ENERGIE TRANSITIE: DE CIJFERS

 

Er wordt veel geschreven over energie transitie maar weinig gerekend. Politici, milieu activisten en volgelingen menen dat de werkelijkheid hun politieke wens als vanzelf volgt. Ze staan er niet bij stil hoe groot de vloedgolf is die ze op de bevolking afsturen. Als je berekent wat er allemaal bij komt kijken, besef pas de omvang en de onhaalbaarheid van de gestelde doelen. Minister Hermans begint dat nu te ontdekken.

Logisch ook. Kijk maar hoe lang het geduurd heeft voordat er fatsoenlijke en betaalbare fossiele brandstof auto’s waren, efficiënte vliegtuig en scheepsmotoren. Hetzelfde geldt voor het industriële energie gebruik. Al met al is daar ruim 100 jaar overheen gegaan. Nu moet de omschakeling in 25 jaar kunnen!

Voorbeeldje. Er rijden nu ongeveer 3 miljoen elektrische auto’s in Europa. Over 25 jaar zouden er dat ruim 250 miljoen moeten zijn. Dat is 83 keer zoveel. Dat betekent dat er per jaar 10 miljoen elektrische auto’s bij moeten komen. Wereldwijd rijden er 1,4 miljard fossiele auto’s rond. Er moeten dus wereldwijd 60 miljoen elektrische auto’s per jaar bijkomen.

In de VS, het autoland bij uitstek en de maker van de Tesla, rijden bijna 300 miljoen auto’s waarvan slechts 4 miljoen elektrisch is. In 25 jaar moeten daar er dus elk jaar 12 miljoen auto’s bijkomen, dat is het drievoud van wat er nu elektrisch rijdt.

Een ander vraag die we ons kunnen stellen of de netto-nul-CO2 uitstoot in 2050 haalbaar is?

“In 2023 bedroeg het wereldwijde primaire energieverbruik ongeveer 172.000 Terawattuur (TWh), waarvan circa 36.000 TWh duurzaam werd opgewekt (uit kernenergie, waterkracht, wind, zon, biomassa en geothermie). Ondanks het feit dat elektrificatie, zoals van het wagenpark, energiebesparend werkt, wordt verwacht dat de mondiale energiebehoefte tegen 2050 zal stijgen tot zo’n 250.000 TWh – als gevolg van bevolkingsgroei en toenemende welvaart in ontwikkelingslanden.

Stel dat we ervan uitgaan dat 200.000 TWh daarvan moet worden geleverd door nieuwe, duurzame energiebronnen en dat fossiele brandstoffen volledig worden uitgefaseerd – wat is daarvoor dan nodig aan infrastructuur?

Zonder de lezer te belasten met ingewikkelde berekeningen, kunnen we een globale inschatting maken. We hebben nog 25 jaar om die 200.000 TWh aan jaarlijkse productiecapaciteit te realiseren. Laten we, enigszins arbitrair, uitgaan van de volgende verdeling: 40 procent windenergie, 30 procent zonne-energie en 30 procent kernenergie.

Dat komt grofweg neer op 12 miljoen windturbines van 3 Megawatt (MW), één miljoen vierkante kilometer ruimte op land voor zonnepanelen (ongeveer tweemaal het oppervlak van Spanje), en 6300 kerncentrales van 1200 MW. Let wel: de nieuwste en grootste Europese kerncentrale in Finland is 1600 MW en had een bouwtijd van 17 jaar.

Zelfs als we slechts 10 procent van deze aantallen zouden kunnen realiseren, is dat al een enorme opgave. Het moge duidelijk zijn dat de netto-nul-doelstelling onder deze aannames niet meer is dan een fata morgana. “ (Wynia’s week)

Het Internationale Energie Agentschap stelt dat de hernieuwbare energie met 5% per jaar moet groeien om de doelstelling van nul-netto-CO2 te halen. Ze schrijft dat dit aanzienlijke inspanningen en investeringen vereist Het zal een uitdaging zijn, aldus het agentschap. Maar hoe groot die uitdaging in cijfers uitgedrukt is, zegt ze er niet bij. Zelfs geen ruwe schatting van wat er nodig is.

Is dit omdat ze de droom dat CO2 netto-nul uitstoot voor 2050 niet wil verstoren? Wat ze wel schrijft is dat het moet omdat we anders niet binnen de 1,5 graad temperatuurstijging blijven en dat zo weten we, betekent zo'n beetje het einde van de wereld. Dat zal het agentschap niet op zijn geweten willen hebben.

85. HET KAN VRIEZEN. HET KAN DOOIEN. DUMP SHELL.

 

Shell is een van de oudste maatschappijen van Nederland.  "De multinational weet succesvol een mammoettanker van koers te laten veranderen en loopt voorop in ontwikkelingen op het gebied van energietransitie. .. Royal Dutch Shell is inmiddels niet meer royal en niet meer Dutch. Sinds het energiebedrijf eind vorig jaar verhuisde naar Londen, bewandelt Nederland niet meer gezamenlijk met Shell het pad van transities. Op korte termijn zal de politiek niet langer worden geconfronteerd met lastige vragen. Maar op lange termijn verliest ons land met het vertrek van Shell kostbare kennis en innovatiekracht en inkomsten om de transities te kunnen betalen. We profiteren niet langer van de kennis, de middelen, het geld en de invloed die Shell heeft op het mondiale transitiepodium. Met het verlies van een Nederlandse energieleverancier komt bovendien onze onafhankelijke positie in het gedrang. Laat het een les zijn voor de politiek." (Citaat van scheepsbouwer Thecla Bodewes in weekblad EW van 16 september 2022)

Dat was het advies wat ik laatst kreeg van een zwager. Verkoop je aandeel Shell want olie en gas zijn uit de tijd. Tot 24 februari dit jaar kon je dat in Nederland nog geloven dankzij de onverwoestbare inzet van milieu organisaties, groene kranten en politici. De Russische invasie in Oekraïne veranderde alles.

Vandaag de dag wordt duidelijk hoe hard we gas, olie en kolen nodig hebben om niet te sterven van de kou. Gas is bovendien zo duur geworden dat je de Euro-biljetten als het ware de schoorsteen ziet uitvliegen. Elke kubieke meter gas of elk Kilowattuur stroom maakt je armer. Niemand weet hoe dit gaat aflopen.

Dat energie weer zo goedkoop wordt als vroeger is onwaarschijnlijk maar hoe duur het op de lange termijn gaat worden, kan ook niemand zeggen. Een ding is duidelijk geworden, voorlopig zijn we nog niet van het gas af.

Alle mooie praatjes over wind en zonne-energie kunnen niet verhullen dat er voorlopig veel te weinig van is om ons land van genoeg energie te voorzien. In 2021 was 12,5% van het totale energieverbruik duurzaam: biomassa (29%), windturbines (45%) en zonnepanelen (26%).

Maar wat is duurzaam? Windturbines leggen een groot beslag op grondstoffen en op ruimte die in Nederland schaars. Ze veroorzaken geluidshinder en zijn gehaktmolens voor vogels. Ze worden gemaakt met kostbare grondstoffen die op mens-onvriendelijke manier worden gedolven in Derde Wereld landen. Ze gaan ongeveer tien jaar mee en de wieken zijn gemaakt van milieu-onvriendelijk materiaal dat helaas niet herbruikbaar is.

Zonnepanelen zijn eveneens ruimtevreters en worden ook van zeldzame grondstoffen gemaakt die op net zo vervuilende wijze worden gewonnen als olie, gas en kolen.

Aangezien wind en zon niet 24 uur op 7 dagen beschikbaar is, is altijd een vangnet nodig van een elektriciteitscentrale. Dat verhoogt de kosten van groene energie.

Biomassa wordt in Nederland het meest gebruikt voor opwekking van groene stroom. Het is echter twijfelachtig of het wel zo milieu vriendelijk en duurzaam is. 

(wordt vervolgd)

24. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. CO2 OPSLAG EN AFVANG

 

CO2 opvangen en omzetten: SEDMES- en SEWGS-technologie

Rond de opwarming van de aarde is een panieksfeer geschapen die er toe kan leiden dat het leven van mensen overhoop wordt gehaald onder verwijzing naar een toekomst die niemand met enige zekerheid kan voorspellen.

Een mooi kleinschalig voorbeeld daarvan zag ik op TV.  De wijk Jericho in Amersfoort dreigt gesloopt te worden. Vanwege de nieuwe klimaateisen is renovatie niet meer te doen. De meeste bewoners wonen al hun leven lang in de wijk en worden nu ontworteld door een paniekerig beleid over wat misschien komen gaat. Zo maak je vanzelf klimaatslachtoffers.

Wat voor de Jerichowijk geldt, geldt ook voor de energietransitie. Je kunt niet van de ene dag op de andere overschakelen naar groene stroom, miljoenen elektrische auto’s, miljoenen huizen ombouwen, nieuwe hoogspanningskabels aanleggen,  alle transport electricificeren enz. De technologische oplossingen voor al die omschakelingen zijn nog niet eens voorhanden!

Als dan volgens de klimaatpessimisten vanwege een teveel toch CO2 uit de lucht moet worden gehaald dan is opslag van CO2 in lege gasbellen, putten enz. misschien wel een goeie tussenoplossing. Uiteraard wil de radicale milieubeweging daar niks van weten. Voor hen kan het allemaal niet snel nog gaan.

“Goed dat er miljarden euro’s beschikbaar wordt gemaakt voor klimaat, we hebben namelijk nogal een inhaalslag te maken. Daarmee kunnen we groene waterstof verder ontwikkelen en ook meer windmolens op zee mogelijk maken. Maar het is onverteerbaar dat het demissionaire kabinet van plan is grote vervuilers toe te staan dat zij nog meer CO2 dan eerder afgesproken gesubsidieerd onder de Noordzee mogen stoppen.” (aldus Greenpeace op zijn website)

Verstandiger mensen dan Greenpeace denken daar heel anders zoals o.a. bij het befaamde en uiterst deskundige TNO.

“Afvang van CO₂ is voorlopig het enige alternatief voor veel sectoren om de hoeveelheid broeikasgassen te verminderen. Bedrijven zijn namelijk nog geruime tijd afhankelijk van fossiele brand- en grondstoffen voor hun productieprocessen. TNO werkt met industriële en wetenschappelijke partners in binnen- en buitenland aan methoden om CO₂ vroeg in het proces te verwijderen (pre-combustion) of na verbranding van gas, kolen of afval uit rookgassen af te vangen (post-combustion). Waar mogelijk wordt de CO₂ vervolgens hergebruikt of ondergronds opgeslagen.” (website TNO)

TNO werkt aan enkele praktische succesvolle projecten voor CO2 afvang.

“De expertise van TNO heeft in Duiven bijgedragen aan een wereldprimeur voor AVR, namelijk het op zeer grote schaal afvangen van CO₂ uit hun afvalenergiecentrale. TNO had met behulp van een zelf ontworpen en gebouwde mobiele installatie op locatie proeven gedaan met afvang van CO₂ uit verschillende rookgassen. Op basis van de uitkomsten en ontwerpadviezen van TNO heeft AVR een afvanginstallatie laten bouwen die twaalf ton per uur kan afvangen. De CO₂ gaat vervolgens naar tuinders voor groei van hun gewassen. Dat betekent daar weer CO₂ reductie omdat er nu geen aardgas verbrand hoeft te worden.”

“In de Rotterdamse haven zijn grootscheepse plannen voor transport van afgevangen CO₂. Havenbedrijf Rotterdam, Gasunie en EBN werken hiertoe samen in het Porthos-project. Op dit moment gebruikt de industrie veel waterstof, vooral voor hoge temperatuur processen, door aardgas te verbranden. Porthos voorziet in een nieuw stelsel van pijpleidingen waar bedrijven uit de haven op kunnen aansluiten om hun afgevangen CO₂ te transporteren naar lege gasvelden onder de Noordzee. Een vergelijkbaar plan, Athos, is er voor het Noordzeekanaalgebied.”

Waarom verzetten Greenpeace en andere milieu organisaties zich tegen deze nieuwe door TNO ontwikkelde technieken? Ze zijn bang dat er dan niks terecht komt van de energie transitie? Angst en nog eens angst is hun drijfveer, niet dat ze meteen van de boot springen, dat nu ook weer niet. Maar angst helpt zieltjes winnen, de portemonnee van de club gevuld te krijgen. Greenpeace is een Groene Kerk die zijn gelovigen het liefst angst aanjaagt die je vervolgens kunt afkopen met een gift.

Ze zijn er zelfs in geslaagd om CO2 als een "vervuilend gas" af te schilderen terwijl zonder CO2 geen graspietje of bloemetje kan groeien. Daarover de volgende keer.

(wordt vervolgd)