ECONOMISCHE TSUNAMI

 

Niet langer de anderhalve graad opwarming bezorgt Nederland en de rest van de wereld kopzorgen maar de hoge inflatie gekoppeld aan de energieprijzen.

We weten allemaal hoe een tsunami eruit ziet, een tientallen meters hoge bewegende  muur van water die alles wegvaagt. Het ziet er naar uit dat we nu een economische tsunami meemaken, niet ver weg in Azië of zo maar hier in eigen land, in Europa en uiteindelijk over de hele wereld. Het is een tsunami van hoge energie en voedselprijzen die de inflatie opjaagt tot voor kort nog ongekende hoogte.

Door de hoge energieprijzen worden we collectief armer. Veel geld verdwijnt naar het buitenland om olie, gas enz. te betalen. De inflatie vreet aan de koopkracht waardoor veel gezinnen armer worden. Er moeten nieuwe keuzes gemaakt en prioriteiten gesteld worden om rond te komen. Keuzes waar we decennia niet voor hebben gestaan.

De schokgolf van de inflatie wordt gevolg door de stijgende rente, iets wat een generatie niet meer is voorgekomen. De stijgende rente maakt het lenen van geld duurder en dus ook hypotheken. Er zullen straks veel minder gegadigden zijn voor het kopen van het huis met als gevolg dat de huizenprijzen stabiliseren of gaan dalen. Wat gaat dit betekenen voor de woningzoekenden op een toch al benauwde woningmarkt? Krijgen we een nieuwe woningnood? Niemand die het weet. De politiek en de deskundigen zwijgen er voorlopig nog over. Ze kijken de kat uit de boom.

Oplopende rente betekent dat de overheidskosten om geld te lenen om de gaten in de staatsbegroting te vullen, duurder wordt. Gaten in de begroting vullen met nieuwe gaten kan een ramp worden misschien niet meteen in Nederland maar in andere Eurolanden als Frankrijk en Italië kan het funeste gevolgen hebben. Krijgen we weer een schuldencrisis die de Euro aan het wankelen kan brengen? Niemand die zich aan een voorspelling waagt.

Europa heeft voorlopig genoeg financiële veerkracht al moet je de sociale spanningen als gevolg van groeiende armoede niet onderschatten. En wat wordt de prijs voor het overeind houden van schuldenlanden? Zal de Europese Centrale Bank de kosten opnieuw afwentelen op onze pensioenen en andere kapitaalvoorzieningen? Moeten we weer bijdragen aan Europese potten om de schulden te herverdelen? Niemand die het waagt daarover iets te zeggen.

Zoals het er nu naar uitziet gaan we ook in de rest van de wereld woelige tijden tegemoet. Een aardige thermometer is wat er in een land als Argentinië staat te gebeuren. Daar is het politieke gevecht over de verdeling van de schulden en de armoede al begonnen. Een gevecht dat zich bij elke financiële crisis herhaalt tussen degenen die menen dat meer staatsinterventies tot aan nationaliseren toe de oplossing is en degenen die de internationale schulden in de hand willen houden door te bezuinigen.

In Argentinië is het een strijd in extremo vanwege een gebrek aan financiële stabiliteit en ongelijke verdeling van de welvaart. Nederland zal grotendeels gespaard blijven voor zo een vergaande strijd maar het zal niettemin de kop opsteken. Door de huidige spanningen als gevolg van de stikstofcrisis, de migratiecrisis, de klimaatcrisis, energiecrisis enz. zou het wel eens spannender kunnen worden dan we gewend zijn.

TRUMP EN JE SPAARCENTJES

China houdt het vertrouwen in de Amerikaanse economie overeind met reusachtige leningen (obligaties) aan dat land. Op het moment dat dit vertrouwen op de een of andere manier wordt ondermijnd door president select Donald Trump, zijn de gevolgen gegarandeerd ernstig maar hoe ernstig precies weet niemand. 

Dit is een long-read over de Amerikaanse schuldenberg, het beleid van president select Donald Trump en de mogelijke gevolgen voor je zuur verdiende spaarcentjes.

De beurzen speculeren nu al met de te verwachten winsten onder de Amerikaanse zakenman president-elect Donald Trump. Die heeft immers beloofd om het achterstallige onderhoud van de Amerikaanse infrastructuur met miljarden te gaan aanpakken. Dat betekent bedrijvigheid en bedrijvigheid betekent geld, stromen geld als we Trump moeten geloven. Ook de Amsterdamse index AEX heeft er al een voorschot opgenomen en is van onder de 350 punten voor de verkiezing van Trump gestegen tot nu bijna 370 punten. 

Hoe gaat Trump die openbare werken financieren als hij tegelijkertijd de belastingen drastisch gaat verlagen? Gaat hij snijden in de toch al minimale sociale bijstand, geen medische hulp meer voor armen en werklozen, minder gratis onderwijs, niemand die het weet. Minder voor het Pentagon zal wel niet. Met op zijn minst twee gepensioneerde generaals in zijn kabinet zal dat wel niet gebeuren. 

De Amerikaanse schuldenberg ter grootte van een voetbalveld komt aan de schouders 
van het vrijheidsbeeld. Dat is 93 meter hoog inclusief sokkel.

Wat natuurlijk ook nog kan, is geld lenen. Zakenman Trump zal daar geen moeite mee hebben. Zijn eigen imperium is immers gebouwd op schulden. Eigenlijk is de hele VS gebouwd op schulden. Vandaag staat de staatsschuld van de VS op het duizelingwekkende bedrag van 22,2 biljoen dollar dat is 22,2 duizend miljard dollar ofwel 22,2 met 11 nullen. 

Om de gedachte nog beter te bepalen, dat is meer dan 71 duizend dollar schuld per hoofd van de bevolking. Per werkende bedraagt de schuld 120 duizend dollar. Ter vergelijking, de Nederlandse staatsschuld staat op 467,9 miljard Euro, dat is met 8 nullen, 3 nullen minder dan de VS. De schuld per Nederlander is ruim 28 duizend Euro, per werkende Nederlander ruim 56 duizend Euro.

Als je de dollar gelijk stelt aan de Euro dan is de schuld per Amerikaanse inwoner 2,5 keer hoger dan die van een Nederlandse inwoner. Amerika kan zich die schuld veroorloven omdat het een supermogendheid is. Er is geen ander zo sterk internationaal betaalmiddel dan de dollar, ook de Euro niet, al heeft het daar voor de financiële crisis wel even op geleken. 

De grootste financier van de Amerikaanse schulden zijn de Chinezen en de olie Arabieren. Zij en al die andere landen met Amerikaanse schuldpapieren vertrouwen erop dat de VS nooit een wanbetaler zal worden. Daar ziet het voorlopig ook niet naar uit. De Federale bank van de VS heeft tot nu toe steeds miljarden dollars kunnen bijdrukken zonder dat het vertrouwen in de dollar daaronder lijdt. 

Hetzelfde kan trouwens min of meer ook gezegd worden van de Europese Centrale Bank. Door elke maand voor 80 miljard aan obligaties (schulden) op te kopen, wordt elke maand hetzelfde bedrag in de Europese economie gepompt. Waar dat geld naar toegaat? Niemand die het weet. Gaat het naar de beurzen die nu boomen? Gaat het naar de consumenten die er de economie mee aan de gang houden? Of gaat het naar de huizenmarkt? In Nederland waarschijnlijk wel want ondanks allerlei nieuwe beperkingen sinds de financiële crisis, kan men nog steeds een volledige hypotheek (schuldbekentenis) krijgen op een huis. Maar het geld kan ook naar het buitenland gaan om schulden af te betalen of te investeren. Of gaat het naar echte economische, productieve activiteiten in Europa? 

Ondanks al dat geld neemt de inflatie (een vorm van wantrouwen in de waarde van het geld) in geen van de continenten toe. Het geld vermindert niet in waarde, waardoor de schulden even groot blijven. Inflatie zou de schulden op den duur aanvreten, maar dat gebeurt alsmaar niet. Waarom niet? Niemand die het weet. We vertrouwen er blijkbaar allemaal op dat het wel goed zit of is er sprake van verborgen inflatie, in Nederland bijvoorbeeld in de huizenmarkt? 

Het kan natuurlijk een keer fout gaan. Zoals bijvoorbeeld wanneer de Chinezen en de olieboeren, waaronder ook Rusland, het vertrouwen verliezen in de VS. Dat gaat niet ineens, maar stapsgewijs. Minder vertrouwen, betekent bijvoorbeeld dat men hogere rente gaat vragen voor het geleende geld. Denk maar aan de Griekse crisis. De rente op staatsschulden werd zo hoog dat het land geen geld meer kon lenen en dus driegde failliet te gaan. Tot Europa ingreep met leningen. Herstel van vertrouwen  met hulp van buiten, heet dat.

Stijgende rente op staatsschuld betekent dus afnemend vertrouwen in het land, waardoor het land aan de ene kant minder kan lenen en aan de andere kant meer moet betalen voor geleend geld. Op dat moment zou Trump het moeilijk krijgen  om zijn plannen met geleend geld uit te voeren. Wat te doen? Belastingen verhogen. Trump schiet zich nog liever voor zijn kop. 

Grote kans ook dat de Amerikaanse economie begint te stagneren met als gevolg nog meer verlies aan internationaal vertrouwen. De dollar wordt massaal gedumpt en verliest daardoor steeds meer aan waarde. Dat zou het begin kunnen zijn van een internationale financieel-economische crisis. Wanneer zou dat kunnen gebeuren? Dat hangt van Trump af en zijn economische adviseurs. Ik denk dat zij zonder scruples bereid zijn de Amerikaanse schulden op te laten lopen. Een vorm van financieel machtsvertoon van Trump en de zijnen.

Hoe je op zo’n mogelijke internationale crisis voor te bereiden? Ik zou het niet weten. Misschien ervoor zorgen dat je zelf zo weinig mogelijk schuld hebt en indien mogelijk reserves op een spaarbankboekje of kasgeld in een ouwe sok? Of toch ook maar mee doen met de grote hoop en schulden maken met als motto “Après nous le déluge”?

GRIEKEN STEMMEN MET SPAARGELD TEGEN

Eurowerper Almexis Tsripas (premier van Griekenland)
(een digitale compositie van petrus)

"De financiële situatie van Griekenland is mogelijk nog ernstiger dan gedacht. De Europese Centrale Bank (ECB) heeft gisteren onder hoge druk 5 miljard euro extra noodkrediet vrijgemaakt voor de Griekse banken, die blijkbaar in acute geldnood verkeren" aldus de Volkskrant on-line vandaag.

We lezen verder hoe erg dit allemaal is: "Het ECB-bestuur heeft gisteren een telefonische spoedvergadering ingelast, omdat de Griekse banken leegbloeden. Dat meldden buitenlandse media gisterenavond. Griekse burgers en bedrijven halen hun geld van de bank nu de onderhandelingen tussen hun regering en de geldschieters van het land zo stroef verlopen. Als de politieke patstelling uitdraait op een Grieks vertrek uit de eurozone, worden alle Griekse banktegoeden waarschijnlijk in één klap waardeloos. In januari verloren de banken ongeveer 12 miljard euro aan deposito's, circa 8 procent van al hun spaartegoeden. Het tempo van deze bankrun is deze week vermoedelijk flink omhoog gegaan."

Het mag duidelijk zijn, de Grieken stemmen met hun geld tegen hun eigen pas gekozen regering door hun spaartegoeden naar andere Eurolanden te versluizen. Ze willen straks niet met waardeloze Drachmes opgescheept worden. De links extreme Tsripas mag dromen dat economie vooral een kwestie van politiek is, zijn eigen burgers denken daar anders over. 

De Europese Ministers van Financiën kunnen opgelucht zijn. Ze worden straks aan de onderhandelingstafel met de Griekse regering gesteund door de Griekse spaarders en bedrijven. Het zal Tsipras dan vergaan zoals indertijd de Franse president Mitterrand (1916-1996). Zijn regering met communisten dacht dat vanuit het Elysée paleis de Franse economie naar hun hand gezet kon zetten. Hij moest bijna net zo snel zijn economische maatregelen intrekken als hij ze genomen had, anders had zijn land de junkstatus gekregen en dan had Frankrijk economische groei en buitenlandse investeringen wel op zijn buik kunnen schrijven. 

DE VALSE PROFETEN VAN DE CONSUMPTIEMAATSCHAPPIJ

'De Dans om de Euro', een digitale bewerking van "De dans om het Gouden Kalf", ets van Pieter van der Borcht (1582/1585), Museum Boijmans van Beuningen

Als normaal mens denk je toch dat geldontwaarding (inflatie) geen goede zaak is. Door de geldontwaarding moet je na verloop van tijd meer uren werken om hetzelfde te verdienen als voor de geldontwaarding. Moest je eerst bijvoorbeeld een uur werken om een worst te kunnen kopen, bij voortgaande geldontwaarding moet je na verloop van tijd bij wijze van spreken 2 uur werken om dezelfde worst te kunnen komen. Door geldontwaarding wordt je werk steeds minder waard. Geldontwaarding moet je dus willen voorkomen.

Het gekke is dat buitensporig veel economen daar heel anders over denken. Zij vinden inflatie wel een goede zaak. De Europese Centrale Bank heeft als opdracht om de geldontwaarding rond de 2% te houden. Dat betekent dat na vijf jaar 100 Euro in feite nog maar 90 Euro waard is. Na dertig jaar zijn die 100 Euro in werkelijkheid nog maar ongeveer de helft waard.

Zo lang er elk jaar een loonsverhoging wordt gegeven van 2% en de belastingaanslag gelijk blijft, is er niks aan de hand. Je blijft even hard werken voor dezelfde hoeveelheid geld. Je wordt niet rijker maar ook niet armer. Dat geldt ook voor pensioenen en andere uitkeringen. Zo lang die jaarlijks met 2% verhoogd worden, is er niks aan de hand. Gebeurt dat niet dan worden de uitkeringstrekkers armer. Uitkeringen worden vastgesteld door de politiek, bijgevolg is loonsverhoging voor uitkeringstrekkers en ambtenaren in dienst van de overheid een politieke zaak. Uitkeringen werken de politisering van de bevolking in de hand, linksom of rechtsom.

Macron deed ook een oproep aan de Europese Centrale Bank (ECB) om snel met maatregelen te komen om de inflatie richting het nagestreefde niveau van net geen 2 procent te duwen.'Dit is het moment om gas bij te geven', zei hij. De eerstvolgende vergadering van de ECB over het monetaire beleid is op 22 januari. (De Franse Minister van Economische Zaken in de Volkskrant online gisterenavond)

Als de politiek besluit de uitkeringen niet langer aan te passen aan de geldontwaarding is sprake van verarming van de uitkeringstrekkers. Vanwege de economische crisis, waardoor de staat minder inkomsten heeft, is de politieke druk om de uitkeringen en de ambtenarenlonen niet meer aan de geldontwaarding aan te passen, sterk toegenomen. De gevolgen van de economische crisis worden dan afgewenteld op de uitkeringstrekkers en op al die andere werknemers waarvan de lonen niet langer aangepast worden aan de geldontwaarding.

Maar waarom vinden economen geldontwaarding dan toch een goeie zaak? De reden daarvoor is dat geldontwaarding op den duur als het ware de schulden uitholt. Overheden met veel te grote schulden, kunnen dan die schulden met geld dat veel minder waard is, aflossen. Het schuldenprobleem gaat dan net als het geld als vanzelf in rook op. Als je 100 Euro schuld hebt dan is dat na 5 jaar immers ook maar meer 90 Euro bij een jaarlijkse geldontwaarding van 2 %.

Omdat bij geldontwaarding niemand nog geld wil uitlenen, wordt dan weer de rente verhoogd. Een mooi voorbeeld was onlangs de val van de Russische Roebel. Die werd met de dag minder waard tegenover de dollar. Dat betekende dat je steeds minder goederen kon kopen in het buitenland en dat in het binnenland de prijzen stijgen. Om te voorkomen dat de geldontwaarding verder zou gaan verhoogde de Russische Centrale Bank de rente naar 17% . Dat hielp wel maar niet veel.

In een dergelijk geval gaat de economie kapot aan de veel te hoge rente. Zo hoog dat je geen geld kunt lenen. Dat was bijvoorbeeld het geval met Griekenland en nog wat Europese landen een paar jaar geleden. Geldontwaarding vernietigt de economie omdat je niks meer kunt lenen voor investeringen in bedrijven opf een huis te kopen. Dat leidt dan weer tot armoede.

Ondanks de economische crisis met daarbij nog eens de perikelen van de schuldenlanden Griekenland, Ierland, Spanje en Portugal door goedkoop geld verkeerd te investeren of er op te grote voet mee te leven, heeft Europa een dergelijke neerwaartse spiraal van geldontwaarding weten te voorkomen. Met name Duitsland en ook Nederland hebben zich gekeerd tegen een beleid van geldontwaarding om zo de schulden in rook te doen opgaan.

Maar aan de andere kant komt Europa ook maar moeizaam uit de economische crisis. Het blijft sukkelen met de economische groei en vooral de hoge werkloosheid. Om die economie aan te zwengelen prediken veel economen, tot aan de Europese Centrale Bank toe, toch de geldontwaarding te bevorderen door goedkoop geld op de geldmarkt te gooien. Hun gedachtengang is dat met goedkoop geld de mensen als vanzelf meer gaan consumeren en bedrijven investeren. Goedkoop geld is de olie die de consumptiemaatschappij weer aan de praat moet krijgen. Als die motor eenmaal draait, volgen nog meer investeringen als vanzelf en dan wordt de werkloosheid vanzelf ook minder.

Geldontwaarding economen (inflatie economen) zijn dus bij uitstek de profeten van de consumptiemaatschappij en zij helaas niet alleen. Er zijn meer valse profeten zoals politici en zelfs vakbonden en ondernemers. Politici hopen door inflatie geen moeilijke keuzes te hoeven maken bij de noodzakelijke economische hervormingen. De schuld wordt minder en dus kunnen ze geld blijven uitdelen. In hun jargon “nieuw beleid maken” dat meer is van hetzelfde zodat ze straks weer stemmers kunnen trekken. De vakbonden geloven in het sprookje dat hervormingen niet nodig zijn ondanks dat de bevolking vergrijsd, technologische vernieuwingen hun weg vinden in industrie en dienstverlening en de globalisering blijft toenemen. De werkgevers denken door de geldontwaarding aan goedkoop geld te komen en toch veel te verdienen zonder zich al teveel aan te passen.

DIJSSELBLOEM NU AL KOP VAN JUT

Een digitale fotobewerking vanPetrus van het schilderij 'De Bankier en zijn Vrouw' van de Vlaamse schilder Quinten Matsijs (1514), Museum Het Louvre. 

De aanloop voor het weekeinde was nog rustig maar toch al een tikkeltje onheilspellend. De attente lezers wisten het al. Cyprus verkeert in zwaar weer. Een noodlening van Europa lag in het verschiet om te voorkomen dat de banken zouden omvallen. Griekse waardepapieren hadden immers door de Griekse crisis veel van hun waarde verloren (de fameuse haircut). Aangezien Europa ondertussen de nodige institutionele maatregelen heeft genomen om een dergelijke kleine crisis op te vangen, zeker op een klein eilandje als Cyprus, kon je gerust op twee oren slapen. De Euroministers van Financiën o.lv. onze eigen Minister Jeroen Dijsselbloem zouden de zaak wel regelen.

Maar in het weekeinde barstte de bom. We zagen een herhaling van beelden die we indertijd van Griekenland zagen. Boze en verontwaardigde demonstranten met zwaaiende vlaggen die NEE schreeuwen. Over hun toeren geraakte mannen en vrouwen voor de camera's. Je zou denken dat in zo'n situatie de media hun best doen om de nodige achtergrondinformatie te verschaffen. Maar eerst en vooral volgt de sensatie, de verwijten, de verontwaardiging en de woede zodat het zoeken wordt naar de feiten.

Je probeert te achterhalen waar het over gaat. Ik lees over een heffing van 6,75 % op het spaargeld tot 100,000 €, daarboven is het 9,9% . Is die heffing eenmalig of blijvend? Vanwaar die heffing? Is het een soort belasting? Hoeveel krijgen ze nu van Brussel? Waarom moeten ze zelf geld ophoesten? enz. enz. Uiteindelijk vind je de feiten maar het blijft moeilijk want met name in de Nederlandse media slaat de verontwaardiging toe vermengd met sensatie, onheilsvoorspellingen, foute inschattingen in Brussel, slechte communicatie van Brussel enz.

Uiteindelijk wordt duidelijk dat het om een eenmalige heffing gaat omdat een alles omvattende Europese noodlening Cyprus zou opzadelen met onbetaalbare aflossingen. Cyprus moet dus zelf een bedrag bijna 6 miljard ophoesten. Dat kan het beste door een eenmalige belasting op spaargeld. Cyprioten schrikken zich natuurlijk rot. Tot nu toe was de crisis een ver van hun bed show. Het is op Cyprus altijd mooi weer en dat moet zo blijven, ook in crisistijd. Cypriotische actievoerders, deskundigen en journalisten struikelen over elkaar van verontwaardiging over de aantasting van het vertrouwen, de kans op een bankrun en god weet wat nog meer. Wat zijn ze blij in Hilversum, de crisis is weer terug en dan zijn wij weer lekker bezig.

Twan Huys van Nieuwsuur wist zelfs nog 3 dagen na de feiten de zaak weer flink op te fokken. Terwijl Dijsselbloem in de Tweede kamer zit te vergaderen, "staat Cyprus in de fik" zo analyseert hij haarscherp. Hij zou nu moeten rondbellen met heel Europa om de zaak te regelen, aldus Twan. Die jongen weet hoe het werkt! Ferry Mingelen draagt het zijne er toe bij: “dat komt ervan als je 2 functies wilt combineren”. Dat de beslissing unaniem genomen is door de Euroministers van Financiën, dat er redenen zijn voor het besluit, dat het IMF met de maatregel instemt, dat de ECB meedoet, dat zegt blijkbaar allemaal niks. Deskundige Martin Visser stookt het vuurtje voor Twan nog eens deskundig op. De media hebben immers een kop van jut nodig en daar leent Dijsselbloem zich nu prachtig voor. Ik ben geen fan van Dijsselbloem maar vind wel dat hij de kans moet krijgen om zich te bewijzen als voorzitter van de Euroministers van Financiën. Toch ook een goeie zaak eindelijk ook eens een landgenoot wat hoger in de Europese hiërarchie zit of mag dat niet van Twan c.s.?

Over de Cyprioten kan ik kort zijn. Hun land met veel te grote banken zit diep in een finaciële crisis. Als ze denken dat ze dat geen geld gaat kosten, zijn ze behoorlijk dom. Als je vliegtuig in de fik staat en naar beneden dreigt te storten, kun je ook geen beroep meer doen op de garanties dat dit niet zou gebeuren. Wat dacht je van de IJsland crisis? Nederlandse spaarders bij IJslandse banken kregen van IJsland hun geld niet terug, dat moest Nederland (Wouter Bos weet je nog?) doen. En wat te denken van hogere belastingen op verzekeringen?  Gelukkig was daar Nout Welling, de toenmalige baas van de Nederlandse Bank, als de kop van jut. Nederland moet en zal een schuldige hebben. 

In België dreigen tienduizenden heel kleine spaarders bij Belfius, voormalig Dexia, al hun spaargeld te verliezen. Ze dachten dat het spaargeld was maar volgens doorgewinterde beleggers zijn het gewoon aandelen en dus moeten ze voor de bijl. Het wachten is op een beslissing van Brussel. Grote kapitalisten lusten kleine kapitalisten op zo'n moment rauw. De wereld is hard.

ECONOMIE IS NET ZO RATIONEEL ALS SEKS

 

Economie is net zo rationeel als seks. Er is geen touw aan vast te knopen. Volg maar eens een tijdje het economisch nieuws en de beurs. Ondanks allerlei hoog gespecialiseerde deskundigen waaronder zelfs ijverige wiskundigen weet niemand te voorspellen hoe de beurskoersen bewegen. Met seks en de gewone economie is het niet anders.

Neem nou de Eurocrisis. Elke econoom heeft zijn eigen recept voor een oplossing. Wat de anderen verzinnen is nooit goed genoeg: te hoog, te laag, te veel, te laat, te vroeg enz. Zo gaat het dus ook met de geldmuur, voor insiders ‘firewall’ geheten. Die kan maar niet hoog genoeg zijn om speculanten af te schrikken, zo vinden sommigen. 750 miljard zou niet genoeg als de pleuris in Spanje mocht uitbreken. 1000 miljard zou dan zelfs niet genoeg zijn. Een Duits bureau meent zelfs dat 1700 miljard nodig is.

Waar haal je dat in godsnaam vandaan? Ook dat weet niemand. Welk landen kunnen voor zoveel geld garant staan zonder zelf de dieperik in te gaan? Nou ja, de geldpers laten draaien van de Europese Centrale Bank, roepen ze dan van de zijlijn. Alsof dat normaal is. Zoiets schrikt investeerders toch net zo goed af of maakt het hun niet uit wat deze massaal gedrukte Euro straks nog waard is? Als ze de biljetten maar toegezegd krijgen ook al zijn ze dan nog maar de helft waard van wat ze eerst waard waren. 

Economie is net als seks een kwestie van vertrouwen. Geen vertrouwen, geen seks. Geen vertrouwen, geen krediet. Zo simpel is het. Als we nu weten hoe seks werkt dan weten we ook hoe de economie werkt. Tot dan blijft het improviseren of aanmodderen. Het is maar hoe je het bekijkt.

EEN NIEUWE JEANNE D'ARC

IMF Directeur Christine Lagarde als Jeanne d'Arc (met dank aan Ingres)

Misschien vergis ik me maar IMF hoofd Christine Lagarde is niet weg te slaan uit de pers. Elke dag lezen we weer een oekaze van haar over hoe het nu verder moet met de Europese crisis. We komen haar vaker tegen in de pers dan de nieuwe voorzitter van de Europese Centrale Bank, de Italiaan Mario Draghi, terwijl die bank over het algemeen toch iets belangrijker is voor de Europeanen dan het IMF. Of vergis ik me ook hierin want ik ben per slot van rekening niet ingevoerd in de Haute Finance?

Maar ik heb het onbedwingbare vermoeden dat Christine uit naam van de Fransen vanuit de loopgraven van het IMF bezig is oorlog te voeren tegen Frau Merkel. Sarkozy met zijn Franse troepen kan het immers niet meer alleen af nu hij door het Groot Kapitaal is afgewaardeerd. Frau Merkel is daarmee de machtigste Frau van Europa geworden en daarom heeft hij nu meer dan ooit steun nodig van een nieuwe Jeanne d’Arc.

De aloude erfvijanden Duitsland en Frankrijk zijn opnieuw in een strijd op leven en dood gewikkeld. De argeloze lezer zal zich afvragen waar die strijd dan over gaat? Het antwoord is eenvoudig, over geld en macht. Frau Merkel vindt dat de Euro net zo hard moet zijn als de Deutsche Mark. Sarkozy en Christine vinden dat ook maar dan niet zo hard als de Deutsche Mark maar als de vroegere Franc Francais.

Maar voor Duitsers, gewend als ze waren aan de harde Deutsche Mark, was de Franc Francais altijd boterzacht. Als het eventjes niet meer goed ging met de Franse economie dan werd de geldpers aangezet of er werd gedevalueerd. Zo kreeg elke Fransman toch meer in zijn portemonnee. Natuurlijk was dat minder waard of op zijn hoogst hetzelfde als wat hij al had, maar het oogt beter en daar gaat het per slot van rekening om.

Frau Merkel daarentegen houdt de hand op de knip. Geen geldpersen die aangezet worden, niet meer geld dan nodig is voor Europa. Echt geld wel te verstaan, geen monopolie geld. In naam van het IMF en het Franse volk eist Christine Lagarde dat Frau Merkel haar hand van haar knip weg haalt en de rest van Europa alsnog ruimer bedeelt. Natuurlijk, er moet wel bespaard worden maar dat moet niet te gek worden, zo luidt haar devies. Ik ben benieuwd wat het uiteindelijk wordt? Gaan we naar ein deutsches Europa of une Europe Francaise? Wat het ook wordt, zij en de rest van de Europese Unie zijn, of we het leuk vinden of niet, tot elkaar veroordeeld.

EUROPEES VAKVERBOND EVV: GENOEG IS GENOEG

Het weer werkte mee tijdens de demonstratie ter ondersteuning van de EVV actie en persconferentie om de aandacht te vragen voor een beter antwoord op de crisis dan alleen bezuinigingen.

De Europese Vakbeweging is druk op zoek naar een antwoord op de Europese crisis, zo merkte ik gisteren tijdens een wat ondermaatse demonstratie en een goed georganiseerde persconferentie in Brussel. Het is natuurlijk moeilijk om je in Brussel als Europese vakbeweging op straat te manifesteren maar als je het toch doet dan kun je het maar beter goed doen anders zou het wel eens een tegengesteld effect kunnen hebben. Beter geen tijger dan een papieren tijger om een Chinese spreuk te parafraseren.

Tijdens de persconferentie, stelde algemeen secretaris Bernadette Ségol van het Europees Vak Verbond EVV vast dat als gevolg van de eurocrisis een economische recessie dreigt. Ze verwerpt de eenzijdige benadering van de Europese Raad en Commissie om de nationale schulden terug te dringen door middel van bezuinigingen en nog eens bezuinigingen.  Ze verzet zich tegen het nieuwe Europese verdrag met zijn strikte regels voor de nationale begrotingen.

EVV leiders verzameld op het podium voor het gebouw van de Europese Raad in de Wetstraat in Brussel. EVV algemeen secretaris Bernadette Ségol sprak de kleumende demonstranten toe.

 TUC leider Brendan Barber moet er niet aan denken dat Brussel straks met deze nieuwe regels in de hand zich kan bemoeien met CAO onderhandelingen en arbeidsvoorwaarden alleen maar om het budgetevenwicht te handhaven. Hij is dan ook blij dat zijn premier Cameron niet mee wil doen aan het nieuwe Europese verdrag maar helaas doet hij dat met verkeerde argumenten namelijk bescherming van Londen city als financiële wereldmarkt. Vandaar dat de TUC toch solidair is met de rest van Europa. 

In het midden de nieuwe voorzitter Marc Leemans van de Belgische Christelijke Vakbeweging ACV. Helaas was van de Nederlandse vakbeweging niemand aanwezig.

Zijn collega Bernard Thibault van de Franse CGT denkt er net zo over. Hij stelt daarbij dat het nieuwe verdrag niet democratisch tot stand is gekomen. De vakbonden zijn veel te weinig gehoord.  Dat de politiek slecht luistert naar de vakbeweging blijkt uit een voorbeeld dat Ségol geeft. Zij vertelt dat de Italiaanse regering aan de vakbonden heeft voorgesteld de sociale dialoog voortaan per email te doen. Als dit de toonzetting van de komende jaren wordt, dan ziet het er niet best uit voor de sociale dialoog. Het EVV wil daarom de politiek wakker schudden voor het te laat is en de bezuinigingen een economische recessie veroorzaken met als gevolg nog meer werkloosheid en die is al zo hoog in het bijzonder onder jongeren. Daarom moet werkgelegenheid prioriteit krijgen boven bezuinigingen. 

EVV algemeen secretaris Bernadette Ségol spreekt op straat met de pers.

Het EVV roept de Europese Unie op om te investeren in een duurzame economie, kwaliteitsbanen te scheppen, sociale rechtvaardigheid in stand te houden en te strijden tegen sociale ongelijkheid en armoede. Daarbij wordt een speciale inspanning gevraagd voor de jongeren die nu al het slachtoffer dreigen te worden van de Europese crisis.

Werkgelegenheid behoort een grotere prioriteit te krijgen dan alleen maar te bezuinigen om de staatsschulden terug te dringen en daarmee de financiële markten gerust te stellen. Maar waar moet het geld voor die banen vandaan komen? Als je de financiële markten niet gerust stelt, kun je naar hun geld fluiten tenzij je de vrije kapitaalmarkt wil afschaffen maar daar werd niet over gesproken.

Maar wat dan wel? Het zal wel geen toeval zijn dat juist de vertegenwoordigster van de Duitse DGB met een concreet “4 punten programma voor een koerswijziging in Europa” kwam:

1.    De Europese Centrale Bank ECB als Stabiliteits- en Reddingsanker d.w.z. als laatste kredietverschaffer. Daarmee zou de Eurozone een transferzone worden of in vakbondstermen een solidariteitsgemeenschap waarbij het ene land het andere land automatisch dekt.

2.    Overeenstemming over een conjunctureel en sociaal rechtvaardig begrotingsbeleid. Tegenover een hogere staatsschuld komt hoger belastingtarief voor grote vermogens te staan gebaseerd op het beginsel dat de sterkste schouders de zwaarste lasten behoren te dragen.

3.    Een omvattend toekomstprogramma, een ‘New deal’ voor Europa voor investeringen in toekomst gerichte duurzame industrie, vooral in de energiesector, dienstverlening en onderwijs. De DGB stelt twee financieringsmodellen voor. Iedereen met een vermogen van boven de 500.000 € (gehuwden boven de 1 miljoen €) stelt eenmalig 3% van zijn vermogen renteloos beschikbaar voor een periode van 10 jaar om daarna het geld terug te krijgen dan wel wordt het voor onbeperkte tijd geschonken. Het geld wordt door de Europese Investeringsbank beheerd.

4.     Effectieve regulering van de financiële markten (banken en verzekeringen) zodat stabiliteit van deze instellingen voor de langere termijn is gegarandeerd en ze in staat zijn verliezen op te vangen met eigen vermogen.

Teneinde de druk op de politiek te vergroten, hebben de EVV leiders besloten tot een Europese actiedag op 29 februari, de dag voor de bijeenkomst van de Europese Raad. Het doel is dat aan het nieuwe EU verdrag een sociale paragraaf wordt toegevoegd. “Evenwichtige begrotingen zijn nodig maar bezuinigingen alleen verergeren de onevenwichtigheden. Een stimuleringsbeleid voor de economie door investeringen zou de oplossing bij uitstek zijn.”