WORDT JESSE KLAVER DE NIEUWE LENIN?

De gelijkenis tussen het GL/PvdA affiche met Jesse Klaver en hetRussische affiche met Vladimir Lenin is verbazingwekkend groot: de zwaaiende arm en hand Jesse heeft geen pet in zijn hand), de rode achtergrond en de mensen. De maker is duidelijk geïnspireerd geweest door de communistische propaganda. Tekst op het Russische affiche: lang leve de socialistische revolutie. Bij Klaver gene revolutie maar ene regeerakkoord. 

 

Kwade tongen beweren dat door de fusie met Groen Links de PvdA radicaal links is geworden. Je zou zeggen dat dit affiche zulks bevestigt. Vreemd is de veronderstelling niet in aanmerking nemend dat de PvdA zelf altijd al een stevige linkervleugel heeft gehad die de partij ziet als de weg waarlangs het socialisme in Nederland gevestigd gaat worden. 

Geen idee hoe sterk die vleugel nog is. In de jaren zeventig en volgende in de vorige eeuw was het een sterke vleugel die politiek behoorlijk aanwezig was. Het is ook van oudsher een vleugel die zich roert. Mij lijkt dat die linksrevelugel in het vaarwater van de zachte krachten, feminisme en minderheden terecht is gekomen, de plaatsvervangers van de onderdrukte arbeiders. 

Groen Links heeft vanaf zijn ontstaan een radicaal linkse achtergrond. Te beginnen natuurlijk met de CPN, heel lang een vazal van Moskou tot hij in handen viel van de protestgeneratie van de jaren zeventig in de vorige eeuw. Die wisten geen raad met de Stalinistische kadaver discipline waardoor er al snel scheuringen ontstonden. Altijd al een gevolg geweest van betweterig radicalisme. 

De Pacifistische Socialistische Partij was uiteraard een al even radicale partij maar met een vleugje zelfkritiek en geen kadaverdiscipline. De partij draaide jarenlang om de persoon van Fred van der Spek. Net als de CPN lukte het de PSP nooit om boven de 2 zetels uit te komen terwijl de pretentie hetzelfde was, namelijk met behulp van de arbeiders de macht nemen.

De derde poot van Groen Links, de PPR bestaande uit dissidente christenen, was misschien wel de radicaalste partij van de drie. Ze begon uit ontevredenheid over het behoudzuchtige CDA dat niet of slechts zwaar geconditioneerd wilde samenwerken met de PvdA. 

Vergeet niet dat het CDA toen een machtig politiek bolwerk was net als de PvdA. Maar de PvdA sloot meer aan bij de nieuwe kritische tijdgeest dan het CDA. Het waren de dagen van de vernieuwing van mens en maatschappij.

Wanneer Christenen het schip van kerk en geloof verlaten dan doen ze dat grondig.  De dissidenten baseren zich op de wat heet revolutionaire kanten van de bijbel en dan vooral die van het nieuwe testament; radicale naastenliefde, solidariteit, gelijkheid, tegen de bestaande orde, zwaarden worden ploegen enz.

In hoeverre al deze erfenissen zullen doorwerken in de nagestreefde fusie tussen PvdA en Groen Links is moeilijk vast te stellen. Als de fusie doorgaat wordt het in ieder geval een linkse familie met een radicale (socialistische), een idealistische en een pragmatische vleugel.

24. HOE ZIT DAT IN OSS? DISCRIMINATIE OF INTEGRATIE?

 

Deze Turkse gastarbeider is volledig geïntegreerd tijdens de staking bij blikemballagefabriek Thomassen & Drijver in Oss, februari 1977 (foto: petrus nelissen)

Maar de SP brochure over gastarbeid is amper verschenen of links Nederland stort zich er vol afschuw op, zo schrijft Kees Slager in zijn boek ‘Het Geheim van Oss’. Het heet dat de SP de buitenlanders met een oprotpremie het land wil uitzetten. Ook de gedwongen integratie wordt afgewezen. “De CPN-krant De Waarheid commentarieert onder de veelzeggende kop ‘Een socialistische partij op jacht naar Janmaat-stemmen.” (Blz 361 van genoemd boek) De Volkskrant schaart zich met zijn columnisten Piet Vroon en Theodor Holman in de rij van boe-roepers. 

Hans Janmaat zat in de Tweede Kamer voor de Centrumpartij, de eerste naoorlogse nationalistische partij die zowel gevreesd als gehaat werd, vooral door links waar nationalisme wordt gelijk gesteld aan racisme en discriminatie. Veel rechters volgden daarin toen de aanklagers.

"Volgens Meindert Fennema werden in totaal zo'n 300 processen tegen Janmaat aangespannen. Dit leidde tot meerdere veroordelingen. Het gerechtshof in Den Haag veroordeelde hem op 28 maart 1995 tot een boete van 2000 gulden (ruim € 900), waarvan de helft voorwaardelijk of 35 dagen gevangenisstraf, waarvan vijftien dagen voorwaardelijk. Op 23 december 1996 veroordeelde het gerechtshof in Amsterdam Janmaat tot 3000 gulden (ruim € 1300) boete of veertig dagen hechtenis. De laatste veroordeling sprak het gerechtshof in Arnhem op 29 december 1997 uit: twee weken voorwaardelijke celstraf en een boete van 7500 gulden (ruim € 3400). Een decennium later werden soortgelijke uitlatingen ook door anderen wel gedaan, en werden ze niet door iedereen meer als kwetsend ervaren. Het is tegenwoordig erg onwaarschijnlijk dat iemand voor dit soort leuzen nog veroordeeld wordt." (Wikipedia: Hans Janmaat)

De door de SP opgedane ervaringen in de wijken worden of niet herkend door de andere linkse partijen of ze sluiten er liever hun ogen voor. Het is niet onwaarschijnlijk dat in deze partijen sprake is van een gastarbeiders- paternalisme zoals men dat ook vaak heeft tegenover mensen in de Derde Wereld. Zij moeten zoveel mogelijk ontzien worden in plaats als volwaardig en even kritisch als andere arbeiders benaderd te worden.

De SP gaat het juist wel om de (vol)waardigheid van de gastarbeiders. Jan Marijnissen verwijt links Nederland de gastarbeiders dood te knuffelen in plaats ze als gelijken te behandelen. “Wij zagen toen al dat als die mensen hier iets wilden bereiken en ook hun waardigheid als mens behouden, dat ze dan onze taal moesten leren. Wij wisten uit eigen ervaring hoe weinig kans ze zonder onze taal hadden.” (blz. 362)

“Er werd wel gezegd dat de Nederlanders het smerige werk niet meer wilden doen en daar de gastarbeiders voor gebruikten. `Maar dát was het punt niet, het punt was dat de automatisering steeds hogere eisen stelde aan werknemers, eisen waar de meeste Turken niet aan konden voldoen, gewoon doordat ze de taal niet beheersten. Ik heb er meegemaakt die hun éigen taal niet eens konden lezen of schrijven, laat staan dat ze een cursus konden volgen om inde fabriek op een hoger niveau te komen.” (Blz.363)

In Oss wordt mede dankzij de SP het 10% woningbeleid gevoerd dat erop gericht is de spanningen tussen de autochtone bewoners en de gastarbeiders zo laag mogelijk te houden en tegelijk gettovorming te voorkomen.

Het 10% beleid houdt in dat in een wijk niet meer dan 10% van de bewoners mag  bestaan uit gastarbeidersgezinnen. De woningbouwvereniging Sint Willibrordus volgt dit in een minderheden nota uitgewerkte beleid. 

Maar ook hierover breekt de pleuris uit bij links en de media. De aanleiding is een brief van de stichting Welzijn Buitenlandse Werknemers die stelt dat niet elke woningzoekende gelijk wordt behandeld. 

De directeur van de woningbouw vereniging antwoordt in het Brabants Dagblad dat dit beleid volgens de letter van de wet discriminerend is maar dat het beleid in de praktijk de integratie bevordert. “De buitenlandse arbeiders zijn aardig geïntegreerd in de Osse samenleving. We hebben hier nauwelijks problemen tussen beide groepen. Ik werk meer naar de geest van de wet. En de geest is belangrijker dan de letter.” (blz 366 in genoemd boek)

Voor de linkse partijen en andere partijen gaat gelijkheid boven alles, blijkbaar ook als dit schade toebrengt aan het sociale weefsel in een wijk. Behalve de SP is er geen partij, ook niet een klassieke arbeiderspartij als PvdA, die een afweging kan of durft te maken te maken tussen deze twee prioriteiten; absolute gelijke behandeling volgens de letter van de wet of behoudt van het sociale weefsel in een wijk met voortschrijdende integratie van de gastarbeidersgezinnen. Het gevolg is dat linkse partijen met voorop de PvdA, langzaam maar zeker hun traditionele achterban in de arbeiderswijken beginnen te verliezen.

BRIEF AAN GERARD REVE 1.

 

Gerard Reve (rechts) en Hans Keller tijdens de toekenning van de P.C. Hooft-prijs in de kerk van het Allerheiligste Hart te Amsterdam, 23 oktober 1969. Foto: Bert Verhoeff / Nationaal Archief.

Beste Gerard,

Vandaag is je 100ste geboortedag. Toen je nog leefde en ik je boeken las, heb ik je een kaartje gestuurd. Ik liet je weten dat ik genoot van je boeken ook al ben ik geen huisvrouw. Ik heb helaas nooit antwoord van je gekregen. Dat zou ik maar wat graag gehad hebben. Eindelijk een kaart of brief van een Nederlandse beroemdheid in huis.

Eerlijk gezegd hoopte ik toen op een begin van meer contact door brieven. Wat zou ik graag brieven aan je geschreven hebben. Ik wilde toen bijvoorbeeld graag weten waarom je katholiek geworden bent, in een tijd dat iedereen van zijn geloof afviel of zelfs Marxistisch werd. 

Ik heb heel wat leeftijdsgenoten gekend die nadat ze van hun katholieke geloof waren gevallen, zich bekeerden tot de Communistische Partij Nederland want, zo zeiden ze, die doet tenminste iets voor de arbeidersklasse. 

In die tijd was ook ik van mijn ouderlijk geloof gevallen en bezig me te bekeren tot het Marxisme. Communist ben ik nooit geworden. Een politieke partij met een krant die De Waarheid heette, was mij te simpel. Mensen die zeggen de waarheid te dienen en dat ook nog in een krant durven schrijven, zijn niet te vertrouwen. 

Maar om terug te komen op mijn vraag, was je echt katholiek, meende je het of was het maar een act zoals zoveel van je optredens? Er moest immers brood op de plank komen, zo zei je ter rechtvaardiging van je spectaculaire optredens. En dat is natuurlijk waar, van de wind kun je niet leven.

Veel mensen waren daarom geneigd je katholicisme niet ernstig te nemen. Anderen, zoals Drs. Bert Boelaars, vonden het beter om te doen of je een beetje gek was. Volgens hem was jij als “zelfverklaarde katholiek meer vrijdenker en humanist dan je zelf wil weten.” Zo zit dat dus, je verklaart je zelf katholiek maar beseft niet dat je humanist bent. Zo ken ik er nog wel een paar.

Ik denk dat je bekering tot het katholicisme wel degelijk echt was. Het was een reactie op je communistische opvoeding. Een wereld waarin voor gevoel en fantasie geen plaats is waar zelfs geen ruimte voor individuen bestaat. Alles voor de vooruitgang. Voor communisten ligt de geschiedenis van de mensheid met hun grote gelijk voor eeuwig en altijd vast. De communistische partij weet wat het beste voor je is.

Jouw ironische kijk op het communisme versterkte mijn twijfels over het communisme. Door enige zelfstudie had ik reeds ontdekt dat het communisme een doodlopende weg is. In ieder geval geen betere weg voor zingeving aan mijn leven dan bijvoorbeeld het katholieke geloof. Dankzij jou geschriften zag ik in dat het katholieke geloof een grotere schat en meer geestelijke reserves bezit voor levensgeluk en inzicht in leven en welzijn van de mensen dan het communisme. Dankzij jou werd ik definitief bekeerd van mijn bekering. 

Ik neem je verklaring aan je vrienden dat zij je intrede in de Rooms Katholieke Kerk moeten beschouwen “als de formele bevestiging van een reeds jaren bestaande toestand, maar voorts, en vooral, als een daad van loyaliteit”, serieus. Ik sluit me graag aan bij je vaststelling dat de Rooms Katholieke Kerk de beste kansen heeft om religieuze idealen te verwerkelijken ook al zul je niet oud genoeg worden om daarvan veel mee te maken. 

“Mij staat een religie voor ogen, waarvan de belijder niet anders zal beogen dan zichzelf te openen voor God, inplaats van God te willen bemachtigen en dienstbaar te willen maken aan de vervulling van infantiele begeerten; een geloof, dat misschien eens zal mogen heersen, en waarin de mens de moed zal vinden zijn Godsbegrip los te maken van elke hoop en elke verwachting van welk heil dan ook; een geloof, dat de noodzaak van de Dood zal willen inzien, en begrippen als Verlossing en Eeuwig Leven niet zal interpreteren als een zich na de Dood voortzettend, altijddurend heden.

Aan het ritueel dat sommigen Uwer geheel, anderen gedeeltelijk, als bespottelijk, archaïes en zinloos beschouwen - en ik kan niet loochenen dat sommige Uwer gedachten mij niet vreemd zijn - onderwerp ik mij, omdat ik mijn verantwoordelijkheid heb erkend, en besef dat mijn opdracht, zoals ik die zie, niet buiten maar binnen de Rooms Katholieke Kerk ligt.

Ik blijf dezelfde die ik was, en U behoeft niet bevreesd te zijn dat ik iemand word die de hele dag in zijn brevier leest en zelfs bij het fietsen nog apologetiese brochures raadpleegt.

Tenslotte nog dit: God is de enige werkelijkheid - al het andere is een illusie en een begoocheling.” (G. K. van het Reve, Bij mijn intrede in de Rooms Katholieke Kerk, Tirade, Jaargang 10 (nrs.109-120), 1966)

We moeten niet teveel verwachten in ons leven. Moge je rusten in vrede en in de zaligheid van de eeuwige waarheid.

Petrus

12. TERUG NAAR NIJMEGEN. GEESTELIJKE SCHOONMAAK

 

 Kritiek op de Sovjet-Unie werd door Bakker niet geaccepteerd ook niet toen Rusland Hongarije binnenviel in 1956 en Praag in 1968. Desondanks wist Bakker zich tot een achtenswaardig kamerlid op te werken en kreeg zelfs een zaal in de Tweede Kamer naar hem vernoemd.

Nu ik tijd over heb, besluit ik de zogeheten  "Jonge Marx" te gaan lezen. Tijdens mijn verblijf van negen maanden in Colombia is een deel van de studenten bevallen van de CPN. Ik wil weten hoe dat zit. Colombia heeft twijfel gezaaid over de houdbaarheid van linkse ideeën en opovattingen. De katalysator voor de radicalisering onder mijn collega studenten zijn de Vietnam oorlog, de apartheid in Zuid Afrika, de onafhankelijkheidsoorlogen in Angola en Mozambique en de Amerikaanse Black Power beweging. Er zijn er vast nog meer maar die ben ik vergeten. 

De keuze voor de CPN is het gevolg van een grote geestelijke schoonmaak die in het katholieke Nijmegen is begonnen met het verlies van het geloof in God en de Roomse kerk. Het universitaire bolwerk van het Roomse geloof krijgt almaar meer scheuren. Dankzij de welvaart, de evolutieleer en de anti-conceptie pil is God niet meer nodig ter verklaring van de lotsbestemming van de mensheid. We doen het voortaan zelf.

Afgezet tegen de wetenschappelijke en technologische vooruitgang wordt het Godsbesef een naïef sprookje. Alles wijst erop dat wij mensen de wereld zelf in de hand hebben als we maar verstandig en redelijk zijn. Er ontstaat zelfs een politieke partij met “redelijkheid” als wapen in het vaandel. Maar zeg nou zelf, hoe redelijk is de mens eigenlijk? Als we frank en vrij om ons heen kijken valt dat behoorlijk tegen. Er is meer onredelijkheid in de wereld dan redelijkheid. 

Lid worden van de CPN gaat mij te ver. Ik heb een keer bij de gemeenteraadsverkiezingen op de Pacifistiese Socialistiese Partij gestemd maar meer vanwege hun pacifisme dan hun socialisme. 

Ik ben allergisch voor autoritair gezag. Ik hou het in het leven liever speels en relativerend. Vandaar mijn voorliefde voor provo’s en  kabouters met hun witte fietsen plan en andere acties die de burgermaatschappij spelenderwijs ontregelen. Het vrijgevochten leven op de boerderij aan de Jacobslaan past meer bij mijn levensstijl dan de partijdiscipline van de CPN. Bij mij geen partijdiscipline als offer voor het welzijn van het proletariaat en de klassenstrijd.

Om rustig te kunnen lezen ga ik na het ontbijt op de brommer naar de universiteitsbibliotheek. Ik heb 'Die Frühschriften' (uitgave Kröner) van Marx (1837-1848) aangeschaft. Het is wel oppassen met het Duits. Soms is vanuit het Nederlands een voor de hand liggende betekenis van een woord helemaal anders in het Duits. Marx schrijft met veel Duits filosofische omhaal maar is er niet minder scherp om.

(wordt vervolgd)