zaterdag 21 januari 2017

GAMBIA , STAMMEN EN NATIE

Man met muts, Dakar, senegal 2005

Gambia is een typisch voorbeeld waar de  democratie maar niet wil wortelen. Er kwamen legers van buurlanden aan te pas, de VN en veel, heel veel bemiddeling van andere Afrikaanse presidenten om de zittende dictator te overtuigen dat hij plaats moest maken voor de pas democratisch gekozen president. 

Geregeld klampen Afrikaanse tirannen samen met hun semi-privé legers zich vast aan de macht. Is het niet ter verrijking van zichzelf dan wel van hun familie, clan of stamgenoten tevens hun vertrouwelingen. Als dat niet meer nodig mocht zijn, wat onwaarschijnlijk is, dan is het wel om te voorkomen dat ze opgepakt worden om nationaal of internationaal bestraft te worden voor het schenden van mensenrechten, geweld en corruptie. 

Motormonteurs, Dakar, Senegal 2005

Dat hun machtswellust ten koste van het eigen volk gaat zal zulke tirannen worst wezen. Het enige volk dat hen echt interesseert is hun familie, clan of stamgenoten. Dat is overigens niet alleen in Afrika zo. In de Arabische wereld gaat het er vergelijkbaar aan toe.  Voor landen in het Verre Oosten zoals Afghanistan en andere landen geldt hetzelfde verhaal.  Deze landen zijn dankzij het Westerse kolonialisme formeel omgetoverd tot natie-staten maar in de praktijk zijn ze nog steeds een samenraapsel van stammen.

De Werkplaats, Dakar, Senegal 2005

Tirannen hebben hun familie en stam nodig als machtsbasis want op hen kun je vertrouwen. Zij zijn persoonlijk loyaal aan je. Met leden van een andere stam weet je het maar nooit. Die hebben een andere cultuur, taal of religie en dat staat verder van je eigen stam af. Ze zijn nooit helemaal te vertrouwen. 

Wie denkt dat het bij ons in Europa met zijn veel oudere natie-staten anders is, vergist zich. Wat denk je van het Vlaams Belang met zijn leus “Eigen volk eerst”? Vervang volk door Vlaamse stam en je weet wat ze bedoelen. Dat die Vlaamse stam een constructie is van de geschiedenis zal ze een zorg zijn zo lang het maar een goed en vooral veilig gevoel geeft.

Werkplaats voor Vrachtwagens, Dakar, Senegal 2005

Ook de groep Wilders kun je langs deze lijn analyseren. Zijn politiek is gebaseerd op de verdediging van de Nederlandse stam tegen vreemdelingen of dat nu asielzoekers zijn, migranten of zelfs inwoners van vroegere kolonies zoals Surinamers en Antillianen. Natuurlijk is de Nederlandse stam geschiedkundig een kunstmatige constructie maar opnieuw, dat is niet erg. Volgens Wilders c.s. is de Nederlandse stam is in ieder geval blank en Christelijk. 

Jongeman aan de kust, Dakar, Senegal 2005

Het stamgevoel is ook in de eenentwintigste eeuwse politiek nooit ver weg. Dat zit veel dieper dan we willen weten. De natie-staat is een constructie die daarover heen gaat maar ze blijft een fragiele constructie. Ook in Europa liggen daarvan voorbeelden tot opscheppen: Baskenland en Catalonië in Spanje, Schotland en Noord Ierland in Groot Brittanië, Vlaanderen in België, Russen in Oekraïne en zo kunnen we nog wel een tijdje doorgaan. 

Jongens in een buitenwijk van Dakar, Senegal 2005

Er zijn twee manieren om de stammen in een land bijeen te houden. De eerste en meest voorkomende is centraal georganiseerd geweld door een tiran, een koning tevens voormalig stamhoofd en sinds de negentiende eeuw een partij zoals bijvoorbeeld indertijd de Communistische Partij in de Sovjet Unie en nu nog altijd in China. Veel wijst erop dat met de verkiezing van president Trump zelfs in de VS een soort van stamgevoel zijn entree doet in de politiek.

Reparateur met lijm, Dakar, Senegal 2005

De tweede en moeilijkste manier om een land bijeen te houden is een democratisch politiek systeem gebaseerd op geheime en vrije verkiezingen van controlerende en wetgevende machten (parlementsleden), de uitvoerende macht (president) wat gepaard gaat met vrijheid van meningsuiting en vereniging vooral ook bedoeld tot zelf organisatie van samenleving en maatschappij.

Stoffen Verkoopster, Dakar, Senegal 2005

De democratische optie is verreweg de moeilijkste omdat het een langdurig, ingewikkeld proces is dat veel wijsheid vergt, een (ingewikkelde) democratische structuur met bijbehorende cultuur en vooral ook een democratisch ingestelde elite met de bijbehorende waarden en normen en bereidheid tot het sluiten van compromissen, de zogenaamde achterkamertjespolitiek. In veel Afrikaanse, Arabische en Aziatische landen en zelfs in een op Europa georiënteerd land als Rusland staan democratische ontwikkelingen nog in de kinderschoenen. Het is zelfs maar de vraag of het ooit zo ver zal komen.

Vrouw en wasgoed in een armoedige wijk van Dakar, Senegal 2005


Na zowat mijn hele leven lang op verschillende manieren gewerkt te hebben in nationale en internationale organisaties voor ontwikkelingssamenwerking ben ik sceptisch geworden over de toekomst van het vreedzaam -democratische- samenleven in veel landen, laat staat in de wereld. Maar hoe sceptisch ik ook bent, als kind van de Verlichting, het Humanisme en met nog altijd geloof in liefde en naastenliefde is er geen andere weg. Dus het blijft doorbijten.

De kleine letters:
Ik ben voor mijn werk nooit in Gambia geweest maar wel in Senegal, het land dat het piepkleine Gambia omringt.

vrijdag 20 januari 2017

DAGBOEK MEXICO 4

Bijeenkomst op het vakbondskantoor van de vakcentrale FAT (Frente Autentico de Trabajo)
in een van de flats bij de Plaza Tlatelolco dichtbij de Plaza de las Tres Culturas,
Mexico stad, september 1979
De FAT was een kleine dissidente vakcentrale die ons hielp bij de productie van de film
"Een rebel in de vakbeweging" zoals het leggen van contacten met vakbondsleden
in verschillende bedrijven en er ook voor zorgde dat we in die bedrijven
opnames konden maken.

Over het algemeen was de Mexicaanse vakbeweging in die tijd corrupt tot op het bot. De vakbondsbonzen sloten vaak buiten de vakbondsleden om collectieve arbeidsovereenkomsten af die soms zelfs lagere lonen voorzagen dan het wettelijk minimumloon. De grootste vakcentrale was de CTM die gelieerd was aan de toen al bijna 50 jaar regerende PRI. Deze officiële bonden speelden in de kaart van corrupte regeringen. Voor de werknemers zat er weinig anders op dan dit te ondergaan. Verzet betekende ontslag en dat risico durft bijna niemand te nemen in een land met zoveel werklozen. In de film kwamen deze thema's aan de hand van gesprekken met ondersteunende beelden aan de orde.


Straatverkoopster van geroosterde maïskolven. Rechts zie je een zelfgemaakt karretje
waarop ze haar hele handel kan vervoeren van haar woning naar haar staanplaats
in het centrum van de stad. Links zie je een eenvoudig zelf gemaakt bbq
waarop de maïskolven geroosterd worden, Mexicostad september 1979


Deze campesino (landarbeider) was bereid te poseren
voor mijn camera, Plaza Santo Domingo, Mexicostad,
september 1979


Een beetje buiten Mexicostad trof ik deze oudere schapenhouder aan met zijn honden,
Mexico, september 1979


Irma, onze Mexicaanse productieassistente op het Plaza Santo Domingo,
Mexicostad, september 1979


De filmploeg aan het werk in een aardewerkfabriek. Links Bernard Neuhaus,
naast hem cameraman Ad Braamhorst en dan onze geluidsman Wil Kregting.
Op de achtergrond onze Mexicaanse productieassistenten Irma en Carlos.
Mexicostad, September 1979


Jonge vrouw die de bekers in de aardewerkfabriek schoon wast,
Mexicostad, september 1979


Pottenbakker in de aardewerkfabriek aan het werk,
Mexicostad, september 1979


Nog een pottenbakker aan het werk, Mexicostad, september 1979


De man van de over waar het aardewerk gebakken wordt,
Mexicostad, september 1979



donderdag 19 januari 2017

WAT IS TRUMP VOOR EEN MAN?

(een politieke spotprent van petrus)

Wat voor een man komt er morgen in het Witte Huis te zitten? De eerste aanwijzingen zijn onheilspellend. Is hij een autoritaire Zaken Bully, een Ongericht Projectiel, een Warhoofd, een Onnozelaar of een Blanke Nationalist? In ieder geval een autoritair man, zoveel is zeker. Hij heeft een hekel aan iedereen die kritiek op hem heeft: journalisten, politiek anders denkenden, Democraten, de Amerikaanse geheime diensten, politie diensten en eigen mensen waaronder ook zijn ministers.

Politieke tegenstanders, ook die in eigen land, ziet hij als vijanden die hij het liefst zou opsluiten. Trump mist de fundamentele democratische houding waarbij je ten allen tijde respect betoont aan je democratische tegenstanders en beseft dat je compromissen dient te sluiten en bruggen moet slaan tussen tegengestelde belangen om de eenheid van je land en volk te behouden. 

Hij plaatst Angela Merkel en Putin op dezelfde hoogte van zijn vertrouwensschaal. Hij wil of kan het verschil niet zien tussen een politieke leider van een democratische land zoals Angela Merkel en Putin, die het product is van een autoritaire, dictatoriale politieke cultuur waar nog steeds verkiezingen gefraudeerd worden, sport doping structureel door de staat wordt gesteund, elke vorm van oppositie monddood wordt gemaakt en de vrije pers wordt uitgebannen. 

Trump heeft lak aan democratisch respect. Hij drijft zijn (politieke) tegenstanders het liefst een hoek in om deals af te dwingen met maximale winst, desnoods ten koste van medemenselijkheid. Empathie is hem onbekend zoals o.a. bleek uit de wijze waarop hij een gehandicapte journalist genadeloos openlijk belachelijk maakte.

Dat toont ook een zeker boosaardig karakter. Die boosaardigheid zag je ook in zijn behandeling van journalisten tijdens zijn campagne. Hij zette ze op een hoopje met een hekje er omheen alsof het beesten zijn. Boosaardig was ook zijn behandeling van zijn Democratische tegenstander Hillary Clinton door zijn publiek aan te moedigen om tegen haar te schreeuwen dat ze opgesloten moeten worden. 

Trump is niet alleen boosaardig maar ook arrogant. Hij beschouwt zijn zakensucces als bewijs dat hij boven normale mensen staat. Als uitzonderlijk succesvol miljonair vindt hij dat hij boven kritiek maar ook boven de wet staat. Hij is de wet, denkt hij. Dat maakt hem extra onberekenbaar, onbetrouwbaar en gevaarlijk. Per slot van rekening is hij opperbevelhebber van het grootste en machtigste leger in de wereld.


Misschien is dit allemaal overdreven en valt het straks allemaal mee en zijn de Amerikaanse democratische instellingen sterker dan Trump. Hij zal zich dus moeten aanpassen en inbinden. Zijn boosaardigheid, arrogantie en autoritaire opstelling worden dan teruggebracht tot hanteerbare proporties. Maar of dat zal gebeuren? Ik ben er niet gerust op.

woensdag 18 januari 2017

JESSE KLAVER

politieke spotprent van petrus

Ik denk dat mijn moeder Jesse Klaver van Groen Links een betrouwbare politicus zou hebben gevonden vanwege zijn keurige pak. Dat zag mijn moeder graag en ik denk met haar veel moeders. Een keurig overhemd met goed gestrikte stropdas maakt het af. Ook dat is vertrouwenwekkend. Hij is ook knap. De charmante losse krul op zijn voorhoofd geeft hem iets ondeugends. Zijn haar is misschien wat te lang maar dat mag tegenwoordig. 

Hij kijkt recht in de lens en ook dat is gunstig. Met zijn handen losjes in zijn zak maakt hij een zelfverzekerde indruk. Hij staat er bij als de toekomstige CEO van BV Nederland. Dat nu zou voor mijn moeder, vrouw van een vakbondsman en actief in de Katholieke Vrouwenbond, net iets te ver zijn gegaan. Zulke mannen kunnen ook te gretig zijn.

Tot overmaat van ramp melden de kranten dat ook hij het Torentje in wil. Mijn moeder zou vinden dat hij daar te jong voor is. Wat moet zo'n jongen daarna met zijn leven gaan doen. Hoofdcommissaris van de EU, president van de wereld worden? Het lijkt erop dat zijn jeugdige bravoure naar zijn hoofd is gestegen. 

Hij vindt zichzelf wel erg bijzonder, een beetje nederigheid zou geen kwaad kunnen. Eerst nog maar eens wat meer ervaring opdoen, dat zal hem op den duur een scherpere blik op mens en samenleving geven, net als mijn moeder. 

dinsdag 17 januari 2017

DAGBOEK BRUSSEL METRO 13

Man met pet, Brussel 17 augustus 2011


De rode koffer, Brussel 17 augustus 2011


Vrouwen, Brussel 17 augustus 2011


Kleine overwinnaar, Brussel 19 september 2011


Witte bril en oortje, Brussel 1 augustus 2012

maandag 16 januari 2017

DUTCH-LAND 62 (HET HARDE LEVEN VAN DE AMSTERDAMSE FIETS)

Ik sta er weer eens helemaal alleen voor, Amsterdam 2012


Met mijn jeugdige acrobatiek kom ik er wel, Amsterdam 2012


Ik ben uitgezakt, botoxen zal niet meer helpen, Amsterdam 2012


Geen Studentenfestival maar een Kontenfestival zullen ze bedoelen, Amsterdam 2012


En toen ging ook nog mijn licht uit, Amsterdam 2012


Sorry, het was de moeite van het proberen waard, Amsterdam 2012


Opgeven is een woord dat ik niet ken, Amsterdam 2012


Iedereen anders maar we moeten elkaar wel steunen,
Amsterdam 2012


Ooit maagdelijk wit, nu muurbloempje, Amsterdam 2012


Ik dacht wel dat je me zou helpen, Amsterdam 2012


Ik dacht dat ons groepje zou winnen, Amsterdam 2012


Ik hou van je, ik laat je niet gaan. Amsterdam 2012

LAURETTE ONKELINX

De Waalse socialistische fractieleider Laurette Onkelinx wil
in tegenstelling tot de regering Michel haar pedalen niet kwijt raken.