AMERIKAANS NEO-IMPERIALISME IN VENEZUELA, CUBA EN MEXICO?

Je kunt wel zeggen dat met de komst van Trump de VS weer terug zijn in Latijns Amerika. De laatste decennia hebben de meeste Amerikaanse presidenten Latijns Amerika min of meer met rust gelaten. 

Min of meer want de Amerikaanse sancties tegen Cuba bleven gehandhaafd en met de verkiezing van Maduro kwam ook Venezuela in het vizier voor sancties. Met Mexico was vooral wrijving over de vluchtelingenstroom. Het beleid was er op gericht de instroom te beperken met behulp van grenscontroles. Zonder veel resultaat.

De Spaanssprekende minderheid in Amerika is intussen uitgegroeid tot een aanzienlijke minderheid van rond de 60 miljoen Hispanics, dat is ongeveer 20% van de Amerikaanse bevolking. Spaans is de tweede taal in Amerika. Er zijn steden en hele regio’s waar je bijna alleen maar Spaans hoort.

Trump heeft een ander veel breder veiligheidsbeleid dan de Democraten met als doelen beheersing van de migrantenstroom, uitschakeling van de drugscriminaliteit, voordelige handel en terugdringing van Russische en Chinese invloeden op het Amerikaans continent.

Inmiddels hebben we kennis gemaakt met zijn aanpak van de illegale migranten in de VS. Dat werd grof en met veel geweld in gezet door de speciale opsporingsdienst ICE. Het leek er even op dat Trump bezig was een soort parallel legertje te vormen dat de democratische rechtsorde zou kunnen ondermijnen. Dat lijkt nu (voorlopig?) een halt toegeroepen.

Al even spectaculair en illegaal volgens internationale rechtsnormen zijn de aanvallen van de Amerikaanse marine   op veronderstelde drugsbootjes in de Caraïbische zee. Ze worden met gerichte schoten tot zinken gebracht. Van een enkel geval is bekend dat zelfs de overlevenden alsnog werden gedood.

Trump heeft met dit optreden openlijk de oorlog verklaard aan de Latijn Amerikaanse drugsmaffia. Hij schuwt daarbij niet om rechtstreeks met het leger in te grijpen in een land. Hij liet de Venezolaanse president Maduro en zijn vrouw met geweld ontvoeren. Beiden zouden betrokken zijn bij de drugsmaffia.

Daarna heeft in Venezuela nog geen machtswisseling plaatsgevonden maar wel een aanpassing van het beleid met minder openlijke onderdrukking, vrijlating van politieke gevangenen, aanpassingen van wetgeving i.v.m. eigendomsrechten en regeling van schulden zodat investeerders veilig terug kunnen keren. 

Over democratisering spreekt Trump niet. Dat was een prioriteit van de Democraten. Trump's prioriteit is veiligheid en business, oliebusiness en grondstoffen wel te verstaan. 

In de vorige eeuw zou een Amerikaanse interventies geleid hebben tot heftige demonstraties in Latijns Amerikaanse hoofdsteden. Die tijd lijkt voorbij. Het geloof en de steun van linkse regimes lijkt politiek te zijn gemarginaliseerd. Het Venezolaanse regime was daarvoor te ongeloofwaardig geworden.

Men kan rustig aannemen dat de meerderheid van de Venezolanen (7 tot 8 miljoen Venezolanen zijn gevlucht!) het prima vindt dat Trump president Maduro heeft verwijderd. Ze hopen dat er verkiezingen komen, maar daar zal Trump ze dus niet direct in steunen.

Al in 2008 zag je op Cuba dit soort armzalige winkeltjes. Vijftig jaar na de Cubaanse revolutie was de armoede op het platteland nog altijd even groot. De foto is gemaakt in het toeristenplaatsje Viñales. 

Met het in staat van beschuldiging stellen van Raul Castro, voormalig generaal, minister van defensie en vooral broer van Mister Revolutie Fidel Castro zelf wordt de druk op Cuba opgevoerd.

Een die druk is al hoog. De Amerikaanse zeeblokkade legt het land zo goed als lam. Minister Rubio heeft met zijn 100 miljoen dollar toespraak voor TV in het Spaans (hij is Cubaan van afkomst) de Cubanen ook nog eens een flinke worst voorgehouden.

Een worst die het communistisch regime heeft afgewezen omdat ze niet de controle krijgt over het geld. Minister Rubio wil de kerk en onafhankelijke stichtingen inschakelen om de humanitaire hulp te verspreiden onder de bevolking.

Dat zou wat op gang kunnen brengen. De bevolking weet maar al te goed dat het regime en dan vooral de legerleiding goed voor zichzelf zorgt. In feite is het leger eigenaar van de economie. Maar hoe precies het volk zal reageren blijft afwachten. Zeventig jaar onderdrukking gaat niet in je koude kleren zitten.

Al in 2007 zag je in busstation borden met zelf gemaakte pamfletten waarin mensen vragen om inlichtingen over een verdwenen geliefde, meestal vrouwen. Veel verdwijningen worden toegeschreven aan de drugskartels.

Een apart geval en veel ingewikkelder ligt de Amerikaanse bemoeienis met Mexico. Tijdens zijn tarieven oorlog is Trump begonnen president Scheinbaum flink onder druk te zetten om kopstukken van drugskartels uit te leveren.

Dat heeft ze intussen gedaan. Er zijn kopstukken uitgeleverd of ter plekke doodgeschoten tijdens gewelddadige confrontaties tussen leger en drugsmaffia. Ze heeft daarbij min of meer heimelijk samengewerkt met de Amerikaanse geheime diensten (CIA en DEA). Ze moest wel want Trump heeft de kartels gebrandmerkt als terroristische organisaties. 

Veel Mexicanen zijn de gewelddadige moordpartijen, intimidaties en massale verdwijningen waaronder veel vrouwen, al lang zat. Zij voelen zich al jaren in de steek gelaten door de eigen regering. Veel Mexicanen hebben daarom hun hoop gevestigd op Trump.

Inmenging van Amerika in Mexicaanse politiek ligt in Mexico heel gevoelig. Tot voor kort was het voor links geen probleem om de bevolking tegen Noord Amerikaans imperialisme te mobiliseren. Het is een teken aan de wand dat dat niet gelukt is, op een enkele manifestatie in Mexico-stad na. 

De Mexicanen weten maar al te goed dat veel partijgenoten van president Scheinbaum tot in de hoogste regionen zoals gouverneurs en senatoren ook op de loonlijst staan van kartels.

Trump weet dat ook en voert nu de druk op Scheinbaum op om ook deze partijgenoten aan te pakken. Scheinbaum houdt nog vol dat haar partij niet betrokken is bij de drugshandel maar het wordt steeds moeilijker om haar te geloven. De meerderheid van de Mexicanen vertrouwt haar al lang niet meer. 

De vraag is hoe lang Scheinbaum nog kan balanceren tussen de partij, Trump, de kartels en de diepe wens van Mexicanen om van de drugsmaffia af te komen. 

MADURO, OLIE EN DRUGS

 

In de jaren tachtig leek het er nog op dat Venezuela op weg was naar meer welvaart.

Media in Nederland geven de indruk dat de drugsoorlog van Trump een excuus is om Maduro te ontvoeren maar dat zijn eigenlijke doel de Venezolaanse olievoorraad is. Dat is waar, hij zegt het immers zelf. Dat neemt niet weg dat het ook een “war on drugs” is.

In Nederland worden drugs al gauw gebagatelliseerd. Men heeft hier nauwelijks enig besef hoe diep de drugsbendes en smokkel de overheden van landen als Venezuela, Mexico en andere landen in Latijns Amerika hebben aangevreten met als gevolg de alsmaar groeiende onveiligheid onder burgers. 

Er worden jaarlijkse duizenden mensen vermoord en ontvoerd door drugsbendes. De gewelddadigheid gaat gepaard met corruptie - omkoping van politie en autoriteiten - met als gevolg dat de gewone burgers aan hun lot worden overgelaten of erger uitgeleverd aan de macht van de drugsbendes.

In het gemoedelijke Nederland kan men dat maar moeilijk vatten met als gevolg een blinde vlek voor deze werkelijkheid. De veroordeling in Nederland van voormalig Surinaams president Bouterse heeft hier blijkbaar weinig indruk gemaakt. 

Het heet dat Venezuela geen belangrijk drugsland is maar dat was Suriname ook niet. Als de drugskartels greep weten te krijgen op de politici en bestuurders dan  is de narcostaat niet ver weg meer. Het wordt dan nog moeilijker om het vertrouwen in het gezag van de staat te herstellen.

De grafiek laat zien hoe het socialistisch bewind van Chavez en Maduro de olie-industrie ten gronde heeft gericht met als dieptepunt 2002-2003 toen Chavez naar aanleiding van een staking 18.000 werknemers van het nationale oliebedrijf PDVSA ontsloeg .  

Als de belangrijkste inkomstenbron van Venezuela, oliewinning en uitvoer al jarenlang op zijn gat ligt, hoe hield de regering Maduro zijn generaals c.s. dan te vriend? Generaals hou je zoet met speelgoed en veel, heel veel geld. Drugshandel is daarvoor een prima middel. De vraag is of de ontvoering van Maduro en straks zijn veroordeling een klap zal zijn voor de drugshandel in Venezuela.

Het land zal toch andere inkomsten moeten genereren om tot een zekere welvaart te komen al was het maar tot aan het niveau van voor het aantreden van Chavez en zijn opvolger Maduro. 

De enorme voorraad olie kan ten gelde gemaakt worden ten bate van het land maar daar zijn wel investeringen voor nodig, enorme investeringen die het land zelf niet kan opbrengen. Daarom is het zo gek nog niet dat Trump de oliemaatschappijen oproept om in Venezuela te investeren. 

Natuurlijk, oliemaatschappijen doen niet aan liefdadigheid, Trump trouwens al helemaal niet dus komt er ook eigenbelang bij kijken. Maar is dat zo verkeerd als de partners wederzijdse belangen hebben bij een economische activiteit? 

China en Rusland steunden Maduro ook niet uit liefdadigheid maar vanwege economische - China is een groot afnemer van Venezolaanse olie - en geopolitieke belangen. En natuurlijk heeft Amerika er alle belang bij om die twee grootmachten buiten de deur van de Westelijke Hemisfeer te houden. 

Cuba kreeg olie van Venezuela. Onder Chavez zijn hechte banden gesmeed tussen beide landen. Venezuela volgde stap voor stap het Cubaanse model van de eenpartij staat. De Partido Socialista Unido de Venezuela heeft een socialistisch en nationalistisch uithangbord, dat van Marx en dat van de negentiende eeuwse bevrijder Simon Bolivar. 

Olie is voor het economisch zeer wankele Cuba van levensbelang. Het wegvallen van Venezuela als goedkope leverancier en wie weet straks ook Mexico, zou wel eens het begin van het einde kunnen zijn van de eenpartijstaat Cuba. Of het zover komt, is voorlopig onzeker. Het communistisch regime van Cuba heeft sinds de jaren vijftig al veel crises weten te overleven.

Met de inval in Venezuela staat ook Mexico onder toenemende druk van Trump. Die druk voegt zich bij het groeiend verzet tegen de huidige regering van president Scheinbaum. Zij wordt ervan beschuldigd banden met de drugskartels te onderhouden, banden die begonnen zouden zijn tijdens het bewind van haar voorganger en partijgenoot Lopez Obrador. 

Scheinbaum ontvoeren zal een brug te ver zijn voor Trump. Er staan hem andere drukmiddelen ter beschikking die misschien wel effectiever zijn, zoals de geëiste uitlevering van kopstukken van drugskartels aan Amerika, de economische afhankelijkheid van de Mexicaanse industrie van Amerika met als centrum de noordelijke Mexicaanse stad Monterrey en de massa migratie van Mexicanen naar Amerika die voor druk financieel verkeer tussen de beide landen zorgt.

VENEZUELA'S OLIE

 

De twee dictators Chavez (links) en Maduro die de olie-industrie in Venezuela vakkundig de nek hebben omgedraaid uit naam van de bevrijder Simon Bolivar wiens portret achter hen hangt.

De olie mijnheer, het gaat Trump om de olie en niets anders. En niet om de drugssmokkel en de narcostaat die dictator Maduro met zijn generaals van Venezuela heeft gemaakt. Is het Trump uiteindelijk te doen om de olie en is de narcostaat slechts een excuus? Dat moet haast wel. Trump is een zakenman die geld wil verdienen voor hemzelf en dan zijn land, in die volgorde.

Nu is de Venezolaanse olievoorraad ook de grootste in de wereld en altijd de basis geweest voor de welvaart van het land net als trouwens in Rusland en vele andere landen. Maar het socialistische Venezuela van Chavez en Maduro is er heel dom mee omgegaan, niet door er oorlog mee te voeren zoals Rusland maar door eenvoudigweg de olie-industrie te verwaarlozen. 

Wie Venezuela goed gekend heeft, weet hoe vernietigend het optreden van de socialistische bevrijder Chavez (dictator van 1999 tot 2013)  en daarna zijn opvolger Maduro voor de welvaart van Venezuela is geweest. Voordat de twee schurken aan de macht kwamen, was Venezuela op weg een welvarend land te worden. 

Geen ideaal democratisch land, zeker niet. Een corrupte elite van sociaaldemocraten en christendemocraten stak veel geld in eigen zak maar hield zich min of meer aan democratisch spelregels en heel belangrijk, het land ging vooruit. Het kon beter maar dankzij de olie-industrie, de bauxiet, het goud en de landbouw ging het langzaam vooruit. Onder de bevrijder Chavez kachelde het land daarentegen hard achteruit en niet alleen materieel. 

Was Venezuela voor het socialistische tijdperk een land met vrijheid van meningsuiting, vrije verkiezingen, vrije vakbonden enzovoort, onder hen werd het een keiharde dictatuur en zoals altijd in Latijns Amerika met hulp van de generaals. Of het nu een linkse of een rechtse dictatuur is, de generaals zijn beslissend.

Stel dat dit socialistische koppel de olie-industrie niet naar de vaantjes had geholpen maar had behouden voor de staatskas met hulp van de grote nationale en internationale oliebedrijven? Dan waren de inkomsten van drugs om de generaals en de hofhouding van Maduro te onderhouden niet nodig geweest! Dan had Trump niet voor de poorten van Venezuela gestaan en zat Maduro nu niet in de gevangenis.

Maar nee, de olie-industrie moest er aan geloven. Dat begon in 2002-2003 met een grote staking in het nationale oliebedrijf tegen het regime van Chavez, een politieke staking om een einde te maken aan de opkomende dictatuur naar Cubaans model. Chavez had vlak daarvoor massale demonstraties tegen zijn nog corruptere bewind dan dat van zijn voorgangers, met geweld onderdrukt.

Chavez ontsloeg tijdens de staking maar liefst 18.000 werknemers in de olie industrie, van hoog tot laag en verving ze door militairen. Het gevolg van dit massa ontslag was de feitelijke ontmanteling van de olie industrie in Venezuela, de belangrijkste basis voor de opbouw van de welvaart in het land.

Een jaar later sprak ik een Venezolaanse ingenieur in Mexico. Hij was na het massa ontslag met veel collega’s uitgeweken naar Mexico waar zij naar tevredenheid werkten bij de oliemaatschappij PEMEX. Ze hadden hun gezinnen al naar Mexico over laten komen. 

In zijn strijd om de macht was Chavez daarbij geholpen door zijn Cubaanse vrienden, bereid om de kip met de gouden eieren te slachten. Of Chavez dat toen ook besefte, is de vraag. Het probleem van ideologisch bevlogen politieke leiders is dat ze geen besef hebben van wat er komt kijken om een industrieel productieproces op te bouwen en te behouden. 

Zij denken dat zij zelf het moeilijkste werk doen, de verdeling en behoud van de macht. Het ontgaat hen dat het vele malen moeilijker is om een Philips, Unilever, Akzo, Shell of een ASML tot een succesvol bedrijf te maken. Daar komt heel wat meer bij kijken dan bij het voeren van een verkiezingscampagne en het aansturen van ambtenaren.

DE KRUISTOCHT VAN TRUMP TEGEN VENEZUELA

Daar staan ze dan belangrijk te wezen, deze Venezolaanse hoge marine officieren. Op de achtergrond hun Chavez met rode baret die zijn leger ongekende financiële mogelijkheden heeft gegeven met met drugshandel, smokkel, corruptie enz. Ze weten maar al te goed dat ze geen partij zijn voor de Amerikaanse marine, maar ze spelen het spel mee in de hoop het alsnog te redden en anders kun je altijd nog overlopen.

Het luchtruim van Venezuela is volgens Trump gesloten. Wat is Trump van plan? Hijzelf beweert een oorlog te zijn met de drugsmaffia. Dat zou zo maar kunnen. Venezuela is onder Maduro net als Suriname onder Bouterse een doorvoerland voor drugs geworden en dan natuurlijk vooral naar de grootste in de buurt liggende markt, de VS. 

En net als in Suriname is het meer dan waarschijnlijk dat de regering van Maduro daar tot in de hoogste regionen bij betrokken is. Waarom zouden de generaals anders de kant van deze operette president blijven kiezen? Hoogst waarschijnlijk verdienen zij met de drugssmokkel miljoenen dollars, verdiensten die ze onder een andere president waarschijnlijk zouden moeten leveren

Trump heeft besloten deze ketting van drugssmokkel, corruptie en politiek desnoods met geweld te doorbreken. Dat hij daarbij Venezuela heeft uitgekozen als zijn eerste doel ligt voor de hand.

Sinds het aantreden van de zogenaamde linkse regering van couppleger kapitein Chavez (1999-2013) en zijn volkse opvolger Maduro is Venezuela veranderd van een min of meer stabiele democratie in een instabiele dictatuur waar de hele regio last van heeft.

Zodra Chavez het Cubaanse model invoerde, een vorm van tropisch communisme dat Cuba al meer dan 60 jaar in zijn greep houdt, begon het uit de hand te lopen. Het land verarmde in razendsnel tempo terwijl de verkiezingen volledig door de machthebbers werden geblokkeerd waardoor de middenklasse massaal op de vlucht sloeg. 

Naar schatting ontvluchtten 7 miljoen Venezolanen hun land. Dat zijn een miljoen vluchtelingen meer dan uit Oekraïne aan het begin van de Russische inval. De meesten zijn gevlucht naar buurlanden als Colombia en Brazilië en zelfs naar het voor de Venezolaanse kust gelegen eilandje Curacao dat behoort tot het koninkrijk der Nederlanden. Intussen verblijven ongeveer een miljoen Venezolanen illegaal in de VS. 

Voeg daarbij de instabiliteit als gevolg van de drugsmaffia die dankzij hun enorme rijkdom in staat zijn om over heel Midden Amerika hun netwerk van drugssmokkel en handel te organiseren met als gevolg toenemende onveiligheid onder de bevolking, corruptie tot in de hoogste regionen van regeringen en groeiend geweld.

Dan is er ook nog altijd diepe armoede en je snapt waarom er zich ongeveer 500 vluchtelingen per uit Midden Amerika aan de Mexicaanse zuidgrens melden in de hoop om met hulp van mensensmokkelaars door te kunnen stromen naar de VS waar ze ondanks alles hopen een beter en fatsoenlijker leven te kunnen leiden dan in eigen land.

Tot overmaat van ramp gebruiken de drugsmaffia’s deze kwetsbare groepen om hun smokkelnetwerk van drugs uit te breiden, zo niet met geld dan met geweld. Er zijn massagraven gevonden van vluchtelingen aan de grens met Mexico die weigerden met de drugsbendes samen te werken.

Hoe deze fatale ketting van het kwaad die op den duur de VS dreigen te instabiliseren te doorbreken? Trump heeft blijkbaar gekozen voor de weg van militair ingrijpen en wel in het minst populaire en meest corrupte bewind van de regio, de dictatuur van Maduro. 

De tijd van de zachte aanpak is voorbij, moet Trump gedacht hebben. Het wordt tijd om de ijzeren vuist van de VS maar weer eens te voorschijn te halen, een vuist die al vanaf de bevrijding van het continent van zijn koloniale overheersers heeft gebruikt. 

Of dat zal helpen? Ingrijpen in een ander land blijft een heikele zaak. Zo lang die landen zelf geen orde op zaken weten te stellen, is het voor de VS als vreemde mogendheid moeilijk en kostbaar om orde naar Amerikaans model op te leggen. Latijns Amerikaans nationalisme is onverwoestbaar, zo heeft de geschiedenis van het continent intussen bewezen.   

VENEZUELA: GRENZEN AAN BARMHARTIGHEID?

Vluchtelingenboot uit Venezuela legt aan bij het Nederlands Antilliaanse eiland Curacao in de Caraïbische zee.

Naar aanleiding van een CNV bericht over de honger en Corona ellende in Venezuela stel ik me de vraag of er geen grenzen zijn aan onze barmhartigheid? In een brief aan Sigrid Kaag, minister van Handel en Ontwikkelingssamenwerking, roept CNV Internationaal  in navolging van internationale instellingen op tot humanitaire hulp aan dat land omdat door het wanbeleid van dictator Maduro het land getroffen wordt door honger en ziekte. Kan het erger?

Dubbel getroffen
 

"De COVID-19 crisis treft de Venezolanen dubbel. De economie van het land was immers al ver voor het uitbreken van de epidemie volkomen stilgevallen. Dit heeft de twee na grootste vluchtelingencrisis ter wereld veroorzaakt. Inmiddels zijn al 5 miljoen Venezolanen hun land ontvlucht. Rond de 1.8 miljoen mensen zijn naar buurland Colombia gegaan en de rest is doorgereisd naar onder meer Ecuador, Peru, Brazilië en Chili. Veel van hen maakten de reis te voet. Op Curaçao en Aruba verblijven nu al 50.000 vluchtelingen uit Venezuela.” ( fragment uit brief CNV Internationaal aan Minister Kaag)

Venezuela was in de vorige eeuw een redelijk welvarend land dankzij de olie industrie, de bauxietmijnen, de ontwikkeling van de landbouw en veeteelt. De verdeling van de welvaart was slecht maar er werd vooruitgang geboekt door Christen- en Sociaal Democraten die zo een beetje afwisselend aan de macht waren.  Met de nodige corruptie dat helaas wel. Venezuela was geen uitzondering in Latijns Amerika. 

De kleine dictator Chavez wist echter met zijn "socialisme van de twintigste eeuw" in korte tijd een einde te maken aan deze welvaart. Socialisten zijn goed in verdelen maar heel slecht in produceren. De olie industrie viel terug van twee miljoen vaten per dag tot  nog maar 100.000 vaten per dag. Alle andere socialistische plannen naar voorbeeld van Cuba liepen eveneens in het honderd als gevolg van politieke onderdrukking, economische en ambtelijke onkunde.

Leger en politie werden door zijn opvolger Maduro ingezet voor onderdrukking, marteling en moord van iedereen die in verzet kwam tegen zijn regering. Het land zakte nog verder weg in armoede en geweld met miljoenen vluchtelingen tot gevolg.

Moet je voor zo een land nog barmhartig zijn en het humanitaire hulp geven? Stuiten we hier niet op de grens van onze barmhartigheid? De ervaring leert ons dat humanitaire hulp door het totalitaire regime meedogenloos gebruikt wordt voor de eigen mensen en in een corrupt circuit terecht komt. De ervaring leert ook dat de VN en andere instellingen dat misbruik niet kunnen voorkomen. Hier stuit barmhartigheid op een kwaadaardige, onbarmhartige en liefdeloze politieke muur. Het is moeilijk om dat te erkennen maar het is wel de realiteit.

DE MOEIZAME DEMOCRATISERING IN LATIJNS AMERIKA

 

Een paar pseudo democartische presidenten bij elkaar. In het midden Maduro van Venezuela een zelf verklaarde socialist die dankzij het leger aan de macht kan blijven. Links van hem de Sandinistische president Daniel Ortega die eveneens met hulp van leger en politie aan de macht weet te blijven. Ortega is altijd een bewonderaar geweest van Cuba onder de gebroeers Castro. Links van hem staat Raoul Castro tot voor kort de baas in de Cubaanse dictatuur. Het is niet onwaarschijnlijk dat dankzij de geheime dienst van Cuba de presidenten Ortega en Maduro nog aan de macht zijn. Rechts de voormalige president Evo Morales die door het leger naar huis is gestuurd.

Democratie in Latijns-Amerika, het blijft een heet hangijzer. Venezuela worstelt al jaren met een pseudo-gekozen regering die het land onder de dekmantel van socialisme prijs heeft gegeven aan afbraak, armoede, misdaad en corruptie. Ondanks enige internationale erkenning van een alternatieve president afkomstig uit het parlement wist president Maduro met hulp van het leger aan de macht te blijven. Het woord overleg en compromis komt in zijn politieke woordenboek niet voor en dat zal wel zo blijven. Venezuela gaat in hoog tempo Cuba na, een eiland dat sinds de socialistische revolutie van 1959 een dictatuur is met armoede en zonder vrijheid.
 
In het Midden Amerikaanse land Nicaragua, buurland van Costa Rica, is het niet veel beter. Daar proberen demonstranten een einde te maken aan de ijzeren machtsgreep van de ooit door heel links  toegejuichte Sandinistische president Daniel Ortega. Tegenwoordig slaat hij de opositie neer zoals zijn voorganger dictator Somoza dat deed. Toen was dat de schuld van de VS. Wiens schuld is het nu? Zo lang het Sandinistische leger, ooit in het leven geroepen om de Sandinistische revolutie te verdedigen, achter de president blijft staan heeft geen enkele oppositie kans van slagen. Ook in het politieke woordenboek van de sandinist Ortega komt het woord overleg en compromis niet voor.

Bolivia was door de verkiezing van de indigena Evo Morales tot president zowaar een oase van rust geworden. Voor het tijdperk van Morales dat ongeveer 16 jaar heeft geduurd, was Bolivia een van de meest instabiele landen van Latijns Amerika met de ene staatsgreep na de andere. Met de indiaanse cocaboer Morales kwam daar een einde aan. Dankzij zijn voor een uitgesproken socialist gematigde optreden wist hij het land economisch tot bloei te brengen en de politieke vrede te bewaren.

Dit jaar ging het dan toch mis. Hij fraudeerde de presidentsverkiezingen om aan de macht te kunnen blijven. Het gevolg waren wekenlange straatprotesten totdat uiteindelijk het leger hem te verstaan gaf dat hij maar beter kon vertrekken. Nu zit het land met de gebakken peren. Het is gespleten tussen voorstanders van Morales, voornamelijk de inheemse indianenbevolking, en de oppositie waaronder de oude elite.

Telkens opnieuw blijken machthebbers in Latijns Amerika niet in staat te zijn om een traditie van democratische machtswisseling op te bouwen. Of ze blijven tegen elk protest en tegen beter weten in zitten of ze worden door het leger aan de kant gezet. Een tussenweg van onderling overleg en compromissen lijkt niet te kunnen.

Een uitzondering was Chili sinds de val van dictator generaal Pinochet (1990). Na heftige straatprotesten in de afgelopen weken heeft de regering besloten tot vergaande hervormingen. Dat blijkt niet genoeg. Het democratisch lot van Chili hangt aan een zijden draad. 
Buurland Argentinië is sinds de val van de generaals (1982), min of meer een stabiele democratie dat laveert tussen het Peronisme, een soort nationaal socialistisch corporatisme en liberaal conservatisme. Meestal volgt er na een periode van ongebreidelde staatsuitgaven een periode van al even ongebreidelde besparingen. Een evenwichtig beleid blijkt haast onmogelijk in dat land. Gelukkig heeft de democratie tot nu toe stand gehouden.
Zuiderbuur Uruguay is sinds het einde van de links revolutionaire beweging Tupamaros in 1980 een betrekkelijk stabiel en een voor Latijns Amerika welvarend land geworden. Buurland Paraguay is sinds de val van dictator generaal Stroessner (1989) een min of meer stabiele democratie maar nog altijd heerst er veel armoede. Landen als Peru met de ooit actieve links revolutionaire guerrilla Lichtend Pad , Colombia (tot voor kort een strijdtoneel als gevolg van de communistische guerrilla groep FARC)  en Ecuador schuren tegen instabiliteit aan als gevolg van politieke polarisatie en gebrek aan stuurmanskunst bij de politieke elite en door de grote sociaal-economische kloof tussen arm en rijk.

Het Midden Amerikaanse land Costa Rica is het enige land dat sinds eind jaren veertig van de vorige eeuw democratisch stabiel genoemd mag worden. Gekozen presidenten volgen er elkaar op zoals het hoort in een democratie. Dat heeft het land te danken aan de sociaal democraat José Figueres. Hij schafte na zijn overwinning in een burgeroorlog over een omstreden verkiezingsuitslag het leger af en hield zich aan zijn belofte af te treden als hij niet herkozen zou worden. Sindsdien is Costa Rica een van de meest ontwikkelde en welvarendste landen van Latijns Amerika.

Democratie is in de meeste landen van Latijns Amerika nog steeds niet vanzelfsprekend vanwege de spanningen tussen arm en rijk, gebrek aan een minimale gemeenschappelijk sociaal-economische visie, gesloten politieke elites, gebrek aan onderwijs op het platteland, een stuurloze inheemse bevolking, een gebrek aan sterk en goed georganiseerd middenveld organisaties waaronder vakbonden, partijdige legers en een gebrekkige democratische cultuur die voortdurend bedreigd wordt door linkse en rechtse totalitaire ideologieën.