UITSTOOT CO2 WERELDWIJD BLIJFT STIJGEN

Terwijl Europa zijn CO2 uitstoot vermindert, neemt de CO2 uitstoot wereldwijd toe.

De uitstoot van CO2 door de wereld blijft volgens de metingen op de vulkaan Mauna Loa stijgen. Er is nergens niet de geringste vermindering te zien ook niet in Corona-tijd toen toch een deel van de wereldeconomie even stil lag. (Zie de grafiek hiernaast)

Geen wonder want de wereldwijde uitstoot van CO2 blijft toenemen. In 2025 steeg de CO2 uitstoot met ruim een procent. Zoals op de grafiek hierboven is te zien heeft de Europese Unie tussen 2015 en 2025 haar CO₂-uitstoot met ongeveer 554 miljoen ton verminderd, terwijl de rest van de wereld haar uitstoot met 3.008 miljoen ton verhoogde. Dat is bijna zes keer meer. De kostbare Europese inspanning wordt vrijwel direct teniet gedaan door andere grote economieën.

Bijna 40% van deze stijging komt uit de Verenigde Staten, waarvan de uitstoot met 3,2% is gestegen als gevolg van een toename van 13% in kolengestookte elektriciteitsopwekking. China, nog steeds verreweg de grootste uitstoter ter wereld (30,5% van het totaal in 2025!), zag zijn uitstoot met 0,3% stijgen, en India met 0,9%.

“Het meest belastende punt in dertig jaar klimaatdiplomatie is dit: sinds de aanname van het Raamverdrag van de Verenigde Naties inzake Klimaatverandering (UNFCCC) in 1992 zijn de wereldwijde energiegerelateerde CO₂-uitstoot met 67% gestegen volgens het laatste nummer van de Statistical Review of World Energy. Dertig jaar van partijconferenties, van Kyoto tot Parijs, dertig opeenvolgende COP’s — en het resultaat is een toename van tweederde van de partij. Hoewel de EU haar uitstoot sinds 1990 inderdaad met ongeveer 30% heeft verminderd, is deze inspanning, die werd bereikt ten koste van miljarden euro’s en een sluimerende deïndustrialisatie, volledig opgeslokt door alleen de Chinese groei, om nog maar te zwijgen van de rest van de wereld.”

Dat alles is het gevolg van het feit dat 86 % van het energieverbruik wereldwijd wordt opgewekt door fossiele brandstoffen. Zon en wind energie komen op wereldschaal niet verder dan 3,3% van de totale energie opwekking. ( Zie voor de gebruikte gegevens het artikel: Energietransitie? Fossiele Brandstoffen blijven de Ruggengraat van de Vooruitgang)

ENERGIE TRANSITIE: DE CIJFERS

 

Er wordt veel geschreven over energie transitie maar weinig gerekend. Politici, milieu activisten en volgelingen menen dat de werkelijkheid hun politieke wens als vanzelf volgt. Ze staan er niet bij stil hoe groot de vloedgolf is die ze op de bevolking afsturen. Als je berekent wat er allemaal bij komt kijken, besef pas de omvang en de onhaalbaarheid van de gestelde doelen. Minister Hermans begint dat nu te ontdekken.

Logisch ook. Kijk maar hoe lang het geduurd heeft voordat er fatsoenlijke en betaalbare fossiele brandstof auto’s waren, efficiënte vliegtuig en scheepsmotoren. Hetzelfde geldt voor het industriële energie gebruik. Al met al is daar ruim 100 jaar overheen gegaan. Nu moet de omschakeling in 25 jaar kunnen!

Voorbeeldje. Er rijden nu ongeveer 3 miljoen elektrische auto’s in Europa. Over 25 jaar zouden er dat ruim 250 miljoen moeten zijn. Dat is 83 keer zoveel. Dat betekent dat er per jaar 10 miljoen elektrische auto’s bij moeten komen. Wereldwijd rijden er 1,4 miljard fossiele auto’s rond. Er moeten dus wereldwijd 60 miljoen elektrische auto’s per jaar bijkomen.

In de VS, het autoland bij uitstek en de maker van de Tesla, rijden bijna 300 miljoen auto’s waarvan slechts 4 miljoen elektrisch is. In 25 jaar moeten daar er dus elk jaar 12 miljoen auto’s bijkomen, dat is het drievoud van wat er nu elektrisch rijdt.

Een ander vraag die we ons kunnen stellen of de netto-nul-CO2 uitstoot in 2050 haalbaar is?

“In 2023 bedroeg het wereldwijde primaire energieverbruik ongeveer 172.000 Terawattuur (TWh), waarvan circa 36.000 TWh duurzaam werd opgewekt (uit kernenergie, waterkracht, wind, zon, biomassa en geothermie). Ondanks het feit dat elektrificatie, zoals van het wagenpark, energiebesparend werkt, wordt verwacht dat de mondiale energiebehoefte tegen 2050 zal stijgen tot zo’n 250.000 TWh – als gevolg van bevolkingsgroei en toenemende welvaart in ontwikkelingslanden.

Stel dat we ervan uitgaan dat 200.000 TWh daarvan moet worden geleverd door nieuwe, duurzame energiebronnen en dat fossiele brandstoffen volledig worden uitgefaseerd – wat is daarvoor dan nodig aan infrastructuur?

Zonder de lezer te belasten met ingewikkelde berekeningen, kunnen we een globale inschatting maken. We hebben nog 25 jaar om die 200.000 TWh aan jaarlijkse productiecapaciteit te realiseren. Laten we, enigszins arbitrair, uitgaan van de volgende verdeling: 40 procent windenergie, 30 procent zonne-energie en 30 procent kernenergie.

Dat komt grofweg neer op 12 miljoen windturbines van 3 Megawatt (MW), één miljoen vierkante kilometer ruimte op land voor zonnepanelen (ongeveer tweemaal het oppervlak van Spanje), en 6300 kerncentrales van 1200 MW. Let wel: de nieuwste en grootste Europese kerncentrale in Finland is 1600 MW en had een bouwtijd van 17 jaar.

Zelfs als we slechts 10 procent van deze aantallen zouden kunnen realiseren, is dat al een enorme opgave. Het moge duidelijk zijn dat de netto-nul-doelstelling onder deze aannames niet meer is dan een fata morgana. “ (Wynia’s week)

Het Internationale Energie Agentschap stelt dat de hernieuwbare energie met 5% per jaar moet groeien om de doelstelling van nul-netto-CO2 te halen. Ze schrijft dat dit aanzienlijke inspanningen en investeringen vereist Het zal een uitdaging zijn, aldus het agentschap. Maar hoe groot die uitdaging in cijfers uitgedrukt is, zegt ze er niet bij. Zelfs geen ruwe schatting van wat er nodig is.

Is dit omdat ze de droom dat CO2 netto-nul uitstoot voor 2050 niet wil verstoren? Wat ze wel schrijft is dat het moet omdat we anders niet binnen de 1,5 graad temperatuurstijging blijven en dat zo weten we, betekent zo'n beetje het einde van de wereld. Dat zal het agentschap niet op zijn geweten willen hebben.

3. KLIMAATVERANDERING: NET ZERO 2050, EEN ONREALISTISCH PROJECT.

foto: petrus nelissen

Tekst: Robert Girouard

vertaling: Martien de Wit 

Aan de vooravond van COP 28 (vanaf 30-11-2023 in Dubai) is de harde realiteit dat de CO2-uitstoot nog steeds niet zijn hoogtepunt heeft bereikt, ondanks alle retoriek, toezeggingen, overeenkomsten en steeds alarmistischer klinkende rapporten; de inspanningen van de Verenigde Staten en de Europese Unie zijn meer dan tenietgedaan door de groei van onder andere China. De atmosferische CO2-concentratie is blijven stijgen, met een gemiddelde snelheid van ongeveer 2 ppm per jaar, zelfs tijdens de pandemie. Het verbruik van fossiele brandstoffen is ook blijven stijgen, zij het de afgelopen jaren in een lager tempo als gevolg van de lockdown; het aandeel van fossiele brandstoffen in de energiemix is ondertussen met slechts een paar procentpunten gedaald en ligt nog steeds boven de 80%.

Zonder een drastische verandering in beleid of technologie voorspelt de U.S. Energy Information Administration dat de wereldwijde vraag naar energie tegen 2050 met 50% zal groeien, waarbij het grootste deel van de groei afkomstig zal zijn van niet-OESO-landen, terwijl het aandeel van fossiele brandstoffen rond de 70% zal blijven. We hoeven dus geen grote daling van de uitstoot te verwachten.

Maar de Verenigde Naties zijn onvermurwbaar. Directeur-generaal Antonio Guterres van de VN vermenigvuldigt zijn oproepen tot actie:

Toezeggingen over netto emissies moeten consistent zijn met de IPCC-scenario’s die de opwarming van de aarde beperken tot 1,5 graden. Dit betekent dat de wereldwijde uitstoot tegen 2030 met minstens 45% moet zijn gedaald en tegen 2050 tot nul moet zijn gereduceerd. De verplichtingen moeten vergezeld gaan van tussentijdse doelstellingen die vanaf 2025 elke vijf jaar moeten worden gehaald. Deze doelstellingen moeten betrekking hebben op alle broeikasgasemissies en alle emissiecategorieën.

Volgens het Global Carbon Project betekent het bereiken van nul CO2-uitstoot in 2050 in de praktijk een lineaire vermindering van de totale CO2-uitstoot van ongeveer 0,4 GtC (1,4 Gt CO2) per jaar, een vermindering die vergelijkbaar is met die in 2020 tijdens de lockdown, wat een idee geeft van de omvang van de uitdaging.

Een andere maatstaf voor de titanische inspanning die Net Zero 2050 vertegenwoordigt, is het bedenken dat er de komende 30 jaar elke dag een kerncentrale of 1500 windturbines met een oppervlakte van 300 vierkante mijl moeten worden gebouwd om fossiele brandstoffen te vervangen (vanaf 2020).

Volledig elektrische energie betekent niet alleen een wildgroei aan windturbines en zonnepanelen, maar ook een aanzienlijke uitbreiding van de elektriciteitstransportnetwerken. Het Internationaal Energieagentschap (EIA) schat dat er tegen 2040 49,7 miljoen kilometer aan elektriciteitsleidingen moet worden aangelegd of vervangen – genoeg om de planeet 2.000 keer rond te cirkelen. Er zullen ook tienduizenden extra transformatorstations nodig zijn.

Maar de blindheid van politici is nog wanhopiger als het aankomt op het hangen van een prijskaartje aan deze integrale transitie, die betrekking heeft op alle belangrijke pijlers van de economie: energie, zware industrie, transport, bouw, landbouw, bosbouw en afvalbeheer. De totale rekening zal waarschijnlijk torenhoog zijn en raad eens wie dat gaat betalen…

WEENSE NOTITIES I. FEESTELIJK CONGRES VAN EEN HONDERDJARIGE

 

Wayne Prins, voorzitter van de Canadese christelijke bond CLAC werd gekozen tot voorzitter van het bestuur WOW.

Een internationale vakbondsconferentie is niet bepaald een wereldschokkende gebeurtenis. Het is meer iets voor specialisten, mannen en vrouwen die daar mee bezig zijn zoals ook het geval is met artsen congressen, scheikundigen en dergelijken. Voor de betrokken personen inhoudelijk interessant en een mogelijkheid om binnen het eigen vakgebied te netwerken, voor buitenstaanders saai en onbegrijpelijk.

Toch is dat maar ten dele waar. Vakbonden pretenderen de belangen te behartigen van werknemers en dat kan tot op zekere hoogte specialistisch zijn maar hun doel is dienstverlening aan het algemeen belang en dan kom je in politiek vaarwater. Vakbonden doen dus aan politiek tenminste dat proberen ze zowel in de maatschappij als onderling. Vakbonden hebben eigen standpunten en en visie. Dat betekent onderlinge concurrentie al is samenwerking nooit ver weg.

De Wereld Organisatie van Werknemers WOW vierde onlangs in Wenen haar honderdjarige bestaan. Het had weinig gescheeld of daar was geen sprake meer van geweest. Aan het begin van dit millennium was de sociaal democratische georiënteerde internationale vakbond erin geslaagd met een mengeling van machtsuitoefening en argumenten het van oorsprong christelijke Wereld Verbond van Arbeid WVA over te halen om te fuseren. Dat  leek het einde van de WOW toen nog WVB geheten.

Het WVA,  de oudste van alle internationale vakbonden, was danig verzwakt uit de Tweede Wereldoorlog gekomen enerzijds als gevolg van een door de geallieerden en dan met name de Verenigde Staten opgelegde model van vakbondseenheid, anderzijds door de ontkerkelijking waardoor een waarden organisatie als het WVA minder relevant werd geacht. Pragmatisme en efficiency namen de plaats in van idealisme.

De afgevaardigden uit Latijns Amerika

De oprichting van een Europees vakverbond maakte het de WVA bonden als minderheid moeilijk om zich te laten horen. In 2006 bezweek het WVA voor de politieke en financiële druk. Daarmee verdween op het wereldtoneel de stem van het WVA waarmee het vakbondspluralisme in de wereld op de tocht kwam te staan.

Het Wereld Verbond van Beambten de voorganger van de WOW dacht er anders over en bleef ondanks politieke druk gepaard aan  financiële machtsmiddelen onafhankelijk en slaagde erin overeind te blijven als een zelfstandige wereldorganisatie met leden op alle continenten.

De tegenstanders beweerden dat het gauw gedaan zou zijn met de internationale federatie echter niets bleek minder waar. Met veerkrachtige leden uit Nederland, Denemarken, Oostenrijk, Duitsland en Canada bleef de organisatie overeind. Ze slaagden er zelfs in het ledental in Europa uit te breiden.

Vrouwen vormen een belangrijke groeiende groep vakbondsmensen binnen WOW

In de continenten Afrika, Azië en Latijns Amerika bleek de organisatie levensvatbaar te blijven en slaagde er ook daar in het ledental uit te breiden. Om deze redenen was de viering van het honderdjarig bestaan meer dan verdiend. De WOW heeft met zijn 100 jarige bestaan bewezen dat geestelijke weerbaarheid op zich al waardevol is om op eigen benen te kunnen staan.
 

BEDREIGT TRUMP DE NAOORLOORLOGSE WERELDORDE?

America First (een digitale spotprent van petrus)

Trump haalt zijn gelijk door uit het internationale klimaatakkoord van Parijs te stappen. Tot nu toe deden 2 landen niet mee aan dat akkoord: Syrië en Nicaragua. Je zou met enig gevoel voor dramatiek kunnen zeggen dat Trump met zijn akte van verlatinghe van het Klimaat akkoord de status van de VS heeft verlaagd tot die van Derde Wereld land. Maar dan wel een Derde Wereld land met de grootste vuurkracht ter wereld.

Trump heeft met zijn stap van de VS ook meteen een internationaal onbetrouwbare partner gemaakt. De vrees dat hij dat zonder enige gene zou doen, was al wijd verbreid. Met deze stap staat wel vast dat Trump geen enkele stap vreest om zijn idee van “America First” te verwezenlijken. Daarmee zijn de VS onder Trump internationaal onbetrouwbaar geworden. 

Het kan niet anders of dat zal op temijn de nodige gevolgen hebben. De betrouwbaarheid van de VS als NAVO partner is met deze stap niet dichterbij gekomen. Integendeel, de twijfel is nu groter dan ooit. Kan Europa nog onvoorwaardelijk rekenen op de VS in een confrontatie met Poetin’s Rusland? De vraag stellen is hem eigenlijk al beantwoorden.

Maar er zijn nog veel meer vragen. Hoe betrouwbaar zijn handelsverdragen met de VS nog? Kun je nog op de VS vertrouwen in de VN en diens instellingen die allemaal op de een of andere manier zijn gebouwd op internationale verdragen? Te vrezen valt van niet. Hoe betrouwbaar is de Amerikaanse dollar nog als internationaal betaalmiddel? Een groeiend wantrouwen tegen de dollar zou Trump uiteindelijk wel eens tot inkeer kunnen brengen maar dan is het misschien  al te laat.

Trump met zijn achterban hebben de wereld nog onzekerder en instabieler gemaakt gemaakt dat hij al was. Instabiliteit en onzekerheid heeft gewoonlijk minder economische groei en teruggang in welvaart tot gevolg om maar niet te spreken van nog grotere gevolgen zoals oorlogen en geweldsconflicten. 

Nu de VS driegen weg te vallen als de hoeksteen van de huidige wereldorde zullen een aantal landen en regio’s hun kansen schoon zien om zich te herpositioneren, meer macht op het wereldtoneel te verkrijgen en naar ze hopen een groter aandeel in de welvaart. 

Zal Poetin de druk op Europa verhogen om zo opnieuw een Russisch imperium op te bouwen? Hoe betrouwbaar is China eigenlijk? In dat land bestaat geen vrijheid van meningsuiting en geen vrijheid van vereniging. Alles wordt van bovenaf gecontroleerd door de Communistische partij. Afwijkende geluiden worden niet toegestaan. China is nog ontoegankelijker dan Rusland dus weet je eigenlijk nooit waar je aan toe bent. Europa heeft nog minder gedeelde waarden met China dan met Rusland en dat zal de wederzijdse betrekkingen niet ten goede beïnvloeden.

Wat te denken van andere giganten op het geopolitieke toneel? Wat gaat Japan doen nu het niet meer onvoorwaardelijk op de VS kan rekenen aangaande China? Wat wordt de toekomst van Zuid Korea? Zal Noord Korea op termijn gebruik maken van de vrij gekomen geo-politieke ruimte om Zuid Korea te bedreigen of zelfs aan te vallen? Wat gaat India doen? De Australiërs zullen nu meer dan ooit beseffen dat ze er alleen voorstaan op hun halfrond. En Canada, hoe moet dat land omgaan met zijn onbetrouwbare zuiderbuur?

Vragen, allemaal vragen waarop nog geen antwoord mogelijk is. Maar een ding staat vast. Trump heeft met zijn stap de instorting van de wereldorde van na de Tweede Wereldoorlog een stuk dichter bij gebracht. Voeg daarbij de mogelijkheid van nieuwe strijd om de macht in veel delen van de wereld waaronder ook Europa en het zou wel eens goed kunnen dat de klimaatcrisis daarbij vergeleken kinderspel is.