![]() |
petrus nelissen, "Liggend Naakt met Wasgoed", acrylverf op paneel (80x122 cm), 2005 |
Het hierboven afgebeelde schilderij is geen wonder van teken- of schilderkunst. Het is technisch gesproken een primitief schilderij; acrylverf rechtstreeks op het voorbewerkte paneel gezet. Niet geglaceerd, geen geraffineerde penseelstreken of mooi uitgewerkte details naar de werkelijkheid. Integendeel, het is een recht toe recht aan schilderij. Een bijna tot abstractie gereduceerde werkelijkheid met een surrealistisch tintje,
De liggende vrouw is overgenomen van het schilderij “Venus voor de spiegel” van de grote Spaanse meester Diego Velazquez. Op het schilderij ligt Venus in dezelfde houding als de vrouw hierboven, maar dan op een rijkelijk aangekleed bed als een goddelijke verleidster en kijkt in een spiegel die door een engel voor haar gezicht wordt gehouden. We zien haar gezicht in de spiegel (dat kan niet volgens de stand van de spiegel, aldus de deskundigen) maar vagelijk, lang niet zo scherp uitgelicht als haar rug. Venus is verleiding en raadsel tegelijk.
Het schilderij van Velazquez speelt met de thema’s liefde en de erotiek. Zo is de engel naar het schijnt cupido, de god van de liefde. Blijkbaar liefde voor haar eigen beeld: spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie is de schoonste van het land. Haar naakte rug met haar bekken en billen elegant in het midden zijn een hoogtepunt van erotiek.
Het naakt op het schilderij hierboven kijkt niet naar een spiegel maar naar twee kledingstukken - broek en hemd - die zo te zien van een man zijn. Ze hangen te drogen aan een waslijn. Heeft ze net de was gedaan en kijkt ze nu tevreden en goedkeurend naar de gedane was? Vraagt ze zich af of ze het goed heeft gedaan? Of vraagt ze zich af wat ze in ’s hemelsnaam met die man waarvan de kleding is, aan moet?
Meer hedendaags kan men zich afvragen of hier het gendervraagstuk in beeld wordt gebracht. Hoe verhoudt zij zich tot de man? Is de man de bevestiging van haar vrouw zijn of integendeel, de ontkenning? Kun je zonder man vrouw zijn? Wie ben ik als vrouw? Alleen maar verleiding of bovenal wasvrouw?
De vrouw op het schilderij ligt naakt in een arcadisch landschap. Terwijl ze rustig filosofeert over haar aard en natuur, geniet ze van de natuur om zich heen. De zon komt op boven de rivier. De situering is paradijselijk maar wel een paradijs waar de was gedaan moet worden.