12. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. MALTHUS

 

De groei va de wereldbevolking kun je gerust alarmerend noemen. Als je deze grafiek ziet, dan snap je meteen waarom Malthus zich rot schrok. De bevolkingspolitiek is geboren maar veel heeft het tot nu toe opgeleverd.

Hoe verhoudt de mens zich tot het universum, de aarde en de natuur? Toen er nog een God bestond was dat duidelijk. De aarde, hemel en hel behoorden toe aan de mensen mits ze zich hielden aan de van God gegeven orde zoals vastgesteld door de kerk. Ze hoefden zich geen zorgen te maken want dat doen de vogels in de lucht en de leliën in het veld ook niet, aldus de Zoon van God in het Nieuwe Testament. Maar met de komst van de wetenschap komen de zaken heel anders te liggen, zeker als er zoveel mensen op aarde wonen die allemaal een auto en een huis willen, op vakantie gaan, een biefstukje op de bbq, leuke opleiding, gezondheidszorg en op zijn tijd een festival, een grootbeeld tv en ander vermaak.

Dankzij groeiend wetenschappelijke inzicht worden we meer en meer de ingenieurs van onze omgeving en nu dus zelfs van het klimaat. Wie had twintig jaar geleden kunnen denken dat we het klimaat gaan inrichten zoals we ooit de  polders hebben gedaan? We slaan aan het rekenen en het meten, aan het verzamelen van gegevens, het maken van statistieken en van modellen. Honderden, computer modellen waarin de werkelijkheid wordt vastgelegd, tenminste dat denken we. Maar dan blijkt dat hoe meer we weten, we ook meer zorgen zijn. Eigen baas op aarde is een héél zware taak waarvan je je af kunt vragen of we dat ooit zullen aankunnen.

De Engelse demograaf, econoom en predikant Malthus (1766-1834) was de eerste die zich zorgen maakte of de aarde de bevolkingsgroei wel zou aankunnen. Hij was wat je noemt een statistische doemdenker, een geheel nieuwe tak aan de eeuwenlange geschiedenis van het doemdenken. Geen God die ons waarschuwt maar de cijfers.

“Malthus werd beroemd doordat hij wees op de potentiële gevaren van bevolkingsgroei: "Het vermogen van de mens tot bevolkingsgroei is onbegrensd veel groter dan het vermogen van de aarde om voor de mens een bestaan te produceren" Als anglicaanse predikant zag Malthus deze situatie als de manier waarop God de mens deugdzaam gedrag oplegde: hij beschouwde optimistische ideeën van sociale hervormingen als gedoemd te mislukken. Hij legde zijn lezers dus een dystopische, negatieve kijk op de wereld voor, dit in tegenstelling tot de utopia's van schrijvers zoals Rousseau en William Godwin. De ramp die zich voordoet wanneer de groei van de beschikbare middelen achterblijft bij de bevolkingsgroei staat bekend als een malthusiaanse catastrofe. “ (Wikipedia: Thomas Malthus)

Het idee dat we het zelf niet goed meer in de hand hebben of kunnen houden is daarna nooit weg geweest uit in ieder geval de Westerse beschaving. Vroeger was het een aangelegenheid van religieuze sektes die de ondergaan van de wereld voorspelden, tegenwoordig draagt de wetenschap kennis en inzichten aan die al net zo hard naar een mogelijke ondergang verwijzen. Vandaag de dag zijn er mensen als Greta Thunberg die op grond van wetenschappelijke opvattingen menen dat het echt gedaan is met de wereld als er niet vlug maatregelen worden genomen.

Ondnaks het statistische gelijk van Malthus, de wereldbevolking is alleen nog maar meer gegroeid,  is zijn voorspelling niet uitgekomen. Ondanks de dramatische groei van de wereldbevolking heeft de mensheid het min of meer gered, in het ene land beter dan het andere maar een ondergang van de wereld is nooit nabij geweest zelfs niet tijdens de twee wereldoorlogen die toen nog moesten komen. Onvoorziene rampen en oorlogen daargelaten, konden landbouw, veeteelt en industriële ontwikkeling  grotendeels het aantal te vullen monden bijbenen. Tegelijkertijd werd de bevolking ouder (vergrijzing) en gezonder.

(wordt vervolgd)

 

 

 

 

 

 

10. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. GOD DE ZON

 

Een Offer ceremonie in de Codice Tudela waarbij een god een menselijk hart verslind.

Dat de zon groot is, onvoorstelbaar groot hebben de mensen altijd wel geweten. Per slot van rekening kun je hem niet missen. Hij is elke dag aanwezig met zijn licht en warmte. Een aarde zonder zon is ondenkbaar. Vooral in oude beschavingen was men zich terdege bewust van de betekenis van de zon voor het leven op aarde. Voor hen waren Zon en God dezelfde. Een zo grote kracht als de zon moest wel goddelijk zijn, heer en meester van het heelal. 

Zulke meesters moest je het naar de zin maken met af en toe wat gedegen offers. Echte flinke offers waar je als God tevreden over bent en de volgende dag wel weer aan de horizon wil verschijnen om de aarde warmte en energie te geven. Bekend is dat de Azteken of Mexica mensenoffers brachten om hun Goddelijke Zon als heer en meester van het universum te vriend te houden.

“In de Mexica mythologie, vanaf de hervormingen van Tlacaélel, was het offer het menselijke middel om het universum van zijn ondergang te redden, de overleving van de zon te verzekeren en daarmee het leven zelf. Een cyclus van 18.980 dagen herhaalde zich elke 52 jaar, op het einde waarvan de <Vijfde Zon> (Nahui Ollin) het gevaar liep voor eeuwig te verdwijnen en de aarde gedomineerd zou worden door de wezens van de nacht. Een vijand moest dus geofferd worden op de berg Huixachtépetl om nieuw vuur op te wekken, waarna menselijk bloed en harten periodiek de god moeten voeden voor de komende 52 jaar. De praktijk was tevens een strategie van dominantie: het garanderen van de privileges van de heersende klasse.” (Wikipedia,  Sacrificios humanos en la América precolombina)

Mensenoffers zijn van allen tijden. Zie de oudtestamentische Abraham die van God te horen kreeg dat hij zijn zoon Isaac moest offeren.
 

“En zij kwamen ter plaatse, die hem God gezegd had; en Abraham bouwde aldaar een altaar, en hij schikte het hout, en bond zijn zoon Izak, en leide hem op het altaar boven op het hout. En Abraham strekte zijn hand uit, en nam het mes om zijn zoon te slachten. Maar de Engel des HEEREN riep tot hem van den hemel, en zeide: Abraham, Abraham! En hij zeide: Zie, hier ben ik! Toen zeide Hij: Strek uw hand niet uit aan den jongen, en doe hem niets! want nu weet Ik, dat gij God vrezende zijt, en uw zoon, uw enige, van Mij niet hebt onthouden. Toen hief Abraham zijn ogen op, en zag om, en ziet, achter was een ram in de verwarde struiken vast met zijn hoornen; en Abraham ging, en nam dien ram, en offerde hem ten brandoffer in zijns zoons plaats” (Oude Testament, Genesis 22, vers 9 t/m 13) 

Het Nieuwe testament vertelt het verhaal van Jezus Christus, de Zoon van God die de kruisdood sterft als boetedoening voor de door de mensen begane erfzonde. Dat is ook een mensenoffer maar dan van ene goddelijke zoon. Dat offer wordt tot op de dag van vandaag ritueel herdacht in de Roomse Heilige Mis met het offer van brood als het lichaam van Jezus C. en wijn als zijnde zijn bloed.

Voor Christenen was de door God geschapen aarde met daarop alle leven waaronder ook de mensen vanzelfsprekend het middelpunt van het universum ook al wezen astronomische waarnemingen uit dat niet de aarde maar de zon het middelpunt is van ons heelal. Galileo Galilei (1563-1642) kwam uiteindelijk met overtuigende bewijzen dat niet de aarde en de mens maar de zon het middelpunt is van ons zonnestelsel. 

Het idee dat de mensen niet het middelpunt van de schepping zijn, was voor de Paus en de gelovigen ondraaglijk en dus werd Galileo in de kerkelijke ban gedaan.

“Galilei wordt beschouwd als de vader van de moderne astronomie. Op grond van de waarnemingen van Jupiters manen en vooral Venus' fasen kwam Galilei tot de conclusie dat de Zon in het midden van het zonnestelsel staat. Eerder dacht iedereen, op grond van wat men zag en op grond van de geschriften van Plato, Aristoteles en later Ptolemaeus, dat de aarde in het middelpunt van het gehele universum stond, en dat de zon, de planeten en alle sterren om de aarde heen draaiden. Dit was ook de opvatting van de Kerk. Galileo's interpretatie van zijn eigen waarnemingen was in strijd met het toen gangbare geocentrische model van Ptolemaeus, terwijl ze de heliocentrische theorie van Nicolaas Copernicus ondersteunde. “ (Wikipedia: Galileo Galilei)

Intussen weten we dankzij wetenschappelijke waarnemingen in de voetsporen van Galilei dat de zon vergeleken met de aarde onmetelijk groot is, zo groot dat het haast niet te bevatten is.

“Ze heeft een massa van zo'n 1,989 × 1030 kg (1989 quadriljoen ton), gelijk aan 332.946 maal de massa van de aarde. De Zon bevat 99,86% van de massa van het volledige zonnestelsel. Deze massa bestaat voornamelijk uit waterstof, in de buitenste lagen zo'n 91 molprocent of 70 massaprocent. Het andere veelvoorkomende element is helium, zo'n 9 molprocent of 28 massaprocent. In het centrum van de Zon, waar door kernfusie waterstof wordt omgezet in helium, is het gehalte aan waterstof vermoedelijk lager (35 massaprocent) en dat aan helium hoger (63 massaprocent).” (Wikipedia: De Zon)



Dat zonder zon geen leven op aarde mogelijk is dat hebben de Azteken ons al geleerd maar wat hij precies betekent voor ons klimaat is, is nog niet zo duidelijk.

(wordt vervolgd)

 

 

9. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. ZONNEMINIMUM

 

Links de zon in 2014, tijdens het zonnemaximum. Rechts de zon in 2019, tijdens het zonneminimum. Afbeelding: NASA / SDO.

Een heel ander verhaal is dat van Valentina Zharkova. Zij doet onderzoek naar de zonneactiviteiten of de zonneminima. Op grond van haar onderzoek naar zonneactiviteiten komt zij tot de conclusie dat de aarde in een afkoelingsperiode terecht zal komen die van 2020 tot 2053 zal duren. 

"Tijdens deze grote zonneminima is er een significante vermindering van het magnetische veld van de zon en de zonnestraling, die leiden tot een verlaging van de aardse temperaturen, die voor deze perioden zijn afgeleid van de analyse van aardse biomassa gedurende de afgelopen 12.000 of meer jaren. Het meest recente grote zonneminimum vond plaats tijdens het Maunder Minimum (1645–1710), wat leidde tot een afname van de zonnestraling met 0,22% ten opzichte van de huidige waarde en een afname van de gemiddelde temperatuur met 1,0–1,5 ° C.
De ontdekking van de dubbele dynamo in de zon heeft ons tijdig gewaarschuwd voor het aanstaande grote solaire minimum, wanneer het magnetische veld van de zon en zijn magnetische activiteit met 70% zullen worden verminderd. Deze periode is begonnen in de zon in 2020 en zal duren tot 2053. Tijdens dit moderne grote minimum zou men een verlaging van de gemiddelde temperatuur op aarde met maximaal 1,0 °C verwachten, vooral tijdens de periodes van zonneminima tussen de cycli 25-26 en 26-27, bijv. in het decennium 2031-2043.
De verlaging van de temperatuur op aarde gedurende de komende 30 jaar kan belangrijke gevolgen hebben voor verschillende delen van de planeet, voor de groei van de vegetatie, landbouw, voedselvoorziening en verwarmingsbehoeften op zowel het noordelijk als het zuidelijk halfrond.
Deze wereldwijde afkoeling tijdens het komende grote zonne-minimum (2020–2053) kan gedurende drie decennia alle tekenen van opwarming van de aarde compenseren en zal intergouvernementele inspanningen vereisen om problemen met warmte en voedselvoorziening voor de hele bevolking van de aarde aan te pakken." (Valentina Zharkova, “Modern Grand Solar Minimum will lead to terrestrial cooling”, zie: website: tandfonline.com, vertaling op website climategate.nl)

“Het Maunderminimum is de naam die aan een periode wordt gegeven, waarin buitengewoon weinig zonnevlekken te zien waren. De periode is vernoemd naar de astronoom Edward Maunder, die de ontdekking deed toen hij verslagen uit die tijd bestudeerde.” (Wikipedia: Maunderminimum)

Ook NASA experts stellen vast dat er een zonneminimum op komst is maar dan zonder preciese voorspellingen over de duur van het minimum en de invloed daarvan op het klimaat. De zon is volgens NASA daarvoor als het ware te wispelturig.

“Solar Cycle 25 has begun. During a media event on Tuesday, experts from NASA and the National Oceanic and Atmospheric Administration (NOAA) discussed their analysis and predictions about the new solar cycle – and how the coming upswing in space weather will impact our lives and technology on Earth, as well as astronauts in space.
The Solar Cycle 25 Prediction Panel, an international group of experts co-sponsored by NASA and NOAA, announced that solar minimum occurred in December 2019, marking the start of a new solar cycle. Because our Sun is so variable, it can take months after the fact to declare this event. Scientists use sunspots to track solar cycle progress; the dark blotches on the Sun are associated with solar activity, often as the origins for giant explosions – such as solar flares or coronal mass ejections – which can spew light, energy, and solar material into space”. ( “Solar Cycle 25 is Here. NASA, NOAA Scientists explain what that means” op website: nasa.gov, September 15, 2020)

Er zijn meer waarnemers van de zon behalve Zharkova en NASA. Onderling verschillen ze van mening over de duur en de intensiteit van het zonneminimum. Sommigen menen dat het een sterker minimum zal worden dan de vorige, anderen daarentegen menen dat het een zwak minimum zal worden. Hoewel men het over het algemeen eens is over het begin van de periode, zijn de meningen verdeeld over het einde van de periode. Zharkova behoort met nog twee wetenschappers tot de groep die meent dat het minimum tot 2031 zal duren. 

“Several varying predictions have been made regarding the strength of cycle 25, with predictions ranging from very weak with suggestions of slow slide in to a Maunder minimum like state to a weak cycle similar to previous cycle 24 and even a strong cycle.”  

(Voor meer details over het verloop van het Zonneminimum zie Wikipedia: Solar Cycle 25)

Andere waarnemers zijn van mening dat aan het zonneminimum een einde is gekomen en dat de 25ste zonnecyclus is begonnen met meer zonneactiviteiten. Een periode van zonnemaximum zal in juli 2025 een feit zijn.

“En afgaand op de data van Clette en collega’s kunnen onderzoekers nu dus concluderen dat de 25e zonnecyclus een feit is. Wat die nieuwe zonnecyclus ons brengt, is altijd afwachten. De ene cyclus is namelijk de andere niet. Soms verloopt zo’n cyclus vrij gemoedelijk en is de zon zelfs tijdens het zonnemaximum nog relatief rustig. Maar er zijn ook cycli geweest waarin het zonnemaximum gekenmerkt werd door een hoop onrust op de zon. Die onrust komt tot uiting in veel zonnevlekken, zonnevlammen, en meerdere zogenoemde coronale massa-ejecties per dag. Met name die coronale massa-ejecties kunnen nog weleens venijnig zijn; tijdens deze uitbarstingen op de zon worden energierijke deeltjes en magnetische velden de ruimte ingeslingerd. Deze kunnen behalve een fraai poollicht genereren, ook schade aanrichten aan satellieten in een baan rond de aarde, een gevaar vormen voor astronauten en – in uitzonderlijke gevallen – zelfs voor problemen zorgen op aarde.” (Caroline Kraaijvanger, ‘het is nu officieel: we zijn een nieuwe zonnecyclus ingerold’ in Scientias, 16 september 2020)


(wordt vervolgd)
 

8.HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. OPNIEUW DE ZON

 

Een zogeheten zonnevlam: een uitbarsting van de zon. Hevige uitbarstingen verstoren op aarde radioverbindingen en elektriciteitscentrales.Beeld AP

Dat de zon wel eens een grotere rol kan spelen bij klimaatverandering dan de broeikasgas aanhangers ons willen doen geloven blijkt uit een publicatie van Bas van Geel van de Universiteit van Amsterdam in het blad Nature Geoscience. In de krant Trouw verscheen daarover een artikel ‘Invloed van zon veel groter dan klimaatpanel ons wil doen geloven.’  (7 mei 2012). Dat hij met zijn theorie terecht komt in het kamp van de klimaatsceptici deert hem niet.

"Dat deert mij op zich niet", zegt de onderzoeker, "en mijn werkgever, de UvA gelukkig ook niet. Ik krijg alle vrijheid om onderzoek te doen naar dit fenomeen. Maar het is waar dat de gevestigde klimaatwetenschappers van het internationale klimaatpanel IPCC de rol van de zon veel kleiner inschatten. Die houden vast aan een grote rol voor al het koolzuurgas dat wij de lucht in sturen door het gebruik van fossiele brandstoffen."

Wat hem zorgen baart is dat de theorie van de opwarming van de aarde door broeikasgas straks wel eens onderuit gehaald kan worden doordat de aarde niet opwarmt maar afkoelt als gevolg van verminderde zonde activiteiten.

“Maar als straks blijkt dat de afgelopen twaalf jaar van beperkte zonneactiviteit met enige vertraging zorgt voor een afkoeling van de gemiddelde temperatuur op aarde, dan staat het IPCC en de hele gevestigde klimaatorde in zijn hemd. Dan zal de burger denken dat het dus blijkbaar allemaal niet uitmaakt en die zal weer onbekommerd energie gebruiken.” (uit eerder geciteerd krantenartikel).

Ook Martijn van Mensvoort beschouwt de zon als belangrijkste factor voor de opwarming van de aarde en spreekt van een schijnverband tussen CO2 en opwarming.

 “De zon verklaart 93% variantie zeewateroppervlaktetemperatuur t/m jaren '80; verzwakking ozonlaag zorgde vanaf jaren '90 voor meer zonnestraling op aardoppervlak waardoor schijnverband tussen CO2 en temperatuur stand hield; vervolgens zorgde de zon in de 21ste eeuw voor verdere opwarming.” (zie website Climategate, 7 mei 2020). 

In een latere publicatie concludeerde hij aan de hand van een analyse van IPCC data (data van het VN klimaatpanel) dat de zon tezamen met vulkanisme de helft van de opwarming sinds 1815 -het begin van het industriële tijdperk- verklaart.

“De zon levert bijna alle energie die het klimaatsysteem van de aarde aandrijft. Binnen het perspectief van klimaatverandering is het daarom van belang om de fluctuaties in de totale zonnestraling aan de top van de atmosfeer zorgvuldig te bestuderen. De relatie tussen de temperatuur en de belangrijkste cyclus van de zon (de 22-jarige Hale cyclus) wordt onvoldoende begrepen. Daarom is hier gekozen voor een analyse gericht op het 22-jarige voortschrijdend gemiddelde van de volgende 6 factoren: mondiale temperatuur & CO2 [2 Degrees Institute beide], drie verschillende TSI datasets [NRLTSI2, SATIRE SandT en LISIRD] en een index voor vulkanisme [GISS AOD verlengt met ICI global AOD index].

Vervolgens wordt voor de TSI dataset die in het meest recente uitgebreide klimaatrapport van het IPCC is gebruikt (SATIRE SandT vormt de basis voor de TSI in AR5, 2013) aangetoond dat deze na een fase correctie van 30 jaar in combinatie met vulkanisme ruim de helft van de mondiale opwarming verklaard die sinds 1815 tijdens het Dalton minimum is ontstaan. De combinatie van de zon en vulkanisme toont bovendien voor de periode vanaf 1740 een hoge correlatie (0,952) met de temperatuur. “ (IPCC dataset voor de zon verklaart in combinatie met vulkanisme ruim de helft van de opwarming sinds 1815 tijdens het Dalton minimum, website Climategate, 23 april 2021)

Een ander voorbeeld over de grote rol van de zon bij de opwarming van de aarde is de Svensmark hypothese: 

“Svensmark is een rustige, sympathieke man, maar zijn theorie is zeer omstreden. Dat heeft uiteraard alles te maken met het oververhitte klimaatdebat. Svensmark ontkent niet dat koolstofdioxide (CO2) bijdraagt aan opwarming van de aarde, maar ziet een veel grotere rol weggelegd voor de zon dan het IPCC, het klimaatpanel van de Verenigde Naties. Hij en zijn Israëlische collega Nir Shaviv schatten zelfs dat tweederde van de opwarming sinds 1850 door ‘de zon’ komt. Het IPCC daarentegen stelt dat vrijwel alle opwarming in die periode is veroorzaakt door broeikasgassen. … “(Zie wetssite climategate, ‘Forbes censureert interview met Nir Shaviv over invloed van de zon op het klimaat’ ). 

De hypothese dat de opwarming van de aarde door meer dan alleen het broeikasgas CO2 wordt veroorzaakt, is de moeite van het onderzoeken waard. In ieder geval is de zon niet de Grote Constante waarvoor hij in de computermodellen van de VN klimatologen wordt gehouden. De zon is net zo goed een variabele als het CO2 gas. Veel wijst erop dat er meer oorzaken zijn voor de temperatuurverandering op aarde dan CO2.

 (wordt vervolgd)

7. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. DE ZON

 

De zonsverduistering is een spel tussen de aarde, de maan en de zon. De kleine maan bedekt bij een bepaalde stand het licht van de zon waardoor het donker wordt op aarde.

1. Dat de aarde pakweg de laatste honderd jaar opgewarmd is, staat wel vast maar over CO2 als oorzaak zijn er wetenschappelijke meningsverschillen. 

2. De meest gedeelde maar niet enige theorie is dat de hoeveelheid CO2 de oorzaak is, met als eenvoudige conclusie minder CO2= minder opwarming.

3. De meningen zijn ook sterk verdeeld over de hoeveelheid opwarming die men in de toekomst verwacht. 

We hebben in de vorige aflevering vastgesteld dat broeikasgas een van de factoren zou kunnen zijn, volgens velen zelfs de enige factor die van invloed is op de opwarming van de aarde. Niettemin worden in de brochure van de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (zie vorige aflevering) in het hoofdstuk “Twistpunten en Onzekerheden” (blz.24 brochure KNAW) zeven twistpunten en onzekerheden aangaande de opwarming in even zoveel paragrafen behandeld: “temperaturen vroeger en nu”, “thermometers”, “vulkanisme” , “Oceanen, waterdamp en wolken”, “IJs en gletsjers”, “de zon” en “de rol van de mens.”

 Ik begin met de zon omdat het voor iedere aardbewoner duidelijk is dat de zon de hoofdrol speelt in ons klimaat en eigenlijk in alles wat met leven op aarde te maken heeft. Je zou daarom denken dat de zon een hoofdrol speelt in de computer modellen waarmee de ontwikkeling van de aardse temperaturen voorspeld wordt en waarop de draconische maatregelen die nu genomen worden om fossiele brandstoffen uit onze energie voorziening te weren, berusten, maar dat is niet het geval.

 ”Maar ook al is de invloed van de zon nog niet volledig in beeld -allerlei mogelijke versterkingsmechanismen zijn nog onvoldoende in kaart gebracht-, in klimaatmodellen waarin met de zon rekening wordt gehouden, blijkt haar invloed klein te zijn.”  (blz.28, KNAW brochure) 

Waarom de betekenis van de zon voor de computermodellen klein is, wordt niet uitgelegd. Uit de citaten hierboven en beneden leid ik af dat dit te maken heeft met nog te weinig kennis van de zon.

  “De warmtestraling van de zon varieert in een cyclus van ongeveer elf jaar, en dat heeft effect op de aardse temperaturen. Daarnaast zijn er langere perioden van wisselende activiteit, die sterrenkundigen nog niet helemaal kunnen verklaren. Ook de kortere cyclus is nog niet zo goed doorgrond als de deskundigen wel zouden willen.” (blz.28, KNAW brochure)

Op de Wikipedia pagina over de zon stuiten we ook op een gebrek aan kennis van de zon.


“Op de Zon vinden veel nog slecht begrepen verschijnselen plaats. Zo treden zonnevlekken op, verschijnen er protuberansen en zonnevlammen, is er sprake van zonnewind, zijn er zonnebevingen en wordt er 0,1% minder straling afgegeven bij een zonneminimum.
Zonnevlekken zijn gebieden van intense magnetische activiteit die de convectie verhindert, waardoor het energietransport van de hete binnenkant naar de oppervlakte beperkt wordt. De magnetische velden zijn het gevolg van bewegingen in het zonneplasma, dat uit geladen deeltjes bestaat. Immers, beweging van geladen deeltjes is elektrische stroom en kringstromen wekken magnetische velden op. Het aantal zonnevlekken die zichtbaar zijn op de Zon is niet constant, maar varieert over een 11-jarige cyclus, die de zonnecyclus genoemd wordt.” (Wikipedia: de zon)

De zon is actief en verandert maar wat dat alles betekent voor het aardse klimaat blijft vooralsnog duister.

(wordt vervolgd)

6. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. DE HEILIGE GRAAL

 

Deze grafiek is bijzonder verontrustend vanwege het enorme verschil tussen de gemiddelde opwarming volgens 102 IPCC (VN Klimaatpanel)  computer gesimuleerde voorspellingen en de daadwerkelijk gemeten temperaturen door weerballonnen en satellieten over de periode 1979-2015.

De klimatoloog Roy Spencer noemt klimaatgevoeligheid de “Heilige Graal” onder klimatologen. Hoe gevoelig is ons klimaat voor de hoeveelheid CO2 die in onze atmosfeer wordt gepompt door massale verbranding van fossiele brandstoffen voor de opwekking van energie? 

Aangezien de vraag naar energie zal blijven toenemen naarmate meer mensen deelnemen aan de moderne geïndustrialiseerde samenleving, is de inzet bij het antwoord heel erg hoog. Zonder energie -fossiel of niet - is een moderne samenleving niet mogelijk. We zouden terugvallen naar het tijdperk van paard en wagen, zeilschepen, kleinschalige landbouw enz., de wereld van voor de uitvinding van de stoommachine (rond 1750). Onze welvaart zou ineen schrompelen met waarschijnlijk armoede, hongersnoden, ziektes enz. tot gevolg.

Het mooiste zou zijn als men in een laboratorium het klimaatsysteem zou kunnen testen op zijn gevoeligheid door meer of minder CO2 toe te voegen. Helaas is dat onmogelijk dus is men aangewezen op bestudering en interpretatie van het klimaatverleden en computermodellen die het klimaatsysteem zo goed mogelijk nabootsen. 

De klimaattheorie is gebouwd op 3 veronderstellingen.
 

1. Het klimaat is een systeem, een complex systeem weliswaar maar hoe dan ook een systeem. 

2. In zijn “oorspronkelijke toestand” of “natuurlijke toestand” is het klimaatsysteem in evenwicht. Wanneer was sprake van een oorspronkelijke of natuurlijke toestand? Daar is geen eenduidig antwoord op. Het is een kwestie van afspraak.

3. Over het algemeen wordt de industrialisering met zijn CO2 uitstoot als een verstoring van de klimaatbalans -de natuurlijke toestand - gezien.

“Een van de eerste schattingen van klimaatgevoeligheid - gedaan in 1979 door het National Academy of Sciences - was 3 °C, met een onzekerheid van 1,5 °C. Sindsdien is deze schatting niet veel veranderd: in het IPCC-rapport van 2013 wordt de evenwichtsklimaatgevoeligheid tussen de 1,5 °C en de 4,5 °C geschat, een verandering ten opzichte van het vorige rapport, waar ze schatten dat de klimaatgevoeligheid tussen de 2 °C en de 4,5 °C lag. De waarde van de transitieklimaatgevoeligheid werd in het laatste rapport tussen de 1,2 en de 2,4 °C geschat.
Intussen is onzekerheid ontstaan over de invloed van feedback-mechanismen op de klimaatgevoeligheid. Hierin spelen onder meer de afname van de albedo van de Aarde (door smelting van het poolijs), de toenemende waterdamp en vooral de dynamiek van wolken bij opwarming. Verschillende onderzoekers pleiten voor het naar boven bijstellen van de marges, tot 5-6°C of zelfs meer.” (Wikipedia: klimaatgevoeligheid)

Let op de enorm grote onzekerheid, een verschil van 3°C is niet niks. Die onzekerheid wordt nog groter als de feed-back mechanismen in aanmerking worden genomen. Je kunt van het ergste uitgaan, bijvoorbeeld 4, 5°C, maar je kunt ook uitgaan van 1, 5° C. Dit heet in klimaatspraak "het kan vriezen, het kan dooien principe." 

We hebben in de vorige blog gelezen dat Roy Spencer als man van de satellietmetingen van de aardtemperatuur, van mening is dat zijn meetresultaten aantonen dat de klimaatgevoeligheid laag of zelfs nul is.

Op de Nederlandse webpagina ‘climategate.nl'  worden gelijksoortige opvattingen geventileerd.

“Immers, is de klimaatgevoeligheid hoog dan zou de opwarming van de atmosfeer (niet de aarde!) in de toekomst ernstige problemen kunnen opleveren. Is deze daarentegen laag, dan hoeft niet te worden gevreesd voor een climate emergency, zoals vele extreme klimaatalarmisten – vooral in de VS – tegenwoordig luidkeels verkondigen.
Het VN-klimaatpanel heeft een bandbreedte van 1,5 – 4,5 graden Celsius gepubliceerd voor de klimaatgevoeligheid. Climategate.nl heeft in het verleden bijdragen gepubliceerd van auteurs die uitkomen zo rond de ondergrens van deze bandbreedte. Geen reden voor paniek dus!” (zie Klimaatgevoeligheid: 0,21 ° C., climategate.nl, 12 juli 2019)

In een opvallende bijdrage wordt op grond van complexe berekeningen vastgesteld dat bij een verdubbeling van de hoeveelheid CO2 ( van 300 parts per million naar 600 ppm) geen noemenswaardige opwarming plaatsvindt. Een bevestiging van wat Spencer op zijn webpagina dus ook beweert.

“Het gebruikte model van de huidige aarde inclusief wolken (maar zonder hogere orde complexiteiten) toont dat bij een CO2 concentratieverdubbeling van 300 ppm (parts per million) naar 600 ppm de gemiddelde oppervlaktetemperatuur niet meer stijgt dan 0,21 oC en dat zelfs bij een waarde van 1000 ppm de bovengrens van de opwarming onder 0,4 oC blijft. De eerdere studie kwam bij verdubbeling van CO2 tot 600 ppm uit op een bovengrens van 0,16 oC opwarming. Voegen wij aan het model de gehele atmosfeer met waterdamp en wolken toe, dan blijken in theorie convectieprocessen en wolken in staat om de oppervlaktetemperatuur in het geheel niet te laten stijgen bij een verdubbeling van de CO2 concentratie.” (0,21°C, climategate.nl, 12 juli 2021)

wordt vervolgd.
 

5. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. KLIMAATGEVOELIGHEID

 

Een update tot april van de satelliet metingen die Roy Spencer met zijn groep van de Alabama University in Hunt maandelijks publiceert op zijn website. In april is de temperatuur van de lagere atmosfeer met -0,05°C gedaald. De lineaire opwarmingstrend sinds januari 1979 blijft +0,14 C/decennium (+0,12 C/decennium over de wereldgemiddelde oceanen en +0,18 C/decennium over het wereldgemiddelde land). Als deze trend zich handhaaft zal de aarde in een eeuw 1,4 °C opwarmen, wat aanmerkelijk minder is dan wat de vele computermodellen aangeven van de leden van het VN klimaatpanel. 

De klimatoloog Roy Spencer, de man achter de satellietmeting van de temperatuur van de aarde (eigenlijk de lagere atmosfeer) staat sceptisch tegenover de theorie van de opwarming door CO2 uitstoot als gevolg van het menselijk handelen. Volgens hem is “de opwarming van de aarde grotendeels natuurlijk en is het klimaatsysteem vrij ongevoelig voor de uitstoot van broeikasgassen en aerosolvervuiling door de mensheid.”  ( www.drroyspencer.com, paragraaf over global warming). 

Die opvatting heeft bijvoorbeeld ook Patrick Moore, de voormalige medeoprichter van Greenpeace . ‘De opwarming begon al in 1700, maar pas vanaf 1850 speelt CO2 uit fossiele brandstoffen een rol. Dat CO2 de belangrijkste oorzaak is van de opwarming, beschouw ik als een onbewezen stelling.’ (citaat uit interview met 'Patrick Moore: te weinig CO2-dat is pas slecht' in EW 30 maart 2021)

Een opvatting die lijnrecht ingaat tegen de theorie die door het VN panel wordt verkondigd en intussen door VN klimaatconferenties,  Al Gore en Greta Thunberg politiek wereldwijd wordt gesteund. Maar wetenschap is geen politiek, wetenschap heeft zijn eigen wetmatigheden. Niettemin zullen weinig mensen het wagen tegen het VN panel in te gaan. Het kan je baan kosten, je wetenschappelijke carrière of je subsidies. Spencer met zijn door de overheid gesubsidieerde onderzoeksgroep is ondanks deze politieke kwetsbaarheid niet mals met zijn kritiek.
 

Hij verwijt het VN klimaatpanel en andere wetenschappers met hun CO2 verklaring van de opwarming van de aarde, voor de gemakkelijkste weg te kiezen.

“Geloof het of niet, maar er is nog maar heel weinig onderzoek gefinancierd om te zoeken naar natuurlijke opwarmingsmechanismen… er is simpelweg aangenomen dat de opwarming van de aarde door de mens veroorzaakt wordt. Deze aanname is vrij eenvoudig voor wetenschappers, aangezien we niet lang genoeg over voldoende nauwkeurige globale gegevens beschikken om te zien of er natuurlijke opwarmingsmechanismen aan het werk zijn.
Het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC) van de Verenigde Naties beweert dat de enige manier waarop ze hun geautomatiseerde klimaatmodellen de waargenomen opwarming kunnen laten produceren, is door antropogene (door de mens veroorzaakte) vervuiling. Maar ze zullen niets vinden als ze er niet naar zoeken. Meer dan één wetenschapper heeft me gevraagd: "Wat KAN het anders zijn?" Nou, het antwoord daarop vergt wat graafwerk... en zoals ik laat zien, hoef je niet ver te graven. “

Hij stelt zich de vraag hoe het mogelijk is dat een broeikasgas dat in zo geringe mate aanwezig is in onze atmosfeer, een broodnodige aanwezigheid overigens want zonder CO2 simpelweg geen leven, voor opwarming kan zorgen.

“Vanaf 2008 was de concentratie van kooldioxide in de atmosfeer ongeveer 40% tot 45% hoger dan vóór het begin van de industriële revolutie in de jaren 1800. Het is interessant om op te merken dat, hoewel kooldioxide nodig is voor het bestaan van leven op aarde, er maar heel weinig van in de atmosfeer van de aarde aanwezig is. Vanaf 2008 waren slechts 39 van elke 100.000 luchtmoleculen CO2, en het zal de CO2-uitstoot van de mensheid nog 5 jaar kosten om dat aantal met 1 te verhogen tot 40."

Dit vertaalt zich in de vraag hoe gevoelig het klimaat eigenlijk is voor de toevoeging van een paar moleculen CO2? De zoektocht naar het antwoord op die vraag noemt Spencer de "Heilige Graal” van de klimatologie.

“Om erachter te komen hoeveel opwarming in het verleden te wijten is aan de mensheid, en hoeveel meer we in de toekomst kunnen verwachten, hangt af van iets dat "klimaatgevoeligheid" wordt genoemd. Dit is de temperatuurresponsie van de aarde op een bepaalde hoeveelheid ‘stralingsforcering’, waarvan er twee soorten zijn: een verandering in de hoeveelheid zonlicht die door de aarde wordt geabsorbeerd, of in de infraroodenergie die de aarde naar de ruimte uitstraalt.”
 

Het VN klimaatpanel meent dat ons klimaat uiterst gevoelig zou zijn voor CO2 uitstoot waardoor aarde elke tien jaar zou opwarmen met  0,25°C tot 0,5°C  zo lang de mensheid fossiele brandstof blijft gebruiken als primaire energiebron. Maar zo eenvoudig is het niet. Kortom, er is nog veel onderzoek nodig.

“Je zou denken dat we de ‘klimaatgevoeligheid’ van de aarde inmiddels kennen, maar het is verrassend moeilijk te bepalen. Hoe atmosferische processen zoals wolken en neerslagsystemen reageren op opwarming is van cruciaal belang, omdat ze de opwarming ofwel versterken, ofwel verminderen. Deze website concentreert zich momenteel op de reactie van wolken op opwarming, een kwestie waarvan ik er nu van overtuigd ben dat de wetenschappelijke gemeenschap deze volledig verkeerd heeft geïnterpreteerd wanneer ze natuurlijke schommelingen van jaar tot jaar in het klimaatsysteem hebben gemeten.

Als gevolg van die verwarring hebben ze de verkeerde overtuiging dat de klimaatgevoeligheid hoog is, terwijl het satellietbewijs in feite suggereert dat de klimaatgevoeligheid laag is. Ik presenteer ook een analyse van de Pacific Decadal Oscillation waaruit blijkt dat de meeste klimaatverandering wel eens het resultaat zou kunnen zijn van….het klimaatsysteem zelf! Omdat kleine, chaotische fluctuaties in atmosferische en oceanische circulatiesystemen kleine veranderingen in de gemiddelde wereldwijde bewolking kunnen veroorzaken, is dit alles wat nodig is om klimaatverandering te veroorzaken. Je hebt geen zon nodig, of enige andere ‘externe’ invloeden (hoewel deze ook mogelijk zijn…maar voorlopig laat ik anderen daar aan werken). Het is gewoon wat het klimaatsysteem doet. Dit is eigenlijk vrij gemakkelijk voor meteorologen om te geloven, aangezien we begrijpen hoe complex weerprocessen zijn. Uw plaatselijke tv-meteoroloog is waarschijnlijk een ‘scepticus’ in de kast over de invloed van de mensheid op het klimaat. Klimaatverandering — het gebeurt, met of zonder onze hulp." (https://www.drroyspencer.com/global-warming-natural-or-manmade/)

(wordt vervolgd)

4. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN, GRETA T. EN CLIMATEGATE

 

De Zweedse scholiere Greta Thunberg is een seculiere heilige geworden, de hoedster van de aarde zoals de H. Maagd Maria, de moeder van Jezus, de hoedster van de mens is. Met haar roep het klimaat te redden spreekt zij het diepe verlangen aan bij de mensen om gered te worden van de ondergang. Een nieuwe vorm van religieusiteit afkomstig uit Zweden, een van de meest seculiere landen van Europa.

Voor veel lezers klinkt de vraag of de opwarming door mensen komt als vloeken in de klimaatkerk. Voor hen is dit een waarheid die niet betwijfeld mag worden. Excuus dat ik spreek van klimaatkerk maar sinds Greta Thunberg zich met het klimaat is gaan bemoeien samen met de voormalige presidentskandidaat Al Gore (hij had nog een missie te vervullen) en de milieuclubs, is het wetenschappelijke onderzoek naar het klimaat en de mogelijke gevolgen van menselijk handelen een pseudo religieuze kwestie geworden.

Het optreden van het VN klimaatpanel is daar mede schuldig aan omdat zij enkele jaren geleden andersdenkende wetenschappers meende te moeten uitsluiten van de wetenschappelijke debatten, een affaire die als“climategate” bekend is geworden.

“De inhoud (van de mailhack van leden van het VN klimaatpanel)bestaat uit een duizendtal e-mails verstuurd door een kleine groep klimaatwetenschappers en zo'n drieduizend documenten waaronder stukken programmacode. Het materiaal is afkomstig uit de jaren 1996-2009. Volgens de New York Times ging het in de e-mails onder andere om discussies over wetenschappelijke gegevens en over hoe de argumenten van sceptici over klimaatverandering te bestrijden. Verder bevatte het materiaal onder meer eerste versies van wetenschappelijke publicaties. Gesproken werd over hoe sceptische wetenschappers op een zijspoor te plaatsen. Voorkomen moest worden dat zij hun artikelen in belangrijke vakbladen konden publiceren. In één e-mail schrijft het hoofd van de CRU, professor Phil Jones, met professor Michael E. Mann, over het toepassen van een 'truc' ('to hide the decline'). Het ging om een statistische methode om het uiteenlopen van een temperatuurreconstructie en de waargenomen temperatuur in de twintigste eeuw weg te laten, en op het eind te vervangen door thermometermetingen. In een andere e-mail van Jones staat dat hij liever niet zou willen dat bepaalde gegevens publiek worden: hij zou die liever verwijderen dan ze openbaar maken (hetgeen in het Verenigd Koninkrijk een misdaad zou zijn). CRU heeft erkend dat er ruwe data zijn gewist.” (Wikipedia: Climategate)

Het pseudo-religieuze karakter rond klimaat is versterkt door leiders van allerlei internationale instellingen die Greta T. omarmden, om hun legitimiteit te versterken en hun draagvlak te vergroten onder het volk. Als een schoolmeisje het met zoveel kracht zegt, moet het wel waar zijn. Een gevaarlijke gang van zaken want als straks blijkt dat de globale opwarming alsnog niet door menselijke activiteiten wordt veroorzaakt of helemaal niet zo’n vaart loopt, kan het mis gaan.

Ondertussen is mede als gevolg van klimaat activistische media een publieke sfeer ontstaan waarin iemand die sceptisch staat tegenover  theorieën en hypothesen over opwarming van de aarde tot ontkenner of buitenstaander wordt gedegradeerd. Degenen die ondanks deze inquisitie mentaliteit openlijk hun wetenschappelijke twijfel blijven uiten, kan men daarom moedig noemen. 

Zo iemand is Roy Spencer met zijn groep wetenschappers aan de University of Alabama in Huntsville, de mensen achter de satellietmetingen van de temperatuur van de aarde (UAH Satellite-Based Temperature of the Global Lower Atmosphere van de University of Alabama in Huntsville).

“Roy W. Spencer received his Ph.D. in meteorology at the University of Wisconsin-Madison in 1981. Before becoming a Principal Research Scientist at the University of Alabama in Huntsville in 2001, he was a Senior Scientist for Climate Studies at NASA’s Marshall Space Flight Center, where he and Dr. John Christy received NASA’s Exceptional Scientific Achievement Medal for their global temperature monitoring work with satellites. Dr. Spencer’s work with NASA continues as the U.S. Science Team leader for the Advanced Microwave Scanning Radiometer flying on NASA’s Aqua satellite. He has provided congressional testimony several times on the subject of global warming. Dr. Spencer’s research has been entirely supported by U.S. government agencies: NASA, NOAA, and DOE. He has never been asked by any oil company to perform any kind of service. Not even Exxon-Mobil.” (www. drroyspencer.com)

(wordt vervolgd)
 

2. HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. METEN VAN DE OPWARMING

 

Grafisch in beeld gebrachte factoren die van invloed zijn op het klimaat (Wikipedia, Opwarming van de Aarde)

Warmt de aarde inderdaad op of niet? Als de aarde niet opwarmt dan is de zogeheten klimaatcrisis meteen en definitief van de baan. De op zich simpele vraag naar opwarming blijkt moeilijker te beantwoorden dan je zou denken. Er zijn veel antwoorden mogelijk op basis van net zoveel veronderstellingen of speculaties, het is maar hoe je ze noemt.

De KNAW brochure bevestigt in ieder geval dat de aarde opwarmt.
“De afgelopen eeuw is de temperatuur van het aardoppervlak tussen de 0,6 en 0,9 gestegen. dat is een gemiddelde : terwijl de gematigde streken en de poolstreken vrij sterk opwarmden, warmden de tropen veel minder op. … de gemiddelde temperatuur van alle meetstations op aarde tezamen is sinds 1980 elke tien jaar met ongeveer 0,2°C gestegen.” (KNAW brochure, blz. 18)

Het is op zijn minst merkwaardig dat de opwarming ongelijk verdeeld over de aarde plaatsvindt: meer in de poolstreken en de gematigde gebieden, minder in de tropen. De waarneming klopt met metingen. De aarde warmt met name op in de streek van de Noordpool en het noordelijk halfrond. Sterker nog Nederland zelf is  meer dan gemiddeld opgewarmd in de laatste decennia. Ik heb daar al melding van gemaakt in een vorige blog. (Klimaatraadsel Nederland, blog van 13 april j.l.)

Het KNMI heft twee verklaringen voor deze Nederlandse anomalie: schonere lucht en een verminderd wolkendek, beide sinds ongeveer 1980. Een verklaring voor het verminderde wolkendek heeft het KNMI (nog) niet. Dat de verdeling van de opwarming van de aarde ongelijk verloopt wijst erop dat er nog andere invloeden zijn op het klimaat. Als alleen broeikasgas de oorzaak zou zijn van de opwarming, zou de opwarming gelijk over de aardbol verdeeld moeten zijn want een gas verdeeld zich gelijkmatig over de beschikbare ruimte zoals bijvoorbeeld met zuurstof het geval is. De ongelijke verdeling van de opwarming roept vragen op die nog niet beantwoord zijn. 

Valt de stijging mee of is 0, 2°C per tien jaar rampzalig voor mens en natuur en? En hoe zit het met de toekomst? Misschien is de afgelopen honderd jaar de temperatuur gestegen maar stopt die ergens om een of andere reden? OM daarover iets te kunnen zeggen, heeft men modellen ontwikkelt en die voorspellen een toenemende stijging van de temperaturen in de aardse atmosfeer.
“Verschillende klimaatmodellen voorspellen op korte termijn een temperatuurstijging van minder dan een graad. Aan het eind van de 21e eeuw zou dit kunnen zijn opgelopen tot meerdere graden.” (Wikipedia, Opwarming van de Aarde)

De grens ligt volgens wetenschappers bij 2°C, daarboven komen we terecht in de een rampenzone. Waarom precies 2°C opwarming tot rampen leidt wordt niet duidelijk net zomin als duidelijk wordt of die 2°C opwarming over de hele aardbol hetzelfde rampzalige effect hebben. Niettemin is het mede dankzij het klimaatpanel van de VN, de klimaatakkoorden van Parijs en de media gemeengoed geworden dat we moeten voorkomen dat de aarde meer dan 2°C opwarmt. Anderhalve graad gaat nog net maar dat is wel zo een beetje de grens.

“Met name temperatuurstijgingen van meer dan 2 °C brengen grote veranderingen met zich mee voor mens en milieu, onder andere door zeespiegelstijging, toename van droogte- en hitteperioden, extreme neerslag en afname van biodiversiteit.” (Wikipedia: Opwarming van de Aarde)

De opwarming van de aarde meten is meer dan een thermometer in de aardse atmosfeer steken. Ondanks afspraken op wereldschaal zijn er grote onderlinge verschillen in de manieren waarop en waar de temperatuur gemeten wordt. Meten in de stad of op het platteland geeft over langere perioden al grote verschillen. Aan de grond meten of anderhalve meter boven de grond, beschut of in de wind meten kan ook verschil maken. Door het ontbreken van uniformiteit is het moeilijk om de gemeten temperaturen onderling te vergelijken laat staan te middelen.

Maar er zijn nieuwe meetmethoden die misschien preciezer zijn dan de oude maar vermoedelijk nog te kort om langere termijn voorspellingen te doen. Sinds 1979 meet de University of Alabama in Huntsville met behulp van satellieten de temperatuur van de lagere atmosfeer van de aarde, de zogenaamde UAH Satellite-based Temperature of the Global Lower Atmosphere. Maar ook hier treden verschillen op als gevolg van verschillen in methoden van satellietmeting. Zo toont de UAH meting 1979-2019 een opwarming van 0,13°C per tien jaar terwijl de RSS (Remote Sensing System)  een opwarming van 0,208 °C per tien jaar toont.

De eerste meting betekent puur rekenkundig gezien dat de aarde in honderd jaar tijd met 1,3°C zou opwarmen, de tweede met ruim 2°C, d.w.z. boven de grens van het toelaatbare. De eerste is volgens klimaatdeskundigen hanteerbaar voor mens en Moeder Aarde, de tweede rampzalig. Voor welk scenario moeten we kiezen, het rampzalige of het minder rampzalige of moeten we het gezien de vele onzekerheden in meetmethodes het nog maar eens een tijdje aanzien en ondertussen de wetenschappers vragen ons wat meer precies gegevens te verschaffen?

(wordt vervolgd)
 

1.HET KAN VRIEZEN, HET KAN DOOIEN. KONINKLIJKE BROCHURE

 

Met de brochure "Klimaatverandering, wetenschap en debat' van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (mei 2011, een gratis uitgave van de KNAW) zet ik mijn eerste stap richting klimaatscepticus.

Hoe word je klimaatscepticus? Ik weet wel hoe ik het zelf ben geworden maar of er ook een algemeen recept bestaat om klimaatscepticus te worden, weet ik niet. Het begint in ieder geval met nieuwsgierigheid, leeshonger en nadenken. Daarom bestelde ik de gratis brochure van de Koninklijke Nederlandse Academie voor Wetenschappen (KNAW) “Klimaatverandering, Wetenschap en Debat” (uitgave mei 2011). Ik wilde er meer van weten dan pakweg de gemiddelde krantenlezer.

Mijn rode lampje begon te branden bij de tekst dat “het voor de hand ligt om een oorzakelijk verband te leggen tussen de hoeveelheid kooldioxide in de atmosfeer en de temperatuurverhoging, en natuurkundig is daar veel voor te zeggen. Maar zo’n oorzakelijk verband is, strikt genomen, nimmer te bewijzen. “ (blz.19). Het oorzakelijk verband ligt voor de hand maar het is niet te bewijzen. Hoe zit dat?

Ik heb als geschoolde socioloog geleerd van professor Jansen voor Methoden en Technieken dat je heel voorzichtig moet zijn met voor de hand liggende oorzakelijke verbanden. Ter illustratie gaf hij ons het hilarische voorbeeld van een aankomend socioloog die onderzoek doet naar de stijging van geboortecijfers in een dorpje in de binnenlanden van Nederland. De socioloog ziet in datzelfde dorpje meer dan een gemiddeld aantal ooievaars af en aan vliegen. Hij vindt het daarom aannemelijk dat er een verband is tussen het meer dan gemiddelde aantal ooievaars en geboortes, een oorzakelijk verband zelfs. Wij weten uit andere bronnen dat ooievaars en geboortes een sprookje zijn en dat er geen enkel verband is tussen ooievaars en geboortes, laat staan een oorzakelijk verband.

In het geval van de opwarming van de aarde wordt een verband verondersteld tussen de stijgende hoeveelheid CO2 in de atmosfeer en de stijgende gemiddelde temperatuur op de aarde, de zogenaamde opwarming. Klopt die veronderstelling en zo ja hoe werkt het dan? Is de stijgende hoeveelheid CO2 de oorzaak van de opwarming of omgekeerd is de opwarming van de aarde de oorzaak van de stijging van de hoeveelheid CO2?

Met de laatste houdt voor zover ik weet niemand rekening. Gezien de natuurkundige eigenschappen van CO2 wordt er vanuit gegaan dat het eerste het geval is: de toename van CO2 in de atmosfeer veroorzaakt de opwarming. 

CO2 gas is natuurkundig gesproken een zogeheten broeikasgas en wordt sinds de industriële revolutie rond 1850 in steeds toenemende hoeveelheden in de atmosfeer uitgestoten als gevolg van verbranding van de fossiele brandstoffen kolen, gas en olie om in de groeiende behoefte van energie te voorzien. De industriële revolutie is een energetische revolutie. 

Fossiele brandstoffen hebben in de miljoenen jaren dat de aarde bestaat CO2  in geconcentreerde vorm in de bodem van de aarde opgeslagen in de vorm van kolen, gas en olie. Het is als het ware uitgestelde CO2. Zo lang je het niet verbrand, gebeurt er niks maar zodra je het verbrand, brengen ze de opgeslagen CO2 terug in de atmosfeer. Ons energie verbruik verstoort een eeuwenlang evenwicht, sommigen zouden zeggen een natuurlijk evenwicht, ervan uitgaande dat wat wij mensen doen door fossiele brandstoffen massaal te verbranden, niet natuurlijk is.  

CO2 gas heeft de eigenschap dat eenmaal in de atmosfeer uitgestoten het de warmte die de zon ons brengt, vasthoudt waardoor het steeds warmer wordt op aarde. CO2 maakt van de aarde een broeikas vandaar de bijnaam broeikasgas voor CO2.

"Broeikasgassen zijn gassen in de atmosfeer van de Aarde of een andere planeet met het vermogen om warmtestraling te absorberen en geleidelijk in alle richtingen weer af te geven. Hierdoor dragen ze bij aan het vasthouden van warmte in de atmosfeer en daarmee aan het verhogen en in stand houden van de evenwichtstemperatuur. Dit wordt het broeikasgaseffect genoemd." (Wikipedia: Broeikasgas)

 Nu kun je denken wat geeft het dat de aarde opwarmt, een paar graden maakt die aarde en ons mensen toch niks uit. We hebben nu ook al ijskoude gebieden en super hete plekken op aarde en we leven nog steeds op de planeet. Hoe eenvoudig deze gedachte ook is, zo is het volgens klimaatdeskundigen, wetenschappelijk gevormde mensen niet. 

Neem nu Greenpeace, een gerespecteerde organisatie die zich inzet voor het behoud van natuur en milieu en naar we mogen hopen ook de mens. Op hun website worden uitvoerig de dramatische, levensbedreigende rampen beschreven als gevolg van de opwarming van de aarde.

"Klimaatverandering beïnvloedt extreme weersomstandigheden zoals orkanen, overstromingen, droogtes en hittegolven. Van een individuele ramp kun je nooit met zekerheid zeggen dat die door klimaatverandering is veroorzaakt. Wel weten we zeker dat het klimaatsysteem een groot wereldwijd evenwicht is, en het toegenomen broeikaseffect de balans verstoort. Hierdoor nemen bijvoorbeeld stormen in aantal en hevigheid toe."

Zo dreigt als gevolg van de opwarming van de aarde een grote stap voorwaarts in de ontwikkeling van het menselijk vermogen om met behulp van energie de aarde te ontginnen ten behoeve van zijn comfort, gemak en veiligheid, in het algemeen vooruitgang genoemd, uiteindelijk een miskleun te worden die het voortbestaan van de mens zelf en wie weet zelfs de planeet aarde bedreigt. Dat is een heel enge gedachte die een einde maakte aan het idee van vooruitgang of toch niet?

Veel mensen schrikken zich rot en raken zelfs in paniek. Sommigen bevorderen openlijk die paniek (zoals bijvoorbeeld organisaties als Greenpeace en personen als Greta Thunberg) omdat ze vinden dat er nu meteen wat moet gebeuren om de aarde te redden. Zij denken dat hoe meer paniek er ontstaat, hoe eerder er maatregelen genomen zullen worden. Het wordt paniek zaaien met een doel maar zoals we uit ervaring weten, leidt paniek meestal niet tot de beste maatregelen. Integendeel, paniek leidt tot onnodige schade of zelfs doden zoals tijdens een stampede van bizons of een massa mensen die allemaal tegelijk zo snel mogelijk door een smalle uitgang willen om aan een gewisse dood te ontsnappen. Meestal vallen er juist dan doden. Paniek leidt tot levensbedreigend kuddegedrag.

(wordt vervolgd)