Posts tonen met het label paradijs. Alle posts tonen
Posts tonen met het label paradijs. Alle posts tonen

woensdag 11 juni 2025

DE MAAKBAARHEID VAN GELUK

 

Het paradijs volgens AI Designer Microsoft.



Statistieken bestonden in mijn jeugd niet, net zo min als klimaatverandering, biodiversiteit en duurzaamheid. Ik leerde statistieken kennen dankzij colleges statistieken tijdens de opleiding sociologie. Daar leerden we allerlei toepassingen en gebruikstechnieken waarvan ik het meeste vergeten ben.


We maakten gebruik van statistieken tijdens de opleiding politicologie net als sociologie. Als je gedrag van mensen of hun mening kunt meten dat kun je iets over ze zeggen dat maatschappelijk van betekenis is en dat heet wetenschap. Statistische uitspraken zijn wetenschappelijk verantwoorden meningen en gedachten over mensen.


De enige kanttekening die ik tijdens dat onderwijs onthouden heb is de foutenmarge. Je steekproef van ondervraagden is nooit een complete afspiegeling van de maatschappij en dat kun je ook weer statistisch vaststellen.  De foutenmarge kan berekend worden.


Daarom worden peilingen met een foutenmarge gepresenteerd. In de praktijk houdt daar niemand rekening mee. Het brede publiek wil weten hoe het zit zonder allerlei wetenschappelijk voorbehoud, media en wetenschappers doen daar aan mee. Per slot van rekening willen zij graag publieke aandacht. 


Nu is het gebruik van statistieken bij peilingen voor verkiezingen en andere stemmingen nog tot daaraan toe. Je kunt een politieke partij met een foute peiling op het verkeerde been zetten maar er is nog altijd de verkiezingsuitslag zelf en die zet alles recht.


Hoe anders is als je statistieken gaat inzetten bij voorbeeld gezondheidsmaatregelen. Een voorbeeld zijn de maatregelen die genomen zijn tijdens de Coronapandemie. Tijdens die pandemie werden de effecten van maatregelen statistische in kaart gebracht en op grond daarvan werd het gedrag van mensen door de overheid dwingend geregeld. Het is een prachtig voorbeeld hoe de wetenschap het sociale leven kan bepalen.


Tijdens de Corona crisis bleken sommige mensen gevoelig voor overheidsdwang op basis van statistieken. Wetenschappelijk vastgestelde begrenzing van gedrag gehandhaafd door de overheid  roept weerstand op. Niet iedereen wil dat zijn bewegingsvrijheid wordt ingeperkt op grond van wetenschappelijke inzichten. Dat zien. we bijvoorbeeld ook bij rokers en drinkers en bij het eetgedrag.


Tot hoever wil je hierin gaan als overheid? Sommigen vinden dat het geoorloofd is om het gedrag van mensen in te parkeren of een mildere vorm daarvan aan te sturen door middel van bijvoorbeeld belastingheffing op bepaalde producten. Rookgerei wordt op deze manier zo goed als onbetaalbaar gemaakt.


De klimaatwetenschap heeft daar nog eens een brede maatschappelijke angstcultus aan toegevoegd met de bedoeling het gedrag van mensen aan te passen aan de wetenschappelijke veronderstellingen over klimaatverandering.


De inzet is het gedrag zo te wijzigen dat het klimaat zo min mogelijk verandert ofwel de maakbaarheid van het klimaat. Maar is het klimaat ook maakbaar en is die veronderstelde maakbaarheid de kosten waard? Wat als het allemaal meevalt, of als de mensheid zich net als de natuur aanpast aan die veranderingen? 


De maakbaarheid van het klimaat ligt in het verlengde van de maakbaarheid van de mens, zowel individueel als collectief. De gedachte daarachter is dat het ons gelukkig zal maken. Wanneer we onszelf en onze omgeving naar eigen inzicht kunnen maken dan zullen we uiteindelijk het menselijk geluk op aarde geregeld hebben, in een door mensen gemaakt paradijs leven. 

dinsdag 29 augustus 2023

BOB ROSS

Bob Ross (1942-1995) voor een van zijn kenmerkende romantische doeken. Zijn lessen zijn nog altijd te vinden op YouTube

 

Lang geleden zag ik toevallig op TV een schilder met een grote bos haar, dezelfde bos als die van de zwarte Amerikaanse activiste Angela Davis, maar dan donkerblond. Tot mijn verbazing schilderde hij tijdens de uitzending in ongeveer een half uur een landschap met op de voorgrond bomen, een beekje en op de achtergrond bergen, wolken en zacht zonlicht.

Terwijl het uit zijn handen kwam alsof het niks was sprak hij de kijkers toe met een zachte, geduldige stem. Hij gaf afwisselend summiere uitleg over het gebruik van een kleur of een penseel, een commentaar op wat hij op het doek zette en af en toe ook een aanmoedigend woord dat iedereen dit kan schilderen.

Ik heb hem later nog wel eens een paar keer gezien, altijd met dezelfde manier van doen en altijd hetzelfde thema wat je het beste kunt omschrijven als paradijselijke natuur. Zijn schilderijen zijn eenvoudig van opzet met lichte variaties tussen soorten bomen, zonlicht, beekjes, meren, watervallen, met op de achtergrond bergen die vriendelijk tegen de lucht al dan niet met wolken aftekenen.

Nergens een spoor van dreigende wolken met onweer of storm op komst. Regen komt niet voor op zijn schilderijen. Het is een vredige wereld, op het saaie af en dus rustgevend. Zijn schilderijen zijn bijna meditatief zoals ook zijn manier van spreken.

Op zijn doeken komen geen mensen of dieren voor die de paradijselijke rust zouden kunnen verstoren. Soms schildert hij een verlaten schuur of hut als teken van menselijke aanwezigheid. Ze liggen verscholen en enigszins onopvallend tussen het groen.

Ik denk dat hij met zachte stem sprak om de rust van de natuur op zijn canvas niet te verstoren. Met steeds dezelfde kleding, een wit hemd en spijkerbroek, bleef hij op de achtergrond. Dat alles werd zijn handelsmerk in de 400 uitzendingen die hij uiteindelijk al schilderend maakte.

Hoewel de kijker de indruk krijgt dat elk landschap als vanzelf uit zijn hand kwam, bereidde hij elk canvas zorgvuldig van tevoren. Zijn spontane schilderwerk was grotendeels een pose al verstond hij zijn vak natuurlijk wel. Hij zorgde ook altijd dat er een exemplaar klaar stond voor het geval er iets zou mis gaan. Van elk doek zijn er dus twee.

Bob Ross is een Amerikaanse schilder die de droom van alle mensen schilderde, die van de ongerepte natuur, een droom die ondanks alle technische ontwikkelingen en vooruitgang met torenhoge flats en reuze cruiseschepen de mensen blijft fascineren.

Die droom bracht hij op Amerikaanse wijze tot leven op zijn doeken met een uitgekiend systeem van voorbereiding, presentatie en uiteraard commercialisering. Marketing tot in de puntjes zoals Amerikanen en met hen de halve mensheid het graag ziet. Sinds zijn dood beheert Bob Ross Inc.  zijn nalatenschap met opleidingen in het schilderen volgens de Ross methode maar ook mokken, vlaggen, truien enz. met zijn portret of een van zijn schilderijen.
 

vrijdag 3 februari 2023

15. TERUG NAAR NIJMEGEN. MAAKT ARBEID VRIJ?

De 'Jonge Marx'

 

De Jonge Marx lezen is geen pretje. Het vereist van meet af aan discipline. Elke zin moet ik soms twee of drie keer overlezen en soms ook het Duitse woordenboek raadplegen. Duits is een verraderlijke taal. Het lijkt zoveel op het Nederlands dat je er al gauw de Nederlandse betekenis aangeeft terwijl dat niet altijd het geval is. Om zeker te weten dat ik goed zit, raadpleeg ik regelmatig het woordenboek en dan nog.

Marx schrijft de taal van de filosoof uit de negentiende eeuw. Hij bekommert zich niet over de leesbaarheid. Integendeel, hij veronderstelt ervaren lezers die zijn gedachten kunnen plaatsen in hun context. Ondanks de colleges filosofie die ik heb gehad is dat niet altijd het geval. Daarom ben ik blij met de lange inleiding van Landshut.

Tussen de lange zinnen door lukt het me dan toch om zijn mensbeeld te vinden. Voor de Jonge Marx zo heb ik al eerder vastgesteld, is de mens in het diepste van zijn wezen een sociaal wezen. Zonder gemeenschap geen menswording of misschien beter gezegd mens in wording. Daarmee bedoelt hij niet het kind dat een volwassen mens wordt maar de wording van de mens in zijn aardse geschiedenis.

De geschiedenis van de mensen is de geschiedenis van de menswording in de wereld. Het doet mij denken aan de menswording van God in de persoon van Christus. Misschien een niet geheel verantwoorde associatie maar waarom niet?

Christus als zoon van God kwam op aarde om de mensheid van de erfzonde te bevrijden en zo de weg vrij te maken naar zijn vervolmaking die pas met zijn dood voltooid zou worden. Voor de Jonge Marx daarentegen vindt de menswording plaats aan deze zijde van de dood. De geschiedenis van de mensheid is die van zijn menswording op aarde.

Daarmee haalt de Jonge Marx de menswording uit de religieuze sfeer en plaatst die in de aardse geschiedenis van de mensen. Geen goddelijk ingrijpen meer maar een down-to-earth menswording. Uiteraard is het zo ver nog niet, dat ziet de Jonge Marx ook wel. Het is de mensen ondanks al hun inspanningen, hun arbeid nog niet gelukt volledig mens te worden. 

Dat komt omdat de menselijke inspanningen, zijn arbeid hem (nog) niet bevrijden van zichzelf maar integendeel zich doen vervreemden van zichzelf. Een moeilijk te vatten begrip maar dat mijns inziens er op neer komt dat de mensen nog niet van en voor zichzelf zijn maar beheerst wordt door krachten buiten henzelf. 

Arbeid (sociale activiteit) maakt ons (nog) niet vrij:

“Dieses Sichfestsetzen der sozialen Tätigkeit, diese Konsolidation unseres eigenen Produkts zu einer sachlichen Gewalt über uns, die unsere Kontrolle entwächst, unsere Erwartungen durchkreuzt, unsere Berechnungen zunichte macht, ist eines der Hauptmoments in der bisherigen geschichtlichen Entwicklung.” (Landshut XXXVIII)).

Ziedaar de voorlopige ellende van de mens. Hij verliest zichzelf door zijn eigen arbeid waardoor hij afhankelijk wordt van de ander met als gevolg tegengestelde belangen tussen de mensen.

“Damit beginnt die Abhängigkeit der Individuen von einander und damit begründet sich zugleich “der Widerspruch zwischen dem Interesse des einzelne Individuen oder der einzelnen Familie und dem gemeinschaftlichen aller Individuen.” ( Landshut XXXVII)



 

dinsdag 13 maart 2018

DE EENZAAMHEID VAN DE ONGELOVIGE 31

Masaccio (1401-1428), Adam en Eva verdreven uit het Paradijs (1424-1428),
Fresco(255 cm hoog) in de Brancaccikapel, Santa Maria del Carmine, Florence.
"Verdreven uit het paradijs beseffen Adam en Eva dat ze naakt zijn en maken
ze kennis met de schaamte.Preutse kerkvorsten hebben er waarschijnlijk
voor gezorgd dat de geslachtsdelen verborgen werden achter vijgenbladeren.
Bij een reinigingsbeurt in 1988 zijn ze verwijderd."
(zie: statenvertaling.net)

Onze Lieve Heer zal zich niet druk maken over waar Zijn kinderen naar de kerk gaan, protestants of katholiek, dat is Hem om het even. Zo lang we maar geloven, hopen en liefhebben. Liefde lijkt me van die drie de belangrijkste. Dat leert Onze Lieve Heer ons zelf door zijn Zoon als zoenoffer naar hier te sturen om het weer goed te maken tussen Hem en de mensen ondanks het verraad van de eerste mensen Adam en Eva.

Of was het uit eenzaamheid dat Hij het weer goed wilde maken met ons mensen? Ik denk allebei: liefde en eenzaamheid. Toen Hij de mensen voor straf eenmaal uit Zijn Paradijs had weggejaagd, werd Hij vermoedelijk overvallen door een immens gevoel van eenzaamheid, een eenzaamheid die groter is dan wij ons als mensen kunnen voorstellen want wij zijn niet zo groot en almachtig als Hij.  Het is ook niet niks. Heb je uit liefde en tegen de eenzaamheid een wereld vol bergen en dalen, oceanen, bomen, planten, dieren en mensen geschapen en dan blijf je alsnog alleen en eenzaam achter. Al dat gedoe voor niks geweest.

Hij moet tot het besef zijn gekomen dat Hij door de mensen te verdrijven uit Zijn paradijs Hij zichzelf net zo hard strafte als de mensen. Vandaar Zijn besluit - denk ik - om zijn Zoon er op uit te sturen om het weer goed te maken tussen Hem en de mensen. Een win win situatie voor beide partijen. Iedereen krijgt zo nieuwe kansen op liefde en kan weg uit de eenzaamheid. Daarvoor Je Zoon als sterfelijk mens naar de wereld sturen en de kruisdood doen sterven is een Grootse daad van Liefde en Vergeving,  groter dan een normaal mens zich kan voorstellen.


’s Avonds in bed neem ik alles nog eens een keer met Hem door. Ik leg hem uit dat ik niet zou kunnen begrijpen dat Hij de liefde niet belangrijker zou vinden dan het lidmaatschap van een kerkelijk genootschap. In mijn geval gaat het ook nog eens om een protestants meisje, dus is er al helemaal niks aan de hand. We geloven in dezelfde God, Onze Lieve Heer, Zijn Zoon Jezus Christus en de Heilige Geest. Dus Hij zit altijd goed. Ik ga gerust slapen.

(verschijnt elke dinsdag)