldigen. Maar dat vindt hij niet nodig. Hij heeft alle begrip voor mijn enthousiasme en zegt lachend dat hij als groot liefhebber van voetbal heel goed snapt hoe belangrijk het is dat Nederland zijn eerste doelpunt tegen Brazilië scoort. Bij het tweede doelpunt ben ik voorzichtiger met mijn enthousiasme.

Vanwege de aanwezigheid van enkele Fransen moet er vertaald worden van Spaans naar Frans en omgekeerd. Ondanks mijn niet zo goede beheersing van het Frans word ik geacht te vertalen. Een van de Spaans sprekende Italianen vertaalt het voor de aanwezige Italianen in het Italiaans. Omgekeerd vertaalt hij vragen en opmerkingen uit het Italiaans naar het Spaans waarna ik het op zijn beurt vertaal naar het Frans.

Het is een tot en met improviseren maar iedereen wil er het beste van maken. Het taalprobleem is voor geen van de deelnemers een reden om af te haken. Voor mij is het soms zo vermoeiend dat ik van de weeromstuit verward raak in de vertalingen zodat ik Frans spreek waar het Spaans moet zijn of Nederlands waar het Frans moet zijn. Internationaal werk is je behelpen en improviseren.

 

ECONOMISCH VERVAL EUROPA?

 

Economie, massaproductie en massaconsumptie drijven op ideeën en creativiteit.

Als ik de Europese Industriebonzen mag geloven en waarom niet, dan is Europa heel hard op weg de mindere te worden van de VS en China. Zij spreken zelfs van industrieel verval en een weggevaagd concurrentievermogen. 

Die ontwikkeling tekent zich al een tijdje af. Denk maar aan de grote en gevreesde mediaplatforms. Ze zijn allemaal in Amerika ontstaan en vervolgens uitgegroeid tot wereldspelers. Europa kan slechts toekijken en proberen ze te controleren. Tekenend is dan weer dat de export van chipsmachinefabrikant ASML aan banden worden gelegd door de VS. Nederland en de EU hebben daar weinig verweer tegen.

Leek het in de vorige decennia nog op dat de EU het antwoord was op de machtsblokken Amerika, China en Rusland, nu ziet het er naar uit dat de magie van de EU is uitgewerkt. De wilde plannen om nog steeds het grote voorbeeld in de wereld te zijn, kunnen daaraan niks veranderen. 

Dat Europa de mindere blijft van Amerika kan men nog billijken maar de vraag is hoeveel minder?  De cijfers zijn verontrustend. “Zo is Europa’s aandeel in de mondiale industrie in de eerste twintig jaar van deze eeuw gedaald van 25% naar 16,3%, waren Europese bedrijven tussen 2014 en 2019 20% minder winstgevend dan Amerikaanse, groeide hun omzet 40% minder hard en investeerden ze 8% minder.” (Europese Industriëlen waarschuwen:’Nog zo’n decennium en we zijn gezien’)

De EU zal met een antwoord moeten komen op deze ontwikkeling. Net als de industriebonzen vraag ik me af of ze daartoe in staat is. De EU is meer gefixeerd op de concurrentiekracht tussen Europese landen in plaats van gericht op de concurrentiekracht van de EU met de wereld.

Ik vraag me af of de EU wel in staat is zo een nieuwe visie op de EU in de wereld te ontwikkelen. In de parlementsleden heb ik weinig vertrouwen. Die zijn vooral bezig met het verbeteren van de wereld, tot stralend voorbeeld voor de rest van de wereld.

Als zo een nieuwe visie ergens vandaan moet komen is het van de Europese Commissie maar dan moeten ze daar volgend jaar meer plaats vrij maken voor mensen met een bedrijfskundige achtergrond, mensen die verstand hebben van productie en concurrentie. Kortom mensen uit de maakindustrie. Of dat gaat gebeuren? Brussel is een logge bureaucratische machine geworden. Dat verander je zo maar niet. 

Of we ook daadwerkelijk de mindere zullen worden van China valt nog te bezien. In de vorige eeuw dacht Rusland  met zijn centraal geleide economie en een communistische dictatuur de VS te kunnen verslaan. Rusland is in menig opzicht een Derde Wereld land gebleven. 

Nog niet zo lang geleden dacht men dat Japan een economisch rijzende wereldmacht zou worden . Nu twee decennia later blijkt dat niet het geval te zijn. Duitsland heeft ondanks de malaise in dat land Japan van de derde plaats verdrongen. Het Duitse BNP is groter dan van Japan.  Het heeft blijkbaar niet de economische sprong kunnen maken van regionale speler naar wereldspeler. 

Kan China dat wel? China is aan het vergrijzen net als Japan en trouwens ook Europa, maar de dictatuur van de communistische partij zou wel eens een obstakel kunnen zijn voor de broodnodige economische flexibiliteit en de vrijheid die nodig is om ideeën en creativiteit om te zetten in industriële productie. 

DE TOT VLUCHTELING GEMAAKTE JODEN

Zo ziet een hedendaagse pogrom eruit aangericht door terroristen van Hamas aan de grens met Gaza op 7 oktober 2023. (ANP Photo/Ohad Zwigenberg)

De Romeinen hebben in het jaar 70 na Christus het Joodse volk definitief tot vluchtelingen gemaakt. De verovering van de Joodse heilige hoofdstad Jeruzalem door de Romeinen in het jaar 70 t/m 73 betekende het einde van de 3000 jaar oude staat Palestina.

Via Syrië zijn ze verspreid geraakt over Noord Afrika, door heel Europa tot diep in Rusland, Azïe en tijdens en na de Tweede Wereldoorlog vooral in Noord Amerika. Tot diep in de negentiende eeuw bleven ze een minderheid die soms wel en soms niet werd geaccepteerd maar hoe dan ook altijd werd gediscrimineerd. Ze kregen zelden of nooit het burgerschap van het land, mogen zich er niet vrijelijk verplaatsen en zijn uitgesloten van overheidsfuncties en beroepen.

Het verging de Joodse vluchteling in de loop der eeuwen slecht. regelmatig werden ze slachtoffer van Pogroms. “Het woord pogrom (Russisch: погром; pogróm van громить: vernietigen, verwoesten) wordt gebruikt voor gewelddadige aanvallen op bepaalde groepen; etnisch, religieus of andere soorten, die vooral worden gekarakteriseerd door de vernietiging van hun omgeving (huizen, bedrijven, religieuze centra). Vaak gaan pogroms vergezeld met fysiek geweld tegen en zelfs moord op een bevolkingsgroep met de bedoeling om die groep te intimideren en zodoende te verdrijven of te dwingen zich te assimileren met de omgeving.”

Een handvol pogroms uit een lange lijst, laat zien hoe het de Joodse vluchtelingen is vergaan. 

“1033: In het islamitische Fez in Marokko vond in 1033 een pogrom plaats met duizenden Joodse doden. In 1276 werden in dezelfde stad opnieuw Joden vermoord. 

1066: De eerste grote pogrom op Europese bodem vond plaats in 1066 in Granada in Andalusië. Moslims moorden toen het grootste deel van de Joodse gemeenschap uit met enkele duizenden doden als gevolg. De Joodse vizier Joseph ibn Naghrela werd gekruisigd en de Joodse wijk verwoest. 

In 1011 was er in Córdoba al een kleinere islamitische pogrom. 

In 1096, bij het begin van de Eerste Kruistocht, werden onder meer de Joodse gemeenten van Mainz en Worms vernietigd. 

1189: Massaoorden op Engelse Joden geïdentificeerd aan de Derde Kruistocht.1291: Pogroms in Bagdad en omstreken, waarbij zeker enkele honderden Joden werden gedood. 

1309: In het Zuid-Limburgse Born wenden 110 Joodse vluchtelingen uit Sittard en Susteren vermoord in een pogrom. De Joden hadden hun toevlucht gezocht in het kasteel omdat ze daar veilig dachten te zijn. Dat bleek niet zo te zijn: de Joden werden vermoord en het kasteel in brand aangestoken. Het was de eerste massamoord op Joden op het huidig Nederlands grondgebied. 

In 1348 en 1349 werden onder meer de Joodse wijken van Brussel, Zutphen, Bazel en Frankfurt am Main vernietigd. Dit was de tijd dat veel West-Europese Joden naar Polen vluchten, waar ze toen welkom waren." (Wikipedia: Pogrom)

Zelfs Marx -van Joodse afkomst - besteedt uitgebreid aandacht aan het Joodse vraagstuk in zijn publicatie “Zur Judenfrage”. Het is een debat met Bruno Bauer die het Joden vraagstuk als een emacipatiekwestie (1845) zag. Waarom, zo vraagt Bauer zich af, zijn Joden geïnteresseerd in hun emancipatie tot Duitse staatsburgers terwijl Duitse staatsburgers net zo min vrij zijn als zij. Het gaat Bauer en aansluitend Marx om de algemene emancipatie van alle mensen, niet alleen van Joden en Duitse staatsburgers maar alle mensen, de hele mensheid.

“Den christliche Staat (Marx bedoelt Duitsland) kann seinem Wesen nach den Juden nicht emanzipieren; aber, setzt Bauer hinzu, der Jude kann seinem Wesen nach nicht emanzipiert werden. Solange der Staat christlich und der Jude jüdisch ist, sind beide ebensowenig fähig, die Emanzipation zu verleihen als zu empfangen.” (Zur Judenfrage in Karl Marx, Die Frühschriften, blz. 172)

Iedereen is gevangen in zijn specifiek vorm van Zijn, de Jood in zijn Jood zijn de Duitse staat in zijn christelijk zijn. Pas als de Joden hun Jood zijn opheffen en de Christelijke staat zijn christelijk zijn opheft, kunnen Joden en christelijke burgers zich daadwerkelijk emanciperen tot mensen. Marx zal uiteindelijk terechtkomen bij de opheffing van religie en staat om de menselijke emancipatie te voltooien. 

Het is een veel gehoorde remedie tegen veel maatschappelijke kwalen. Hef religie op en je bent van de ellende af. Héél idealistisch maar het werkt niet. Marx onderschatte het belang van de cultuur die een samenleving  aaneen smeed: taal, religie, gewoontes, symbolen enz. Bovendien is de mens in wezen een religieus wezen, d.w.z. hij heeft zingeving nodig en religie voorziet in zingeving.

Wat Marx toen niet zag en wij nu wel is dat er nog andere verschillen zijn tussen mensen die kunnen leiden tot het maken van onderscheid tussen mensen zoals bijvoorbeeld de huidskleur. Zo diende tot voor kort in Zuid Afrika de  huidskleur als basis om onderscheid te maken tussen mensen in het maatschappelijk leven en zelfs bij wet tussen blank en zwart. 

Er zijn intussen praktische wegen ontstaan om het staatsburgerschap te verlenen zonder dat men zijn geloof of culturele identiteit opgeeft. De rechtsstaat garandeert individuele vrijheden aan al zijn burgers binnen bepaalde grenzen. Daarbij zijn alle burgers gelijk voor de wet en hebben alle burgers, Jood en niet Jood (blank of zwart) dezelfde vrijheden. Ziedaar de emancipatie van de staat tot een rechtsstaat van vrije burgers.

Maar ook dit is mooier dan het in de praktijk is. De Joden worden ondanks de ontwikkeling van de overwegend christelijke staten tot een burgerlijke rechtsstaat, gediscrimineerd. In het ene land meer dan het andere. De Joden blijven de status van vluchteling houden. Hun burgerschap wordt niet alom geaccepteerd. Ze blijven in de ogen van velen buitenstaanders.

Emancipatie van een minderheid is niet slechts een wettelijke maar meer nog een sociale en politieke aangelegenheid. Hét bewijs dat de rechtsstaat een wankele constructie is als het om bescherming gaat van minderheden zoals bijvoorbeeld Joden, leverde Duitsland aan het begin van de twintigste eeuw. 

Dat begon met de door de Nazi’s georganiseerde Kristallnacht waarbij hun eigen Joodse medeburgers weer tot vluchteling werden gemaakt. Letterlijk, vele Joden zijn toen Duitsland ontvlucht o.a. naar Nederland.

"De Kristallnacht vond plaats in de nacht van 9 op 10 november 1938. In heel Duitsland werden Joden en hun bezittingen aangevallen. Er werden 1400 synagogen in brand gestoken en gesloopt. Ongeveer 7500 winkels en bedrijven van Joden werden vernield. Ook Joodse huizen, scholen, begraafplaatsen en ziekenhuizen moesten het ontgelden. Het werd de brandweer verboden de branden te blussen. Volgens eerste verslagen werden tijdens de Kristallnacht 96 Joden op straat vermoord. Ook in Oostenrijk en Sudetenland werden Joden aangevallen en hun bezittingen vernield. Meer recente onderzoeken stellen het aantal echter op meer dan 400 Joden die tussen 7 en 13 november vermoord of tot zelfmoord gedreven werden. Voegt men hierbij het aantal doden in de concentratiekampen waar direct na 10 november ongeveer 30.000 Joodse jongere en gezonde mannen werden opgesloten, dan komt men bij een getal van meer dan 1400.  Nazipropaganda-minister Joseph Goebbels wordt gezien als het brein achter de Kristallnacht." (Wikipedia: Kristallnacht)

In de daarop volgende Tweede Wereldoorlog vermoordden de Nazi's op industriële schaal zes miljoen Joden, afkomstig uit heel Europa. 

Uitgerekend het beschaafde Duitsland van Bauer en Marx met hun filosofie over de emancipatie van de mens maakte de Joden opnieuw tot vluchtelingen. Ze waren nergens meer veilig. Ze gingen op zoek naar een land dat hun wel veiligheid zou kunnen bieden.

Dat land werd Palestina, het land van hun voorvaderen, een restant van het verslagen Ottomaanse rijk. De pas opgerichte Verenigde Naties wees het land als Mandaatgebied toe aan Engeland. 

Na veel geweld en politiek geharrewar trokken de Engelsen zich terug. Vervolgens stichtten de Joden er met de zegen van de VN hun land Israël gebaseerd op van de beginselen van de democratische rechtsstaat. Beginselen die geen enkel Arabisch buurland kende en bijgevolg meenden dat de Joodse staat er een zou worden zoals zij die zelf hebben en kennen, een staat ingericht volgens joodse wetten en niet naar islamitische wetten. 

Dat was een brug te ver en dus werd Israel vanaf dag een de oorlog verklaard. De Arabische wereld wilde geen door Joden gedomineerde staat in hun omgeving hebben, ook al is het democratische rechtsstaat of juist omdat het een democratische rechtsstaat is.

Met de pogrom van Hamas op 7 oktober in Israel wordt opnieuw een hoogtepunt van Jodenmoord bereikt. Wat wil Hamas? De Joden in zee drijven om er een Islamitische staat te stichten met hulp van de radicale Islamistische staat Iran, een land waar de de democratische rechtsstaat als een product wordt gezien van westerse duivels met de VS voorop?

OORLOGSBULLETIN 52. HET DUITSE VRAAGSTUK

De Russische gewelddadige aanranding van Oekraïne heeft het Duitse vraagstuk opnieuw in het centrum van de Europese en wereldpolitiek geplaatst. Wat is de plaats van economisch en politiek zwaargewicht Duitsland in Europa en de wereld?  Dat is een vraag voor zowel Duitsland als de andere Europese landen. 

Waar gaat Duitsland heen als het gaat om de Europese veiligheid? Wil zij een eigen Ost-politiek blijven volgen op basis van de idee dat met praten en handel Rusland uiteindelijk tot vreedzame coëxistentie kan worden gebracht of wil zij de Europese veiligheid eventueel met geweld afdwingen door Oekraïne volledig te bewapenen?

De sociaal-democraten onder leiding van Scholz zijn daar nog niet uit omdat het antwoord directe gevolgen heeft voor de toekomstige positie van Duitsland. Het pad van de Ost-politik is een bekend pad maar lijkt nu door de Russische oorlog in Oekraïne onbegaan geworden te zijn. Jarenlange Duitse Ost-politiek, met als bijverdienste goedkoop Russisch gas, is gestrand op een oorlog.

Dat vergt een omschakeling in partijcultuur en denken in de SPD die blijkens de reacties op de vraag om Duitse tanks door Oekraïne, niet in een twee drie is gemaakt. Het vraagt ook om nieuw assertief leiderschap van Duitsland en ook dat straalt het land niet uit. Begrijpelijk gezien het Duitse oorlogsverleden maar ruim 70 jaar na de Tweede Wereldoorlog niet meer van deze tijd.

Uit de opstelling van de VS in deze kwestie valt op de maken dat die weigert te aanvaarden dat Duitsland in casu Europa zich schuilhoudt achter de machtige Amerikaanse rug. Europa zal zijn eigen broek moeten ophouden ook en met name als het om de eigen veiligheid gaat. De NAVO is niet langer een paraplu waaronder Europa met Duitsland zich kan schuilhouden. Europa zal zijn eigen paraplu moeten hebben binnen de NAVO.

De tijd dat Duitsland en in zijn kielzog Europa zijn welvaart kon bouwen op goedkoop Russisch gas, goedkope Chinese arbeid en Amerikaanse veiligheidsgaranties lijkt voorbij.

OORLOGSBULLETIN 39. KOUDE OORLOG

 

petrus nelissen, "Als de Bom valt", een fotocollage

De oorlog in Oekraïne is een restant van de Koude Oorlog. De heersende gedacht was dat met de val van de Berlijnse muur in 1989 en het uiteen vallen van de Sovjet Unie daarna de Koude Oorlog was afgelopen. 

Er was zoveel optimisme over de overwinning van de liberale democratie dat de idee post vatte dat het rijk der vrijheid was aangebroken, aldus het veel bekritiseerde boek “Het einde van de geschiedenis” van Fukuyama. 

De oorlog in Oekraïne laat op dramatische wijze zien dat het einde van de Koude Oorlog en het uiteenvallen van de Sovjet Unie in Rusland nog lang niet verteerd is. 

Rusland begon geen diepgaand zelfonderzoek zoals Duitsland na de Tweede Wereldoorlog. Met het vertrek van Jeltsin stagneerde de ontwikkeling naar een open, transparante democratie.

Met Putjinski keerde het heimwee naar de Sovjet Unie en het Groot Russische rijk met volle kracht terug in de Russische politiek. Onder leiding van Putjinski sloot het land zich op Stalinistische wijze op in zijn eigen gelijk nu niet gesteund door een communistische doctrine zoals tijdens Stalin maar door een conservatief wereldbeeld gevoed door de Russisch Orthodoxe kerk. 

Putjinski legt zijn volk het eigen gelijk op langs de weg van patriotisme. Er mag niet getwijfeld worden aan moedertje Rusland, zelfs niet aan Stalin die er met zijn moord op miljoenen Russen een grote puinhoop van had gemaakt. De nieuwe Tsaar wil dat Stalin’s misdaden met de mantel van het patriotisme bedektworden.

Maar hij gaat verder. Net als Hitler indertijd het verlies van het Duitse keizerrijk in de Eerste Wereldoorlog wilde herstellen door een nog groter rijk te veroveren, wil Putjinski de macht van Rusland herstellen door Oekraïne (en wie weet wat nog meer?) met geweld aan Rusland toe te voegen. Ultra nationalisten hebben het over Novo-Russia.

Die droom dreigt nu op het slagveld in zijn tegendeel te verkeren. In plaats van herstel van het Grote Rijk zou het wel eens een grote vernedering kunnen worden voor hem en Rusland. Een vernedering die zijn eigen volk hem blijkbaar niet wil besparen nu zoveel mannen op de vlucht zijn geslagen voor de gedeeltelijke mobilisatie. Zij stemmen massaal met hun voeten tegen de oorlog. 

Putjinski heeft daardoor niet alleen maar meer met buitenlandse vijanden te maken maar ook met binnenlandse tegenstand. Hij zit zwaar in de puree. De vraag is nu wat gaat hij doen. Als hij zich gedraagt zoals hij zich tot nu heeft gedragen, namelijk als een Veroveraar dan moeten we het ergste voorbereid zijn. 

Of dat ergste in de vorm van een nucleaire confrontatie is, weten we niet. In de Koude Oorlog is dat niet gebeurd ondanks dat het als dreiging boven de wereldpolitiek hing. Misschien komt het dus nu ook niet zo ver maar de dreiging ervan kan net als tijdens de Koude Oorlog nog lang boven ons blijven hangen.