zondag 22 oktober 2017

POWER VROUWEN VAN ORANJE

Aan dit portret kun je met geen mogelijkheid zien, 
dat we hier te doen hebben met een koningin. 
Koningin Emma was dan ook geen echte koningin
 maar regentes tot haar dochter Wilhelmina
het stokje zou overnemen.
Het portret is van 1918 en geschilderd door Jan Veth (1864-1925)

“Power Vrouwen” is een tentoonstelling in het Jan Cunen Museum in de Noordbrabantse Maasstad Oss. De trekkers van de tentoonstelling zijn de Vrouwen van Oranje, portretten van vijf koninginnen, van Koningin Emma tot aan Maxima. Parallel aan deze tentoonstelling loopt een tentoonstelling van fotografe Micky Hoogendijk met de titel “Naakte Emotie” , De Pil van Oss! over de anticoncepteipil van het voormalige Organon en sculpturen van Margot Homan met de titel “Iconisch”.

Gezien de tentoonstelling had de titel ook “Vrouwen van Oranje” of “Oranje Power” kunnen zijn. Wat zijn Power Vrouwen eigenlijk? Worden daarmee “sterke vrouwen” bedoeld of “zelfbewuste vrouwen”?  De uitdrukking “sterke vrouwen” klinkt wat traditioneler, bijvoorbeeld een weduwe met zieke kinderen of iets dergelijks. Het accent ligt op verdragen en overeind blijven, enigszins ouderwetse deugden. Zelfbewuste vrouwen zijn meer managers van hun leven, zelf initiatief nemen, weten wat je wilt, vrij en onafhankelijk zijn.

Was koningin Emma, de eerste in de rij van de Vrouwen van Oranje, een sterke of zelfbewuste vrouw? In ieder geval een weduwe die onverwacht het koningschap op zich moest nemen toen haar man stierf en haar dochter te jong om al koningin te zijn.
Dan ben je een sterke vrouw. Ze stond voor haar tijd dicht bij de burger. Ze heeft het als koningin zo goed gedaan dat daar geen ernstige bedenkingen bij bestaan. Toch een mooi resultaat voor een vrouw in een mannenland wat Nederland toen nog was.  

Een bescheiden koninklijk portret met diadeem van koningin Wilhelmina uit 1938.
De schilder is Lizzy Ansing (1875-1958)

Van koningin Wilhelmina weten we dat ze - excuus voor het woord - een mannetjesputter was. Ook zij wist zich overeind te houden in politiek mannenland, ze organiseerde de regering in ballingschap in Londen tijdens de bezetting van Nederland in 1940-1945 en gaf leiding aan het land na de bevrijding. Als koningin van het vaderland is ze nauwelijks omstreden en ook dat is een prestatie. Ze was een sterke vrouw onder moeilijke omstandigheden, maar zeker ook zelfbewust.

Dit is een klassiek portret o.a. vanwege de achtergrond
met naast haar de buste van haar voorvader Willem van Oranje (1953). 
Juliana zelf is afgebeeld als een voorname en belangrijke vrouw.
Toch overheerst van haar het beeld als de gewone vrouw op de fiets.
De schilder is Bernard van Vlijmen (1895-1977)

Haar dochter Juliana was minder sterk en zelfbewust. Om overeind te blijven in politiek en huwelijk zocht ze steun bij de alternatieve genezeres en handoplegster Greet Hofmans totdat het een politieke rel werd,  aangejaagd door haar echtgenoot Prins Bernhard. Juliana was wel wat mijn moeder noemde een heel gewone vrouw. Ze was daardoor een troost voor al die andere gewone vrouwen in Nederland. Een rol waar je als koningin trots op mag zijn. Zo hou je je vaderland bij elkaar want de meeste vrouwen moeten het met minder doen in het leven dan ze zouden willen.

Overigens is de Oranje dynastie, vergeleken met buitenlandse vorstenhuizen zoals bijvoorbeeld in Engeland, een voorbeeld van bescheidenheid en eenvoud. Het is geen pronk dynastie wat ook niet past in het land van de burger met zijn fascinatie voor gelijkheid. Op de portretten staan dan ook bescheiden koninginnen. Alleen op statieportretten staan ze afgebeeld met ook dan weer bescheiden koninklijke symbolen.

Dit is het populairste portret van Beatrix (1995), 
een zelfbewuste vrouwelijke koningin met een lach.
Dat laatste zie je zelden of nooit in een koninklijk portret.
Daarom is dit schilderij
 waarschijnlijk zo populair.
De kleuren van de Nederlandse vlag
ronden het geheel mooi af.
De schilder is Carla Rodenberg (1941)

Zelfs de sterke en zelfbewuste Beatrix is maar met mate koninklijk. Meer een koninklijke manager die wist wat ze wilde dan een moeder zoals haar moeder Juliana. Ze heeft wel een goed gevoel voor de balans tussen dat koninklijk management en haar gezinsleven. Na de dood van haar man was en is ze een sterke weduwe. Uiteindelijk blijft ook Beatrix binnen de grenzen van de oer-Nederlandse spreuk “doe maar gewoon dan doe je gek genoeg”.

Hier zien we een eenvoudig geklede moderne, zelfbewuste vrouw
die frank en vrij de wereld inkijkt (2013).
Maxima als succesvolle zakenvrouw die én koningin én moeder is.
Een mooi portret van fotografe Rineke Dijkstra (1959)


Maxima brengt een nieuw elan in de Oranje traditie. Ze geeft er met haar Argentijnse achtergrond een Latijns vleugje aan daarbij geholpen door haar schoonheid. Ze is een zelfbewuste vrouw die tegelijk koningin is en moeder. Ze sluit daarmee aan bij de traditie van haar voorgangsters. De fotografe Rineke Dijkstra heeft de schoonheid, eenvoud en het zelfbewuste van Maxima prachtig getroffen in haar portret. Als zelfbewuste vrouw markeerde Maxima door een simpele en intussen beruchte uitspraak in een TV interview haar positie naast haar man koning Willem Alexander.

vrijdag 20 oktober 2017

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 9

De in Nederland geboren Jonathan die samen met zijn Congolese vader in België
bij de Post werkt.Jonathan is nooit in Congo geweest.
Hij woont het liefst in Nederland. (foto: december 2015)

Je ziet steeds meer Afrikanen, niet alleen in Brussel maar ook in de rest van Vlaanderen. Ik zie ze de laatste tien jaar vaker in mijn dorp. Een man en vrouw bij een bushalte op zoek naar werk. Een in Nederland geboren postbode met een Congolese vader die ook in België werkt. Hij is meteen het levende bewijs dat migranten verder kijken dan alleen België. Zij denken Europees en dat terwijl de Europeanen zelf de laatste tijd zich steeds meer achter hun eigen grenzen willen verschuilen.

Ik kom mannen en vrouwen tegen op de fiets, lopend achter een kinderwagen of met kinderen en tassen. Een Ghanese vrouw, al enkele jaren getrouwd met een dorpeling, vertelt dat ze de nieuwkomers helpt om de eerste moeilijkheden te overwinnen. Het moest er van komen. België - en in het verlengde daarvan Europa- is rijk en Afrika is arm. Dat vraagt om migratie van arm naar rijk, zeker in een wereld die kleiner is geworden door de TV, de slimme telefoon en de reismogelijkheden. De economische vluchteling uit Afrika is een feit. 

Nu al meer dan tien jaar geleden vertelt mij een collega uit Togo dat hij zijn dochter en twee zoons naar Europa heeft gestuurd. Want - zo zei hij - ze kunnen een nog zo goede opleiding hebben, er is geen werk in Togo en dus ook geen toekomst. Zijn dochter leer ik kennen toen ze net getrouwd was met een Togolees die als onderwijzer werkt in Brussel. Ze woont op de zolder van een oud groot herenhuis in Schaarbeek. 

Het slecht onderhouden huis met drie verdiepingen en een zolder  zit barstens vol migranten. Ik hoor bij het trappen lopen naar boven op elke verdieping weer een andere taal. Eenmaal boven tref ik dochter G. aan met twee kinderen, haar eigen dochtertje en een meisje uit het vorige huwelijk van haar man. 

Haar zolderkamer is zo klein dat je er nauwelijks bewegen kunt. Met hulp van kleden en doeken is de zolder ingedeeld in een woonkamer met koelkast, een slaapkamer en een keuken. De huur van de zolderkamer is buitengewoon hoog in verhouding tot hun inkomen. Opgeteld met de huur van de andere verdiepingen moet de huiseigenaar bezig zijn met rijk worden. Het is altijd hetzelfde liedje.

(verschijnt elke vrijdag)

donderdag 19 oktober 2017

LONDERZEEL 7

Topmolen, Sint Jozef, januari 2010


Bloemstraat, Sint-Jozef straat, januari 2010



Londerzeel, parochiekerk Sint Jozef, januari 2010
Watersnood in de Maldersesteenweg, Sint Jozef, november 2010

Maldersesteenweg, Sint Jozef, november 2010

Maldersesteenweg, Sint Jozef, november 2010

De brandweer legt pompen aan in de Maldersesteenweg, Sint Jozef, november 2010


Weg pomppen water in de Maldersesteenweg, Sint Jozef, november 2010



Geen doorgang Maldersesteenweg, Sint Jozef, januari 2010

woensdag 18 oktober 2017

FOTOBOEK "EEN REBEL IN DE VAKBEWEGING"

Fotoboek "Een rebel in de vakbeweging"

Een tijdje geleden heb ik de serie fotoblogs “Film Dagboek Mexico” met in totaal 11 afleveringen afgesloten. Ik heb het grootste deel van de in de serie verschenen foto’s intussen gebundeld in het fotoboek “Een rebel in de vakbeweging”.

Voor degenen die het nog niet weten. In de tijd dat ik in Costa Rica werkte heb ik samen met filmmaker Bernard Neuhaus een filmscript gemaakt over leven en werk van een vakbondsman die zich verzet tegen de corrupte vakbonden in Mexico. 

De Nationale Commissie Ontwikkelingssamenwerking NCO, vond het voorlopige filmscript voldoende om in 1978 een studiereis tot verdere uitwerking van de productie van de film te financieren. In 1979 hebben we de film gemaakt.

Bij de productie waren nog twee organisaties betrokken. De KRO stelde een cameraman en geluidsman ter beschikking en zond de documentaire op TV uit. Solidaridad financierde de film mee ter ondersteuning van haar solidariteitscampagne met Latijns Amerika. 

Bernard Neuhaus was directeur en regisseur van de film. De productie was in handen van het productiebureau van Hans Klap (1945-1997). Ik was manusje van alles: productie assistent, vertaler, interviewer en fotograaf. Twee stagiaires van de Mexicaanse Filmacademie zorgden er voor dat Mexicaanse contacten soepel verliepen. 


Het boek heeft 48 pagina’s met 77 foto’s. Formaat: staand A4, on-line druk Myphotobook, prijs per stuk € 40,59 . Het boek wordt in eigen beheer uitgegeven.

dinsdag 17 oktober 2017

DE EENZAAMHEID VAN DE ONGELOVIGE 10

Groepsfoto uit de familie album. Helaas kan ik niet achterhalen bij welke gelegenheid
de foto gemaakt is maar ik vermoed dat het om een of andere katholieke bijeenkomst gaat

voor vakbondsmensen.
Een soort bijscholingscursus avant la lettre. Te zien aan het gebouw

op de achtergrond en het aantal aanwezig priesters en een broeder,
vond de bijeenkomst waarschijnlijk plaats in een klooster of seminarie.

Werk en leven, leer en leven vallen bij mijn vader samen. Zijn werk is de vakbond, zijn leer de katholieke sociale leer. De uitgangspunten van die leer staan in de pauselijke encycliek Rerum Novarum van 1891: een rechtvaardig loon, het recht op eigendom en solidariteit met de zwakkeren. Vakbonden zijn een middel om deze doelen na te streven.

Ze zijn hem op het lijf geschreven. Hij heeft ervaring hoe belangrijk werk en een rechtvaardig loon zijn voor een gezin. Zonder werk geen loon, zonder loon geen brood op de plank thuis. Bij Zwanenberg heeft hij geleerd hoe het in de praktijk werkt. Hij kent zijn mensen, het werk en de werkgever. Met werkgevers overleggen betekent altijd schipperen tussen wat de een en wat de ander rechtvaardig vindt.

Maar er is meer. In Oss weet men wat het betekent als een werkgever er zo maar de brui aan geeft, zijn fabriek sluit en zijn mensen zonder pardon achterlaat. Aan het einde van de negentiende eeuw vertrok van den Bergh met zijn margarine fabriek, nota bene een van de eerste in Nederland, vanwege een conflict over een kanaal van de Maas naar Oss. Dat zou schelen in de transportkosten naar Engeland. Van den Bergh ging naar Rotterdam.  

“Dit leidde tot werkloosheid. De werkende klasse was laag opgeleid en had nog weinig ervaring met een industriële werkkring. De vakbeweging was nauwelijks ontwikkeld. Zelfstandige ambachtslieden, zoals kuipers, hadden hun betrekkelijke vrijheid moeten inleveren voor een baan bij een werkgever. De arbeidsomstandigheden daar waren vaak bedroevend. De spanningen liepen op en ontlaadden zich in bedreigingen, mishandelingen, brandstichtingen en dergelijke. In 1892 werden zelfs twee mensen vermoord en ook in 1893 volgde een moord op wachtmeester Hoekman, die de daders van de diverse misdrijven probeerde op te sporen en daarbij ook wel oneigenlijke methoden zoals het bewerkstelligen van broodroof." (Wikipedia over Oss)


Het gevolg voor Oss was een sociale ontwrichting die zijn weerga niet kent in Nederland. Zo een ervaring maakt de mensen en dus ook mijn vader voorzichtig. Het kan zo maar gedaan zijn met werk en inkomen met als gevolg diepe armoede want sociale voorzieningen bestaan nog niet. Je moet vechten voor een rechtvaardig loon maar het conflict niet op de spits drijven. De kunst is om met een rechte rug te onderhandelen en tegelijk oog te hebben voor het behoud van werk en inkomen. En het kanaal? Ja, dat is er in 1963 gekomen, 70 jaar later.


(verschijnt elke dinsdag) 

maandag 16 oktober 2017

LOST PARADISE WEST AFRICA 19

1851, Lomé, Togo 22 juli 2016


Code White, Lomé, Togo 22 juli 2016


Drankwinkel, Lomé, Togo 22 juli 2016


Gitarist, Lomé, Togo 22 juli 2016


Praatje, Lomé, Togo 22 juli 2016



Villa Notre Dame, Lomé, Togo 22 juli 2016


Werkplaats, Lomé, Togo 22 juli 2016


A Vendre, Lomé, Togo 22 juli 2016

zondag 15 oktober 2017