ENERGIE TRANSITIE: DE CIJFERS

 

Er wordt veel geschreven over energie transitie maar weinig gerekend. Politici, milieu activisten en volgelingen menen dat de werkelijkheid hun politieke wens als vanzelf volgt. Ze staan er niet bij stil hoe groot de vloedgolf is die ze op de bevolking afsturen. Als je berekent wat er allemaal bij komt kijken, besef pas de omvang en de onhaalbaarheid van de gestelde doelen. Minister Hermans begint dat nu te ontdekken.

Logisch ook. Kijk maar hoe lang het geduurd heeft voordat er fatsoenlijke en betaalbare fossiele brandstof auto’s waren, efficiënte vliegtuig en scheepsmotoren. Hetzelfde geldt voor het industriële energie gebruik. Al met al is daar ruim 100 jaar overheen gegaan. Nu moet de omschakeling in 25 jaar kunnen!

Voorbeeldje. Er rijden nu ongeveer 3 miljoen elektrische auto’s in Europa. Over 25 jaar zouden er dat ruim 250 miljoen moeten zijn. Dat is 83 keer zoveel. Dat betekent dat er per jaar 10 miljoen elektrische auto’s bij moeten komen. Wereldwijd rijden er 1,4 miljard fossiele auto’s rond. Er moeten dus wereldwijd 60 miljoen elektrische auto’s per jaar bijkomen.

In de VS, het autoland bij uitstek en de maker van de Tesla, rijden bijna 300 miljoen auto’s waarvan slechts 4 miljoen elektrisch is. In 25 jaar moeten daar er dus elk jaar 12 miljoen auto’s bijkomen, dat is het drievoud van wat er nu elektrisch rijdt.

Een ander vraag die we ons kunnen stellen of de netto-nul-CO2 uitstoot in 2050 haalbaar is?

“In 2023 bedroeg het wereldwijde primaire energieverbruik ongeveer 172.000 Terawattuur (TWh), waarvan circa 36.000 TWh duurzaam werd opgewekt (uit kernenergie, waterkracht, wind, zon, biomassa en geothermie). Ondanks het feit dat elektrificatie, zoals van het wagenpark, energiebesparend werkt, wordt verwacht dat de mondiale energiebehoefte tegen 2050 zal stijgen tot zo’n 250.000 TWh – als gevolg van bevolkingsgroei en toenemende welvaart in ontwikkelingslanden.

Stel dat we ervan uitgaan dat 200.000 TWh daarvan moet worden geleverd door nieuwe, duurzame energiebronnen en dat fossiele brandstoffen volledig worden uitgefaseerd – wat is daarvoor dan nodig aan infrastructuur?

Zonder de lezer te belasten met ingewikkelde berekeningen, kunnen we een globale inschatting maken. We hebben nog 25 jaar om die 200.000 TWh aan jaarlijkse productiecapaciteit te realiseren. Laten we, enigszins arbitrair, uitgaan van de volgende verdeling: 40 procent windenergie, 30 procent zonne-energie en 30 procent kernenergie.

Dat komt grofweg neer op 12 miljoen windturbines van 3 Megawatt (MW), één miljoen vierkante kilometer ruimte op land voor zonnepanelen (ongeveer tweemaal het oppervlak van Spanje), en 6300 kerncentrales van 1200 MW. Let wel: de nieuwste en grootste Europese kerncentrale in Finland is 1600 MW en had een bouwtijd van 17 jaar.

Zelfs als we slechts 10 procent van deze aantallen zouden kunnen realiseren, is dat al een enorme opgave. Het moge duidelijk zijn dat de netto-nul-doelstelling onder deze aannames niet meer is dan een fata morgana. “ (Wynia’s week)

Het Internationale Energie Agentschap stelt dat de hernieuwbare energie met 5% per jaar moet groeien om de doelstelling van nul-netto-CO2 te halen. Ze schrijft dat dit aanzienlijke inspanningen en investeringen vereist Het zal een uitdaging zijn, aldus het agentschap. Maar hoe groot die uitdaging in cijfers uitgedrukt is, zegt ze er niet bij. Zelfs geen ruwe schatting van wat er nodig is.

Is dit omdat ze de droom dat CO2 netto-nul uitstoot voor 2050 niet wil verstoren? Wat ze wel schrijft is dat het moet omdat we anders niet binnen de 1,5 graad temperatuurstijging blijven en dat zo weten we, betekent zo'n beetje het einde van de wereld. Dat zal het agentschap niet op zijn geweten willen hebben.

88. HET KAN VRIEZEN. HET KAN DOOIEN. EINDE VETTE JAREN?

 

Fotografie: Bern en Hella Becher

Hoe krijg je de investeerders af van hun oude -fossiele - verdienmodel zodat ze hen geld massaal gaan inzetten op het nieuwe verdienmodel? Je kunt als overheid het oude verbieden en het nieuwe aanmoedigen. Het eerste door het via belastingheffing duur te maken, het tweede door subsidies te geven.

Die strijd is al aan de gang. President Biden heeft tot ontsteltenis van EU Commissievoorzitter von Leyen met ‘The Inflation Reduction Act’ van maar liefst 430 miljard dollar, Europa dik aan subsidies overboden.  Nu moet Brussel ook met een dikke portemonnee over de brug komen. Kan Brussel dat, per slot van rekening is de EU geen federaal Amerika, en zo ja wie gaat dat betalen?

Ondertussen heeft de EU al wel een flinke CO2 stok klaar om bedrijven te dwingen van hun oude verdienmodel af te stappen. Die gaan voor CO2 betalen, de door klimatologen tot boosdoener voor opwarming van de aarde aangewezen. Angst voor klimaatrampen en een hoge prijs op CO2 uitstoot moet de industrie opjagen om groen te gaan produceren.

Zo wordt de “oude economie” voortvarend stil gezet voordat de nieuwe klaar is. De oude economie van gas, olie en steenkool is echter nog lang niet weg zo weten we nu uit ervaring. Putjinski’s oorlog in Oekraïne heeft ons de ogen geopend. Een ding is af willen van de fossiele energie, een ander ding is of dat kan zonder welvaartsverlies.

De Europese regeringen moeten massaal bijspringen om hun burgers niet in de kou te laten zitten tijdens de winter. Je kunt dan wel vertrouwen hebben dat het allemaal goed zal komen dankzij slimme ingenieurs met nieuwe technologieën maar zo werkt het niet. Nieuwe technologie is niet op afroep beschikbaar, zie de zelfrijdende auto.

Voorlopig zijn de oude fossielen nodig om de wereld draaiend te houden. Maar daarin is te weinig geïnvesteerd. Gas en oliewinning kosten tijd en dus komen we volgens mijnheer Jeffrey, analist van Goldman Sachs, terecht in een cyclus van tekorten aan grondstoffen en dus hoge prijzen (interview in FD). We mogen onze borst nat maken. De vette jaren van goedkope grondstoffen en altijd maar lagere productiekosten dankzij China, zijn voorbij. 

  
 

55. HET KAN VRIEZEN. HET KAN DOOIEN. IS CO2 SCHULDIG?

Een door NASA gepubliceerde grafiek van de toename van CO2 in de atmosfeer sinds 2004 tot vandaag. Een stijging die volgens NASA niet "natuurlijk" is want het gevolg van menselijke activiteiten.
 

We zijn bezig met een onderzoek naar de vraag of we CO2 schuldig kunnen verklaren aan de opwarming van onze Moederplaneet Aarde. De NASA, een zeer betrouwbare getuige à charge, is van mening dat dit het geval is.

“Kooldioxide (CO2) is een belangrijk warmte-vasthoudend (broeikas)gas, dat vrijkomt bij menselijke activiteiten zoals ontbossing en het verbranden van fossiele brandstoffen, maar ook bij natuurlijke processen zoals ademhaling en vulkaanuitbarstingen. De bovenstaande grafiek toont de CO2-niveaus die de afgelopen jaren zijn gemeten op Mauna Loa Observatory, Hawaii, waarbij de gemiddelde seizoenscyclus is verwijderd. Sinds het begin van het industriële tijdperk (1750) hebben menselijke activiteiten de atmosferische concentraties van CO2 met ongeveer 50% verhoogd. Dit is meer dan wat er natuurlijk was gebeurd over een periode van 20.000 jaar (van het laatste ijstijdmaximum tot 1750, van 185 ppm tot 278 ppm).” (zie : Nasa Climate)

Eenvoudig en toch ingewikkeld. CO2 is een natuurlijk gas, zonder CO2 geen leven op aarde, maar meteen ook een broeikasgas en als zodanig verantwoordelijk voor opwarming samen met andere oorzaken als bijvoorbeeld vulkaanuitbarstingen. 

De verhoging van CO2 in de atmosfeer door verbranding van fossiele brandstoffen met 50% noemt NASA onnatuurlijk want het gevolg van menselijke activiteiten. Hier plaatst NASA in een handomdraai de mens met zijn activiteiten buiten de natuur. Alles is natuurlijk volgens NASA waaronder ook de mens, maar niet zijn activiteit, in dit geval vanwege het verbranden van fossiele brandstoffen.

Maar die fossiele brandstoffen zijn op zich ook zo natuurlijk als wat. Daar is geen mensenhand bij aan te pas gekomen. Wat is dan het onnatuurlijke eraan? Het verbranden? Is vuur onnatuurlijk? De Grieken dachten van wel. Zij dachten dat het een gestolen gift van de goden was en goden zijn niet natuurlijk maar bovennatuurlijk. Die staan buiten de natuurlijke orde der dingen. 

Overigens werd de Titaan Prometheus die het vuur stal van de Olympische Goden door oppergod Zeus gestraft voor zijn daad. Hij werd vastgeketend aan een zuil in de bergketen Kaukasus en elke dag kwam de adelaar Ethon zijn lever uitpikken en opeten. 's Nachts groeide de lever weer aan, zodat de kwelling opnieuw kon beginnen. De als eeuwig bedoelde straf kwam ten einde doordat de held Herakles, alsnog met de goedkeuring van Zeus, de adelaar tijdens zijn elfde werk doodde.Worden wij nu ook gestraft voor het vuur?

 Hoe dan ook, de goegemeente met NASA voorop besluit het zekere voor het onzekere te nemen en de fossiel brandstoffen in de ban te doen op straffe van opwarming van de aarde. Nu is het hek pas goed van de dam. Zowat alles wat het mensdom de laatste honderdvijftig jaar aan gemak en vrijheid heeft gewonnen moet worden uitgebannen en verruild worden voor “duurzame energie” als wind en zon. Een misverstand zo heb ik al eerder geschreven. Zon en wind zijn duurzaam maar er is niks duurzaams aan molens en zonnepanelen.

Daar staan we dan na honderdvijftig jaar vooruitgang. De Grote Gemakmachine, de Vooruitgang zelve gebaseerd op het gebruik van fossiele brandstof komt piepend en krakend tot stilstand. We zijn begonnen aan het grootste waagstuk ooit. Onze honderdvijftig jarige geschiedenis overboord te gooien voor molens en zonnepanelen. Ik denk dat dit nog veel, hele veel problemen gaat opleveren, veel meer dan we nu ook maar in de verste verte vermoeden. 

Zijn er nog meer bewijzen voor de schuld van CO2 aan opwarming? Daarover de volgende keer meer.

(wordt vervolgd)

IS DE MENS EEN RAMP VOOR DE AARDE?

 

Gustave Doré, De Zondvloed

Ik denk dat met de huidige voorspellingen over klimaatrampen menigeen zich afvraagt of wij mensen een ramp voor de natuur zijn, een toevallige afwijking in de evolutie die natuur vijandig is en dus uiteindelijk de aarde zullen vernielen of dat we met ons hele hebben en houen bij de natuur horen? Het is een vraag die moeilijk te beantwoorden is of misschien wel helemaal niet. Toch wil ik in een serie blogs naar antwoorden zoeken, te beginnen bij de Griekse oudheid.

De aanstaande klimaatrampen van eilanden die verzwolgen worden in de zee tot dodelijke orkanen worden volgens de huidige wetenschappelijke opvattingen veroorzaakt door de grootschalige verbranding van fossiele brandstoffen. Het is dus allemaal begonnen met de uitvinding van het vuur. Toen is het grote verbranden begonnen, eerst met weinig mensen maar intussen met miljarden. Alles moest en moet branden als het maar warmte geeft, eetbaar voedsel, vervoer en andere gemakken: hout, olie, gas, kolen, alcohol. Je kunt het zo gek niet verzinnen of mensen gebruiken het. Het gevolg is dat volgens wetenschappers de aarde al een graad opgewarmd werd nog voordat het grootschalige olie en gas stoken pas goed op gang.

Dat vuur hadden we volgens de Griekse oppergod Zeus niet mogen hebben. Niet voor niks strafte Hij de halfgod Prometheus die uit medelijden de mensen het vuur had geschonken. Zijn straf was geketend te worden aan de Kaukasus waar een adelaar elke dag opnieuw zijn lever uit zijn lijf kwam pikken. Een vreselijke straf voor de dader maar intussen vergat oppergod Zeus het vuur bij de mensen weg te halen om verder onheil te voorkomen.

Nu weten we wat dat betekent. We zijn bezig onze aarde, de wereld waarin we leven als een lucifertje op te branden. Als we niet onmiddellijk stoppen met het verbranden van fossiel brandstoffen in auto’s vliegtuigen, industrie, chemie enz. dan zal de zee steden en eilanden verzwelgen, er zullen orkanen huishouden, schepen vergaan, mensen verdrinken of sterven van honger en dorst. De aarde zal na deze zondvloed van vernietiging dood en verlaten zijn zoals aan het begin toen hij niet meer was dan een gaswolk.

Is er iets aan te doen? Ik vrees van niet, alle goede bedoelingen ten spijt. De mens is gewend geraakt aan comfort, gemak, vooruitgang, welvaart, groei economie enz. Bovendien hoe zou een wetenschap ons kunnen redden als zij zelf niet aan de oorsprong heeft gestaan van alle ellende die we nu meemaken?  Nee, je kunt het vuur niet meer uitdoven. Het is te laat. De mens is de vijand van de natuur en de aarde of toch niet?

wordt vervolgd