EEN KATHOLIEKE KONINGIN IN EEN REPUBLIKEINS LAND

 

De van huis uit katholieke koningin Maxima gefotografeerd door Erwin Olaf in collage van petrus.

Naar het schijnt had het koningspaar een goede relatie met paus Franciscus. Wat dat voor een relatie is, is niet duidelijk maar het is begrijpelijk. Per slot van rekening is Maxima een Argentijnse van katholieke huize en dat zal de Argentijnse Franciscus goed hebben gedaan.Het is daarom jammer dat Maxima niet bij de begrafenis van de paus kan zijn. 

Koningsdag is natuurlijk ook belangrijk. Een keer per jaar begeeft het koningspaar zich tussen het Nederlandse volk. Dat is nog belangrijker dan in andere landen omdat we zo republikeins zijn. Niemand hoort ver boven het volk uit te steken, ook een koningshuis niet. Daarvoor zijn we te republikeins, republikeinser dan bijvoorbeeld de Fransen.

Je kunt hooguit zeggen dat we uit eerbied voor de geschiedenis een koningshuis tolereren maar daarmee is het ook wel gezegd. Voor de rest zijn we een land van burgers die zich zoveel mogelijk als gelijken gedragen. Of we dat ook zijn is iets anders. 

Voor voetballers, wielrenners en grote zangeres maken we dan weer graag een uitzondering. Dat zijn dan ook volkshelden en die mogen natuurlijk best een kopje groter zijn dan de rest en een beetje meer verdienen.

Belangrijke voetbalwedstrijden zijn hoogmissen waarin symboliek een belangrijke rol speelt. We spreken ook niet voor niks van koning Voetbal. We aanbidden koning Voetbal als hij ons verlossing brengt tijdens een of ander kampioenschap. 

Toch is het jammer dat er niemand van het koningshuis op de begrafenis van de paus in Rome zal zijn. Het bevestigt dat Nederland in wezen en ondanks een katholieke koningin een protestantse natie is waarin voor Rome weinig plaats is. 

De Spaanse -katholieke Nederlanden - eenmaal veroverd in de Tachtigjarige oorlog, werden lang gewantrouwd. Het heeft lang geduurd voordat katholieken aanvaard werden als gelijke burgers. Daar was een Franse bezetting voor nodig. 

Tijdens die bezetting kwam wettelijk een einde aan de generaliteitslanden (1795), ruwweg het tegenwoordige Noord Brabant, Limburg en Zeeuws Vlaanderen. Lange tijd werden ze beschouwd als een soort interne koloniën en na 1800 nog lang als wingewesten. 

De scheidslijn valt ruwweg samen met de twee grote rivieren en is nooit helemaal verdwenen, niet in de taal, niet in de cultuur en eigenlijk ook niet economisch. Pas aan het einde van de negentiende eeuw en het begin van de twintigste krijgt de katholieke emancipatie politiek, cultureel en economisch zijn beslag.

In de negentiende eeuw kreeg de industriële revolutie een stevige poot in het zuiden van Nederland met wat tegenwoordige maakindustrieën worden genoemd.

“De belangrijkste industriële regio’s van Nederland zijn Zuidoost-Noord-Brabant en Groot Rijnmond. Die koppositie hadden ze twintig geleden ook al. Wel lijkt er een verschuiving plaats te vinden van het zwaartepunt van de industrie van het westen naar het zuiden van Nederland, met name Noord-Brabant.” (CBS)

43. AMERICA LATINA. HET GRAF VAN SINT JAN VAN HET KRUIS

 

petrus nelissen, 'Jezus aan het Gas' , beeldcollage

Staande bij het graf van Sint Jan van het Kruis, komt Frans met een wonderlijke verrassing. Hij haalt een schriftelijke gelofte tevoorschijn waarin we hier en nu bij het bij het graf van Sint Jan van het Kruis plechtig beloven zoveel mogelijk te leven in de geest van de Karmel. 

Ik weet zo snel niet wat ik daarvan denken moet. Ik voel me aangesproken door de gedichten met uitleg van Sint Jan van het Kruis. Ze zijn geestelijk voedsel voor me dat mijn leven beïnvloedt. Dankzij hem sta ik minder krampachtig tegenover het Roomse geloof dan toen ik letterlijk de kerk uitliep. 

Het vertrek voelde toen aan als een bevrijding. Eindelijk verlost van de kerkelijke discipline, de hiërarchische verhoudingen en voorschriften. Ik vond dat ik zelf wel kon uitzoeken hoe het eigenlijk zit met het geloof in God, zijn zoon Jezus en zijn moeder Maria en de hele santenkraam er omheen waarmee ik ben opgegroeid. 

Dat ben ik gaan doen. Sint Jan van het Kruis heeft me met zijn geschriften en gedichten een nieuwe kijk op geloof, religie en zin van het leven gegeven net als Kierkegaard, Sartre, Gabriel Marcel enz. Maar Jan van het Kruis steekt er met kop en schouders bovenuit. 

Ik zal wel extra gevoelig zijn voor religieuze mystiek. Maar om nu een soort fanclub voor hem op te richten, gaat me te ver. Ik hou sowieso niet van fanclubs. Daarvoor wil ik teveel meester blijven van mijn eigen geest en lotsbestemming en mijn eigen weg ontdekken. Volgeling worden, zit niet in mijn aard tenzij op basis van een overdachte overtuiging.

Maar uit respect voor Frans, hij heeft per slot van rekening Sint Jan van het Kruis op mijn pad gebracht, luister ik naar zijn uitleg. De bedoeling van de gelofte is onze bestaande levenswijze te bestendigen, dat wil zeggen dat we niet streven naar grote materiële rijkdom maar ons uit liefde voor de mens bekommeren om onze medemensen en dan vooral de minsten onder hen. 

Ik heb ondertussen genoeg levenservaring om te beseffen dat dit geen gemakkelijke opdracht is maar het is wel de enige die zin aan mijn of liever ons leven kan geven. Dus moeten we het er maar op wagen. Alvaro en ik tekenen de gelofte.

Later blijkt dat zulke geloftes van leken in een lange traditie passen van verschillende kloosterordes. Zij kennen seculiere "derde ordes" die bestaan naast de gebruikelijke mannelijke en vrouwelijke kloosterorde. Leden van een seculiere derde orde leven als normale mensen met een gezin, een baan en al die andere dingen die bij een normaal bestaan horen.

Ik kan me in de regels van de Karmel wel vinden omdat het bij de Karmel gaat om te leven volgens de geest van de regels en niet naar de letter ervan te leven. De Karmelieten is als beschouwende orde maatschappelijk en wereldlijk niet autistisch. Ze sluit zich niet af van de wereld en het praktische leven. De regels zijn geen onbuigzame wetten maar flexibel, in te vullen naar gelang de persoon en zijn leven. 

Sint Jan van het Kruis was geen zweverig type die bij wijze van spreken door het raam zat te staren naar het licht van God. Hij was ook niet op zoek naar zijn hogere zelf. Zijn gedichten zijn geen sentimenteel gezwijmel over liefde. Bij hem kan liefde hard en meedogenloos zijn zoals de schaduwen in de Spaanse zon, de schroeiende hitte en dorre grond op de Spaanse hoogvlakte.

Bovendien kan hij ook nog eens haarscherp en zonder gewichtig doenerij uitleggen waar zijn gedichten over gaan en hoe je ze moet lezen en begrijpen. Dat leverde hem de Roomse eretitel van kerkleraar op. Zo zie je maar, er komen ook wel eens goeie dingen uit Rome.

Of dat allemaal al niet genoeg is om de libris literatuur prijs, de prijs der Nederlandse letteren, de Ida Gerhardt Poëzie prijs, de Nobelprijs voor Literatuur en God weet wat voor prijzen nog meer te ontvangen, heeft hij ook nog het organisatietalent gehad om nieuwe kloosterordes te stichten. 

Had Jan van het Kruis in onze tijd geleefd dan was hij dichter, schrijver en zakenman geweest, in geestelijke zaken wel te verstaan. Wie weet was hij zelfs wel activist geworden, zonder klooster maar als lid van een actiegroep of misschien had hij er zelf wel een opgericht.

OORLOGSBULLETIN 77. PAUS FRANCISCUS

Begroeting van de gelovigen na zijn pauselijke inwijding in 2013. foto:L'Osservatore Romano

Wat bezielt paus Franciscus met zijn oproep aan Oekraïne om de witte vlag te hijsen? Als je verslagen bent of het niet goed gaat moet je de moed hebben om te onderhandelen, vindt hij. Hoeveel doden moeten er nog vallen, zo vraagt hij zich af, gevolgd door het vaderlijke advies om een land te zoeken dat bereid is om te bemiddelen.

Ik maak uit de woorden van de paus op dat Oekraïne de oorlog verloren heeft en dat het vanaf nu alleen maar erger wordt. Is die analyse juist? Heeft de paus deskundigen in dienst die hem dat hebben uitgelegd of dankt hij zijn inzichten aan de kranten die hij leest?

Kritischer nog is de vraag of hij de moeite heeft genomen om president Zelensky te spreken en hem te vragen hoe het zit aan het front en hoe de bevolking over de toestand in hun land denkt? Nog kritischer is de vraag of hij op bezoek is geweest in Kiev om met eigen ogen te zien wat er aan de hand is en met eigen oren te horen wat de mensen, moeders, vaders, jongeren en soldaten vinden?

Ik heb alleen maar gelezen over pogingen van het Vaticaan om te bemiddelen. Kardinaal Matteo Zuppi is daarvoor als afgezant van de paus medio vorig jaar naar Kiev gereisd. Daarna volgt stilte totdat de paus met deze vredesoproep komt.

In Oekraïne is fel gereageerd op deze oproep. President Zelensky is duidelijk in wat hij vindt van de pauselijke oproep.

De Kerk is bij de mensen, zei Zelenski zondag in een videoboodschap. "En niet tweeënhalfduizend kilometer verder, ergens, om virtueel te bemiddelen tussen iemand die wil leven en iemand die je wil vernietigen", zei Zelenski.

"Toen het Russische kwaad op 24 februari deze oorlog begon, stonden alle Oekraïners op om zich te verdedigen. Christenen, moslims, joden, allemaal", zei Zelenski. Hij dankte iedere Oekraïense geestelijke die actief is bij het leger. "Ze stonden op de voorste rij, ze beschermden het leven en de mensheid, ze steunden met gebeden, gesprekken en daden. Dat is het wat de Kerk is - bij de mensen.” (De Standaard van 10 maart 2024)

Ik denk dat de paus zijn rol als bimiddelaar nu wel kan vergeten, maar misschien wilde hij ook niet meer bemiddelen na de mislukte poging van vorig jaar.

 

Hij heeft gekozen voor de vaderlijk rol, die welwillend maar vooral vermanend spreekt. We moeten er vanuit gaan dat de paus het goed zal bedoelen maar het werkt averechts.

In plaats vanuit Rome vermanende woorden te spreken verbonden aan eigenzinnige conclusies, ware het beter geweest als hij zelf of zijn gezant naar Kiev was afgedaald om poolshoogte te nemen. Dan kun je met enige gezag spreken. Het zou ook een uiting van solidariteit zijn geweest. Nu heeft hij zich onmogelijk gemaakt. President Putjinski zal hem daarvoor dankbaar zijn. 

 

BRIEF AAN GERARD REVE 4

Na enig zoeken vond ik deze portretten van Gerard Reve en Vincent van Gogh het meest  hun persoonlijkheid weergeven. De foto van Reve is gemaakt door Philip Mechanicus omstreeks 1980. Reve was toen 57 jaar oud. Het zelfportret van Van Gogh is van 1889, een jaar voor zijn dood. Van Gogh is slechts 37 jaar geworden. Reve zou over Van Gogh gezegd hebben "De schilder die niet schilderen kon, maar móest schilderen en dáárom kon schilderen."

Beste Gerard,

Je bent in je leven nogal eens verhuisd. Was Nederland of zelfs Amsterdam te klein voor je? Het is sowieso een klein land maar een plekje om op je gemak te wonen was in jouw tijd nog wel te vinden. Nu is dat veel moeilijker geworden tussen al die windmolens en zonnepanelen. Nergens meer rust.

Maar ik bedoel klein van geest. Zo klein zelfs dat je besloot om maar in het Engels te gaan schrijven. Dat was een mooi voornemen maar niet vol te houden als je meer wilt schrijven dan reisboeken, studies, rapporten en reclame brochures. 

Schrijven over nuances van je ziele roerselen vereist je Moers taal. Dat is in een beperking in de verkoop. Het Nederlandse taalgebied is klein. Dan kun je maar beter in het Engels schrijven. Afzet gegarandeerd. Het komt er op aan wat je wil. De keuze is tussen een grote afzetmarkt of een thuismarkt. Beide hebben hoe dan ook hun beperkingen.

Nederlandse schrijvers leggen het internationaal altijd af tegen Nederlandse beeldkunstenaars. Jeroen Bosch werd geboren in Den Bosch en is voor zover bekend nooit op reis geweest, niet eens naar Rome terwijl dat toen gebruikelijk was. Je zag wat meer van de wereld en je kon grote voorgangers bewonderen. Een reisje met meerdere voordelen.

De schilderijen van Jeroen hangen intussen in verschillende musea verspreid over Europa. Kom daar als Nederlandse schrijver maar eens om. Je bent hier of daar bekend, maar wereldberoemd zijn is een buitencategorie die voor Nederlandse schrijvers niet is weggelegd.

Hetzelfde kun je zeggen van Van Gogh. Als hij het bij brieven had gelaten, daarin is hij jouw evenknie, was hij niet zo beroemd geworden. Dan zou hij enkel gelezen worden door buitenlandse hooggeleerde heren, deskundigen en kenners. Meer dan een tiental zal dat niet geweest zijn. 

Als schilder is hij wereldberoemd tot in Japan. Welke Nederlandse schrijver is bekend in Japan. Ben jij in het Japans vertaald? Voor zover ik weet niet. Ik zie dat je wel in het Russische bent vertaald, in het Spaans, Tsjechisch, Zweeds, Turks, Slowaaks, Sloveens, Kroatisch, Noors , Italiaans, Hongaars, Hebreeuws, Frans, Engels !, Deens, Duits , Catalaans, Azeri en Afrikaans. Dat is al heel wat!

Een verschil is dan weer dat jij tijdens je leven ondanks de kleine Nederlandse boekenmarkt genoeg geld hebt verdiend. Dat was Van Gogh niet gegund. Hij overleefde dankzij de geldelijke zorgen van zijn geliefde broer Theo. 

Een geluk is dat jou dit niet is overkomen. Stel voor dat je bij je “geleerde broer” Karel had moeten aankloppen voor geld. Ik denk dat je dan nog liever in de bijstand was gegaan. 

Met hartelijke groeten,

26. AMERICA LATINA. FRANS ROSIER

Frans Rosier in zijn appartement in Bogotá, 1971.

Sinds mijn vertrek uit Colombia schrijven Frans Rosier en ik elkaar regelmatig. In Colombia zijn we vrienden geworden en de vriendschap zet zich nu al schrijvend voort. Voor mij is hij een betrouwbare en vooral ook dierbare raadgever geworden. 

Ik schrijf hem over mijn licht filosofische zoektocht naar houvast in mijn leven. Sinds ik uit de katholieke kerk ben gestapt - letterlijk opgestapt tijdens een preek - ben ik op zoek naar een nieuw houvast. Teleurgesteld in Marx en zijn aanhang, voel ik me genoodzaakt andere mogelijkheden te onderzoeken. Frans kan me daar bij helpen. 

Maar hij heeft ook zijn eigen zorgen. Zijn grootste zorg is tijd te vinden om de studie van de krottenwijk Meissen te kunnen uitschrijven. Al een paar jaar doet hij samen met enkele studenten onderzoek naar problemen van bewoners van de krottenwijk Meissen, een miljoenenstad aan de rand van Bogotá. 

Een aantal studenten heeft daarvoor langere tijd in die wijk bewoond. Terwijl ze daar woonden, bespraken ze onder begeleiding van Frans  met elkaarhun bevindingen. Frans maakte een verslag van die gesprekken. Hij zou al die verslagen willen verwerken in een alomvattende studie.

Frans ziet het verblijf van de studenten en de besprekingen van hun ervaringen als een tweesnijdend zwaard. Aan de ene kant maakt het wonen tussen arme gezinnen onder precaire omstandigheden zijn studenten, waarvan sommigen uit de hogere klasse komen en anderen uit de lagere middenklasse,  bewust van het leven van  miljoenen arme Colombianen. 

Aan de andere kant helpt het verblijf met de opgedane inzichten en ervaringen om inzicht te krijgen wat armoede betekent en wat er aan gedaan kan worden. Studie en praktijk dragen daarmee bij aan sociale bewustwording bij een groep studenten. Wat nu ontbreekt is om het in een overzichtelijk verhaal te gieten zodat ook anderen er hun voordeel mee kunnen doen. Door zijn professoraat aan de Andes Universiteit, meegefinancierd door Nederland, komt hij daar niet aan toe.

Hij schrijft mij dat hij Den Haag enige tijd geleden tijd heeft gevraagd voor het uitschrijven van zijn gedachten en ervaringen zonder de verplichting colleges te geven. “De Andes is daar sterk voor, maar als ik Harry van den Hout (eveneens uitgezonden door Den Haag) goed begrepen heb is Den Haag niet in staat mij die faciliteiten te geven. Alsof universitair werk alleen maar bestaat in het geven van colleges. In de wirwar waarin ik op het ogenblik leef, komt van schrijven niet veel terecht. Het schijnt dat ik in van mijn momentele functie moet afzien ondanks het feit dat ik verbonden blijf met de Andes. Als zogenaamde deskundige geldt een contract in principe slechts voor twee jaar. ik ben nu al vijf jaar in dienst van Den Haag. Mijn aanvraag om mijn taak enige tijd te wijzigen zal een welkome gelegenheid zijn om mij uit staatsdienst terug te trekken. Dit heeft het voordeel dat ik vrijer ben om mijn meningen te uiten maar het nadeel dat ik geen bestaansmiddelen meer heb tenzij op een zeer laag niveau. Mijn voorstel heb ik al in januari ingediend maar ik heb nog steeds geen antwoord. Men weet er schijnbaar geen goed raad mee. Intussen struggle ik verder.” (brief van 25 april 1973)

Ondanks zijn bekendheid als schrijver, zijn faam als priester -arbeider, kenner van Latijns Amerika, geestelijke en sociaal psycholoog blijkt ook Frans grote moeite te hebben om voldoende tijd te vinden om zich te kunnen wijden aan het schrijven van zo een studie. 

Zijn volgende brieven gaan over zijn onzekere toekomst. Eind december houdt zijn contract met Den Haag op. Dan is hij al langer in dienst geweest van Den Haag dan gebruikelijk. De vraag is wat daarna? de universiteit wil wel dat hij met haar verbonden blijft, maar dat betekent een salaris waar je amper van kunt bestaan. 

Hij schrijft dan dat hij nog nog wat wil blijven “op de eerste plaats om mijn vrienden en onmiddellijke medewerkers te begeleiden bij de inzet voor de emancipatie van hun land en vervolgens ook omdat het uitwerken van mijn ervaringen een milieu nodig heeft dat nu niet precies Nederland is. Mijn verbondenheid met dit continent is nu eenmaal van dien aard, dat ze niet lijkt op een emmertje water waar ik Nederlandse bloemetjes mee kan begieten. Verder is het ook niet mijn aard om in long distrance preocupation te werken. Enfin, voor eind december kan nog veel gebeuren.” (brief van 22 augustus 1973)

Rosier zelf is ontworteld. Dat kan ook moeilijk anders als je zo lang van huis bent, in zoverre je van huis kunst spreken bij een kloosterling. Hij is al vroeg in zijn leven pater Karmeliet geworden en paters hebben geen thuis in de gebruikelijke betekenis van het woord. Hun thuis is onder normale omstandigheden een klooster, maar Frans is nooit een vaste bewoner van een klooster geweest. 

Meteen na zijn priesterwijding en intrede bij de Karmelieten is hij aanvankelijk in opdracht en daarna op eigen initiatief op zoek naar Gods afwezigheid onder de arbeiders in mijnen en staatsbedrijven gegaan. Hij deelde leven en werk bij mijnwerkers en staalarbeiders in verschillende Europese landen. Dan kun je moeilijk nog van een thuis spreken. 

Het resultaat van die zwerftocht waren twee boeken met de titel "Ik zocht Gods afwezigheid, psychologische peilingen inzake religieus-sociale toestanden in Europa."  Deel I gaat over zijn ervaringen in Frankrijk en Spanje. Deel II  over Italië en Oostenrijk. 

Toen hij vanwege zijn verschenen boeken, naar Rome werd geroepen, maakte hij het ook daar zich niet gemakkelijk. In Rome zoekt hij de mensen op die leven in de marge van de stad, in de armoede wijken. Daar ontmoet hij de zwerver Renzo waarvan hij in het tweede deel van “Ik zocht Gods afwezigheid” verslag doet. 

"Het hier volgende verhaal is, in tegenstelling met het voorafgaande, de beschrijving van een enkele ontmoeting, waarin men echter de mentaliteit en de problemen van het gehele Romeinse sub-proletariaat kan beluisteren. Het is een geschiedenis vol clair-obscur van leugen en oprechtheid, van immoraliteit en geloof, van geraffineerdheid en kinderlijkheid, kortom van een welhaast artistiek levensspel, dat de Latijns volkeren en bij uitstek het Italiaanse volk in het bloed zit. Het is geen litteraire roman maar de weergave van mijn regelmatige notities betreffende mijn contact met een der vele jonge mensen, die in Italië verloren dreigen te lopen in delinquentie vanwege de materiële en morele ellende van het milieu waaruit zij voorkomen." ( blz.306 van deel II)

Na 8 jaar Rome komt hij via een Chileense bisschop terecht in Chili alwaar zijn liefde voor Latijns Amerika begint (1959). Vandaar komt hij uiteindelijk terecht in Bogotá waar hij een thuis heeft geïmproviseerd samen met enkele van zijn studenten. In zijn  boek "Een wereld van mensen, Odyssee door de Amerikas" verschenen in Bogotá, 1970 vertelt hij in fragmenten over zijn ervaringen in dat continent.

Het is op dat moment dat we elkaar leren kennen. In Bogotá heeft hij een bescheiden appartement met twee slaapkamers. Een huishoudster houdt het schoon en kookt voor hem als het zo uitkomt. Verder is het een zoete inval voor elke student die zijn pad kruist waaronder ik ook mezelf reken. Het einde van zijn contract met Den Haag zou wel eens het einde kunnen betekenen van dit zijn eigen bescheiden thuis. 

SOFIA LOREN EN STORMY DANIELS

 

Links Sofia Loren in de film 'Ieri, Oggi e Domani' (Gisteren, Vandaag en Morgen) in 1963. Rechts Stormy Daniels als lingerie model.

Onlangs waren twee sterren uit de filmwereld op bezoek in twee verschillende TV programma’s. De sinds kort wereldberoemde porno actrice Stormy Daniels en kortstondige minnares van president Donald Trump zat in de RTL late show aan tafel bij de eerzuchtige journalist Twan Huys. De al heel lang beroemde en bekende Italiaanse filmactrice Sofia Loren werd in het NOS Nieuwsuur geïnterviewd door de brave journalist Jeroen Wollaars.

Een perfecte rolverdeling tussen 2 zenders en 2 journalisten. De praatjesmaker Huys met een hang naar roem bij een reclamezender met een glamour porno actrice en de nette  journalist Wollaars bij wie het gaat om serieuze informatie bij de openbare omroep met een klassieke filmactrice. Een duidelijk geval van gepast onderscheid tussen twee zenders, 2 journalisten en 2 vrouwen.

Sofia Loren is het klassieke Rome, de vrouw van het schilderij ‘Venus van Urbino’ van de Italiaanse schilder Titiaan, van de film met inhoud over leven, en dood, van de balans tussen erotiek en liefde, van de combinatie acteertalent en levenskunst.

Stormy Daniels is de vrouw uit het kitscherige Las Vegas, van de pornofoto’s en beeldjes van de Amerikaanse kunstenaar Jef Koons, van de film met seks, lust, en onmiddellijke bevrediging, van de combinatie van seks en geld, van sensatie en kortstondige roem.

HOMO BARBARUS FEIJENOORDICUS (Hooligan)

Een digitale compositie van Petrus

Wat mij betreft is het betaalde voetbal definitief failliet. Eerst moeten we op het NOS journaal een filmpje zien hoe Chelsea Hooligans een zwarte man uit de metro duwen onder het zingen van "we are racists".  Vervolgens wordt het historische hart van Rome in een puinhoop veranderd door een Woeste Horde Feyenoord Hooligans uit Rotterdam. Kan het nog erger?

Het betaalde voetbal is in Nederland en ver daarbuiten al lang vervallen tot barbarij, vooral buiten het veld maar ook op het veld. Maar ondanks al die ellende gaat de niks aan de hand show door op TV, in kranten enz. De voetbalclubs wassen hun handen in onschuld en wijzen naar anderen. 

Zo meldt de VK on-line dat Feyenoord-woordvoerder Raymond Salomon de bal terugkaatst. "Hij zegt dat de rellen in de stad vallen onder de verantwoordelijkheid van de Romeinse autoriteiten. 'Vooraf is uitgebreid overleg geweest. We kregen niet de indruk dat ze met knikkende knieën naar het duel toe leefden." Wat een hypocrisie. Wie heeft deze woordvoerder aangesteld? 

Oké, ik heb gemakkelijk praten. Ik kijk al jaren niet meer van voetbal en trouwens ook niet naar wielrennen. Teveel milieu vervuiling.

ROME EN DE MOEDER VAN ALLE VERHALEN

Dit beeld van de terechtgestelde Jezus in een Romeinse kerk laten weinig aan de verbeelding over.

Ik denk dat je het verhaal, het evangelie van de geboorte van Jezus Christus en zijn dood, gerust de moeder van alle verhalen kunt noemen. Zeker als je er het Oude Testament meetelt als side-stories. Het verhaal bevat alles wat elk goed verhaal moet hebben: een hoofdpersoon die naast mens ook nog eens de zoon van god is, je moet maar durven om met zo'n verhaal te komen. Het verhaal vertelt van zijn dramatische geboorte in armoedige omstandigheden. Hij wordt wereldberoemd maar is ook eenzaam. Hij vindt erkenning en heeft succes maar ook wantrouwen, miskenning en jaloezie. Hij gaat in zijn korte leven met rijken maar ook en vooral met armen om. Hij is opstandig en tegelijk erkent hij gezag. Hij heeft een schare volgelingen maar sommigen plegen verraad.

De combinatie van deze 2 beelden toont de invloed die de oudheid gehad heeft op de Christelijke kunst. 

Tegelijkertijd is het ook inhoudelijk een ijzersterk verhaal. Vorm en inhoud gaan perfect samen. Het is een goddelijk én een menselijk drama ineen dat iedereen, man of vrouw, jong of oud, arm of rijk kan navoelen en meebeleven. Een jonge vrouw die ongevraagd moeder wordt van notabene de zoon van God. Welke aanstaande moeder beleeft haar moederschap niet als de geboorte van een goddelijke zoon of dochter? Een dramatische geboorte want er blijkt nergens plaats te zijn voor een onverwachte bevalling vanwege een door de autoriteiten georganiseerde volkstelling. De politiek bepaalt de omstandigheden waarin de zoon van God wordt geboren. Het wordt daardoor een armoedige geboorte maar wel aangekondigd bij armoedzaaiers van herders en gek genoeg ook erkend door koningen uit onbekende, ver weg gelegen landen.

De pauselijk troon in de Basiliek van St. Jan van Lateranen: macht, pracht, kunst, verhaal, symboliek en eenzaamheid.

Vervolgens blijkt het kwaad in de persoon van koning Herodes het gemunt te hebben op deze pas geboren koning? Hij voelt zich bedreigd in zijn positie en laat daarom alle pas geborenen in en om Betlehem vermoorden. Een dodelijk misverstand. Het gezin slaat op de vlucht notabene naar Egypte, het land waar hun voorvaderen ooit als slaven uit zijn gevlucht. De ouders hebben het daarna nog vaak moeilijk met hun kind. Uit alles blijkt dat hij een eigen weg zal gaan. Een weg die zijn ouders niet altijd begrijpen maar waar ze volgens hun zoon vertrouwen in kunnen hebben.

Het leven van Jezus blijkt er een te zijn met bewondering en aanbidding van het publiek vanwege zijn preken en wonderen. Hij krijgt volgelingen waarvan enkelen zich laten verleiden tot verraad, leugens en ongeloof. Zijn dramatische publieke terechtstelling wordt door gezaghebbers en autoriteiten op verraderlijke en gruwelijke wijze voorbereid waarbij het immer wispelturige volk hem in de steek laat omdat hij niet de politicus blijkt te zijn waarop ze gehoopt hadden.

Nog steeds vinden tussen de pracht en praal van de kerken van Rome erediensten plaats. 

Het is geen wonder dat deze geraffineerde soap nog altijd miljoenen mensen in de ban houdt, hen troost biedt en steunt in hun dagelijkse sleur en worsteling om het hoofd boven water te houden, vooral geestelijk. Het is geen wonder dat dit verhaal duizenden kunstenaars, schilders, dichters, beeldhouwers, architecten, componisten en musici in de loop der eeuwen heeft geïnspireerd en tot op de dag van vandaag is blijven inspireren. Onze cultuur is er mee doordrongen tot in zijn diepste poriën en bouwt nog altijd voort op wat dit verhaal heeft voortgebracht. Dit alles maakt een bezoek aan Rome, waar dit verhaal zijn wereldwijde triomftocht is begonnen, de moeite waard.

ROOMSE HEISA

La Familia, Acapulco, Mexico. (een foto van PETRUS)

Roomse heisa onder de homogemeenschap in Nederland over wat de paus wel of niet gezegd heeft over homo's. Niks dus, lees ik in Trouw. Wel over de traditionele waarden van het gezin. Dat doen ze in Rome al jaren. Ik weet niet wat Rome met traditionele gezinswaarden bedoeld maar dat het gezin de kern is van de samenleving staat wel vast. Ik heb het op al reizend over de wereldbol nooit anders gezien, zowel in de armste krottenwijken als bij de rijkste mensen. Homo's en lesbiennes willen ook graag trouwen en als het even kan een gezin vormen.  

Er zijn heel wat pogingen geweest om het gezin door een of andere vorm van samenwonen te vervangen zoals hippiecommunes, krakersgemeenschappen en anarchistische communes. Geen een van die experimenten is geslaagd. Meestal kwamen met name de kinderen er op de een of andere manier beschadigd uit:geen identiteit, onvermogen zich te hechten, seksueel onvermogen enz. Met de relaties tussen de volwassenen, de vaders en de moeders, liep het meestal ook niet best af. Was politiek niet de splijtzwam dan wel de in de soep lopende relaties.

Blijkbaar heeft een ieder mens een minimale behoefte aan privacy. Ikzelf woonde in een leefgemeenschap maar wel met een eigen kamer met eigen spulletjes en een eigen portemonnee. Dank zij die privacy kun je je leven afschermen tegen ongewenste relaties en bemoeienis.Een mens blijkt niet geschikt om zijn intiemste gevoelens en gedachten met teveel mensen te moeten delen.

Ook op zakelijk niveau is enige vorm van privacy nodig. Dat is wel gebleken uit de mislukte collectivisatie van de landbouw in de vroegere communistische landen. In Midden Amerika leerde ik dat het eigen stuk grond van leden van een landbouwcooperaties veel beter wordt verzorgd dan het cooperatieve bezit wat je er ook instopt aan begeleiding, kennis en financiële steun. Een mens zorgt blijkbaar op de eerste plaats voor zichzelf en zijn gezin. Je zou het een gezonde vorm van egoïsme kunnen noemen die ons door de natuur ter zelfbescherming is meegegeven.

Om die reden is het volgens mij belangrijk dat een samenleving een gezinsbeleid heeft op basis van privacy voor het gezin. De overheid moet zich in beginsel niet bemoeien met het gezin behalve als het fout gaat, wat natuurlijk gebeurt want we zijn en blijven mensen. In zulke gevallen is het zaak dat de overheid prudent blijft met zijn bemoeienis. Wetten, regels en voorzieningen moeten het gezin beschermen en ondersteunen om zo goed mogelijk te kunnen functioneren. Zonder gezin immers geen samenleving.