Posts tonen met het label brief aan gerard reve. Alle posts tonen
Posts tonen met het label brief aan gerard reve. Alle posts tonen

maandag 12 februari 2024

BRIEF AAN GERARD REVE 4

Na enig zoeken vond ik deze portretten van Gerard Reve en Vincent van Gogh het meest  hun persoonlijkheid weergeven. De foto van Reve is gemaakt door Philip Mechanicus omstreeks 1980. Reve was toen 57 jaar oud. Het zelfportret van Van Gogh is van 1889, een jaar voor zijn dood. Van Gogh is slechts 37 jaar geworden. Reve zou over Van Gogh gezegd hebben "De schilder die niet schilderen kon, maar móest schilderen en dáárom kon schilderen."


Beste Gerard,


Je bent in je leven nogal eens verhuisd. Was Nederland of zelfs Amsterdam te klein voor je? Het is sowieso een klein land maar een plekje om op je gemak te wonen was in jouw tijd nog wel te vinden. Nu is dat veel moeilijker geworden tussen al die windmolens en zonnepanelen. Nergens meer rust.


Maar ik bedoel klein van geest. Zo klein zelfs dat je besloot om maar in het Engels te gaan schrijven. Dat was een mooi voornemen maar niet vol te houden als je meer wilt schrijven dan reisboeken, studies, rapporten en reclame brochures. 


Schrijven over nuances van je ziele roerselen vereist je Moers taal. Dat is in een beperking in de verkoop. Het Nederlandse taalgebied is klein. Dan kun je maar beter in het Engels schrijven. Afzet gegarandeerd. Het komt er op aan wat je wil. De keuze is tussen een grote afzetmarkt of een thuismarkt. Beide hebben hoe dan ook hun beperkingen.


Nederlandse schrijvers leggen het internationaal altijd af tegen Nederlandse beeldkunstenaars. Jeroen Bosch werd geboren in Den Bosch en is voor zover bekend nooit op reis geweest, niet eens naar Rome terwijl dat toen gebruikelijk was. Je zag wat meer van de wereld en je kon grote voorgangers bewonderen. Een reisje met meerdere voordelen.


De schilderijen van Jeroen hangen intussen in verschillende musea verspreid over Europa. Kom daar als Nederlandse schrijver maar eens om. Je bent hier of daar bekend, maar wereldberoemd zijn is een buitencategorie die voor Nederlandse schrijvers niet is weggelegd.


Hetzelfde kun je zeggen van Van Gogh. Als hij het bij brieven had gelaten, daarin is hij jouw evenknie, was hij niet zo beroemd geworden. Dan zou hij enkel gelezen worden door buitenlandse hooggeleerde heren, deskundigen en kenners. Meer dan een tiental zal dat niet geweest zijn. 


Als schilder is hij wereldberoemd tot in Japan. Welke Nederlandse schrijver is bekend in Japan. Ben jij in het Japans vertaald? Voor zover ik weet niet. Ik zie dat je wel in het Russische bent vertaald, in het Spaans, Tsjechisch, Zweeds, Turks, Slowaaks, Sloveens, Kroatisch, Noors , Italiaans, Hongaars, Hebreeuws, Frans, Engels !, Deens, Duits , Catalaans, Azeri en Afrikaans. Dat is al heel wat!


Een verschil is dan weer dat jij tijdens je leven ondanks de kleine Nederlandse boekenmarkt genoeg geld hebt verdiend. Dat was Van Gogh niet gegund. Hij overleefde dankzij de geldelijke zorgen van zijn geliefde broer Theo. 


Een geluk is dat jou dit niet is overkomen. Stel voor dat je bij je “geleerde broer” Karel had moeten aankloppen voor geld. Ik denk dat je dan nog liever in de bijstand was gegaan. 


Met hartelijke groeten,

woensdag 3 januari 2024

BRIEF AAN GERARD REVE 2

Misschien heeft de tot het katholicisme bekeerde Reve zich laten inspireren door de ezel in de kerststal? De ezel heeft immers samen met de os al eeuwenlang een vaste plaats in de kerststal. (Getijdenboek van Tours uit de 15e eeuw). Een andere inspiratiebron kan de vlucht van Jezus en Maria op de rug van een Ezel naar Egypte zijn geweest.


Beste Gerard,


Wat ik je ook altijd heb willen vragen is hoe je aan dit godsbeeld van een Ezel bent gekomen? Heeft dat te maken met je geaardheid of ligt de zaak breder? Kijk, dat jij God niet ziet als een oude wijze Man in wit gewaad met een lange baard zittend op een wolk, snap ik. Zelfs voor kinderen is dat een achterlijk idee. 


“Als God zich opnieuw in Levende Stof gevangen geeft, zal hij als ezel terugkeren, hoogstens in staat een paar lettergrepen te formuleren, miskend en verguisd en geranseld, maar ik zal hem begrijpen en meteen met hem naar bed gaan, maar ik doe zwachtels om zijn hoefjes, zodat ik niet te veel schrammetjes krijg, als hij spartelt bij het klaarkomen.”  (‘Brief aan mijn bank’ in tijdschrift “Dialoog, tijdschrift voor homofilie en maatschappij”, 1965)


Maar was het niet meer overeenkomstig jouw liefdesverlangens geweest als God als een mooie jongen gekleed in een strak blauw Matrozenpak had aangebeld? Je bent toch gek op mooie jongens in een matrozenpak of andere uniformen met strakke korte broeken. Waarom moest Hij dan als Ezel aanbellen? Als mooie jongen was toch ook goed geweest? Wij mensen zijn naar zijn evenbeeld geschapen dus waarom zou God geen mooie jongen zijn?


Overigens kwamen dieren al bij de oude Egyptenaren voor maar niet als goden maar als boodschappers van de goden. Katten, krokodillen, tijgers en stieren. Een hele dierentuin vol met boodschappers van de goden. Een ezel komt er echter niet in voor.  Of ze met die boodschappers naar bed gingen, is niet bekend. Daar zijn in ieder geval geen bewijzen voor gevonden.


Het zou ook moeilijk zijn geweest om met een krokodil of tijger seks te hebben. Wat dat aangaat kun je inderdaad beter een brave, eenzame Ezel hebben. Maar het blijft natuurlijk onhandig zeker als je ook nog een stijle trap moet opklimmen voordat je Hem kunt nemen in je slaapkamer. 


Is het eigenlijk niet tegennatuurlijk om met een Ezel de liefde te bedrijven? Sinds we in Nederland en Partij voor de Dieren hebben, vindt de Nederlandse wetgever van wel. Misschien was dat in jou tijd nog niet zo, maar sinds 2010 is bij verordening van “Wij Beatrix, bij de gratie Gods, koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje Nassau, enz. enz. enz. artikel 254 in het wetboek voor Strafrecht opgenomen. 


Dat artikel stelt seks met dieren strafbaar. “Hij die ontuchtige handelingen pleegt met een dier wordt gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste een jaar en zes maanden of geldboete van de vierde categorie.” Zoals je ziet worden dieren beschermd tegen misbruik. 


Je hebt dus geluk gehad dat in jouw tijd zo een wet nog niet bestond. Dan had je misschien wel terecht moeten staan voor bestialiteit in plaats van godslastering. Dan had je een jaar de gevangenis in gemoeten. Daarna had je dan een mooi boek kunnen schrijven met als titel “Brieven uit de Gevangenis”.


Maar we zullen nooit weten of het zo ver zou zijn gekomen. Misschien was het je gelukt om ook voor deze aanklacht vrijspraak te krijgen bijvoorbeeld door te verwijzen naar het recht op vrije meningsuiting. Een recht dat in Nederland hoog in aanzien staat.