dinsdag 12 mei 2026

HET SCHRALE MENSBEELD VAN PROGRESSIEF NEDERLAND

 

Werknemers in een staalfabriekje in Mexico-stad 1979.

De Partij van de Arbeid is niet meer. Met het verdwijnen van de Partij van de Arbeid door een fusie met Groen Links tot Progressief Nederland is de enige partij die het woord “Arbeid” in zijn naam had staan uit de Nederlandse politiek verdwenen.


In het partijprogramma van Progressief Nederland komt het woord arbeid niet voor. In plaats daarvan staan de woorden 'werken', 'werkende mens' (de arbeider) en 'werk hebben' en daar gaat het volgens Pro niet goed mee. “Teveel mensen werken hard en doen hun best, zonder dat ze daar een eerlijk inkomen of zeker bestaan voor terug krijgen. De dagelijkse kosten stijgen, terwijl aandeelhouders de winst opstrijken.”


Om te beginnen, dit is geen eerlijke voorstelling van zaken. Werkende Nederlanders nemen deel aan pensioenfondsen. Pensioenfondsen zijn aandeelhouders in Nederlandse en buitenlandse bedrijven. Ze bouwen met de winsten (dividenden en koerswinsten) van die bedrijven pensioenen op voor de werkende mensen van Nederland. Pensioenen investeren in de toekomst van werkende mensen.


Het is ook niet eerlijk om niet te vermelden dat bedrijven niet alleen inkomen genereren voor hun werknemers (hun dagelijks brood), maar hun winsten meestal investeren in nieuwe activiteiten. Het is ook niet eerlijk om het zo te stellen als je weet dat bedrijven de grootste belastingbetalers zijn. 


Maar dit alles is bijzaak. Belangrijker is dat voor Progressief Nederland arbeid op zijn smalst wordt gedefinieerd, namelijk als een manier om inkomen te verwerven. Meer inkomen betekent op zijn beurt vooruitgang. Vooruitgang is dus meer loon. Dat is wel eens anders geweest in de Partij van de Arbeid.


De PvdA had een veel bredere visie op arbeid en vooruitgang. Door arbeid verwerkelijkt de mens zich in de wereld, in de samenleving en de maatschappij. Met arbeid verhoudt de mens zich tot de wereld (hij werkt aan de wereld) en tot de medemens. Arbeid is wezenlijk sociaal. Arbeid maakt de mens tot wat hij is. Arbeid is een vorm van menswording.


Dit ideaal van menswording wordt door de kapitalistische samenleving ondermijnt door de arbeider te reduceren tot zijn product arbeid, arbeid die geleverd tegen betaling van een loon. Door de arbeider te reduceren tot zijn koopwaar arbeid wordt arbeid een obstakel tot zelfverwerkelijking van de mens. Dat is nu precies waar Karl Marx zich tegen verzet. 


In het programma van Progressief Nederland gaat men met deze kapitalistische visie mee. Arbeid als koopwaar. Van de oorspronkelijke visie op arbeid is niks meer over. Daarmee heeft PRO Nederland de idee van sociale en geestelijke emancipatiebeweging te zijn, de menswording van de arbeider mogelijk te maken verlaten. PRO Nederland is een inkomenspartij geworden. 


Progressief Nederland sluit daarmee naadloos aan bij de consumptiemaatschappij. Menswording is consument zijn. De consumptie moet wel eerlijk verdeeld worden en zeker zijn. Het mensbeeld van Progressief Nederland is een schraal mensbeeld.

maandag 11 mei 2026

TWEE LIJNEN MET RODE CIRKEL

 

petrus, 'Twee Lijnen met Rode Cirkel", acryl en olieverf op mdf paneel, 80x80 cm
Te Koop

vrijdag 8 mei 2026

87. MEXICAANSE VERTELLINGEN. TEQUILA

 

San José, Costa Rica 1979

Julia sluit zich van hem af. Ze wordt bevangen door smetvrees. Is dat een reactie op de zwangerschap of op de dronkenschap van haar man? Ze weet het niet en de arts ook niet. Het wordt zo erg dat ze handschoenen in bed draagt en uiteindelijk Diego niet meer in haar bed wil, ook niet als hij nuchter is.


Juist nu ze net een kind van hun beiden verwachten, lijkt het einde van hun liefde nabij. Diego is ten einde raad. Hij had zo gehoopt dat na zijn mislukte avontuur als revolutionair, zijn liefde voor Julia en de schilderkunst alsnog verlossing zouden brengen. Zijn leven zin zouden geven.


Nu moet hij vaststellen dat het mislukt is. De schilderkunst levert te weinig op om van te leven en zijn liefde voor Julia loopt vast op haar teveel aan ambities of zijn gebrek aan ambities. Het is maar hoe je het bekijkt. Is er nog iets om voor te leven? Hij ziet zijn toekomst nog slechts als een zwart gat.


Tequila brengt redding in de avond. Zijn hoofd wordt er lichter van, zijn ziel minder bedrukt en zijn lijf voelt alsof er nog liefde en geluk in zit. Wie had gedacht dat zoveel geluk in zo een klein glaasje heldere doorzichtige drank kan zitten? Het is bronwater dat leven schenkt.


Maar niet langer dan voor de avond. De volgende dag begint het weer van voren af aan. Dan moet het zwarte gat van de toekomst opnieuw gedempt worden met tequila. Het is een dwingend medicijn geworden waarmee hij elke avond zijn zielesmart, de pijn van zijn verloren leven wegspoelt.


Gelukkig weet hij zich overdag, zij het met veel moeite overeind te houden. Wat helpt is zijn bezoek rond het middaguur aan een armoedige eettent om de hoek. Daar wordt hij elke dag opnieuw bediend door dezelfde vrouw, Maria-Carmen heet ze. 


Tot zijn verbazing komt zijn ziel zodra hij haar ziet tot rust. Het is alsof alles in de wereld weer even op zijn plaats valt. Ze bekijkt hem met een blik die hij vergeten was, een zekere warmte maar vooral ook rust zonder berusting. Ze herinnert hem aan de liefde die hij ooit voor Frida had en daarna voor Julia. 


Ze zegt hem dat hij goed moet opletten op wat hij eet. Goed en gezond eten, is goed voor lichaam en geest. Die bezorgdheid van haar verrast hem opnieuw. Ook dat is lang geleden. Hij vraagt zich af wat hij moet doen? 


Een gesprek aanknopen maar waarom zou ze met hem praten? Hij is nog minder waard dan het stof waar ze op loopt of het vuil dat ze van de tafeltjes poetst. Hij is niks en nul. Dat ze zich druk maakt over zijn eten, is haar werk.


Tegelijk dringt bij Diego pas goed het besef door dat zijn liefde is vastgelopen en dat daar waar de liefde vastloopt, ook het leven strandt en tequila niet de oplossing is. Gek genoeg ziet hij bijna gelijktijding, het universum staat even stil, in haar ogen de kans op liefde en dat daar waar liefde weer mogelijk is, het leven zin kan krijgen.


donderdag 7 mei 2026

FREAKSHOW IN MAASTRICHT

 

De fototentoonstelling van Ellen Unwerth begint met een versie van de befaamde rode loper waarop filmsterren, modellen en andere showvolk paraderen voor het publiek

Ik ben zo brutaal geweest om mijn eigen fotoserie te maken van de foto’s van mode- en kunstfotograaf Ellen Unwerth te zien zijn op de expositie “My Circus” in het ‘Fotomuseum aan het Vrijthof’ te Maastricht. Wie meer wil weten over die expositie verwijs ik naar de website van het Fotomuseum. 


















woensdag 6 mei 2026

REIZEN DOOR DE RUIMTE EN HET TEKORT AAN TIJD.

Man op de Maan met oude achtergrond de Aarde. De Apollo 11 missie bracht op 20 juli 1969 de twee Amerikanen Neil Armstrong en Buzz Aldrin op de Maan. Sindsdien zijn er nog 10 mannen opde Maan geweest. Sinds de Maanlandingen en andere ruimtereizen wordt de Aarde kwetsbaar genoemd, terwijl hij toch al naar schatting 4,5 miljard bestaat.  


Wanneer zijn mensen op de gedachte te komen de ruimte in te willen? Misschien is het verlangen wel zo oud als de mensheid. De val van Icarus uit de Griekse mythologie is een voorbeeld uit de oudheid. Icarus weet niet van ophouden en vliegt met zijn met was ingesmeerde vleugels steeds dichter naar de zon. De was smelt en Icarus maakt een dodelijke val op aarde. Een duidelijke waarschuwing. Wie te hoog vliegt, komt ten val. Zal het ons ook zo vergaan?


Eeuwen later (1500) maakte de Italiaanse uitvinder Da Vinci aantekeningen over hoe een mens zou kunnen vliegen zoals de vogels. Hij bedacht een luchtschroef, een soort helicopter, hoe vleugels gemaakt zouden kunnen worden en zelfs een parachute.


Ruim 350 jaar later eeuw fantaseerde de schrijver Jules Verne over een reis naar de maan in zijn boek “Van de aarde naar de maan”(1865) Maar voorlopig bleef het bij fantasie. De eerste vlucht met een vliegmachine met verbrandingsmotor van de gebroeders Wright in 1903 bracht de droom om de ruimte te veroveren een stap dichterbij.


In die tijd begon men ook te fantaseren over reizen door de tijd. In 1881 verscheen het boek “The Clock went Backward” van de Amerikaanse schrijver Edward Page Mitchell. De tijdmachine als middel om door tijd en ruimte te reizen werd geïntroduceerd door de Britse schrijver H.G. Wells in zijn boek  “De Tijdmachine” (1895).


Een nieuwe fase in het tijd-ruimte reizen trad in met de film “Back to the Future” waarin de jonge hoofdrolspeler Michael Fox met een De Lorean auto als tijdmachine, ontwikkeld door een “gekke professor”, naar het verleden van zijn ouders reist. 


Met zijn ruimte-tijdreis verstoort hij de natuurlijke tijdsorde waardoor zijn vader zijn moeder niet zal ontmoeten met als gevolg dat hij zelf  niet geboren zou worden! Er zit voor Fox niks anders op dan in te grijpen zodat zijn ouders alsnog met elkaar trouwen.Vooralsnog zijn er geen technieken om door de tijd te reizen, verleden of toekomst, behalve met onze fantasie.


De ruimte zijn we intussen aan het “veroveren”. Dat is overigens een zeer kostbare zaak zodat slechts weinig landen mensen de ruimte in kunnen sturen. Afgezien van de enorme kosten die een ruimtereis met zich meebrengt, stuiten we op het praktische probleem van de tijd. 


Door de tijd reizen is niet mogelijk voor ons mensen ook al willen we dat nog zo graag. Tijd is de grens waar we onverbiddelijk tegenaan lopen. Maar ook lange ruimtereizen worden begrensd door tijd, tijd van leven in dit geval.


Zo is een maanreis qua tijd nog te doen maar een reis naar Mars waar bijvoorbeeld de mulimiljardair Elon Musk over spreekt, is andere koek. De reisafstand is gemiddeld genomen 60 miljoen kilometer. Met de huidige ruimtevaarttechnologie zou een heenreis zes tot acht maanden duren. Een volledige missie (heenreis, verblijf en terugreis) zouden ongeveer 3 jaar duren.


In de film “Passengers” lossen ze het probleem van de reistijd naar een verre planeet - een ruimtekolonie -  op, door de passagiers 120 jaar te laten slapen. De idee is dat je slapend je leven stop zet. Over de mogelijkheid om een mensenleven door lang slapen of invriezen te rekken, wordt veel gefantaseerd.  Het is een vorm van tijdreizen maar of het ooit kan, waag ik te betwijfelen. 


Een andere oplossing om de buitenaardse afstanden in de ruimte in tijd te overbruggen, zou het supersnel verplaatsen van het menselijk lichaam zijn door middel van teleporting, dit is dematerialisering van het lichaam op plaats van vertrek om het op de plaats van bestemming weer te materialiseren. 


Zoiets gebeurt bijvoorbeeld met behulp van een transporter bediend door dr. Spock in de film Star Trek. “Beam me up” is de veel gebruikte uitspraak van bemanningsledenman van het ruimteschip USS Enterprise, die  in nood zijn geraakt tijdens een verkenning op een vreemde planeet.


Tijd en ruimte hangen onverbrekelijk met elkaar samen (relativiteitstheorie van Einstein). Tijd is beweging in de ruimte. Zonder ruimte geen beweging en dus geen tijd. Tijd is een onmisbare dimensie naast die van ruimte (hoogte, breedte en lengte), het is de vierde dimensie. 


Terwijl ruimte en tijd in beginsel oneindig zijn, is onze tijd van leven beperkt. We kunnen de drie dimensionale ruimte bereizen maar de vierde dimensie tijd, is onze grens. De dood wacht ons. Als we de dood zouden kunnen overwinnen, kunnen we de ruimte ook overwinnen. Tot dan moeten we met minder ruimte genoegen nemen.



dinsdag 5 mei 2026

RODE CIRKEL MET SCHUINE LIJN

 

petrus, "Rode Cirkel met Schuine Lijn", acrylverf op papier, 50x50 cm
Te Koop

maandag 4 mei 2026

BIJ HERDENKING HOORT VERZOENING


 

Bij de herdenking van doden gevallen tijdens de strijd om onfhankelijkheid van Nederland op 4 mei zijn “verzoening” en het “niet vergeten”  de twee belangrijkste thema’s.


Herdenking brengt verzoening met de dood van geliefden en landgenoten in de strijd voor het vaderland. Het “niet vergeten” is een eerbetoon aan het hoogste offer dat ze voor de vrijheid van hun land gebracht hebben. We herdenken op 4 mei het zoenoffer van hun dood voor onze toekomst in vrijheid.


Alleen door het zoenoffer te herdenken maakt het mogelijk om zonder terughoudendheid de vrijheid in blijdschap en vreugde te vieren op 5 mei.


Dat geldt ook voor voormalige vijanden zoals in 1985 de Franse president Mitterand en de Duitse Bondskanselier Kohl hebben gedaan. Tijdens een herdenking van de doden van hun beider landen Frankrijk en Duitsland bij het Douamont monument bij Verdun, waar de bloedigste veldslagen van de Eerste Wereldoorlog waren, gaven zij ten teken van verzoening elkaar een lange en stevige handdruk.


Hun handdruk is een symbool geworden van de verzoening tussen beide landen na twee wereldoorlogen die aan beide zijden onnoemelijk veel leed en doden hebben gebracht. Die herdenking met verzoening maakte de weg vrij voor een verdergaande samenwerking ten gunste van hun beider volkeren.


Precies dit element van verzoening mis ik in de vriendelijk uitnodiging voor een “inclusieve herdenking” met 2 minuten stilte op de Dam in Amsterdam. 


Een herdenking “van het leed dat de Nederlandse voorvaderen aan andere mensen en landen hebben toegebracht tijdens de koloniale tijd” die niet gepaard gaat met een verzoening tussen de betrokkenen, is onvoldoende om de weg vrij te maken voor een gezamenlijke toekomst.