SCHILDEREN VANUIT INNERLIJKE NOODZAAK

Kandinsky's 'Geel, Rood, Blauw', 1925,  (128x201,5 cm) te zien in Centre Pompidou geldt als een van zijn meesterwerken. 

In zijn boek ‘Spiritualiteit en abstractie in de kunst’  benadrukt Kandisnky verschillende keren dat een kunstschilder  “uit innerlijke noodzaak” moet schilderen. Een schilderij gemaakt zonder innerlijke noodzaak is een slecht schilderij.

Ook al is een schilderij volgens de regelen der kunst geschilderd, compositie, kleuren en vormen, dan nog hoeft het geen goed schilderij te zijn. Kandinsky wil maar zeggen dat techniek en technische kennis op zich onvoldoende zijn om een goed schilderij te maken. Zonder “innerlijke noodzaak” kan een schilderij niet goed zijn.

Maar wat is “innerlijke noodzaak”? Dat is geen eenvoudige zaak.  Kandinsky spreekt in zijn boek over een mystieke aangelegenheid. “Het echte kunstwerk ontstaat op een geheimzinnige raadselachtige-mystieke wijze ‘uit de kunstenaar’.” (blz. 125 in genoemd boek).

“Mystiek”  wordt gedefinieerd als een hartstochtelijk streven naar een directe, persoonlijke ervaring of eenwording met het goddelijke of de ultieme werkelijkheid. Kandinsky heeft het niet over eenwording met het goddelijke dus moeten we het zoeken in de persoonlijke ervaring. 

Niet zo maar ervaring maar een geestelijke ervaring die je in het diepst van je ziel raakt, die de kern van jezelf is en tegelijk van je bestaan. Een besef van de werkelijkheid die de grenzen van het meetbare en zichtbare overschrijdt. Vrij vertaald is “innerlijke noodzaak” dat wat je zelf bent in het diepst van je wezen. Dat zou de basis moeten zijn van schilderkunst.

Om het allemaal nog moeilijker te maken, schrijft Kandinsky dat zodra zo een schilderij zich van de schilder los maakt “het een eigen leven krijgt, het een persoonlijkheid, een zelfstandig, geestelijk ademend subject wordt dat ook in materiële zin leeft. Dat leven is een wezen.”

Nu is een schilderij, elk schilderij altijd de uitdrukking van de schilder, zijn manier van zijn, denken en handelen. Het is dus nooit een toevallig plaatje van iets, het is een bewust gemaakt en bedacht plaatje. Dat kan ook niet anders tenzij de schilder naschildert en zelf niks toevoegt wat van enige betekenis is. 

Maar niet elk bewust en overdacht volgens de regelen der kunst gemaakt plaatje is “een persoonlijkheid”, is niet “een zelfstandig, geestelijk ademend subject” zoals Kandinsky beweert. Welk plaatje of eerbiediger gezegd schilderij zou kunnen voldoen aan zo een verregaande eisen?

Zijn alom gekoesterde meesterwerken als ‘De Nachtwacht’, ‘Guernica’, ‘Het Lam Gods’, ‘Mona Lisa’ , ‘Victory Boogie Boogie” enz. een persoonlijkheid, een zelfstandig, geestelijk ademend subject?  Ze hebben een betekenis die de maker overstijgt, die verder reikt dan een plaatje. Ze duiden op een achterliggende geestelijke wereld, een culturele rijkdom die verder reikt dan de schilder zelf.

De meesterwerken openbaren tot op zekere hoogte een geestelijke of zielsrijkdom die de makers zelf overtreft. We vinden er iets van onszelf in zonder meteen te weten wat dat is. Ze resoneren is ons gevoels- en gedachten-leven. De maker heeft er iets van zichzelf ingelegd waardoor we geraakt worden, die verder gaat dan de techniek van het maken zelf. Dat zou wel eens kunst kunnen zijn.

PRINSJESDAGEN: ROB JETTEN WAAR GAAT GIJ HENE?

 

Deze prent is zonder AI gemaakt.

Kabinet waar gaat gij hene? Gaat gij naar links of gaat gij naar rechts? De Tweede Kamer fracties smeken om een antwoord maar premier Jetten volhardt in zijn standpunt. Hij is bereid met elke fractie te praten over elk begrotingshoofdstuk apart als het moet.

Dat zint de Tweede Kamer fracties niet. Dit riekt naar verdeel en heers. Dat zeggen ze niet maar weten ze wel en dat is het ook. Het minderheidskabinet heeft een nationale begroting gemaakt en daar kun je naar believen aan mee doen of niet maar dan alleen volgens de menukaart van het kabinet.

Jetten buigt niet naar links en niet naar rechts om de voormalige CDA leider en premier Dries van Agt te citeren. Symbolischer kan het haast niet. Dit minderheidskabinet eigent zich de vroegere middenpositie van het CDA toe. Het kabinet Jetten is het midden. Een ander midden is er niet!

De regering Jetten bepaalt van daaruit welk spel hoe wordt gespeeld. Je kunt dus niet met de hele begroting meespelen en dus geen begrotingsdelen uitruilen. Neem jij een beetje terug van klimaat, dan geef ik je wat voor migratie. Dat spel wordt hun uit handen geslagen. Het kabinet bepaalt het kwartetspel, de Tweede Kamer fractie die er brood in ziet kan aansluiten. 

Volgens sommige fractieleiders met Wilders en Klaver voorop, voorspellen dezelfde chaos als voor de totstandkoming van de begroting. Maar was het wel een chaos? Op het gezicht van Klaver zie je dat hij begint te beseffen dat het misschien wel geen chaos is maar een bewuste gang van zaken. Als dat zo is dan staat hij buitenspel.

Zeker als andere fractieleiders wel in dat spel meegaan. Eerdmans van Ja 21 is zo een andere fractieleider. Hij heeft al toegezegd het spel met het kabinet te willen meespelen. Praktische politiek noemde hij dat tijdens de beschouwingen.

Wilders met zijn goede neus voor het politieke spel waarschuwde Eerdmans meteen. Die besefte meteen dat met de opstelling van Eerdmans de anderen wel mee moeten doen of anders geen kaarten meer hebben, om Trump te citeren.

Waarom gaat Eerdmans mee met Jetten? Omdat hij denkt tijdens het gesprek alsnog kaarten te hebben? Klaver weet het niet meer. Waar gaat Nederland hene? Vooralsnog staan Jetten, Yesilgöz en van den Brink tezamen met hun fractieleiders Paternotte, Brekelmans en Bontenbal aan het roer.

DE TELOORGANG VAN DE PVDA. DEEL 10. JOB COHEN

Job Cohen op net PvdA congres in maar 2012 waar hij tot partijleider en lijstaanvoerder werd gekozen. Op de achtergrond toenmalig partijvoorzitter  Hans Spekman, tegenwoordig voorzitter van de FNV.

Wouter Bos, een jongere uitgave van Wim Kok maar zonder zijn charisma en ervaring, bracht niet het verwachte succes voor de PvdA. Een paar maanden voor de verkiezingen in 2010 vertrekt Wouter Bos met stille trom. Om persoonlijke redenen legt hij het partijleiderschap neer. Hij wordt opgevolgd  door Job Cohen. 

De vervanging van de 47 jarige Bos met zijn jeugdige management stijl door de 63 jarige meer ervaren bestuurlijke Cohen zou een terugkeer kunnen betekenen naar de sociaal-democratie van weleer. Hij roept immers in de verte herinneringen op aan Joop den Uyl.

Bovendien gaven opiniepeilingen Cohen een koppositie als aanstaand premier, boven Balkenende en Wilders. Volgens de peilingen zou de PvdA zelfs de grootste partij worden. Kortom, alles stond in stelling om de PvdA terug in het centrum van de macht te brengen.

Maar dat viel tegen. De veel jongere Rutte, nog meer manager dan Bos, haalde bij die verkiezingen net een zetel meer (31 totaal) dan Cohen waardoor diens kans op het premierschap zo goed als verkeken was. 

Het is overigens de eerste keer dat de drie traditionele partijen ver onder de 40 zetels blijven. Het CDA kreeg zelfs een enorme dreun en kwam niet verder dan 21 zetels, dat was een halvering na de periode Balkenende. De afkalving van de drie klassieke partijen is hier begonnen.

Het is Wilders die met zijn PVV roet in het eten van de grote partijen gooit. Hij haalt maar liefst 24 zetels binnen en is daarmee in een klap de derde partij van het land, na VVD en PvdA en voor het CDA. Nu is hij niet alleen inhoudelijk een blok aan het been van de klassieke machtspartijen, maar ook nog qua machtspositie. Hij geeft aan te willen regeren. Maar met welke partij?

De afkeer van Wilders was groot. Hij introduceerde de straatvechtersmentaliteit, polarisatie en grove woorden in de Tweede Kamer. In zeker opzicht een opvolger van Fortuyn maar dan zonder diens charme, humor, charisma en gevoel voor nuance. 

Hij gooit allerlei heilige huisjes in de Nederlandse politiek omver, vooral linkse huisjes en daar waren ze bij links nog niet aan gewend.  In de Nederlandse polder politiek was het gebruikelijk om zachte, wollig toedekkende taal te gebruiken. Je weet immers maar nooit met wie je na de verkiezingen verder moet. Dat was niet aan Wilders besteed. Die streefde naar duidelijkheid voor de gewone mensen, een duidelijkheid die grenst aan discriminatie en uitsluiting. Het gevolg was dat niemand met hem wilde regeren. Dus als het even kon, moest er een coalitie zonder PVV komen.

Rekenkundig waren er diverse mogelijkheden. Bijvoorbeeld een paars-rood kabinet van VVD, PvdA en SP. De SP had weliswaar ook een dreun van 10 zetels gehad maar er resteerden er nog altijd 15. Samen 76 zetels is een smalle basis, maar mogelijk. 

Voor de VVD was dit echter een te links kabinet, zeker met de dreiging van Wilders op rechts. Bovendien kon de SP niet uit zijn actie stand komen en bleef dus buiten beeld.

VVD samen met PvdA, Groen Links en D66 is ook een rekenkundige mogelijkheid. Samen zouden ze 81 zetels hebben. Groen Links partijleider Femke Halsema en Job Cohen konden met elkaar overweg, maar voor Rutte zou dit ook een te links kabinet zijn. 

Binnen zijn partij moest Rutte nog altijd rekening houden met de naweeën van zijn confrontatie met Rita Verdonk. Ze was zijn geduchte concurrent voor het leiderschap van de partij en ze stond bij de vorige verkiezingen op nummer 2 van de lijst. Ze behaalde toen zelfs meer voorkeursstemmen dan Rutte, de nummer een van de lijst. Een uitzonderlijke prestatie vermoedelijk vanwege de steun die ze had van partijbonzen als Wiegel en Bolkenstein.

Rutte had zijn machtsbasis in de VVD fractie echter goed georganiseerd en waagde het om een jaar na die verkiezingen Verdonk uit de Tweede Kamer fractie te zetten. Net als Wilders behield ze haar zetel maar sloot zich niet aan bij Wilders. Ze richtte de partij Trots op Nederland op.  

Die partij behaalde nul zetels! Een geluk voor Rutte want stel je voor dat ze net als Wilders in het begin 9 zetels had gehaald. Dan was hij geen winnaar geweest, maar de PvdA. Met die nul zetels was het lot van Verdonk bezegeld. Ze verdween uit het politieke landschap.

Maar het was al met al wel duidelijk dat Rutte niet teveel moest gaan avonturieren op links. Dat zou hem wel eens opnieuw in een moeilijk parket kunnen brengen. Wat nu, goede raad was duur. 

 

BERICHT UIT CANADA

 

Ik weet niet meer precies wat het is, dus ik zeg het nog een keer, ook al heb ik het al eerder gezegd: pareltjes zijn altijd welkom. Wanneer politieke en maatschappelijke opvattingen aan de ene kant van het spectrum extremer worden, lijkt de andere kant op een vergelijkbare manier te reageren. 

Ik zie dit duidelijk terug in de huidige Amerikaanse politiek en in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen. De Democraten stellen kandidaten met uitgesproken socialistische ideeën naar voren, zoals Bernie Sanders, als reactie op de rechtervleugel, zoals Donald Trump, aan de Republikeinse kant van het spectrum. 

De Amerikanen zijn de rechtse politieke beleidsmaatregelen en hun gevolgen zat, maar deze extreemlinkse Democraten spelen misschien wel een spel dat de Republikeinen opnieuw kunnen winnen. Het Amerikaanse volk is niet klaar voor wat de harde linkervleugel van de Democraten belooft; individualisme en kapitalisme hebben in dat land een te lange geschiedenis. 

De Republikeinen noemen iedereen die het over meer sociaal beleid heeft, met plezier een communist. Het gevolg zou heel goed kunnen zijn dat de Democraten een verkiezing verliezen die ze hadden kunnen winnen, waardoor de Republikeinen de controle over het Congres voor nog eens twee jaar behouden. Dat betekent een voortzetting van de absolute heerschappij van u weet wel wie.

Dat is geen aantrekkelijk vooruitzicht voor Canada of Mexico, hoewel de Mexicanen volgzaam zijn. Ik weet niet wat er in Europa wordt gemeld over de laatste escalatie tussen Canada en de VS. Hoe dan ook, wij in Canada onderhandelden over wat, naar onze hoop, een akkoord zou worden om de hoge (tot 50%) importheffingen op staal, aluminium, naaldhout en in Canada geproduceerde auto's te verlagen. 

De onderhandelingen verliepen goed en een akkoord leek mogelijk, totdat Trumps rechterhand, Lutnick, het Amerikaanse onderhandelingsteam de grond onder de voeten vandaan trok. Canada moest zich terugtrekken toen de VS op het laatste moment nieuwe voorwaarden stelden, voorwaarden waarvan ze wisten dat Canada ze niet kon accepteren, zoals het verbieden van handelsonderhandelingen met andere landen.

 

Vervolgens begon Washington met het verdraaien van de feiten: hoe ondankbaar Canada wel niet was omdat het de onderhandelingen had afgebroken terwijl er een deal voor hen lag. "Canadezen zijn de moeilijkste mensen waarmee we ooit te maken hebben gehad, ze hebben ons in het verleden volledig bestolen en het is tijd dat daar een einde aan komt..." "Canada en China zijn de enige twee landen die ons tarieven hebben opgelegd." 

Dat klopt, maar het zijn tegenheffingen op de tarieven die Canada worden opgelegd in de grensoverschrijdende auto-industrie, in strijd met de Noord-Amerikaanse Vrijhandelsovereenkomst (NAFTA). Die overeenkomst die voor het laatst werd herzien tijdens Trumps eerste ambtstermijn!

Ik zou nog veel meer regelrechte leugens en halve waarheden kunnen noemen. Onze regering heeft niet gereageerd, omdat het een woordenstrijd zou worden zonder winnaar. Onze vriend Trump heeft nu een decreet uitgevaardigd dat een van de Grote Meren aan onze gemeenschappelijke grens, Lake Ontario, voortaan bekend zal staan ​​als Lake America. 

Na een persoonlijk "telefoontje" (lees: dreigementen?), heeft Google het decreet opgevolgd, maar alleen voor Amerikanen. Wat een grap. En nu heeft hij de Venezolaanse olie geclaimd (een deal gesloten?), met een openbare waarschuwing aan Canada omdat wij olie en gas aan de VS verkopen (veel goedkoper), maar ik denk dat daar ook een einde aan komt. 

Wat me verbaast, is dat hij het staatshoofd van Venezuela kan ontvoeren en hun olie kan opeisen, zonder dat de VN er iets van zegt. Maar ik denk dat de VN wel weet aan welke kant hun brood beboterd is, want ik neem aan dat de VS nog steeds een belangrijke bijdrager is aan de VN en haar agentschappen. 

Wat zal de VN zeggen als China uiteindelijk Taiwan overneemt? En als de VS dat wil, hebben ze de militaire macht om ook Canada in te nemen. Het wordt een wereld waarin de elite (de machtigen en de rijken) hun zin krijgen, legaal of illegaal. Maar ik denk dat het altijd al zo is geweest...

Wat Canada betreft, we hopen ooit de relaties met onze machtige buurman in het zuiden te herstellen; we zouden gek zijn als we dat niet zouden doen. Maar dit zal moeilijk te vergeten zijn voor het Canadese volk. Er is een vastberadenheid om nooit meer zo afhankelijk te worden van Amerika als we waren. 

Carney en zijn regering zijn druk bezig onze handelsrelaties te diversifiëren, maar dat kan niet van de ene op de andere dag of morgen. Ondertussen zal onze economie, om het maar even voorzichtig te zeggen, kwetsbaar zijn.

(fragment uit een brief van een Canadese vriend)

INTERMEZZO II

 

petrus, 'Intermezzo', acrylverf op papier, 50 x 50 cm.
Te Koop: € 200,-

BOOMER

Een schilderij van petrus.

 

Ik lees in FD een verhaal overgenomen uit de Economist over de boomers (geboren na de Tweede Wereldoorlog). Zij zouden het leven van de huidige generatie moeilijk maken omdat ze huizen bezitten die intussen veel waard zijn. Ze hebben het geld in de schoot geworpen gekregen, heet het en tot overmaat van ramp gaan ze ook nog eens lekker vroeg met pensioen. 

Intussen is vastgesteld  dat het allemaal reuze meevalt. "Jongere generatie meestal rijker dan hun voorgangers" zo luidt de aanhef van een bericht van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). 

"Jongere generaties hebben meestal meer koopkracht en een hoger vermogen dan oudere generaties op dezelfde leeftijd hadden. Tot ongeveer 30 jaar hebben de generaties geboren vanaf 1985 (millennials en gen Z) minder vermogen dan hun voorgangers. De generatie geboren tussen 1970 en 1985 heeft op elke leeftijd het vaakst een eigen woning."

De eigen woning is altijd al moeilijk geweest. Waar dat precies aan ligt? Is er teveel planning en regulering of juist te weinig? Is het een inflexibele markt omdat de overheid beperkingen oplegt aan de huren? Wordt er in het algemeen te weinig in woningen geïnvesteerd? Hoe dan ook de deskundigen vechten elkaar al jaren de tent uit en een snelle oplossing lijkt niet mogelijk.

Was het voor ons boomers gemakkelijker? Ik kan me het niet herinneren.  Huurhuizen waren schaars en duur naar verhouding van je loon. Een huis kopen was nog moeilijker in de jaren tachtig van de vorige eeuw met de nu onvoorstelbare hypotheekrente van rond de 11 procent!! Goddank dat er hypotheekrente aftrek was. Zonder dat en een kleine bijdrage van ouders was het onmogelijk geweest om een huis te kopen. 

Ondanks de hypotheekrente aftrek moest je met je gezin zuinig aandoen om de maandelijkse hypotheeklasten te kunnen betalen. Je was blij als de kinderbijslag weer binnenkwam. Konden er wat extra dingen aangeschaft worden.

Het is waar. De generatie boomers kon nog met 65 jaar op pensioen.

Er zijn zelfs vervroegde pensioenregelingen geweest voor de oudere generatie om de jongeren kansen op werk te geven. Toen een mooie regeling om ouderen plaats te laten maken voor jongeren.

Intussen zijn de pensioenregelingen aangepast aan de levensverwachting om ze betaalbaar te houden voor overheid en bedrijfsleven. Overigens blijven nu veel gepensioneerden mits gezond, werken. Ze doen ook heel vaak vrijwilligerswerk. 

De AOW is als een soort minimumregeling overeind gebleven. Het is geen vetpot maar ook niet niks. Met een opgebouwd pensioen er bij is het een prima pensioenvoorziening.  

Elke generatie heeft zo zijn eigen sores. Daarvoor een generatie eerder verantwoordelijk stellen is onzin. Die Soren zijn niet te voorzien ook al denkt men in Nederland vaak van wel. Men meent soms tot 100 jaar vooruit te kunnen plannen. Naast de maakbaarheid van de samenleving is er nu de maakbaarheid van de toekomst. In werkelijkheid loopt het uiteindelijk allemaal anders door onverwachte gebeurtenissen.

Kijk naar de afgelopen decennia. Wie wist dat de Muur van Berlijn zou vallen en de Sovjet Unie instorten, van de Corona epidemie, de bankencrisis, de oorlog in Oekraïne, de klimaat en stikstof hype? 

Beter is om flexibel te zijn en te improviseren als het nodig is. Maar ja, is dat te leren? Nederland is geen Italië of zelfs geen België. Wij houden van zekerheden ook al zijn ze maar schijn.

DE TELOORGANG VAN DE PVDA. DEEL 9. WOUTER BOS

 

Kabinet Balkenende IV (2007-2010). Van links naar rechts: Wouter Bos (PvdA),  Jan Peter Balkenende (CDA), André Rouvoet (CU)

In 2006 trad Aartsen af als partijleider. Mark Rutte won de interne verkiezingen van de meer rechtse Rita Verdonk met 54% van de stemmen. Omdat hij het pas verworven partijleiderschap onverenigbaar achtte met zijn positie in het kabinet, stapte hij op.

Balkenende II diende zijn tijd niet uit als gevolg van een conflict met de D66 fractie over de positie van VVD minister Rita Verdonk n.a.v. de paspoortkwestie van VVD fractielid en voormalige vluchteling Ayaan Hirsi Ali.

Er volgt een interim Kabinet Balkende III, een zogenaamd rompkabinet van VVD en CDA dat tot taak had om vervroegde verkiezingen voor te bereiden en de begroting voor 2007 op te stellen.

Wouter Bos moest bij de verkiezingen in 2006  een verlies van 9 zetels incasseren (van 42 naar 33) en tot overmaat van ramp opnieuw het CDA, ondanks dat ook die partij 3 zetels verloor (van 44 naar 41), voor zich dulden. Ook de VVD moest verlies nemen (van 28 naar 22 zetels) terwijl  D66 opnieuw de helft van zijn zetels verloor (van 6 naar 3 zetels).

Het verlies van de VVD was mede het gevolg van de komst van de Partij Voor de Vrijheid, de voor de verkiezingen opgerichte partij van de afgescheiden Groep Wilders. De scheuring leverde Wilders een aanmoedigingsprijs op van 9 zetels, een teken aan de wand voor de VVD en in het verlengde daarvan voor de landelijke politiek. Pim Fortuyn was via Wilders weer terug.

Je zou het bijna vergeten. De grootste klapper, een historische gebeurtenis was de winst van 16 zetels van de SP van Jan Marijnissen, van 9 naar 25 zetels. Daarmee werd de SP de derde partij van het land. Dankzij die winst behoorde een paars kabinet met een zwaar links accent tot de mogelijkheden.

 

Bos en Marijnissen wilden met het CDA een regering vormen. De verschillen tussen CDA en SP bleken te groot. De PvdA koos daarna voor het CDA met de Christen Unie als aanvullende partner met 6 zetels. Balkende IV was geboren. Wouter Bos werd vicepremier en minister van financiën, André Rouvoet vice-premier voor de CU.

Het was een politiek stabiel kabinet dat probleemwijken aanpakte, een generaal pardon afkondigde voor asielzoekers langer dan 6 jaar in Nederland, het rookverbod uitbreidde, vliegtaks i.v.m. milieu invoerde enz. De krediet en banken crisis werd het hoofd geboden door werktijdverkorting en deeltijd WW voor bedrijven in moeilijkheden. Als Minister van Financiën nationaliseerde Bos tijdens de bankencrisis de ABN/AMRO bank en gaf financiële steun aan bedrijven in moeilijkheden.

Toch zat het kabinet de rit niet uit. De verlenging van de militaire missie in Uruzgan stuitte ondanks aandringen van de NAVO op verzet van de PvdA. Militaire missies en in het algemeen militaire zaken stuiten traditioneel bij een flink deel van de PvdA achterban op verzet. 

PvdA Minister Vredeling van Defensie zei het al: “congressen kopen geen straaljagers”.  Hoewel het PvdA congres zich in 1975 fel uitsprak tegen de komst van de F-16 als nieuw gevechtsvliegtuig, kwam het vliegtuig er toch.