MEXICO: VAN BOERENDORP NAAR MAGISCH DORP

Plattegrond van het "park van de Zalm" in San Miguel Regla. Linksonder het grote meer met bootjes en kabelbanen. Rechts het meer voor het kweken van zalm. In de rode cirkel zijn restaurants. Links de zwembaden voor kinderen en ouderen. Daarnaast zijn er nog allerlei kleinere attracties. Entreegeld is ongeveer € 5,- per persoon.

Wat moet een dorpje in de bergen van Mexico doen opdat zijn ongeveer 70 boerengezinnen en nog wat kleine ondernemers het beter krijgen? De landbouw is kleinschalig en als bedrijfsvoering onrendabel. 

Het ontbreekt aan landbouwkennis, geld en kredieten en middelen om de landbouw winstgevender te maken. De stukjes grond zijn goed om er wat voor eigen gebruik op te bouwen (maïs en bonen) maar voor een beter inkomen moet je weg uit het dorp, naar de grootstad of verder weg naar bijvoorbeeld Noord Amerika.

Ik weet niet precies hoe lang geleden, misschien wel 20 jaar, kwam een overheidsdienst van de staat Hidalgo op het idee om in het dorp samen met andere nabij gelegen pitoreske dorpen een project ter bevordering van het toerisme te beginnen. 

Er zijn kleine muziekgroepjes die voor een kleine vergoeding verzoeknummers aan je tafel spelen. 

De omstandigheden waren er naar. De nabij gelegen hoofdstad Pachuca van de staat Hidalgo groeide als kool. De gedachte was dat de nieuwe inwoners in de weekeinden graag de bergen in zullen trekken om zich te ontspannen, frisse neus te te halen en rust te krijgen. 

De menukaart

Het dorpje beschikt over het voordeel dat er al een tot luxe hotel omgebouwde hacienda is, dat het in de bergen ligt met een stuwmeer dat niet meer gebruikt wordt door de elektriciteitsmaatschappij en dat de boerengemeenschap beschikt over een flink bos met twee grote natuurlijke meren.

Jonge - smachtende - liefde in het park.

De dorpsraad stemt in met het idee van het ministerie voor toerisme dat het bos met de meren een park voor toeristen wordt. Vanaf dat moment wordt met hulp van overheidsinstanties het dorp onder de naam “Magisch Dorp” (Pueblo Magico) omgesmeed tot een toeristisch trekpleister met het park als centrum voor recreatie.

Bij Don Gustavo kun je een paard huren voor een rit door het bos.

In het park komen allerlei activiteiten waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van de aanwezige natuurlijke mogelijkheden. In een van de meren wordt een kweekvijver voor zalm aangelegd. Er komen in cirkelvorm gebouwde restaurants die gerechten met vers gevangen zalm aanbieden, er komen bootjes op te meren, boven de meren een kabelbaan, er worden paarden verhuurd en motoren op 4 wielen, er komen zwembaden, een kinderbad met gezellige winkeltjes enz. enz.

Het kinderbad is nog weinig bezocht. Het water is nog te koud.

De kleine boeren bouwen her en der op hun land kleine hotelletjes voor de bezoekers van het park. Kortom, het park wordt een centrum voor werk en inkomen voor de plaatselijke bevolking. Met de groei van de nabijgelegen hoofdstad Pachuca komt het toerisme op gang. San Miguel verandert langzaam maar zeker van een boerendorp in een toeristen dorp. De toekomst zal leren of dit een duurzame ontwikkeling is.

Een van de gezellige winkeltjes bij het zwembad waar je ook wat kunt drinken.

55. MEXICAANSE VERTELLINGEN. WAT TE DOEN?

Een praatje op het land tussen buren. Ter verfrissing wordt pulque gedronken.

 

Diego denkt er het zijne van. Zou het ministerie serieus van plan zijn om van zijn dorp een toeristische trekpleister te maken en zou het werken? Tot nu toe heeft de regering zich nog nooit aan zijn belofte gehouden. Dorpelingen zijn stemvee voor de politieke partijen, eenmaal aan de macht worden ze vergeten.

Het gevolg is dat het dorp al heel lang in een overlevingsfase zit. Als er de komende jaren niks gebeurt zullen de kinderen vertrekken. De ouderen blijven dan achter om er te sterven. Dat is eigenlijk al in zijn jonge jaren begonnen, toen hij zich aansloot bij de revolutionairen.

Dat is op niks uitgelopen, tenminste als je de oorspronkelijke idealen als uitgangspunt neemt. Voor hem persoonlijk is de revolutie daarentegen wel goed afgelopen. Hij heeft een nieuw leven met een nieuw beroep op kunnen bouwen. Hij is van dorpeling een burger, een kunstschilder zelfs, geworden. 

Hij mag van geluk spreken dat hij de revolutie heeft overleefd en dat hij een toekomst kan opbouwen. Voor zijn broer en zussen is dat veel moeilijker. Zijn zussen werken in de provincie hoofdstad waar ze misschien uiteindelijk een vriend of een man opduikelen waarmee ze een gezin en misschien zelfs een toekomst kunnen opbouwen. Maar het kan net zo goed mis gaan. Een zus is al verloren gegaan door een verkeerde liefde.

Zijn jongere broer is in het dorp gebleven. Hij overleeft dankzij een lap grond en zijn paarden die hij verhuurt aan hotelgasten. Hij is niet beter af dan zijn ouders. Hij overleeft met zijn gezin maar daar is het dan ook wel mee gezegd.

Wil het dorp toekomst hebben dan moet er ander werk komen. Zal dat toerisme zijn zoals ze bij het ministerie denken of is er meer nodig? Voorlopig heeft niemand een antwoord op deze vraag.

Diego kijkt zijn vader aan en vraagt hem wat hij denkt van de plannen. Ramon haalt als vanouds berustend zijn schouders op. Wat kan hij anders doen dan erin geloven? Er niet in geloven, zal zijn dorp ook niet verder helpen.

Ook hij beseft maar al te goed dat de gezinnen al lang niet meer van hun lap grond kunnen leven en dat wordt alleen nog maar slechter. Er wordt over gepraat om de wet te veranderen zodat een deel van de gemeenschapsgrond verdeeld kan worden in individuele eigendommen die vervolgens verkocht kunnen worden.

Diego is het met zijn vader eens dat de verkoop van een lap grond enige verlichting kan brengen in een gezin maar voor hoe lang? Als het wordt gebruikt voor levensonderhoud is het zo verdwenen. Het beste zou zijn als het wordt geïnvesteerd in een nieuwe activiteit, maar wat? 

Sommigen zijn bloemen gaan telen, maar dat blijkt veel moeilijker dan gedacht. Uiteindelijk zal de verkoop van de grond hen beroven van hun laatste middel van bestaan. Dan klopt onverbiddelijk de echte armoede op de deur.

Tijdens het gesprek met zijn vader over de toekomst van het dorp, dringt het pas goed tot Diego door hoe moeilijk het leven is voor zijn vader en de dorpelingen. Hij had zo gehoopt met zijn bijdrage aan de revolutie daarin verandering te brengen. Niet dus. Niettemin voelt zich nog steeds verantwoordelijk voor het lot van zijn ouders en het dorp, maar wat kan hij doen? 

54. MEXICAANSE VERTELLINGEN. TOERISME

Huasca gelegen in de staat Hidalgo, niet ver van San Miguel. Ingekleurde zwart-wit foto van petrus. 1976.

 

Dan schakelt zijn vader als om het verdriet en de tragiek achter zich te laten, over naar een ander verhaal. Er is onlangs een belangrijke vrouw van het ministerie van toerisme op bezoek geweest in het dorp. Ze is begonnen bij de burgemeester waar hij als afgevaardigde van de ejido bij aanwezig was. 

Ze vertelde over een plan om in hun streek het toerisme te gaan bevorderen. Pachuca zal uitgroeien tot een miljoenenstad zo wordt voorspeld. De bewoners zullen in de weekeinden zich buiten de stad in de nabije omgeving willen ontspannen. Volgens deskundigen lenen de dorpen hier in de bergen zich daarvoor prima. 

Het idee is om van het grote meer bij de hacienda tezamen met het omliggende bos een recreatiepark te maken dat beheerd wordt door de leden van de ejido. Ideeën over de aanpak en de benodigde investeringen door het ministerie zijn al ver gevorderd.

Een gedeelte van het meer kan samen met de beek gebruikt worden voor een zalmkwekerij. De zalm kan ter plekke worden klaar gemaakt en gegeten in restaurants die aan de oever van het meer gebouwd worden. Het meer is geschikt om er met kleine bootjes en kano’s op te varen.

In het midden van het bos komt een kiosk te staan met daar omheen kleine winkels waar je eten, drinken, souvenirs en zwembenodigdheden kunt kopen. Er komt een groot zwembad met zonneweiden. Wanneer het project eenmaal loopt kunnen er nog altijd nieuwe attracties bijgebouwd worden.

Een deel van de toeristen zal willen overnachten. Het zou daarom goed zijn als het dorp daarin kan voorzien. Het is de bedoeling dat de boeren zelf hotelletjes, B&B's enz. bouwen zodat de opbrengsten bij henzelf terecht komen. Het park zal daarentegen door de ejido beheerd worden.

Ramon vertelt dat hij daarna meteen alle leden van de ejido bij elkaar heeft geroepen om over de plannen te praten. Dat was niet gemakkelijk. Net als hijzelf, wantrouwen de boeren de plannen van de regering. Er zijn al zo vaak beloftes gedaan en er is nooit iets van terecht gekomen. Waarom zou dat nu ineens anders zijn? 

Ze willen boter bij de vis. Het ministerie moet niet alleen met plannen maar ook met geld komen en dan is de vraag in welke vorm komt dat geld. Worden het leningen waar ze vervolgens jaren, zo niet generaties lang over zullen doen om die terug te betalen? Of zijn er nog andere mogelijkheden voor het verstrekken van geld? Niemand die het weet.

De meesten denken ondanks alles dat het een bruikbaar plan. Op die manier kunnen het meer en het bos eindelijk ook wat geld opbrengen voor het dorp. Maar ze willen wel eerst weten wat precies de financiële plannen zijn van het ministerie en welke toeristische voorzieningen zij op het oog hebben. Het besluit is om af te wachten waar het ministerie precies mee komt en dan verder te praten.

MEXICAANSE VERTELLINGEN 51. KUNSTMEST

Diego besluit om de perikelen rond Trotstki en de liefdesverklaring van Frida van zich af te zetten. Hij gaat met Sara op bezoek bij zijn ouders. Het is een tijd geleden dat hij er geweest is.

Als hij het kleine dorp binnenrijdt valt de wereld van Mexico-stad van hem af. De tegenstelling tussen de miljoenenstad en zijn dorp is groot. De stad kent nooit rust. Ze is de hele dag op duizend manieren aanwezig in je hoofd en je lijf. Er is geen ontsnappen aan mogelijk. 

Het dorp geeft ruimte, fysiek en geestelijk. Dat begint al als je binnen komt rijden. Er is bijna geen verkeer. Je kunt in alle rust naar je bestemming rijden. Niemand die je opjaagt. Diego stuurt zijn auto van de hoofdweg af, een zandpad op tussen weilanden tot het eindigt in een smal paadje. 

Daar parkeert hij in het open veld vlak bij de achterkant van zijn ouderlijk huis. Zo te zien is alles nog hetzelfde. Samen lopen ze het paadje af met links een klein maïsveld en rechts een beekje waar de enige koe van het gezin graast. Een vredig tafereel na al het geraas over de weg tussen Mexico-stad en Pachuca.

Zijn moeder staat al op hen te wachten. Een beetje gedrongen, meer dan vroeger, het hoofd opgeheven met nog steeds haar lange zwarte haar in een lange vlecht op haar rug en zoals altijd een witte schort aan. 

Ondanks het zware huishoudelijke werk en op het land is haar humeur gelijkmatig. Ze aanvaardt het leven zoals het is. Ze laat zich niet van de wijs brengen. Natuurlijk, ze kan wel eens boos worden maar nooit lang. 

Zijn vader komt naast zijn moeder staan. Hij ziet er ouder uit dan zijn moeder. Hij loopt licht gebogen alsof het leven hem net iets teveel geraakt heeft. Maar zijn blik is nog hetzelfde, helder en waakzaam.  Hij kijkt licht geamuseerd naar het stel. Hij is blij zijn zoon te zien.

De aanblik van de twee oudjes, want dat zijn ze intussen, ontroert hem. Het leven is nooit gemakkelijk geweest voor ze en toch hebben ze voor hem en zijn broers en zussen altijd goed gezorgd. Hij is in een liefdevol gezin opgegroeid en dat is, zo beseft hij nu pas goed, het belangrijkste wat er is. De rest is bijzaak.

Na de begroeting neemt zijn vader een van de tassen met boodschappen van hem over en loopt naar de keuken. Ze hebben inkopen gedaan op de grote markt in Pachuca. Omdat zijn ouders geen bijdrage willen in de kosten van hun verblijf, brengen ze boodschappen mee. Extra spullen waar moeilijk is aan te komen of te duur zijn, zoals koffie en rundvlees. 

Het stenen huisje dat zijn vader lang geleden zelf heeft gebouwd als  extra slaapkamer, wordt hun slaapkamer. Het is het enige gebouw dat helemaal van steen is. Het staat apart van het huis met zijn keuken, woonkamer en drie slaapkamers. 

Dat is op traditionele wijze gebouwd. Een raamwerk van hout met onderaan stenen en de muren van adobe. Het dak bestaat voor het grootste deel uit golfplaten. Het geroffel van de regen maakt praten in het huis onmogelijk. 

Hij ziet dat zijn moeder op het binnenplaatsje nog altijd een tuin heeft met kruiden en in het midden grote, rode cana’s. De cana is voor zijn moeder wat de aronskelk is voor de indigenas in Chiapas. 

Langs de veranda staan potten met hem onbekende planten en kruiden. Ze maakt zelf af en toe een of ander zalfje of drankje. Die kennis heeft ze van haar moeder meegekregen. Hij weet uit ervaring dat ze helpen.

Terwijl Sara en zijn moeder in de keuken aan de slag gaan om op het houtvuur eten te bereiden gaat hij met zijn vader op de houten bank zitten op de veranda. Na enig zwijgen, zijn vader is niet spraakzaam en hijzelf trouwens ook niet, vraagt hij hem hoe het gaat op het land en in het dorp. 

Het gaat zoals het altijd gaat. Het blijft zwaar werk dat met het ouder worden zwaarder wordt. Dit jaar viel de opbrengst aan maïs en bonen mee. Het weer werkte mee. Er viel genoeg regen. Het land heeft meer mest nodig en bij gebrek aan dieren heeft hij dat niet. De meeste boeren in het dorp hebben dat niet.

Hij zou graag kunstmest kopen maar dat is te duur, veel te duur. Diego biedt aan om de kunstmest te betalen maar dat weigert hij, wat hij al had gedacht. Hij neemt zich voor straks in het verderop gelegen stadje kunstmest te bestellen en bij zijn vader te laten bezorgen. Als het er eenmaal is dan zal hij het gebruiken.

34. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DE MUUR

 

Een moeder met haar twee zonen zaait bonen in. (foto: petrus nelissen 1976)

Het zint de boeren van San Miguel helemaal niet dat de nieuwe eigenaren van de hacienda, die er een hotel voor toeristen uit de hoofdstad van hebben gemaakt, het meer met het omringende bos als hun eigendom beschouwen. Nu ze er een twee meter hoge en een halve meter dikke muur omheen hebben laten zetten, ergeren de dorpeling zich nog meer aan dit onrecht want dat is het. Ze spotten met de revolutie die zoveel mensenlevens heeft gekost. Al het land van de hacienda zou immers het dorp ten goede komen.

Er is al verschillende malen een delegatie van het dorp bij de burgemeester geweest, maar die zegt dat hij niks kan doen. Het zit er dik in dat hij zijn positie niet in de waagschaal wil stellen voor een paar boeren ergens achteraf.  

Daarop zijn ze naar de gouverneur in Pachuca getrokken. Ook dat haalt niks uit. Die verklaart zich om dezelfde reden als de burgemeester onbevoegd in de zaak. Ze moeten bij het ministerie van landbouw zijn.

Daar lukt het hen zowaar een afspraak te maken met de ambtenaar van dienst. Die haalt er dikke dossiers bij en belooft de zaak ten gronde te bestuderen. Zodra hij meer weet zal hij de boeren informeren. Tot nu toe hebben ze geen bericht ontvangen. De revolutie lijkt op dood spoor te zijn geraakt in de catacomben van de bureaucratie.

Het is het bekende verhaal. Politici komen naar hun dorp als ze hun stemmen nodig hebben. Dan krijgen ze pulque, tequila, kip en worst. Als de geachte afgevaardigde eenmaal gekozen is, dan zien ze hem nooit meer terug. Pas bij de volgende verkiezingen laat hij zich weer zien en dan begint het verhaal weer van voren af aan. Verkiezingen zijn een terugkerend ritueel waarbij altijd de gevestigde revolutionaire partij aan de macht komt. Dat is het lot van San Miguel en het vaderland.

Nu zijn boeren geduldig. Dat heeft de natuur ze geleerd. Regen en zonneschijn komen nu eenmaal niet op commando. Soms regent het weken lang niet, zo lang dat de beken uit de bergen onooglijke straaltjes water worden. Dan zit er niks anders op dan te wachten tot de weergoden of welke goden hen gunstig gezind zijn. 

Maar op een dag raakt hun geduld met de muur op. De muur is geen natuurverschijnsel. Die is met mensenhanden gemaakt en kan dus ook met mensenhanden worden afgebroken. Ze besluiten de muur te slopen ondanks hun huiver voor de autoriteiten. Ze rapen de moed die her en der verspreid in het dorp nog rest bijeen en maken een heimelijk sloopplan.

Op het afgesproken uur van de afgesproken nacht sluipen ze als een groep kwajongens naar het noordelijk deel van de muur, het deel dat het verste weg ligt van de gebouwen en beginnen met de sloop. Dat valt tegen. De sloop gaat moeizamer dan ze gedacht hadden. Met veel moeite en zonder onderbreking, niemand van het hotel laat zich zien, hebben ze tegen de ochtend een gat van ongeveer 80 meter lang gemaakt.

Bij het aanschouwen van de ruïnes in het zonlicht voelen ze zich  trots dat ze het gedurfd hebben. Tegelijk slaat de schrik hen om het hart. Ze moeten er niet aan denken dat ze opgepakt worden door politie of wie weet het leger. Wat zal er dan van hun terecht komen?

Hun trots wint het van de angst. Ze besluiten om de overwinning op de muur en hun angst te vieren met een feestmaal. Ze beginnen met pulque. Daarna wordt de traditionele barbecue met de intussen geslachte geit klaar gemaakt. 

Met pulque bij de hand is het wachten tot het vlees gaar gesmoord is in de verhitte grond. Naarmate ze meer pulque drinken stijgt de moed hun naar het hoofd. Ze voelen zich helden van de revolutie, kleine helden want bang voor de autoriteiten blijven ze. 

Het feestje van de dapperen groeit uit tot een klein dorpsfeest. Politie of andere overheidsdienaren zijn in geen velden of wegen te zien. De actie is voorlopig geslaagd maar of die ook wat oplevert is de vraag. 

KLEINSCHALIGE LANDBOUW 4. SAN MIGUEL REGLA

 

Deze foto is van een campesino, een overlevingslandbouwer, met zijn gezin staand voor hun lemen huisje in het veld. De foto is in 1978 gemaakt.

Om kennis en ervaring op te doen met landbouw op kleine schaal zou de Wageningse huisfilosoof Michiel Korthals een tijdje moeten gaan wonen in het Mexicaanse dorpje San Miguel Regla in de gemeente Huasca in de bergen ten noorden van Mexicostad op ongeveer anderhalf uur rijden. Dat dorpje is een voorbeeld van de lotgevallen van boeren die moeten leven van “kleinschalige” of “overlevingslandbouw.

Die overlevingslandbouw gaat terug tot de Mexicaanse revolutie van 1917 -1920 en ver daarvoor.  De Mexicaanse revolutie was een boerenopstand tegen de grootgrondbezitters die hun toch al enorme suikerplantages uitbreidden ten koste van de grond van de dorpsgemeenschap. Dorpsgemeenschappen werden daardoor nog armer.

De revolutie ontmantelde haciënda’s en herstelde het eigendomsrecht van de dorpen op hun gemeenschappelijke grond en gaven hun bij wet het recht op zelfbeslissing over het gebruik van de grond behalve verkoop. Maar aangezien de revolutionaire regering niets ondernam om landbouw te moderniseren door middel van landbouwonderwijs, ruilverkaveling, kredietverlening, beter zaaigoed, mogelijkheden tot vermarkting, kunstmest enz. zakten de dorpen weer weg in armoede. Armoede die in de loop van de jaren alleen maar erger werd als gevolg van de verdeling van de grond onder kinderen.

Hun huizen zijn onveranderd gebouwd van houten palen met daartussen muren van leem vermengd met stro. De vloeren zijn van zand, het dak van stro, riet en enkele zelf gebakken pannen. Behalve een, bed, een tafel en enkele zelf gemaakte stoelen is er geen huisraad. De weinige kleren die men heeft, hangen aan spijkers in de muur.

De muren worden met kalk gewit als bescherming tegen zon en gedierte. Om het huis lopen kippen, een paar geiten en een enkele koe. Wat verderop staat een veld met maïs, bedoeld voor meel ter bereiding van de dagelijkse tortilla, volksvoedsel nummer een in Mexico.

De grond tussen de aangeplante maïs wordt met hulp van twee trekpaarden bewerkt. Dat de productiviteit laag is spreekt vanzelf, zeker als je weet dat er geen geld is voor soorten maïs die meer opbrengen en voor kunstmest die de opbrengst per hectare groter zou kunnen maken.

 

Het zal duidelijk zijn dat de ongeveer 50 gezinnen in het dorp niet genoeg hebben om zelfs maar minimaal van te leven. Iedereen probeert dus op een of andere manier bij te verdienen, hoe gering ook.

Een van de bijverdiensten is je paard verhuren aan de bezoekers van het hotel midden in het dorp, een voormalige Hacienda waar zilver werd gewassen dat gewonnen werd in verderop gelegen mijnen. Sommigen hadden het geluk ooit in de zilvermijn te werken.

Zo ook de oom van mijn vriend. Maar de mijn die al sinds de Spaanse kolonisatie bestond, was uitgeput en ging dicht. De oom werd werkloos en viel noodgedwongen terug op overlevingslandbouw op zijn stukje gemeenschapsgrond. Zijn schaarse spaargeld dankzij de zilvermijn verdween als sneeuw voor de zon toen zijn vrouw kanker kreeg. De kostbare behandeling kon niet voorkomen dat ze binnen de kortste keren stierf.

De gebouwen van de Hacienda met aanliggend meer, die tijdens de Mexicaanse revolutie van 1917-1919 officieel overgedragen werden de dorpsgemeenschap, kwam op dubieuze wijze in handen van een vereniging van artsen uit Mexicostad (Mexico is een van de meest corrupte landen in de wereld).  Die maakten er een clubhotel met restaurant van. Zodoende kwamen er in het dorp mogelijkheden voor een kleine bijverdienste in de vorm van verhuur van paarden aan de bezoekers, schoonmaaksters, bedienden enz. Veel was het niet en het dorp bleef arm.

Een opa met zijn twee kleinkinderen hoedt de koeien een eindje buiten het dorp. De enkele koe dient vooral om het schamele dieet van een campesino gezin aan te vullen met wat melk van de koe.

Op initiatief van de overheid kwam er voor de gehele regio een plan voor de ontwikkeling van recreatietoerisme voor de bevolking uit de intussen uit de kluiten gewassen hoofdstad Pachuca van de staat Hidalgo. Die stad kende sinds de jaren zestig een bevolkingsexplosie als gevolg van de trek van het platteland naar de stad, op gang gebracht door de armoede.

Een deel van de dorpsgronden waaronder ook het meer van de hacienda (dankzij hulp van buiten kreeg de gemeenschap het meer met omliggend bos weer in handen) werd een recreatiepark in eigendom en beheer van de dorpsgemeenschap bestaande uit ongeveer 50 boerengezinnen. Het hart van het park is het meer met daar omheen bossen, restaurants waar je op lokale wijze gekweekte forellen kunt eten, een zwembad met glijbaan en kleine winkeltjes die door de vrouwen van de boeren beheerd worden.

De regio wordt gepromoot door de overheid onder de naam van Pueblo’s Magicos (betoverde dorpen), een marketing concept bedacht om toeristen uit Pachuca en verder te lokken. Het plan werkt min of meer en het dorp kreeg zowaar extra inkomsten. Geen inkomsten om over naar huis te schrijven maar toch een zekere verbetering ten opzichte van vroeger.

De overlevingslandbouw verdween naar de achtergrond. Men zette op zijn lap grond kleine vakantiehuisjes, legde een zwembad aan of begon een restaurant. Deze of gene verbouwt nog wat maïs maar moet vaststellen dat het financieel en het werk zelf niet de moeite waard is. De opbrengst staat tot geen verhouding van de kosten en de inspanningen. 

RECUERDOS DE MEXICO

 

En las montanas

Al mercado de Pachuca

Al mercado de Pachuca

Pachuca

Vendedor

Centro Pachuca

Centro Pachuca

Centro de San Miguel Regla, Pueblo Magico de Huasca

What do you want to do ?

New mail