DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 67

 

De 2 overwinnaars van de federale verkiezingen in 2010. Links de Waalse socialistisch partijleider Elio di Rupo. Rechts de Vlaams nationalistische partijleider Bart de Wever. Na een langdurige formatie wordt Elio di Rupo premier van België. Wonderlijk genoeg blijft de N-VA volledig buiten de regering. Dat alles heeft te maken met de aanstaande staatshervormingen.

De verzwakte federale regering Leterme II valt in 2008 uiteen, merkwaardig genoeg over de belofte van Leterme zelf gedaan in 2004 om als Vlaams premier het kiesdistrict B-H-V te splitsen. (zie aflevering 62). De N-VA gaat nu verder als zelfstandige partij de federale verkiezingen van 2010 in, 3 jaar na de grote verkiezingsoverwinningen van het voormalige Vlaams kartel.


“Op 22 april 2010 bood premier Yves Leterme het ontslag aan van de door hem geleide regering-Leterme II. Dit gebeurde nadat Open VLD bij monde van hun voorzitter, Alexander De Croo, liet weten uit de regering te stappen. Als reden hiervoor gaven ze het uitblijven van een voorstel tot oplossing voor het grondwettelijk probleem rond de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde. Koning Albert II duidde nog vicepremier Didier Reynders aan als bemiddelaar met de opdracht de onderhandelingen die tot een oplossing moesten leiden, terug op te starten, maar aanvaardde op 26 april het ontslag van de regering.” (Wikipedia: Belgische federale verkiezingen 2010)



De N-VA kan zich nu bij de daarop volgende verkiezingen volop profileren als de enige echte Vlaamse partij tussen enerzijds CD&V en de immer aarzelende Open VLD en anderzijds het Vlaams Belang dat onvoorwaardelijk kiest voor Vlaamse onafhankelijkheid. Zoals verwacht blijkt het een gunstige strategische positie te zijn in het soms verhitte debat over de toekomst van Vlaanderen in België. De verkiezingen vinden plaats op zondag 13 juni 2010 en worden dan ook zoals voorspeld, een zegetocht voor de N-VA.



“De verkiezingen zorgden voor een politieke aardverschuiving: de Vlaams-nationalistische partij N-VA, geleid door Bart De Wever, haalde in Vlaanderen 28,2% van de stemmen voor de Kamer en 31,7% voor de Senaat, en werd hiermee de grootste partij van Vlaanderen en België. In het Franstalig landsgedeelte werd de socialistische PS met 37,6% de grootste partij. De meeste andere partijen boekten verlies.”  (Wikipedia: Belgische federale verkiezingen 2010)



De uitslag van de verkiezingen bevestigt opnieuw dat de taalgrens meer is dan een grens tussen 2 taalculturen. Het is ook een politieke scheidslijn tussen de twee gemeenschappen die steeds moeilijker is te overbruggen. Hoe kan een regering gevormd worden met aan Waalse zijde een dominante socialistische partij die een centralistisch verenigd België wil en met aan Vlaamse zijde een al even dominante centrum- rechtse nationalistische partij die streeft naar een gedecentraliseerde Belgische confederatie?

(verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 66

De twee partijleiders Bart de Wever van N-VA (links) en Yves Leterme van CD&V in goede tijden.

Het Vlaams Kartel CD&V/N-VA herhaalt het verkiezingssucces van 2004 op Vlaams niveau in 2007 op federaal niveau. Het kartel behaalt bijna 30% van de stemmen voor het parlement en meer dan 30% voor de senaat. Het kartel van CD&V/N-VA wordt daarmee de grootste politieke formatie van federaal België. (Wikipedia: Belgische federale verkiezingen 2007). Het Vlaams nationalisme hangt na deze verkiezingsuitslag als een zwaard van Damocles boven het federale België, maar niet voor lang. Na het succes slaat de onenigheid toe over hoe het nu verder moet met België en Vlaanderen. Men kan het niet eens worden over de aanpak van nieuwe staatshervormingen.

“Op 21 september 2008 zei een massaal bijgewoond N-VA-ledencongres (1700 deelnemers) in het Gentse ICC het vertrouwen in de federale regering Leterme I op. De N-VA weigerde deel te nemen aan de nieuwe communautaire dialoog die Kris Peeters vanuit de Vlaamse regering Peeters I wilde opstarten, omdat de Vlaams-nationale partij daarin geen garanties zag op een doorbraak in de staatshervorming en, gezien de houding van de Franstalige partijen sinds juni 2007, geen enkel vertrouwen had in het welslagen van zo'n dialoog. De daaropvolgende maandag 22 september stapte minister Geert Bourgeois uit de Vlaamse regering. .. . Op 23 september bevestigde voorzitster Marianne Thyssen van CD&V na een algemene vergadering van haar partij in Zellik dat er wat CD&V betrof een kartelbreuk was op nationaal en Vlaams niveau, niet op lokaal en provinciaal niveau.” (Wikipedia Nieuw-Vlaamse Alliantie)

Over het waarom van de opzegging van de N-VA citeert de Vlaamse krant ‘De Standaard’ voorzitter Bart de Wever. Volgens hem “toont de realiteit van deze regering aan dat de hervormingen echt nodig zijn. Hij verwees onder meer naar de tegenstellingen tussen Vlamingen en Franstaligen binnen de meerderheid rond het migrantenstemrecht, het arbeidsmarktbeleid of de problemen aan de politietop. 'Alle problemen zijn onoplosbaar zonder het verleggen van het zwaartepunt naar Vlaanderen en Wallonië', zei hij.” (http://www.standaard.be/cnt/dmf21092008_006)

De intussen tot nationaal figuur uitgegroeide partijleider Bart de Wever roept het CD&V op om Belgisch staatsmanschap in te ruilen voor Vlaamse belangen en verwijt Open VLD Vlaanderen in de steek te laten.

‘Dit is geen beslissing over onze deelname aan de Vlaamse regering of over het kartel', zei voorzitter Bart De Wever. Dat lot ligt in handen van de andere partijen en in de eerste plaats van kartelpartner CD&V.  Als die partij beslist om toch de dialoog van gemeenschap tot gemeenschap aan te gaan, dan staat de N-VA geïsoleerd, verlaat N-VA-minister Geert Bourgeois de Vlaamse regering én ligt het kartel wellicht in duigen. De Wever riep de andere Vlaamse partijen op 'om één keer te ambitie te hebben om door te zetten' en aan het 'Belgisch staatsmanschap te verzaken'. 'In dit land word je staatsman als je je overtuiging in de frigo stopt zolang je carrière het vereist'. Dat Open VLD de N-VA nu uit de Vlaamse regering wil, toont volgens De Wever aan dat 'Open VLD blaakt van ambitie om Vlaanderen in de steek te laten'. (De Standaard in hetzelfde artikel als hierboven)

Het verschil in visie tussen het CD&V en N-VA over de toekomst van Vlaanderen in België is het Vlaams kartel dan toch opgebroken. Terwijl de N-VA voor Vlaanderen de grootst mogelijk autonomie nastreeft, zo ongeveer tot aan de rand van zelfstandigheid binnen België wil gaan, wil de CD&V de Belgische federatie behouden met hier en daar wat aanpassingen van de bevoegdheden voor de gemeenschappen.
België dreigt te verzanden in wat men oneerbiedig een houtjes touwtjes zou kunnen noemen, een democratie die al improviserend van de ene naar de andere crisis wankelt. Niet voor niks heeft bijvoorbeeld de christendemocratische premier Jean Luc Dehaene (1992-1999) de bijnaam ‘loodgieter’.
  
Het CD&V behoudt een centralistische visie op België waarin het politieke gewicht van de federatie groter blijft dan dat van de samenstellende gewesten. Het N-VA heeft daarentegen een decentrale visie op België waarin het politieke zwaartepunt komt te liggen bij de gewesten als autonome samenstellende delen van België. Je zou dit vanuit historisch perspectief een Republikeinse visie kunnen noemen met verwijzing naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden die bestond vanaf het begin van de Tachtigjarige oorlog tot aan het einde van de 18e eeuw en waarin het centraal gezag bestond uit vertegenwoordigers van de zeven provinciën in plaats van een toen gebruikelijk soevereine vorst.
 
(verschijnt elke vrijdag )

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 63

 

Londerzeel, Vlaams Brabant, 5 januari 2013

De Vlaamse Rand rond Brussel bestaat uit 19 gemeenten. Het Brussels Gewest is daardoor als een eiland in een Vlaamse zee van gemeenten. Men zou denken dat de in meerderheid Franstalige Brusselaars daarom vrezen dat ze op den duur zullen vernederlandsen. Het omgekeerde is het geval. De Vlamingen vrezen dat de Vlaamse rand zal verfransen zoals eerder in de negentiende eeuw met Brussel is gebeurd. De internationale status van Brussel met het Europees Parlement, de Europese Commissie en het NAVO hoofdkwartier maakt de situatie in en rond Brussel nog ingewikkelder. De internationale voertaal van de vele buitenlanders is meestal Engels of Frans in ieder geval zelden Vlaams.


In de loop van de jaren was de kwestie BHV uitgegroeid tot een politieke steen des aanstoots voor de Vlamingen en daarmee een politiek heet hangijzer tussen Vlamingen en Franstaligen, een hangijzer dat de verhoudingen tussen de twee taalgroepen steeds verder dreigde te verzieken. Na de belofte van de overwegend nationalistische Vlaamse regering Leterme in 2004 om het kiesdistrict BHV op te splitsen duurde het nog 8 jaar om de splitsing door te voeren.


“De kwestie sleepte zo lang aan doordat men niet tot een compromisoplossing kon komen tussen Nederlandstaligen en Franstaligen. Belangrijkste struikelblok hierbij was de door Franstalige politieke partijen vooropgestelde eis om de Franstaligen in de Vlaamse randgemeenten (faciliteitengemeenten en andere) alsnog de mogelijkheid te bieden om op Brusselse Franstalige kandidaten te kunnen blijven stemmen. In de uiteindelijke oplossing zou aan deze eis gedeeltelijk tegemoet gekomen worden.”(Wikipedia: Brussel-Halle-Vilvoorde)


Intussen waren de federale verkiezingen in aantocht die opnieuw een groot succes konden worden voor het Vlaamse kartel CD&V en N-VA maar voordat het zover was, dreigde een hoog oplopend meningsverschil tussen CD&V en N-VA  over de plaats van voormalig Open VLD senator Jean-Marie Dedecker op een N-VA lijst. De overgelopen senator had van de N-VA een verkiesbare plaats op de N-VA kandidatenlijst toegezegd gekregen. CD&V weigerde daar aan mee te werken en zette hoog in door te dreigen het Vlaams kartel op te blazen. Daarop koos de N-VA eieren voor zijn geld en liet de overgelopen senator vallen waardoor het Vlaams kartel werd gered en alsnog ongeschonden aan de federale verkiezingen in 2007 kon meedoen.

(verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 61

 

Schipperskwartier, Antwerpen 1994

Of België ooit een confederatie wordt hangt af van de nationalistische partijen met in het bijzonder de N-VA, intussen de grootste erfgenaam van de Volksunie. Het begin van de pas opgerichte N-VA was echter ontmoedigend. De partij behaalde bij de verkiezingen in 2003 slechts een enkele zetel in het parlement die werd bezet door partijvoorzitter Geert Bourgeois. In de senaat had de partij geen enkele zetel. Het leek erop dat het gematigde Vlaams nationalisme gedoemd was roemloos ten onder te gaan.

De reddende engel, als je in politiek daarvan kan spreken, was de Vlaamse christendemocratische partij CD&V en de in 2004 verkozen N-VA voorzitter Bart de Wever. De N-VA  sloot in hetzelfde jaar na moeizame onderhandelingen en het overwinnen van interne tegenstellingen een verkiezingskartel dat de naam kreeg “Vlaams Kartel” of  “Valentijnskartel”. 

“Het Valentijnskartel of Vlaams Kartel was van 2004 tot 2008 een kartel tussen twee Vlaamse partijen, de Vlaams-nationalistische Nieuw-Vlaamse Alliantie en het christendemocratische Christen-Democratisch en Vlaams (N-VA en CD&V). Dit kartel kwam tot stand na een eerdere mislukking. Toen weigerde de CD&V om zich er toe te verbinden niet in een regering te stappen zonder dat men de vijf resoluties van het Vlaams Parlement van 1999 zou uitvoeren, die voorzien in een grotere autonomie voor Vlaanderen. Op 14 februari 2004 ging de CD&V wel dit engagement aan, en samen met de slechte peilingen voor de N-VA was dit voldoende om een kartel tot stand te brengen, dat alleszins deelnam aan de regionale verkiezingen van 2004, de lokale verkiezingen in 2006 en de federale verkiezingen in 2007. “ (Wikipedia: Valentijnskartel)
 
Het kartel bracht nieuw elan in het Vlaams nationalisme en bood tegenwicht aan de liberalisering, individualisering en privatisering van de paarse regeringen Verhofstadt (1999-2008). Belgisch paars is enigszins te vergelijken met de paars in Nederland onder leiding van Wim Kok. Het verschil is dat Verhofstadt liberaal is en Kok sociaal-democratisch, voor het overige streefden beide regeringen naar individualisering, meer marktwerking door liberalisering en privatisering.

Het Vlaams Kartel werd vanwege zijn combinatie van Vlaams nationalisme en meer gemeenschapszin een groot politiek succes in Vlaanderen. “Onder de kartelnaam CD&V/N-VA - of 'Vlaams kartel' – namen beide partijen vervolgens deel aan de Vlaamse parlementsverkiezingen van 2004. Het kartel werd de grootste politieke formatie in Vlaanderen met iets meer dan 1 miljoen stemmen, of 26%.” (Wikipedia: Nieuwe-Vlaamse Alliantie)

(verschijnt elke vrijdag)