vrijdag 20 maart 2026

80. MEXICAANSE VERTELLINGEN. EEN MISKRAAM

 

Frida Kahlo, "Henry Ford Hospital Detroit", olieverf op canvas, juli 1932.

De reis naar Amerika is niet alleen voor Diego maar ook voor Frida vol van verwachting. Ze is opnieuw zwanger geworden. Ze heeft toch weer hoop dat ze deze zwangerschap kan voldragen zodat ze het lang verwachte kind alsnog zal krijgen. Ze hoopt dat ze de kans heeft om het leven door te geven, het leven dat ze zelf zo liefheeft.


Maar in Detroit slaat het noodlot van een miskraam opnieuw toe met daarachter nog eens de wrede boodschap van de artsen dat ze nooit meer kinderen kan krijgen. Dat kan er allemaal nog wel bij na haar polio op jonge leeftijd en het tramongeluk. Het noodlot komt nooit alleen. Ondanks haar overlevingsdrang wordt ze door de zwarte boodschap overvallen door wanhoop. 


Met de liefde en de steun van David, weet ze zich geestelijk te herpakken. Ze begint de wereld vanuit haar ziekbed te verkennen. Zo ziet ze dat haar buurvrouw op bed schildert. Dat zou nog eens een oplossing zijn voor haar gedwongen ziekbed. Ze besluit om David bij zijn dagelijkse bezoek te vragen om schildergerei voor haar mee te brengen. Het belangrijkste is een kleine tafelezel die ze voor haar op bed kan zetten zodat ze half zittend, half liggend kan schilderen.


David is verbaasd maar doet wat ze vraagt. Hij stelt vast dat met dit initiatief haar levenslust begint terug te keren. Daar is hij heel erg blij mee. Frida wordt al meteen helemaal in beslag genomen door haar voornemen. Ze denkt na over de thema's die ze wil gaan schilderen. 


Haar eerste thema staat al vast. Ze wordt er ongeduldig van en kan bijna niet wachten tot het schilderij klaar is, zo benieuwd is ze naar het resultaat. Zodra ze de schilderspullen heeft, gaat ze aan de slag en hoe. Zo wordt Frida na een miskraam herboren als schilder.


Het eerste thema wordt haar miskraam. Ze besluit het schilderij in een volkse stijl, de stijl van een ex-voto te schilderen. Dat zijn de schilderijtjes van gelovigen die uit dank voor hun wonderbare genezing tot in detail het ongeluk schilderen dat hun is overkomen. 


Als dank voor hun wonderbaarlijke genezing hangen ze het zelf gemaakte schilderijtje in de kerk bij de heilige tot wie ze gebeden hebben. Zo kan iedereen zien wat een groot wonder de heilige wel niet verricht heeft. 


Zelf schilderen van wat je overkomen is, maakt op zich al deel uit van het genezingsproces. Zeker in het geval van een miskraam. 

Frida maakt dan ook een schilderij dat enerzijds haar wanhoop laat zien maar tegelijkertijd ook dat ze de wanhoop heeft overleefd. 


Het is geen mooi-schilderij in de klassieke betekenis van het woord maar een schilderij van waarheid en noodlot. Ze is niet geïnteresseerd in universele of klassieke schoonheid, noch in de romantiek. Ze wil de rauwe kanten van haar leven, de tragiek van haar bestaan in beelden op het doek vatten. Geen valse dromen maar de werkelijkheid.


Daarin verschilt ze van David. Die schildert de gang of zelfs de vooruitgang van de geschiedenis. Hij schildert zijn geloof in de toekomst. Zij schildert het leven zoals het is. daarmee blijft ze met haar schilderkunst dicht bij zichzelf.  Eigenlijk vormen haar schilderijen, vooral haar zelfportretten, een dagboek.



1 opmerking: