LINKS VOOR GRIEKENLAND

De Griekse Premier Tipras als de Che Guevara van de Eenentwintigste eeuw. (Een digitale compositie van Petrus)

In de Vlaamse gerenommeerde krant De Standaard is een brief verschenen, ondertekent door een aantal linkse Belgen en de twee grote vakbonden, de Socialistische ABVV en het Christelijke ACV.
Ik vroeg me al een tijdje af, waar de vakbonden in de debatten rond Griekenland bleven want die ageren al jaren, liefst in Europees verband, tegen “het harde bezuinigingsbeleid en de neoliberale recepten.” Dat links zo lang stil is geweest, komt ten dele natuurlijk door dat links mee regeert in een aantal Europese regeringen (Duitsland en Nederland bijvoorbeeld) of de baas is, zoals in Frankrijk. Je mag dan ageren tegen Angela Merkel, achter haar staat nog altijd de linkse SPD, Hollande is zelf links en in Nederland reageert een coalitie van links en rechts.

Volgens deze linkse brief gebruiken die Europese regeringen “chantage en andere machtsmiddelen om ervoor te zorgen dat een meerderheid van de Grieken toch maar ja zou zeggen tegen het voorstel van de eurogroep.” Een nogal brutale bewering als je weet dat alle Europese regeringen het tot nu toe eens zijn over de gevolgde procedures. Dit is verbaal propaganda geweld en ongefundeerde verdachtmaking. Geen voorbeeld van democratisch debat.

Vervolgens wordt met de beschuldigende vinger naar de banken gewezen. Al die reddingsplannen zouden slechts bedoeld zijn om de banken te redden. Nu zijn banken geen lieverdjes maar je hebt ze wel nodig. Kijk maar na Griekenland. En wat zouden de Belgische vakbonden ervan gevonden hebben als Fortis en Dexia helemaal waren omgevallen? Dan hadden de zogenaamde ACV coöperanten al meteen naar hun geld kunnen fluiten. ACV en ook ABVV moeten nu niet net doen of hun die banken niks kan schelen. Ook in België verschaffen ze werk aan duizenden mensen. Tellen die niet mee in het linkse verhaal? Ik wil daarover de bediendenbond LBC van het ACV wel eens horen.

Dat Griekenland door Europa probleemloos in de Eurozone is gehaald zoals in de brief staat, is een pertinente onwaarheid. Daar zijn uitvoerige debatten over gevoerd en er zijn ook financiële aanpassingsprogramma's geweest. Het Griekse lidmaatschap van de Eurozone werd door enkele Noordelijke landen (ik herinner mij het voorbehoud dat de Nederlandse Minister van Financiën Zalm toen nog maakte bij deelname van Griekenland aan de Euro) betwist maar uiteindelijk werden ze overtuigd door de redenering dat de komst van de Euro een kans voor Griekenland was om in de Europese economische vooruitgang mee te liften. Dat Griekse regeringen dat meeliften zouden gebruiken om jarenlang hun budgetten te overschrijden met twee cijfers voor de komma, kon toen niemand vermoeden. Het goedkope geld dank zij de Euro gebruikten ze om jarenlang boven hun stand te leven in plaats van te investeren in de economie en zo een duurzame basis voor economische vooruitgang te scheppen.

Volgens de brief deugen de besparingsrecepten en hervormingen van IMF en de Eurogroep niet. Ze zouden niet werken. Maar in Spanje, Ierland en Portugal werken ze wel. Die economieën zijn weer aan het groeien, langzaam maar wel zeker. Waarom werken die plannen dan niet in Griekenland? De briefschrijvers zouden overtuigender zijn met hun verhaal als ze geprobeerd hadden deze vraag te beantwoorden. Zou het niet kunnen dat bij gebrek of onwil aan hervormingen de recepten niet werken of heeft het te maken met corruptie, een overdosis aan onkundige ambtenaren als gevolg van partijpolitiek cliëntelisme en chronische belastingontduiking? Overigens allemaal verschijnselen die wijzen op een gebrek aan solidariteit tussen de Grieken onderling.

De ondertekenaars spreken hun geloof in publieke investeringen uit als middel om de economie aan te zwengelen. Dat kan, maar dan moet er wel sprake zijn van een redelijk functionerende staat en privaat gefinancierde economische activiteiten. Aan beide ontbreekt het in Griekenland en dus halen overheidsinvesteringen weinig uit. Bovendien waar moet Griekenland het geld vandaan halen? Toch maar bij het IMF en de Europese Fondsen? Er moet 50 miljard kwijt gescholden worden en nog eens 50 miljard uitgeleend worden om de Griekenland overeind te houden, zo berekende het IMF met de natte vinger want niemand die het precies weet. In totaal 100 miljard. Zijn de Belgische vakbonden bereid om 5 miljard af te schrijven zodat het nationaal tekort weer groter wordt en opnieuw 5 miljard tegen nul rente te lenen aan Griekenland met een terugbetalingstermijn van 30 jaar? Je zou deze vraag aan de vakbondsleden als een soort solidariteitsreferendum kunnen voorleggen. 

DIJSSELBLOEM NU AL KOP VAN JUT

Een digitale fotobewerking vanPetrus van het schilderij 'De Bankier en zijn Vrouw' van de Vlaamse schilder Quinten Matsijs (1514), Museum Het Louvre. 

De aanloop voor het weekeinde was nog rustig maar toch al een tikkeltje onheilspellend. De attente lezers wisten het al. Cyprus verkeert in zwaar weer. Een noodlening van Europa lag in het verschiet om te voorkomen dat de banken zouden omvallen. Griekse waardepapieren hadden immers door de Griekse crisis veel van hun waarde verloren (de fameuse haircut). Aangezien Europa ondertussen de nodige institutionele maatregelen heeft genomen om een dergelijke kleine crisis op te vangen, zeker op een klein eilandje als Cyprus, kon je gerust op twee oren slapen. De Euroministers van Financiën o.lv. onze eigen Minister Jeroen Dijsselbloem zouden de zaak wel regelen.

Maar in het weekeinde barstte de bom. We zagen een herhaling van beelden die we indertijd van Griekenland zagen. Boze en verontwaardigde demonstranten met zwaaiende vlaggen die NEE schreeuwen. Over hun toeren geraakte mannen en vrouwen voor de camera's. Je zou denken dat in zo'n situatie de media hun best doen om de nodige achtergrondinformatie te verschaffen. Maar eerst en vooral volgt de sensatie, de verwijten, de verontwaardiging en de woede zodat het zoeken wordt naar de feiten.

Je probeert te achterhalen waar het over gaat. Ik lees over een heffing van 6,75 % op het spaargeld tot 100,000 €, daarboven is het 9,9% . Is die heffing eenmalig of blijvend? Vanwaar die heffing? Is het een soort belasting? Hoeveel krijgen ze nu van Brussel? Waarom moeten ze zelf geld ophoesten? enz. enz. Uiteindelijk vind je de feiten maar het blijft moeilijk want met name in de Nederlandse media slaat de verontwaardiging toe vermengd met sensatie, onheilsvoorspellingen, foute inschattingen in Brussel, slechte communicatie van Brussel enz.

Uiteindelijk wordt duidelijk dat het om een eenmalige heffing gaat omdat een alles omvattende Europese noodlening Cyprus zou opzadelen met onbetaalbare aflossingen. Cyprus moet dus zelf een bedrag bijna 6 miljard ophoesten. Dat kan het beste door een eenmalige belasting op spaargeld. Cyprioten schrikken zich natuurlijk rot. Tot nu toe was de crisis een ver van hun bed show. Het is op Cyprus altijd mooi weer en dat moet zo blijven, ook in crisistijd. Cypriotische actievoerders, deskundigen en journalisten struikelen over elkaar van verontwaardiging over de aantasting van het vertrouwen, de kans op een bankrun en god weet wat nog meer. Wat zijn ze blij in Hilversum, de crisis is weer terug en dan zijn wij weer lekker bezig.

Twan Huys van Nieuwsuur wist zelfs nog 3 dagen na de feiten de zaak weer flink op te fokken. Terwijl Dijsselbloem in de Tweede kamer zit te vergaderen, "staat Cyprus in de fik" zo analyseert hij haarscherp. Hij zou nu moeten rondbellen met heel Europa om de zaak te regelen, aldus Twan. Die jongen weet hoe het werkt! Ferry Mingelen draagt het zijne er toe bij: “dat komt ervan als je 2 functies wilt combineren”. Dat de beslissing unaniem genomen is door de Euroministers van Financiën, dat er redenen zijn voor het besluit, dat het IMF met de maatregel instemt, dat de ECB meedoet, dat zegt blijkbaar allemaal niks. Deskundige Martin Visser stookt het vuurtje voor Twan nog eens deskundig op. De media hebben immers een kop van jut nodig en daar leent Dijsselbloem zich nu prachtig voor. Ik ben geen fan van Dijsselbloem maar vind wel dat hij de kans moet krijgen om zich te bewijzen als voorzitter van de Euroministers van Financiën. Toch ook een goeie zaak eindelijk ook eens een landgenoot wat hoger in de Europese hiërarchie zit of mag dat niet van Twan c.s.?

Over de Cyprioten kan ik kort zijn. Hun land met veel te grote banken zit diep in een finaciële crisis. Als ze denken dat ze dat geen geld gaat kosten, zijn ze behoorlijk dom. Als je vliegtuig in de fik staat en naar beneden dreigt te storten, kun je ook geen beroep meer doen op de garanties dat dit niet zou gebeuren. Wat dacht je van de IJsland crisis? Nederlandse spaarders bij IJslandse banken kregen van IJsland hun geld niet terug, dat moest Nederland (Wouter Bos weet je nog?) doen. En wat te denken van hogere belastingen op verzekeringen?  Gelukkig was daar Nout Welling, de toenmalige baas van de Nederlandse Bank, als de kop van jut. Nederland moet en zal een schuldige hebben. 

In België dreigen tienduizenden heel kleine spaarders bij Belfius, voormalig Dexia, al hun spaargeld te verliezen. Ze dachten dat het spaargeld was maar volgens doorgewinterde beleggers zijn het gewoon aandelen en dus moeten ze voor de bijl. Het wachten is op een beslissing van Brussel. Grote kapitalisten lusten kleine kapitalisten op zo'n moment rauw. De wereld is hard.