MEXICO: VAN BOERENDORP NAAR MAGISCH DORP

Plattegrond van het "park van de Zalm" in San Miguel Regla. Linksonder het grote meer met bootjes en kabelbanen. Rechts het meer voor het kweken van zalm. In de rode cirkel zijn restaurants. Links de zwembaden voor kinderen en ouderen. Daarnaast zijn er nog allerlei kleinere attracties. Entreegeld is ongeveer € 5,- per persoon.

Wat moet een dorpje in de bergen van Mexico doen opdat zijn ongeveer 70 boerengezinnen en nog wat kleine ondernemers het beter krijgen? De landbouw is kleinschalig en als bedrijfsvoering onrendabel. 

Het ontbreekt aan landbouwkennis, geld en kredieten en middelen om de landbouw winstgevender te maken. De stukjes grond zijn goed om er wat voor eigen gebruik op te bouwen (maïs en bonen) maar voor een beter inkomen moet je weg uit het dorp, naar de grootstad of verder weg naar bijvoorbeeld Noord Amerika.

Ik weet niet precies hoe lang geleden, misschien wel 20 jaar, kwam een overheidsdienst van de staat Hidalgo op het idee om in het dorp samen met andere nabij gelegen pitoreske dorpen een project ter bevordering van het toerisme te beginnen. 

Er zijn kleine muziekgroepjes die voor een kleine vergoeding verzoeknummers aan je tafel spelen. 

De omstandigheden waren er naar. De nabij gelegen hoofdstad Pachuca van de staat Hidalgo groeide als kool. De gedachte was dat de nieuwe inwoners in de weekeinden graag de bergen in zullen trekken om zich te ontspannen, frisse neus te te halen en rust te krijgen. 

De menukaart

Het dorpje beschikt over het voordeel dat er al een tot luxe hotel omgebouwde hacienda is, dat het in de bergen ligt met een stuwmeer dat niet meer gebruikt wordt door de elektriciteitsmaatschappij en dat de boerengemeenschap beschikt over een flink bos met twee grote natuurlijke meren.

Jonge - smachtende - liefde in het park.

De dorpsraad stemt in met het idee van het ministerie voor toerisme dat het bos met de meren een park voor toeristen wordt. Vanaf dat moment wordt met hulp van overheidsinstanties het dorp onder de naam “Magisch Dorp” (Pueblo Magico) omgesmeed tot een toeristisch trekpleister met het park als centrum voor recreatie.

Bij Don Gustavo kun je een paard huren voor een rit door het bos.

In het park komen allerlei activiteiten waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de aanwezige natuurlijke mogelijkheden. In een van de meren wordt een kweekvijver voor zalm aangelegd. Er komen in cirkelvorm gebouwde restaurants die gerechten met vers gevangen zalm aanbieden, er komen bootjes op te meren, boven de meren een kabelbaan, er worden paarden verhuurd en motoren op 4 wielen, er komen zwembaden, een kinderbad met gezellige winkeltjes enz. enz.

Het kinderbad is nog weinig bezocht. Het water is nog te koud.

De kleine boeren bouwen her en der op hun land kleine hotelletjes voor de bezoekers van het park. Kortom, het park wordt een centrum voor werk en inkomen voor de plaatselijke bevolking. Met de groei van de nabijgelegen hoofdstad Pachuca komt het toerisme op gang. San Miguel verandert langzaam maar zeker van een boerendorp in een toeristen dorp. De toekomst zal leren of dit een duurzame ontwikkeling is.

Een van de gezellige winkeltjes bij het zwembad waar je ook wat kunt drinken.

ARMOEDE IN KLEUR OP CUBA (2008)

Oude man verhuurt in Trinidad zijn muilezel om zijn armoedige staatspensioen aan te vullen. Een foto kost 50 peso's.

 

Cuba is een romantisch eiland met prachtige stranden, met muziek om op te dansen of bij weg te dromen, met mooie en aardige mensen, met grond en een klimaat waar het fijnste tropische fruit groeit en gewassen als suikerriet en tabak. Toch heerst er diepe armoede op het eiland als gevolg van een niet werkende socialistische planeconomie waardoor alles in staatshanden is en vooral het leger en een keiharde politieke dictatuur die elke vorm van vrijheid genadeloos onderdrukt zelfs als het gaat om kleine initiatieven om aan eten te komen.

In Trinidad verhuurt deze man zijn kruiwagen als taxi. Zijn wachttijd brengt hij door met het lezen van boeken over allerlei landen in de wereld. Hij had ook veel gelezen over Nederland. het moet een prachtig land zijn als hij moet geloven wat erover geschreven wordt.

Aangezien openbaar vervoer erg schaars is, worden oude vrachtwagens gebruikt voor het vervoer van passagiers.

Een bejaarde schoenpoetser in Cienfuegos.

Verboden straathandel van thuis gemaakte producten op de balustrade van een veranda in Viñales.

Verboden verkoop van groenten uit eigen tuin in Trinidad.

Verkoop van brood op de bon in Havana. Elk huishouden krijgt een bonnenboekje.

Een winkel in Trinidad met producten die op rantsoen zijn en alleen op de bon zijn te verkrijgen.

Een ossenkar in Viñales. Tractoren zijn een zeldzaam verschijnsel op het platteland. Er wordt over het algemeen nog gewerkt op het land met ossen en muilezels.

De vrouw verkoopt in de deur zelf geplukte en geschilde sinaasappels aan voorbijgangers in Trinidad.

GEOMETRISCHE COMPOSITIE VIII

petrus, "Geometrische Compsoitie VIII", olie en acrylverf op mdf paneel (110x110 cm), 2026.
Te Koop

 

77. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DE INDUSTRIËLE REVOLUTIE

De muurschilderingen van Diego Rivera bevinden zich in het Detroit Institute of Arts (DIA) in Michigan. De fresco's, die tussen 1932 en 1933 zijn geschilderd, bestaan ​​uit 27 panelen en zijn te bewonderen in de centrale binnenplaats van het museum, die nu bekend staat als de Rivera Court. De muurschilderingen beelden arbeiders af van de River Rouge-fabriek van Ford Motor Company.

David heeft groot succes met zijn muurschilderingen in de trappenhal van het Nationale Paleis in het centrum van Mexico-stad. Het is een indrukwekkend overzicht geworden van de geschiedenis van Mexico. Op de reusachtige schilderingen zie je de geschiedenis van een trots volk dat strijd tegen onderdrukking en uitbuiting vanaf de tijd van de Azteken tot aan de revolutie met alles daar tussenin. 

Boven alles uit torent de baardige Karl Marx die met zijn ‘Communistisch Manifest’ de weg wijst naar het rijk der vrijheid. Ondanks dit eerbetoon aan Marx en de in beeld gebrachte klassenstrijd, is zijn partij niet gelukkig met de opdracht. De partij vindt dat door de opdracht van de regering aan te nemen hij zich heeft laten omkopen door de heersende klasse. Hij wordt uit de partij gezet. 

Zo zet zijn partij zijn schilderkunstige werk van zes jaar weg alsof het niets is. Het is een grove belediging van hem en de kunst maar David laat er zich niet door ontmoedigen. Hij is er zeker van dat zijn muurschilderingen de tijd zullen doorstaan. 

De Mexicanen zullen komen kijken naar zijn muurschilderingen waarop hij de kracht van het volk heeft verbeeld: de piramides van Teotihuacan, de indrukwekkende Azteekse hoofdstad Tenochtitlan dat uiteindelijk veroverd werd door Hernan Cortez, de kerstening door Spaanse priesters en monniken, de priester Hidalgo die de klok luidt voor de onafhankelijkheid, de Franse overheersing, president Benito Juarez, de Amerikaanse invasie, de tijd van dictator Porfirio Diaz en tot slot de revolutie waarin hijzelf heeft gevochten. 

Dankzij zijn muurschilderingen is zijn artistieke faam doorgedrongen tot in Noord Amerika, het buurland dat groot en machtig begint te worden dankzij zijn uitbundige kapitalisme en de uitvinding van de  massaproductie. Met het succes van de T-Ford is daar een nieuw industrieel tijdperk begonnen dat grote beloften inhoudt voor de toekomst. Dat is wat je de Noord Amerikaanse revolutie kunt noemen.

Tot zijn verbazing en blijdschap wordt hij uitgenodigd door het Detroit Instituut voor de Kunsten om de industriële revolutie in muurschilderingen vast te leggen. Ze weten nu dat David het vermogen heeft om ook hun revolutie op grootse wijze uit te beelden.

David neemt de opdracht aan en gaat naar Detroit alwaar hij een maand lang de industriële revolutie bestudeert in de Ford River Rouge fabriek waar auto's worden gebouwd volgens het beginsel van de lopende band, een uitvinding van Ford. De opdracht wordt niet voor niets gefinancierd door Edsel Ford de zoon van de oprichter van de Ford fabrieken.

Zoals de muurschilderingen in Mexico-stad een ode aan de Mexicanen is geworden, zo zijn de 27 fresco’s in Detroit een ode aan de fabrieksarbeiders geworden. Zij werken in de fabrieken aan de vooruitgang van de geschiedenis. Zij brengen met hun arbeid een nieuw en veelbelovend tijd perk van vooruitgang en bevrijding nabij. Zij zijn net als zijn landgenoten helden en helden beeld je niet af als slachtoffers. 

 

 

ARMOEDE IN ZWART-WIT OP CUBA (2008)

 

 Twee vrouwen in Havana die gevonden lege blikjes op straat pletten om ze aan een handelaar in oud ijzer  te verkopen.

Cuba is een romantisch eiland met prachtige stranden, met muziek om op te dansen of bij weg te dromen, met mooie en aardige mensen, met land en een klimaat waar het fijnste tropische fruit groeit en gewassen als suikerriet en tabak. 

Toch heerst er diepe armoede op het eiland als gevolg van een niet werkende socialistische planeconomie waardoor alles in staatshanden is en vooral dan van het leger. Een keiharde politieke dictatuur onderdrukt elke vorm van vrijheid genadeloos zelfs als het gaat om de verkoop van groenten uit eigen tuin. 

Kinderen die met een zelf gemaakte step in het centrum van Havana spelen.

Deze oude man probeert wat bij te verdienen met de verkoop van de krant van de communistische partij aan voornamelijk toeristen.

Honkballen in de straten van Havana met een paar stokken.

De man verkoopt thuis gebakken taarten voor zijn deur op straat in de stad Viñales.

3.KANDINSKY. KLEUREN.

 

De afgelopen eeuwen heeft heel wat onderzoek naar kleuren plaatsgevonden. Een bekend kleuren onderzoeker was de Duitse schrijver, kunstenaar en wetenschapper Wolfgang Goethe. De bovenstaande temperamenten roos is tot stand gekomen tijdens een briefwisseling tussen Goethe en zijn collega dichter en schrijver Friedrich Schiller (1798-1799). Aan de buitenkant van de roos staan de 4 zinnelijke of lichamelijke temperamenten sanguinisch, cholerisch, melancholisch en flegmatisch. In de daarop volgende ring de soorten mensen of beroepen die bij elk temperament horen, gekoppeld aan de kleuren in de binnenring. Tot de groen blauwe flegmatische groep behoren onderwijzers, historici en sprekers. Tot de diametraal daar tegenover liggende rood-gele cholerische groep behoren despoten, helden en avonturiers. (Alexandra Loske en Sarah Lowengard,  The Book of Colour Concepts Vol I, Taschen)

Sommigen hebben een scherp gevoel voor kleur. Ze beleven kleuren. Anderen daarentegen maakt het niks uit, ze letten niet op kleuren. Ze zijn er en dat is het dan. 

Dan heb je ook nog de kwestie van de kleurensmaak. Moeten kleuren harmonieus zijn, bij elkaar passen? Ik groeide op met het gezegde “rood met groen is boerenfatsoen.” Anderen houden van kleuren die fel en ongegeneerd tegen elkaar afsteken. Men spreekt van schrille kleuren of van kleurige kitsch. 

Als het om kleding gaat, kiezen de meeste mensen voor onbestemde kleuren en kleurcombinaties. Daarmee val je niet op, ga je op in de massa en dat is wel zo veilig. Wie zich kleurig kleedt, moet niet bang zijn om op te vallen.

Voor kunstschilders is kleur naast vorm en compositie het belangrijkste instrument om een schilderij te maken. Kunstschilders moeten dus wel degelijk weten wat ze met kleur willen. Een schilderij maken met onbestemde kleuren, kan natuurlijk, het past boven elke zitbank maar het gevolg zal een nietszeggend schilderij zijn. 

Aangezien een kunstschilder niet zonder een minimaal besef van kleuren kan, is het logisch dat er nagedacht wordt over het hoe en wat van kleuren. Zo ook Kandisnky. In zijn boek “Spiritualiteit en abstractie in de kunst” besteedt hij er de paragraaf “werking van kleuren” aan. 

K. onderscheidt ten eerste een ‘zuiver fysieke’ uitwerking van kleuren: “het oog wordt door de schoonheid en andere eigenschappen van de kleur bekoord” (blz.53) Vervolgens beschrijft hij die fysieke uitwerking in termen van smaak, genot, prikkeling kortom directe lichamelijke reacties die volgens hem oppervlakkig en van korte duur zijn voor de middelmatig sensitieve mens. 

De kleurervaring beklijft niet. Dat ligt bij kinderen anders. Hun ervaringen zijn nieuw en worden dus beter onderzocht zoals bijvoorbeeld een kind dat zijn hand in het vuur wil steken om het te onderzoeken. Maar eenmaal bekend met het nieuwe verdwijnt de belangstelling, de wereld wordt langzaam maar zeker onttoverd.

Alleen voor de mensen met een hogere ontwikkeling ontsluit zich de wereld van kleur: “Bij een hoogstaande ontwikkeling krijgen deze dingen en wezens een innerlijke waarde en tenslotte een innerlijke klank.” (blz.54)

K. komt aldus uit op een vergelijking van kleuren met klanken en klanken hebben een gemoedsbeweging tot gevolg. Dit is de tweede eigenschap van kleuren, die van hun psychische werking. “Daarbij demonstreert zich de psychische kracht van de kleur die de ziel tot vibreren kan brengen. En de eerste elementair-fysieke kracht kracht wordt nu de weg waarlangs de kleur tot de ziel doordringt.” (Blz.55)

Maar hoe het precies werkt weet K. ook niet maar hij vindt dat de kunstenaar de hand is die met zijn kleurtoetsen doelbewust de ziel tot vibreren brengt. De kleurenharmonie moet dus gericht zijn op doelbewuste beroering van de menselijke ziel en dat nu noemt K. Het beginsel van de innerlijke noodzaak.” (blz. 58).

Kandinsky legt nogal een zware taak op de schouder van de kunstenaar. Hij moet uit innerlijke noodzaak zielen tot beroering brengen door kleur. Maar verschilt de psychische werking van kleuren niet per cultuur? Als dat zo is, hoe kan een schilder dan universeel zijn met zijn abstracte schilderkunst?

Het ziet er naar uit dat Kandinsky met zijn ideeën en theorie over abstracte schilderkunst nieuwe vragen opwerpt over de betekenis en de reikwijdte van kleur. 

DE TEKENCOLLECTIEF EN HET MODEL

 

Het tekencollectief komt elke vrijdagmorgen bij elkaar om model te tekenen in een lokaal in de Muzelinck in Oss. 6 februari 2026. (foto's petrus)