DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 67

 

De 2 overwinnaars van de federale verkiezingen in 2010. Links de Waalse socialistisch partijleider Elio di Rupo. Rechts de Vlaams nationalistische partijleider Bart de Wever. Na een langdurige formatie wordt Elio di Rupo premier van België. Wonderlijk genoeg blijft de N-VA volledig buiten de regering. Dat alles heeft te maken met de aanstaande staatshervormingen.

De verzwakte federale regering Leterme II valt in 2008 uiteen, merkwaardig genoeg over de belofte van Leterme zelf gedaan in 2004 om als Vlaams premier het kiesdistrict B-H-V te splitsen. (zie aflevering 62). De N-VA gaat nu verder als zelfstandige partij de federale verkiezingen van 2010 in, 3 jaar na de grote verkiezingsoverwinningen van het voormalige Vlaams kartel.


“Op 22 april 2010 bood premier Yves Leterme het ontslag aan van de door hem geleide regering-Leterme II. Dit gebeurde nadat Open VLD bij monde van hun voorzitter, Alexander De Croo, liet weten uit de regering te stappen. Als reden hiervoor gaven ze het uitblijven van een voorstel tot oplossing voor het grondwettelijk probleem rond de kieskring Brussel-Halle-Vilvoorde. Koning Albert II duidde nog vicepremier Didier Reynders aan als bemiddelaar met de opdracht de onderhandelingen die tot een oplossing moesten leiden, terug op te starten, maar aanvaardde op 26 april het ontslag van de regering.” (Wikipedia: Belgische federale verkiezingen 2010)



De N-VA kan zich nu bij de daarop volgende verkiezingen volop profileren als de enige echte Vlaamse partij tussen enerzijds CD&V en de immer aarzelende Open VLD en anderzijds het Vlaams Belang dat onvoorwaardelijk kiest voor Vlaamse onafhankelijkheid. Zoals verwacht blijkt het een gunstige strategische positie te zijn in het soms verhitte debat over de toekomst van Vlaanderen in België. De verkiezingen vinden plaats op zondag 13 juni 2010 en worden dan ook zoals voorspeld, een zegetocht voor de N-VA.



“De verkiezingen zorgden voor een politieke aardverschuiving: de Vlaams-nationalistische partij N-VA, geleid door Bart De Wever, haalde in Vlaanderen 28,2% van de stemmen voor de Kamer en 31,7% voor de Senaat, en werd hiermee de grootste partij van Vlaanderen en België. In het Franstalig landsgedeelte werd de socialistische PS met 37,6% de grootste partij. De meeste andere partijen boekten verlies.”  (Wikipedia: Belgische federale verkiezingen 2010)



De uitslag van de verkiezingen bevestigt opnieuw dat de taalgrens meer is dan een grens tussen 2 taalculturen. Het is ook een politieke scheidslijn tussen de twee gemeenschappen die steeds moeilijker is te overbruggen. Hoe kan een regering gevormd worden met aan Waalse zijde een dominante socialistische partij die een centralistisch verenigd België wil en met aan Vlaamse zijde een al even dominante centrum- rechtse nationalistische partij die streeft naar een gedecentraliseerde Belgische confederatie?

(verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 66

De twee partijleiders Bart de Wever van N-VA (links) en Yves Leterme van CD&V in goede tijden.

Het Vlaams Kartel CD&V/N-VA herhaalt het verkiezingssucces van 2004 op Vlaams niveau in 2007 op federaal niveau. Het kartel behaalt bijna 30% van de stemmen voor het parlement en meer dan 30% voor de senaat. Het kartel van CD&V/N-VA wordt daarmee de grootste politieke formatie van federaal België. (Wikipedia: Belgische federale verkiezingen 2007). Het Vlaams nationalisme hangt na deze verkiezingsuitslag als een zwaard van Damocles boven het federale België, maar niet voor lang. Na het succes slaat de onenigheid toe over hoe het nu verder moet met België en Vlaanderen. Men kan het niet eens worden over de aanpak van nieuwe staatshervormingen.

“Op 21 september 2008 zei een massaal bijgewoond N-VA-ledencongres (1700 deelnemers) in het Gentse ICC het vertrouwen in de federale regering Leterme I op. De N-VA weigerde deel te nemen aan de nieuwe communautaire dialoog die Kris Peeters vanuit de Vlaamse regering Peeters I wilde opstarten, omdat de Vlaams-nationale partij daarin geen garanties zag op een doorbraak in de staatshervorming en, gezien de houding van de Franstalige partijen sinds juni 2007, geen enkel vertrouwen had in het welslagen van zo'n dialoog. De daaropvolgende maandag 22 september stapte minister Geert Bourgeois uit de Vlaamse regering. .. . Op 23 september bevestigde voorzitster Marianne Thyssen van CD&V na een algemene vergadering van haar partij in Zellik dat er wat CD&V betrof een kartelbreuk was op nationaal en Vlaams niveau, niet op lokaal en provinciaal niveau.” (Wikipedia Nieuw-Vlaamse Alliantie)

Over het waarom van de opzegging van de N-VA citeert de Vlaamse krant ‘De Standaard’ voorzitter Bart de Wever. Volgens hem “toont de realiteit van deze regering aan dat de hervormingen echt nodig zijn. Hij verwees onder meer naar de tegenstellingen tussen Vlamingen en Franstaligen binnen de meerderheid rond het migrantenstemrecht, het arbeidsmarktbeleid of de problemen aan de politietop. 'Alle problemen zijn onoplosbaar zonder het verleggen van het zwaartepunt naar Vlaanderen en Wallonië', zei hij.” (http://www.standaard.be/cnt/dmf21092008_006)

De intussen tot nationaal figuur uitgegroeide partijleider Bart de Wever roept het CD&V op om Belgisch staatsmanschap in te ruilen voor Vlaamse belangen en verwijt Open VLD Vlaanderen in de steek te laten.

‘Dit is geen beslissing over onze deelname aan de Vlaamse regering of over het kartel', zei voorzitter Bart De Wever. Dat lot ligt in handen van de andere partijen en in de eerste plaats van kartelpartner CD&V.  Als die partij beslist om toch de dialoog van gemeenschap tot gemeenschap aan te gaan, dan staat de N-VA geïsoleerd, verlaat N-VA-minister Geert Bourgeois de Vlaamse regering én ligt het kartel wellicht in duigen. De Wever riep de andere Vlaamse partijen op 'om één keer te ambitie te hebben om door te zetten' en aan het 'Belgisch staatsmanschap te verzaken'. 'In dit land word je staatsman als je je overtuiging in de frigo stopt zolang je carrière het vereist'. Dat Open VLD de N-VA nu uit de Vlaamse regering wil, toont volgens De Wever aan dat 'Open VLD blaakt van ambitie om Vlaanderen in de steek te laten'. (De Standaard in hetzelfde artikel als hierboven)

Het verschil in visie tussen het CD&V en N-VA over de toekomst van Vlaanderen in België is het Vlaams kartel dan toch opgebroken. Terwijl de N-VA voor Vlaanderen de grootst mogelijk autonomie nastreeft, zo ongeveer tot aan de rand van zelfstandigheid binnen België wil gaan, wil de CD&V de Belgische federatie behouden met hier en daar wat aanpassingen van de bevoegdheden voor de gemeenschappen.
België dreigt te verzanden in wat men oneerbiedig een houtjes touwtjes zou kunnen noemen, een democratie die al improviserend van de ene naar de andere crisis wankelt. Niet voor niks heeft bijvoorbeeld de christendemocratische premier Jean Luc Dehaene (1992-1999) de bijnaam ‘loodgieter’.
  
Het CD&V behoudt een centralistische visie op België waarin het politieke gewicht van de federatie groter blijft dan dat van de samenstellende gewesten. Het N-VA heeft daarentegen een decentrale visie op België waarin het politieke zwaartepunt komt te liggen bij de gewesten als autonome samenstellende delen van België. Je zou dit vanuit historisch perspectief een Republikeinse visie kunnen noemen met verwijzing naar de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden die bestond vanaf het begin van de Tachtigjarige oorlog tot aan het einde van de 18e eeuw en waarin het centraal gezag bestond uit vertegenwoordigers van de zeven provinciën in plaats van een toen gebruikelijk soevereine vorst.
 
(verschijnt elke vrijdag )

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 61

 

Schipperskwartier, Antwerpen 1994

Of België ooit een confederatie wordt hangt af van de nationalistische partijen met in het bijzonder de N-VA, intussen de grootste erfgenaam van de Volksunie. Het begin van de pas opgerichte N-VA was echter ontmoedigend. De partij behaalde bij de verkiezingen in 2003 slechts een enkele zetel in het parlement die werd bezet door partijvoorzitter Geert Bourgeois. In de senaat had de partij geen enkele zetel. Het leek erop dat het gematigde Vlaams nationalisme gedoemd was roemloos ten onder te gaan.

De reddende engel, als je in politiek daarvan kan spreken, was de Vlaamse christendemocratische partij CD&V en de in 2004 verkozen N-VA voorzitter Bart de Wever. De N-VA  sloot in hetzelfde jaar na moeizame onderhandelingen en het overwinnen van interne tegenstellingen een verkiezingskartel dat de naam kreeg “Vlaams Kartel” of  “Valentijnskartel”. 

“Het Valentijnskartel of Vlaams Kartel was van 2004 tot 2008 een kartel tussen twee Vlaamse partijen, de Vlaams-nationalistische Nieuw-Vlaamse Alliantie en het christendemocratische Christen-Democratisch en Vlaams (N-VA en CD&V). Dit kartel kwam tot stand na een eerdere mislukking. Toen weigerde de CD&V om zich er toe te verbinden niet in een regering te stappen zonder dat men de vijf resoluties van het Vlaams Parlement van 1999 zou uitvoeren, die voorzien in een grotere autonomie voor Vlaanderen. Op 14 februari 2004 ging de CD&V wel dit engagement aan, en samen met de slechte peilingen voor de N-VA was dit voldoende om een kartel tot stand te brengen, dat alleszins deelnam aan de regionale verkiezingen van 2004, de lokale verkiezingen in 2006 en de federale verkiezingen in 2007. “ (Wikipedia: Valentijnskartel)
 
Het kartel bracht nieuw elan in het Vlaams nationalisme en bood tegenwicht aan de liberalisering, individualisering en privatisering van de paarse regeringen Verhofstadt (1999-2008). Belgisch paars is enigszins te vergelijken met de paars in Nederland onder leiding van Wim Kok. Het verschil is dat Verhofstadt liberaal is en Kok sociaal-democratisch, voor het overige streefden beide regeringen naar individualisering, meer marktwerking door liberalisering en privatisering.

Het Vlaams Kartel werd vanwege zijn combinatie van Vlaams nationalisme en meer gemeenschapszin een groot politiek succes in Vlaanderen. “Onder de kartelnaam CD&V/N-VA - of 'Vlaams kartel' – namen beide partijen vervolgens deel aan de Vlaamse parlementsverkiezingen van 2004. Het kartel werd de grootste politieke formatie in Vlaanderen met iets meer dan 1 miljoen stemmen, of 26%.” (Wikipedia: Nieuwe-Vlaamse Alliantie)

(verschijnt elke vrijdag)

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 30

Al voor de verkiezingen in 2014, toen peilingen aangaven dat de NV-A wel eens een monsterzege zou gaan behalen, probeerde men van alle kanten, maar vooral van de Waalse kant, partijleider Bart de Wever en zijn partij te demoniseren als een rechtse nationalist die België uit naam van het Vlaams nationalisme kapot wil maken. Ze zouden graag de N-VA in een politiek isolement willen drijven, een politiek ‘cordon sanitair’ zoals rond het Vlaams Belang. Dat zat er echter niet in. De Vlaamse basis van de NV-A is daarvoor te breed geworden, met dank aan de Christendemocraten die in het verleden een lijstverbinding hadden met de N-VA. 

Dat het extreem nationalistische Vlaams Belang nooit heeft mee geregeerd, ondanks dat het wel eens ongeveer 10% van de Vlaamse stemmen haalde, komt niet alleen door dat cordon sanitair. Door zijn ongenuanceerde standpunten op o.a. het gebied van vreemdelingenbeleid en migratie plaatst die partij zichzelf geregeld in een politiek isolement. Andere politieke partijen willen niet gezien worden in een coalitieregering met het Vlaams Belang.

Onder leiding van partijleider Bart de Wever behaalde de NV-A in 2014 de voorspelde monsterzege met bijna een derde van alle Nederlandstalige stemmen. Daarmee kwam de NV-A als een bijna onwrikbaar rotsblok midden in het Belgische politieke landschap te liggen. Walen en Vlamingen konden niet meer om het politiek georganiseerde Vlaams nationalisme heen, of ze nu wilden of niet.

Nu was de vraag hoe gaan N-VA en Bart de Wever met deze zege om?

(verschijnt elke vrijdag)

VLAAMSE BROEDERMOORD

Een tekening van Petrus

Gisterenavond was ik waarschijnlijk met duizenden kijkers en 2 journalisten van VRT Terzake getuige van de voorbereidingen voor een Vlaamse politieke broedermoord. Allemaal betuigden ze hun respect voor de overwinnaar van de verkiezingen en gunden hem de eer het initiatief te nemen voor de vorming van een regering in Vlaanderen en België, maar hun houding en blikken spraken van verraad. De verraderlijkste onder hen was de Christendemocratische partijleider Wouter Beke. De wraakzuchtigste was de socialistische partijleider Bruno Tobback, de zoon van de oude Tobback. De intellectuele verrader was Wouter van Besien, partijleider van Groen. De listigste was Gwendolyn Rutten, partijleidster van Open VLD. Partijleider Gerolf Annemans van Vlaams Belang stond er bij als een geest uit het verleden (zijn partij is met een verlies van 9 zetels zo goed als verdwenen) die de toekomst zag. Overwinnaar Bart de Wever , partijleider van het N-VA en burgemeester van Antwerpen, bleef als onaangedaan kijken.

De N-VA heeft een nog nooit vertoonde verkiezingsoverwinning behaalt. Niet alleen in Vlaanderen maar in heel België is de N-VA de grootste partij geworden. In de Kamer (in Nederland is dat de Tweede Kamer) heeft het N-VA 33 zetels. De Franstalige socialistische partij PS is de tweede partij met maar liefst 10 zetels minder. De Vlaamse Christendemocraten zijn de derde partij met 18 zetels. Volgens de democratische regels van evenredige vertegenwoordiging zouden ze net zoveel zetels moeten hebben als de Franstalige socialisten, maar die zijn in België niet geldig om de Franstalige minderheid te beschermen tegen de Vlaamse meerderheid. Hetzelfde zien we bij de Liberalen. Hoewel de Vlaamse en Franstalige liberalen bijna evenveel stemmen hebben behaald (net geen 10%) heeft de Vlaams liberale partij Open VLD 14 zetels en de Franstalige MR 20 zetels.

De grootste verliezer is de socialistische partij van premier Elio di Rupo. Desondanks blijven de socialisten de grootste partij in Wallonië. De Vlaamse socialistische partij is een kleine verliezer en behoudt daardoor zijn 13 zetels in de Kamer. Samen zijn ze dus nog goed voor 36 zetels, groter dus dan de N-VA. Dat verklaart waarom na de verkiezingsuitslagen de socialistische leiders over en weer van de taalgrens, het plotseling over een socialistische familie hadden alsof de twee niet al decennia gescheiden zijn. De dreiging van het N-VA om mee te doen aan de politieke macht in België blijkt de traditionele politieke elite van de twee socialistische partijen na tientallen jaren van scheiding alvast weer naar elkaar toe te brengen. De messen worden geslepen om de N-VA uit de regering te houden. Verdergaande opsplitsing van België en drastische hervormingen in het sociale stelsel die met name Wallonië zullen treffen, moeten koste wat koste worden tegengehouden.

Hoe zit het met de vroeger zo machtige christendemocraten? De begrafenis van een van hun laatste machtige boegbeelden, voormalig premier, staatsman, burgemeester en Europarlementslid Jean Luc De Haene, leek haast wel symbolisch voor hun neergang. Maar tegen alle verwachtingen in werd de christendemocratische volkspartij CD&V een kleine winnaar met een zetel winst (18 zetels) waarmee ze ook nog eens de sleutel in handen kreeg voor de vorming van of een regeringscoalitie rechtsom met N-VA en Open VLD of een regeringscoalitie linksom met de socialisten. Rechtsom betekent aan Vlaamse kant een meerderheidscoalitie van N-VA, CD&V en de liberale Open VLD. Aan de Franstalige kant zou een minderheidscoalitie van Franstalige christendemocraten (CDH) en liberalen (MR) volstaan. Samen hebben ze dan 94 van de 150 zetels in de Kamer.

Maar zoals op de TV was te zien, worden voorbereidingen getroffen om een coalitie linksom te vormen zodat N-VA buiten de macht kan worden gehouden. De N-VA mag dan het grootste Belgische gezin zijn, de politieke elite heeft besloten dat het een asociaal gezin is en dus mag het niet mee doen. De traditionele politieke elite (met veel zonen van de vroegere leiders) neemt zijn beschermingsmaatregelen. Aan Vlaamse kant wordt het dan een coalitie van christendemocraten met socialisten en liberalen (listige liberale Gwendolyn speelde op TV een en al openheid naar de N-VA omdat ze goed weet dat ze net zo goed linksom kan meespelen) met samen 45 zetels. Aan Franstalige kant betekent linksom een coalitie van socialisten, christendemocraten en liberalen met samen 51 zetels. Een meerderheid van 96 zetels, 2 meer dan de centrumrechtse coalitie én de kans voor de christendemocraten om de premier te leveren. Want zonder hen is immers deze coalitie onmogelijk. Geen wonder dat de christendemocratische partijleider Verbeke zo verbeten keek. Hij had zijn mes al klaar. Vlaams premier Kris Peters zal het allemaal met genoegen hebben aanschouw. Hij is immers kanshebber om premier te worden van heel België en zo'n kans laat je niet glippen.

Het zou mij zeer verbazen als de Wever de Vlaamse christendemocraten zou kunnen overtuigen met hem in zee te gaan. En al zouden ze dat doen dan zullen de Franstaligen niet meewerken. Hoe hoog die ook van de toren blazen over democratie en respect voor verkiezingsuitslagen, ze kunnen en willen zich geen Bart de Wever als premier van België voorstellen. Dus uiteindelijk kunnen de christendemocraten straks ook nog hun handen in onschuld wassen. Niet zij hebben de regering de Wever geblokkeerd maar de Franstaligen. Op naar de volgende ronde over 5 jaar. Wie dan leeft wie dan zorgt.