12. TERUG NAAR NIJMEGEN. GEESTELIJKE SCHOONMAAK

 

 Kritiek op de Sovjet-Unie werd door Bakker niet geaccepteerd ook niet toen Rusland Hongarije binnenviel in 1956 en Praag in 1968. Desondanks wist Bakker zich tot een achtenswaardig kamerlid op te werken en kreeg zelfs een zaal in de Tweede Kamer naar hem vernoemd.

Nu ik tijd over heb, besluit ik de zogeheten  "Jonge Marx" te gaan lezen. Tijdens mijn verblijf van negen maanden in Colombia is een deel van de studenten bevallen van de CPN. Ik wil weten hoe dat zit. Colombia heeft twijfel gezaaid over de houdbaarheid van linkse ideeën en opovattingen. De katalysator voor de radicalisering onder mijn collega studenten zijn de Vietnam oorlog, de apartheid in Zuid Afrika, de onafhankelijkheidsoorlogen in Angola en Mozambique en de Amerikaanse Black Power beweging. Er zijn er vast nog meer maar die ben ik vergeten. 

De keuze voor de CPN is het gevolg van een grote geestelijke schoonmaak die in het katholieke Nijmegen is begonnen met het verlies van het geloof in God en de Roomse kerk. Het universitaire bolwerk van het Roomse geloof krijgt almaar meer scheuren. Dankzij de welvaart, de evolutieleer en de anti-conceptie pil is God niet meer nodig ter verklaring van de lotsbestemming van de mensheid. We doen het voortaan zelf.

Afgezet tegen de wetenschappelijke en technologische vooruitgang wordt het Godsbesef een naïef sprookje. Alles wijst erop dat wij mensen de wereld zelf in de hand hebben als we maar verstandig en redelijk zijn. Er ontstaat zelfs een politieke partij met “redelijkheid” als wapen in het vaandel. Maar zeg nou zelf, hoe redelijk is de mens eigenlijk? Als we frank en vrij om ons heen kijken valt dat behoorlijk tegen. Er is meer onredelijkheid in de wereld dan redelijkheid. 

Lid worden van de CPN gaat mij te ver. Ik heb een keer bij de gemeenteraadsverkiezingen op de Pacifistiese Socialistiese Partij gestemd maar meer vanwege hun pacifisme dan hun socialisme. 

Ik ben allergisch voor autoritair gezag. Ik hou het in het leven liever speels en relativerend. Vandaar mijn voorliefde voor provo’s en  kabouters met hun witte fietsen plan en andere acties die de burgermaatschappij spelenderwijs ontregelen. Het vrijgevochten leven op de boerderij aan de Jacobslaan past meer bij mijn levensstijl dan de partijdiscipline van de CPN. Bij mij geen partijdiscipline als offer voor het welzijn van het proletariaat en de klassenstrijd.

Om rustig te kunnen lezen ga ik na het ontbijt op de brommer naar de universiteitsbibliotheek. Ik heb 'Die Frühschriften' (uitgave Kröner) van Marx (1837-1848) aangeschaft. Het is wel oppassen met het Duits. Soms is vanuit het Nederlands een voor de hand liggende betekenis van een woord helemaal anders in het Duits. Marx schrijft met veel Duits filosofische omhaal maar is er niet minder scherp om.

(wordt vervolgd)
 

MAKE LOVE, NOT WAR (WERKTITEL) 25, SEKS EN REVOLUTIE

Uit: Marquis de Sade. 100 obszöne Grafiken.

Frankfurt a.M. 2018.

Markies de Sade was geen salon libertijn, hij bracht zijn theorieën over seks en maatschappij zelf in praktijk.  Als aristocraat heeft hij daar een heel kasteel voor ter beschikking. Niettemin bleven zijn seksuele uitspattingen niet onopgemerkt voor Kerk en Koning. Hij kreeg gevangenisstraf voor zijn seksuele wandaden maar mocht die op zijn eigen kasteel uitzitten. Daar kon hij rustig verder gaan met het botvieren van seksuele lusten en fantasieën.

“In oktober 1763 werd De Sade voor de eerste maal opgesloten, in het kasteel van Vincennes wegens "kleine uitspattingen" in een bordeel. Zijn celstraf bleef door ingrijpen van zijn invloedrijke schoonfamilie beperkt tot 15 dagen. Op Paaszondag van 1768 haalde De Sade een bedelares - wellicht betrof het hier een prostituee - over hem gezelschap te houden in zijn huis in Arceuil. Hij geselde haar, terwijl hij zichzelf daarbij bevredigde. De vrouw diende een aanklacht in en De Sade werd opnieuw veroordeeld. De zaak trok veel aandacht en De Sades naam als libertijn was gevestigd. De Presidentsvrouw, Madame de Montreuil, kreeg het voor elkaar dat er een lettre de cachet tegen hem werd uitgevaardigd. Dit was een tweesnijdend zwaard waardoor het schandaal buiten de gewone rechtspraak om afgehandeld kon worden, maar ook inhield dat De Sade in de toekomst voor iedere rechtbank zijn rechten zou verliezen. (Wat haar motief toen ook geweest mocht zijn, Madame de Montreuil zou De Sade voor de rest van haar leven in toenemende mate blijven achtervolgen.) Na een half jaar gevangenis en een symbolische boete werd De Sade weer vrijgelaten met het advies zich niet meer in Parijs te laten zien. “ (Wikipedia: Markies de Sade) 

Zo wordt Madame de Montreuil, zijn schoonmoeder en vrouw van  een voorzitter van een rechtbank, zijn wrekende engel. Hij komt steeds vaker vast te zitten totdat de Franse revolutie (1789) uitbreekt die begon met de bestorming van de Bastille waar de Markies zelf net daarvoor nog heeft vast gezeten. Nu kan hij zijn libertijnse ideeën in praktijk brengen zonder langer lastig gevallen te worden door Kerk en Koning. Hij schopt het zelfs tot voorzitter van een Revolutionaire Rechtbank, de instelling die het koppen snellen van de leden van Gezag en Kerk onder de guillotine de schijn van gerechtigheid gaf.
 
En dan gaat het alsnog mis. Tegen de wens in van de revolutionairen wil hij als voorzitter van de Revolutionaire rechtbank niet de doodstraf uitspreken voor misdadigers en moordenaars. Hij, de man die vindt dat je uit naam van de menselijke natuur al je lusten vrijuit en zonder enige remming van moraal of gezag moet kunnen beleven, is tegen de doodstraf. Zijn eenvoudige libertijnse logica is dat als moorden maatschappelijk niet toegelaten is, dan mag de staat dat evenmin. Consequent maar tegen het zere been van de Revolutie.

Het gevolg is dat hijzelf wordt veroordeeld. Door een administratieve fout (of vriendjespolitiek?) ontsnapt hij ternauwernood aan de guillotine. Maar helaas voor hem worden de tijden er niet beter op. Na de gewelddadige jaren van de Revolutie komt Napoleon aan de macht en met hem Kerk en Gezag. Terwijl Napoleon zich tot keizer kroont, komt de Markies opnieuw in de gevangenis waar hij in 1814 op 74 jarige leeftijd eenzaam en alleen sterft.

(verschijnt elke vrijdag)