DE ELEKTRISCHE AUTO EN HET MYSTERIE VAN HET LEVEN

 

Zelfportret op het Tiananmen plein in Beijing met mijn elektrische Volvo, China. (AI Meta gegenereerd)

Ondanks alle aanmoedigingen in kranten en TV, vroeger noemden we dat propaganda, zal ik geen elektrische auto kopen. Mijn Volvo diesel is nog altijd een prima werkpaard dat op de snelweg met gemak op een liter diesel zestien tot twintig kilometer rijdt, afhankelijk van gewicht en rijstijl. Het is een degelijke auto en veilig, waar Volvo om bekend stond.

Ondertussen is het een Chinese auto geworden en die willen dat wij in Europa in elektrische auto’s gaan rijden want ze zijn beter in het maken van elektrische auto’s dan diesel en benzine auto’s. De ontploffingsmotor is te ingewikkeld voor hun industrie.

De elektrische auto is duur en wat mij betreft teveel gedoe. In de politieke wordt alsmaar gesteggeld over de wegenbelasting die hoger gaat worden. Dat is net als met de zonnepanelen, eerst subsidie en saldering en dan alles afschaffen zodat nu de verkoop van de thuisbatterij wordt aangejaagd.

Je moet er maar het geld voor hebben liggen om alweer zo'n elektrisch dingetje aan te schaffen naast je zonnepanelen, je elektrische auto en je elektrisch aangedreven warmtepompen. Op die manier wordt elke woning een kleine elektriciteitscentrale. Is dat nu zo milieuvriendelijk?

Heb je straks alles op orde, al je spaargeld geïnvesteerd en dan is er geen of zoals nu al het geval is te weinig elektriciteit. De zo dringend gewenste energietransitie stokt. Het net wordt instabiel met al die kleine elektriciteitscentrales die er aan hangen. Geen stabiele elektriciteitsvoorziening meer. Dat is achteruitgang in plaats van vooruitgang.

Maar ik heb gemakkelijk praten. Ik geloof niet in de ondergang van de wereld door CO2 uitstoot. Ons klimaat is veel te complex en ingewikkeld voor slechts een enkele oorzaak tot klimaatverandering. Het zullen tientallen, honderden of misschien wel duizenden oorzaken zijn. Ga daar maar eens aanstaan. 

Het is net als met ons bestaan van leven op aarde. We hebben er leuke verklaringen voor en best wel aardige inzichten maar echt weten doen we het niet. Het leven op de planeet aarde is een mysterie en het grootste mysterie op die planeet zijn wij mensen. Wat doen we in 's hemelsnaam hier?

Ondertussen kunnen we best maar de raad van de Deense milieuprof Bjorn Lomborg opvolgen en doen wat we altijd hebben gedaan, ons aanpassen aan de omstandigheden: beter bosbeheer om bosbranden te voorkomen, beter waterbeheer om droogte of overstroming te voorkomen enz.  Aanpassen aan de natuur doe je uit respect voor de natuur.

RODE CIRKEL MET 5 STREPEN

 

petrus, "Rode Cirkel met 5 Strepen", acryl en olieverf op recycled doek, 80 x 80 cm.
Te Koop: € 1500,- 

100. MEXICAANSE VERTELLINGEN. CHAPULTEPEC

 

Parque Chapultepec, Mexico-stad 1976.

Sara had thuis van jongs af aan een moeilijk leven gehad. Als oudste dochter in een gezin met 8 kinderen moest ze al jong plaatsvervangende moeder spelen, een die voor alles moest zorgen: eten koken, de was doen, haar zusjes en broertjes verzorgen en van alles daar omheen.

Zo leerde ze dat het haar plicht was om het voorbeeld van haar moeder te volgen. Ze vond dat niet erg. Het was haar lot en tegelijk haar plek in de wereld. Ze was voorbestemd om huisvrouw en moeder te worden en dat wilde ze ook. Een andere weg was er trouwens niet.

Maar naarmate ze ouder werd, begon ze de vrijheid te missen om zelf keuzes te kunnen maken. De vanzelfsprekendheid van haar toekomst werd langzaam maar zeker steeds minder vanzelfsprekend. Dat haar vader haar moeder sloeg was evenmin geruststellend. 

Ze wilde weg bij hem met zijn dronken buien en losse handjes. Losse handjes waarmee haar moeder en zijzelf nogal eens in aanraking kwamen. Als hij dronken thuiskwam draaide het op de een of andere manier daar altijd op uit. Alsof hij het nodig had om anderen te slaan. Ze had geen idee waarom?  Om hetgeen hem ooit ergens is aangedaan? Wie zal het zeggen?  Uitleg kregen ze niet, nooit. 

Dat ze zo graag weg wilde, gaf haar een schuldgevoel tegenover haar moeder. Die zou er alleen voor komen te staan. Ze hoopte maar dat een van haar zussen de moeilijke taak op zich nam om haar moeder te troosten en waar nodig te steunen. Maar als ze ooit een eigen leven wilde opbouwen dan zat er voor haar niets anders op dan te vertrekken.

Toen ze thuis weg kon, maakte ze meteen van de gelegenheid gebruik. Ze vertrok met het vaste voornemen om nooit meer naar haar dorp terug te keren. De baan van dienstmeid in Mexico-stad, heel ver weg van het ouderlijke dorp, was niet meteen wat je noemt een bevrijding maar het was een eerste stap op weg naar bevrijding, zo vond ze toch.

Het leven als dienstmeid in een zo grote stad als Mexico-stad is even wennen. Maar ze weet van aanpakken. Dat heeft ze thuis wel geleerd. Al snel trekt ze in haar spaarzame vrije tijd op met de dienstmeiden in de buurt. 

Zondag met z’n allen naar het park Chapultepec midden in de stad. Vanuit dat park verkent ze samen met de andere meiden de stad en dan vooral de jongens die om hen heen draaien. Sommigen heel brutaal en opdringerig, anderen bescheiden en op afstand.

LIMBURGSE BIËNNALE: HUMUSLAAG VOOR BEROEPSKUNSTENAARS

De kamers zijn nog in de oorspronkelijke staat. In het midden het schilderij "Faint blue" van Rein Rodemeier. Rechts het schilderij "De baby" van Sep Verhoeven.

Ik ben een reguliere bezoeker van het Bonnefanten museum en het Fotomuseum aan het Vrijthof maar van het museum Marres in Maastricht had ik nog nooit gehoord. Pas deze zomer werd ik daar op geattendeerd.

Het gebouw waar het museum is gevestigd, is een klassieke stadsvilla gebouwd in 1680 door de toenmalige burgemeester van Maastricht. Daarna is het drie generaties lang in bezit geweest van de brouwersfamilie Marres. Sinds 1999 is het een Huis voor Hedendaagse cultuur. Het beschikt over 11 kamers, inclusief de trappenhal, die gebruikt worden als expositieruimte.

Her en der hangen de muren overvol met zodat je door het bos de bomen niet meer ziet.

Op het moment van ons bezoek wordt in het gebouw de “Limburg Biënnale 2026” gehouden, een tentoonstelling die volgens het begeleidende groene boekje een dwarsdoorsnede biedt van de beeldende kunst in Limburg en omgeving. Het is een echt Limburgs feest voor de kunsten aldus het groene boekje.

De missie van de biënnale is om professionele kunstenaars en amateurs met elkaar te verbinden. Beroepskunstenaars zijn in de minderheid. Het merendeel is amateur en die vormen volgens het groene boekje de humuslaag waarin de de professionele kunsten wortelen en die een brede belangstelling voor de kunst mogelijk maken.

Wat ze daarmee bedoelen is mij niet duidelijk. Een humuslaag bestaat toch voornamelijk uit afgevallen bladeren en vruchten van bomen, een vruchtbare laag waar van alles uit kan groeien. Ik kan me niet voorstellen dat amateurs een soort afvallaag zijn waaruit beroepskunstenaars groeien. Maar dat kan ook mijn gebrek aan verbeelding zijn.

Deze collage  "Boy" van Öznur Özturk komt dankzij de ruimte er omheen meer tot zijn recht.

Het gevolg van die opvatting is wel te zien. Rijp en groen hangen en staan door elkaar heen zoals in een echte humuslaag waar ook alles door elkaar en bij elkaar komt te liggen. Zoals het er ook aan toe gaat in een humuslaag in het bos hebben jury en curatoren geen enkele selectie gemaakt. Alles wat valt van de boom der kunsten mag meedoen aan de biënnale. 

Het gevolg voor de bezoeker is dat hij overweldigd wordt door maar liefst 262 kunstwerken, van schilderijen tot foto’s, van beelden tot installaties. Door het kaf is het koren niet te vinden. Dat maakt moedeloos. Er is teveel amateurisme waartussen de kwaliteit verloren gaat. Of er uit zulk een humuslaag ooit ook grote kunstenaars zullen groeien, is niet vast te stellen. Dat zal de tijd moeten uitwijzen. Ondertussen is het een kwestie van gelaten afwachten. 

ALS IK JOOD ZOU ZIJN GEWEEST

Gevangenen in concentratiekamp Buchenwald, bij Weimar, Duitsland, in april 1945, het jaar dat het kamp werd bevrijd. In de acht jaar dat kamp Buchenwald bestond, zaten er tussen de 239.000 en 250.000 mensen gevangen, die werden onderworpen aan medische experimenten en slopende dwangarbeid.
FOTO VAN ERIC SCHWAB, AFP/GETTY IMAGES

 

Als ik jood zou zijn geweest en de nazi kampen zou hebben overleefd, dan zou ik mijn leven lang woedend zijn over wat Duitsers en Nederlanders mijn familie en alle Joden hebben aangedaan.

Mijn familie is eenvoudigweg van de ene dag op de andere opgeslokt door het grote monster concentratiekamp. Als ik jood zou zijn geweest, zou ik daar ook hebben gezeten.

Ik zou in de buik van het nazi monster hebben gezeten en daar alles wat een mens tot mens maakt, kapot hebben zien gaan. Ook ik zou uiteindelijk opgeslokt zijn door het monster maar ik heb geluk gehad. Ik ben gered uit de buik van het monster.

Waarom nou net ik ben gered? Ik weet het niet. Niemand die het weet. God misschien? Heeft Hij me gered zodat ik kan getuigen over het monster die mijn familie en miljoenen Joden heeft vermoord?

Heeft het zin om te getuigen? Dat is maar de vraag. Zal mijn getuigenis voorkomen dat de mensheid niet in herhaling valt? Moet ik dat geloven? Er zit zoveel haat in zoveel harten dat het de vraag is of mijn getuigenis van het monster daadwerkelijk iets kan veranderen. Maar wat moet ik anders? Ik moet blijven getuigen, desnoods tegen beter weten in. 

Terwijl ik dag in dag uit getuig van de moord op mijn familie en miljoenen Joden, moet ik vertrouwen hebben in de mensen. Maar ik sta op een berg van wantrouwen. Wie in de wereld kan ik vertrouwen? Wat doen zij om mij mijn vertrouwen terug te geven? Belijden ze schuld, bieden ze excuses aan, geven ze alles terug wat is gestolen van de Joden? 

Slechts heel weinigen hebben het gedurfd om Joden te verbergen voor het monster. Zij zagen ons en reikten ons de hand maar de meesten bleven onverschillig. Uit angst denk ik. Ze waren bang om ook door het monster gegrepen te worden.

Mijn wonderbare terugkeer uit de buik van het monster herinnerde hen aan hun angsten, hun onmacht en onverschilligheid. Herinneringen die ze liever niet zouden hebben. Herinneringen die je het liefst wil vergeten omdat je geen mens durfde of wilde zijn. Ik ben een wandelend trauma voor mezelf en voor al die mensen die mij, mijn familie en de andere Joden niet zagen.

Dat is wat we delen, het trauma van het nazi monster concentratiekamp. Er was in die tijd meer lafheid dan moed, meer angst dan durf. Ik ben bang dat als  het monster in een andere gedaante terugkeert, het weer zo zal zijn, dat er ook dan weer meer angst dan durf zal zijn.

Het zal nooit anders worden. Lafheid zal de wereld blijven regeren. Zij die laf zijn weten dat en roemen daarom de dapperen. Zij zijn hun helden omdat ze het zelf niet durfden te zijn. Lafaards verschuilen zich achter de rug van helden.

NASRAH HABIBALLAH, EEN VROUW UIT EEN STUK.

 

Opgegroeid als dochter van een Israelisch Palestijnse vader en een Nederlandse moeder met een Engelse achtergrond kreeg ze haar journalistieke droombaan als correspondent voor de NOS in Israel. Al snel veranderde de droombaan in een hel na de Hamas aanslagen van 7 oktober 2023.

Ze vertelt er over in VPRO’s zomergasten van afgelopen zondag 2 augustus, een programma waar ik normaal gesproken niet meer naar kijk. In de loop van de tijd zijn de drie uur durende diepzinnige interviews gelardeerd met video en filmfragmenten ontaard in een egodocument waarin naar goed Nederlands journalistiek gebruik wordt gepraat over wat je hebt gevoeld en wat er door je heen ging.

Zo niet bij Nasrah Habiballah. Ze was zoals ik haar als NOS correspondent in Israel had leren kennen. Een vrouw die zich hield aan de feiten, zoals ze zelf aan het begin van het gesprek opmerkte naar aanleiding van een vraag van interviewster Janine Abbing, “ik ben journalist, geen activist.”

Ze bleef die avond journalist maar niet op afstand. Ze vertelde over haar complexe en soms gecompliceerde achtergrond, haar jeugd in Rotterdam en haar vakanties in het Palestijnse dorp van haar vader en zijn familie in Israël. Ze voelde zich daar veilig en prettig omringd door de grote familie van haar vader.

Ze vertelde over haar bezinning op haar toekomst en het besluit om journalist te worden, over de droombaan in Israel om zo een journalistieke brug te slaan tussen Nederland en Palestijns Israël. Tussen twee verschillende culturen die de grootste moeite hebben om elkaar te begrijpen.

Want dat is het wat ze wil. Journalistiek op basis van oprechte nieuwsgierigheid naar de ander. Ze is er niet op uit om anderen de maat te nemen (een nogal Nederlandse gewoonte ook onder journalisten) maar open te staan voor de ander en in zijn of haar waarde te laten.

“De mensen thuis zitten niet verlegen om mijn mening over wat daar gebeurd”, aldus Nasrah. Meningen zijn er genoeg. Beter is om feiten te geven zodat de kijker zich een beeld kan vormen wat er aan de hand is in die complexe oorlog waar diverse volkeren met elk hun eigen religieuze achtergrond, geschiedenis en historische trauma’s waaronder de holocaust, gewelddadig met elkaar in botsing komen.

Ze staat onder een niet aflatende werkdruk die gepaard gaat met spanningen in oorlogsgebied. Ze moet met haar pasgeboren baby en haar man schuilen voor de raketten uit Iran. Tegelijkertijd noemt ze haar gezin ook haar redding in de heksenketel van haar werk, de oorlog en de inspanningen. Haar gezin geeft haar even rust en structuur. 

Ze vertelt dit alles zonder te dramatiseren, zonder zich te beklagen en zonder ook maar iemand iets te verwijten. Tegelijk blijft ze haar werk als correspondent voor het NOS journaal en Nieuwsuur doen. Werk waardoor ik als kijker de feiten kreeg te horen en te zien uit deze enorme heksenketel van oorlog en politiek, menselijk lijden en cynisme, internationale geopolitiek en voortdurend onrecht.

Dat was ook de reden waarom ik naar deze uitzending van Zomeravondgasten keek. Het ging mij om haar en ik moet zeggen, ik heb geboeid naar haar geluisterd en ben blij haar beter te hebben leren kennen.

RODE CIRKEL MET TWEE ZWARTE ELKAAR SNIJDENDE LIJNEN

 

petrus, "Rode Cirkel met Twee Zwarte elkaar snijdende Lijnen", olieverf op recyclen canvas, 80 x80 cm.
Te Koop: € 1500,-