HET SCHAAMTELOZE VLEES BIJ LUCIEN FREUD

 

Lucien Freud, David en Eli 2003-2004, olieverf op doek, Tate.

Zijn grootvader, de wereldberoemde psychoanalist Sigmund Freud zocht naar verklaringen voor het gedrag van de mens in de verste uithoeken van het bewustzijn.

Op de schilderijen van zijn kleinzoon Lucien Freud op de tentoonstelling London Calling in het Kunstmuseum Den Haag zie ik het tegendeel. Hier is een schilder aan het werk die met zijn verf de mens definieert als vooral of misschien wel niet meer dan zijn eigen vlees en bloed.

Wat geldt voor de mens, geldt ook voor het dier en de materiële wereld. Er is niks anders dan de materie en die materie geeft ons weinig troost. Nu ja, een hond die trouw naast je op bed ligt geeft nog enige troost maar de plant en het tafeltje naast hem is troosteloos.

Lucien Freud, Standing bij the Rags, 1988-89, Tate

Als bovenstaand schilderij iets duidelijk maakt, is het wel dat ordening een hopeloze zaak is. De vleselijke mens leeft voornamelijk in chaos en ook daar kan hij weinig aan doen. Freud drukt ons met zijn schilderijen met de neus op de feiten. We zijn vleselijk en dus tijdelijk aanwezig op een chaotische wereld en dat is het dan. Vrolijk word je er niet van maar wie heeft beweerd dat het leven vrolijk is?

Lucien Freud, Naked Portrait, 1973-1974, Tate

Wat nog een troost zou kunnen zijn, weliswaar een kleine troost maar toch, is erotiek. De erotische beleving kan je even een gevoel van troost geven. Je deelt voor een moment de lust en de last van het leven en de wereld en een gedeelde last is een lichtere last.

In het naaktschilderij van de vrouw hierboven is ook die troost niet te vinden. Het is een anti-erotisch schilderij. Hier wordt de naaktheid van de vrouw niet gevierd zoals bij Titiaan, Velazquez, Picasso, Sluijter enz. Hier wordt de troosteloosheid van het bestaan gevierd samen met de troosteloosheid van het lot van de schilder, gezien het tafeltje met schildergerei op de voorgrond. 

PANIEKFABRIEK. BOSBRANDEN

 

Je hoeft denk ik geen bosbeheerder te zijn om te zien dat het brandgevaar in een bos als hier op de foto, erg groot is. deze foto is gemaakt in de Maashorst.

De uitdrukking Paniekfabriek heb ik van chemisch ingenieur en wetenschapsjournalist Simon Rozendaal, tevens columnist van het weekblad EW. Hij probeert al jaren geduldig met feiten en cijfers  paniekzaaierij door de media over de gevolgen van klimaatverandering en het gebruik van verdelgingsmiddelen te bestrijden. 

Het is een ondankbaar karwei want niks zo moeilijk als kanttekeningen plaatsen bij ingeburgerde zekerheden, zelfs al zijn ze wetenschappelijk verantwoord. 

Een van de vaste waarden voor de paniekfabriek zijn bosbranden. Zodra er ergens in de wereld een brand uitbreekt, zien we daar op TV akelige beelden van met het angstwekkende commentaar dat dit ons te wachten staat als gevolg van klimaatverandering.

De beelden kloppen maar de begeleidende commentaren kunnen wel eens misleidend zijn aldus internationaal adviseur bosbeheer Leffert Oldenkamp. Dat begint al met zijn vaststelling dat “vanuit de klimaatregistraties het aantal bosbranden, wereldwijd, niet is toegenomen in de laatste decennia.”

“Ze zijn wel heviger en omvangrijker als gevolg van verkeerd bosbeheer. Het beheer van bossen is onvoldoende gericht op verwijderen van dood of dor materiaal c.q op het scheppen van groeimogelijkheden voor gezonde mengingen met ondergroei, waarmee brandgevaar kan worden getemperd.

Selectief bosbeheer, waarmee een etage van ‘fris’ loofhout kan ontstaan, is een verwaarloosd beginsel. In Europa is het laten liggen van dood hout in het bos vaak onnodig gemaximaliseerd, zo ook in Nederland."

Dat is ook wat mij is opgevallen op mijn fietsrondjes door de Maashorst bij Oss. Overal ligt dood hout. Ik heb me al vaak afgevraagd of dit verstandig is. Op het moment dat er brand uitbreekt is dit levensgevaarlijk.(zie foto boven deze blog)

"In Australië werden na oogst van  Eucalyptus bomen, de ‘restant-bossen’ aan natuurontwikkeling overgelaten. Er ontstond een dichte hergroei met sterk oliehoudende bladeren. Bij droog weer uiterst brandgevaarlijk.

In Canada werden vanaf de tweede helft van de vorige eeuw onverantwoord grote kapvlakten gemaakt, soms 200 ha of groter. Daar ontstonden dichte (spontane) verjongingen, die ondertussen voor vezelhout geschikt zijn. Bij aanhoudende droge perioden uiterst brandgevaarlijk en nauwelijks toegankelijk bij bestrijding. Dat is de reden dat bosbranden in Canada, die altijd al veel zorgen baarden, nu nog bedreigender zijn.

In Zuid-Frankrijk werden Pinusbossen verwaarloosd en werd door projectontwikkelaars de zaak in de brand gestoken. In meerdere landen was ik betrokken bij allerlei branden, waarbij meestal opzet in het spel was.

In de jaren 70 was ik als houtvester het contact tussen het Veluws Bosbrandcomité en de Rijksoverheid (met een subsidiekraan). De branden in 1976 hebben geholpen om voor de Veluwe het beleid te richten op snelle berichtgeving, steun van veldmedewerkers en jachtopzichters om vooral met kleine voertuigen snel een brand onder controle te krijgen.

Daarna is centralisatie voortgeschreden en werd met steeds groter materieel gewerkt, dat meestal (te) laat arriveerde. Er was bovendien onvoldoende terreinkennis. Bij de huidige branden zijn het vooral grote bluswagens die in beeld komen, die voor een deel dan ook nog uit het buitenland komen, soms met helikopters erbij. Bij ’t Harde bezetten (vernielden) die terreinwagens een deel van het natuurgebied, zoals de beelden lieten zien. “ ( overgenomen uit Brief van Leffert Oldekamp aan Marcel Crok)

DE MEEDOGENLOZE WRAAK VAN DICTATOR DANIEL ORTEGA OP INDIANENLEIDER BROOKLYN RIVERA.

Brooklyn Rivera in Puerto Cabezas aan de Caraïbische zee tijdens de verkiezingen in februari 1990 die verloren werden door de Sandinisten. Helaas wist Ortega het toch weer voor elkaar te krijgen om later opnieuw gekozen te worden tot president, een machtspositie die hij niet meer uit handen gaf. (foto: petrus nelissen)

De 73 jarige Brooklyn Rivera, leider van de Miskito, Suma en Rama indianen aan de oostkust van Nicaragua, is in gevangenschap overleden. Hij zat sinds 2023 vast nadat hij volgens mensenrechtenorganisaties om politieke redenen was gearresteerd. 

Ik was hem uit het oog verloren zoals ik in de loop der jaren eigenlijk heel Nicaragua uit het oog ben verloren. Want wat moet je nog met een land waarbij je bij betrokken bent geweest om het uit de put van dictatuur en armoede te trekken om het dan jaren later terug te zien vallen in een nieuwe dictatuur net zo erg als die van de verdreven dictator Somoza?

Dit keer is het een zogenaamde linkse dictatuur van de ooit charmante jongensachtige Sandinistische leider Daniel Ortega en zijn glamour vrouw Rosario Murillo. Toen Ortega in 1979 na de overwinning van de Sandinisten aan de macht kwam, geloofde de halve wereld in hem. 

Zelden is er een revolutie geweest die internationaal zo werd gesteund als de Sandinistische revolutie. Het was een combinatie van jeugdig enthousiasme, geloof in eigen kunnen en het optimistische geloof in een betere maatschappij met betere mensen. 

Nederland trok royaal de portemonnee om de revolutie met geld, goederen en kennis te steunen. NGO’s als NOVIB en Solidaridad stonden als een man/vrouw achter het regime. Stedenbanden rezen als paddestoelen uit de grond, massa’s jongeren trokken begeleid door activistische journalisten en televisiemakers naar het land om het wonder van de revolutie mee te maken.

Zo geheten kritische journalisten van de VPRO, Volkskrant, IKON enz spraken de Sandinisten naar de mond. De goede bedoelingen telden, de feiten deden er niet toe ook al stapelden de bewijzen zich op dat de immer charmante Daniel samen met zijn broer legerleider Humberto, steeds meer trekken vertoonde van een verraderlijke manipulator die zich niets aantrok van zijn gedane beloften en alles deed om aan de macht te blijven.

Zo gingen de Sandinisten o.a. ongegeneerd tekeer tegen de inheemse bevolking aan de kust van de Stille Oceaan die zich hadden verenigd in de partij Yatama onder leiderschap van Brooklyn Rivera. Voor de revolutie werd hun door de Sandinisten nog regionale autonomie beloofd en zelfbeslissingsrecht in hun gemeenschappen.

Na de revolutie bleken die beloften niks meer waard. De Sandinisten begonnen zelfs een campagne tegen hun christelijke geloofsovertuiging en respecteerden niet langer hun lokale en regionale autonomie en gewoonten. 

Er zat voor Brooklyn Rivera niets anders op dan te breken met de Sandinisten, net zoals de weduwe Chamorro van de krant La Prensa, de priester dichter Ernesto Cardenal, de Sandinistische legerleider Comandante Cero, de vertegenwoordigers van werkgevers en de christelijke vakbonden.

Ondanks dit verraad probeerde Brooklyn Rivera in de loop der jaren met de Sandinisten samen te werken in en buiten het parlement waarbij hij ondanks de verdachtmakingen van Sandinistische huize telkens opnieuw tot leider van zijn volk werd gekozen.

In 2023 werd hij uiteindelijk opgepakt en opgesloten zonder dat nog enig contact mogelijk was met zijn familie.Een fatsoenlijke medische behandeling werd hem al die tijd geweigerd. Nu is hij dan op 30 mei  in de gevangenis gestorven. 

De wraak van de immer charmante Sandinistische dictator stopte niet bij zijn dood. Hoewel zijn zoon had aangedrongen om hem te mogen begraven bij zijn eigen volk aan de kust in het dorp Sandby, werd Rivera in de hoofdstad Managua zonder familie en vrienden begraven. De wraak van Daniel Ortgea is meedogenloos.

 

COMPOSITIE IN BLAUW MET ZWARTE CIRKEL EN RODE LIJNEN

 

petrus, "Compositie in Blauw met Zwarte Cirkel en Rode Lijnen, acryl en olieverf op doek geplakt op mdf plaat, 40,5x42 cm.
Te Koop

91. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DON FRANCISCO

San Miguel Regla, Mexico 1976.

Nu hij niet meer dronken thuiskomt, vindt Sara het goed dat hij weer thuis slaapt. Dat is een hele opluchting voor hem. Hij heeft tenminste weer ene dak boven zijn hoofd. De oude vertrouwde liefdesband met Sara is echter definitief gebroken.

Die kan niet meer hersteld worden. Ook Sara weet dat en ook zij streeft er niet naar. Ze leven bij elkaar onder een dak. Ze delen de liefde voor hun kinderen en dat is misschien wel het beste wat ze nog uit het leven kunnen halen.

Natuurlijk is hij Maria Carmen die hem zo heeft gesteund om van de drank af te komen, niet vergeten. Integendeel, hij krijgt steeds warmere gevoelens als hij aan haar denkt maar verder dan dan dat wil hij niet gaan. Hij moet eerst in het reine komen met Sara en zijn gezin. 

Maar voordat hij zover is, krijgt hij van zijn ouders te horen dat zijn geliefde en enige oom don Francisco is overleden. Het is don Francisco die hem zonder het zelf te weten, hem geleerd heeft zijn eigen levenspad te kiezen. Dat nu juist hij op dit zo belangrijke kruispunt in zijn leven sterft, is natuurlijk puur toevallig of misschien toch een teken aan de wand.

Diego bewaart goede herinneringen aan zijn oom, de enige broer van zijn vader. Hij was altijd welkom bij hem en zijn vrouw. Die is helaas na en lang ziekbed tijdens hetwelk don Francisco al het mogelijk heeft gedaan om haar te redden, gestorven aan kanker.

Dat al dat mogelijk was vooral een kwestie van geld. Geld dat hij had overgehouden van de jaren die hij gewerkt had in de zilvermijnen van Real del Monte. Er was altijd weer een arts te vinden, tot in de hoofdstad Pachuca toe, die hen verzekerde dat hij met zijn behandeling zijn vrouw beter kon maken. 

En wie waren zij om daar aan te twijfelen? Wie kon hen vertellen wat het enige juiste was om te doen? Zo lang er nog geld in hun spaarpot zat, was er hoop zei don Francisco. Want de gedachte dat geld belangrijker zou kunnen zijn dan het leven redden van zijn vrouw, kwam in het hoofd van don Francisco nooit op. 

Toen het geld op was, bleek dat ook het einde van zijn vrouw te zijn. Gek genoeg was  het ondertussen tot beiden. Doorgedrongen dat wat ze ook zouden doen, geen redding mogelijk was. De ziekte was sterker dan welke behandeling ook. Er zat niets anders op dan het lot te aanvaarden.

Er overviel hun een ernstige gelatenheid, niet bedroefd en maar ook niet blijmoedig maar iets daar tussen in. Iets dat hoort bij de grond en de natuur waartussen ze hun leven lang gewoond hadden. Het is een geharde natuur die zich overeind houdt tussen zowel de schroeiende droogte van de zon als de overvloedige regens.

Zijn herinneringen aan haar bleven bij hem als scherpe schaduwen waarmee hij de dagen op het land, in zijn huis of waar dan ook sleet. Zo overleefde hij zijn vrouw in eenzaamheid want kinderen waren hun nooit gegeven. Dat ook had hun beiden gehard gemaakt en geleerd te overleven zonder te klagen over het lot. 

Misschien dat ze daarom hem, Diego, altijd hadden behandeld als een zoon. Hij was er altijd welkom en kon op elk duur van de dag langs komen en als het zo uitkwam mee eten. In zijn jonge jaren toen hij het drinken van pulque en tequila nog moest leren, was hun huis zijn toevluchtsoord waar hij zijn roes kon uitslapen.

Nu was hij dan gestorven. Gelukkig zonder ziekbed. De goden waren hem gunstig gezin en hadden hem in zijn slaap uit het leven genomen. Een vredige dood die hem na de langzame dood van zijn vrouw was gegund door hogerhand. Diego pakte wat spullen bij elkaar en reisde af naar zijn geboortedorp om de begrafenis van zijn oom bij te wonen.

 

DE AFFAIRE DONALD POLS

Jezus Christus stervend aan het kruis: "Vader, vergeef het hun, want ze weten niet wat ze doen" (Lucas 23:34). Droge naald gravure van Rembrandt, 5e staat. 1653.

Wie had kunnen vermoeden dat de overstap van Pols van het ene uiterste - Milieudefensie - naar het andere -Tatasteel - zou leiden tot wat je gerust een nationaal trauma kunt noemen, dat van de Apartheid in Zuid Afrika? Een persoonlijke kwestie van opportunisme is plotseling een nationale kwestie geworden, een nationale erfzonde want zo kun je de Apartheidspolitiek in zijn verhouding tot Nederland wel duiden.

De Zuid Afrikaanse apartheidspolitiek was immers opgelegd door een blanke minderheid van Afrikaners, afstammelingen van Nederlandse kolonisten en gebaseerd op Bijbelse opvattingen die eveneens wortels hadden in Nederlandse geloofsgemeenschappen.

Zuid Afrika is min of meer in het reine gekomen met deze Nederlandse erfenis dankzij Bisschop Tutu. Hij is degene die nationale vergevingsgezindheid in Zuid Afrika wist te organiseren met behulp van een nationale verzoeningscommissie waarin de waarheid ter tafel kwam.

Ondanks deze verzoening in Zuid Afrika durfde Donald Pols, eenmaal wonende in Nederland, zich hier niet openlijk te verzoenen met zijn radicale politieke verleden van steun aan de apartheidspolitiek. Dat is niet zo verwonderlijk. Pols verzette zich immers met zijn rechtse blanke makkers tegen nationale verzoening. Verzoening is niet zijn sterkste kant.

Hield hij zijn verzet tegen de verzoening in Zuid Afrika liever verborgen omdat hier in Nederland de verzoening als een grote opluchting werd beleefd. Zo konden we als Nederland alsnog onze schaamte over onze erfenis in Zuid Afrika onder ogen zien, iets wat Pols zelf blijkbaar dus niet kon.

Nu zitten hij en wij met de gebakken peren. Moeten we hem zijn Apartheidsverleden vergeven? Dat denk ik wel. Als men dat in Zuid Afrika kan dan moet het hier in Nederland ook kunnen. 

Het zwijgen over zijn verleden is wat hem nu de das om doet. Waarom kon hij het niet over zijn hart verkrijgen om zijn “zondige” politieke verleden openlijk te belijden om aldus vergiffenis te krijgen? Dat is een vraag die alleen Donald Pols zelf kan beantwoorden.

Hij heeft er voor gekozen om te zwijgen en bij Milieudefensie heeft men hem in dat zwijgen gevolgd, zo lees ik in de pers en hoor ik op TV. Waarschijnlijk schatte men bij Milieudefensie in dat men in Nederland niet gemakkelijk vergeeft. En het moet gezegd worden, vergiffenis en verzoening zijn niet onze sterkste kant ook al zijn we van afkomst een christelijke natie. 

MILIEU POPULISME: DE OORLOGSKAS VAN SHELL

Onlangs is Greenpeace opnieuw een actie begonnen tegen Shell. Voor milieu actiegroepen als Greenpeace is Shell de grootste kop van jut van alle koppen van jut die er op deze aardbol te vinden zijn. 

“Terwijl de benzineprijs in ons land op Bevrijdingsdag een historisch record van €2,64 per liter bereikte, klotst het geld bij Shell en andere oliebedrijven tegen de plinten. “De prijs van olie en gas is opgedreven door de illegale oorlog in Iran. Shell en consorten strijken miljarden winst op over de rug van onschuldige slachtoffers en de winst wordt betaald door burgers aan de pomp. Dat is asociaal en moet stoppen”, aldus Wouter Lemm van Greenpeace Nederland.”  (Greenpeace) 

Taalgebruik dat voor geen enkele populistische club onderdoet. Goed voorbeeld doet volgen. Jesse Klaver spreekt van de oorlogskas van Shell net als partijgenoot Diederik Samsom (de man die de PvdA kapot heeft gemaakt) en uiteraard voormalig maoïst Jimmy van Dijk. 

Milieudefensie is van hetzelfde laken een pak. Daar voert men sinds 2018 rechtszaken tegen Shell. Uit naam van het klimaat moet Shell stoppen met olie en gaswinning alsof niet miljoenen mensen voor vervoer en werk afhankelijk zijn van olie en gas. 

Hoewel Shell zijn hoofdkantoor naar Engeland heeft verplaatst, bezorgt het de staatskas nog vele miljarden.  Shell draagt op 3 manieren direct bij aan de inkomsten van Nederland:

- Aan directe belastingen 433 miljoen (inclusief aandeel NAM)

- Uit loonheffingen , BTW en accijnzen op brandstoffen 5,1 miljard.

Er werken bij Shell ruim 8000 mensen die belasting betalen. 

Grote pensioenfondsen als ABP en PFZW hebben Shell aandelen in hun portefeuille. Hoeveel precies is moeilijk te zeggen maar het zal duidelijk zijn dat via deze pensioenfondsen Nederlandse werknemers voordeel hebben van de dividenden die Shell aan zijn aandeelhouders uitbetaalt.