DE MAAKBAARHEID VAN GELUK

 

Het paradijs volgens AI Designer Microsoft.

Statistieken bestonden in mijn jeugd niet, net zo min als klimaatverandering, biodiversiteit en duurzaamheid. Ik leerde statistieken kennen dankzij colleges statistieken tijdens de opleiding sociologie. Daar leerden we allerlei toepassingen en gebruikstechnieken waarvan ik het meeste vergeten ben.

We maakten gebruik van statistieken tijdens de opleiding politicologie net als sociologie. Als je gedrag van mensen of hun mening kunt meten dat kun je iets over ze zeggen dat maatschappelijk van betekenis is en dat heet wetenschap. Statistische uitspraken zijn wetenschappelijk verantwoorden meningen en gedachten over mensen.

De enige kanttekening die ik tijdens dat onderwijs onthouden heb is de foutenmarge. Je steekproef van ondervraagden is nooit een complete afspiegeling van de maatschappij en dat kun je ook weer statistisch vaststellen.  De foutenmarge kan berekend worden.

Daarom worden peilingen met een foutenmarge gepresenteerd. In de praktijk houdt daar niemand rekening mee. Het brede publiek wil weten hoe het zit zonder allerlei wetenschappelijk voorbehoud, media en wetenschappers doen daar aan mee. Per slot van rekening willen zij graag publieke aandacht. 

Nu is het gebruik van statistieken bij peilingen voor verkiezingen en andere stemmingen nog tot daaraan toe. Je kunt een politieke partij met een foute peiling op het verkeerde been zetten maar er is nog altijd de verkiezingsuitslag zelf en die zet alles recht.

Hoe anders is als je statistieken gaat inzetten bij voorbeeld gezondheidsmaatregelen. Een voorbeeld zijn de maatregelen die genomen zijn tijdens de Coronapandemie. Tijdens die pandemie werden de effecten van maatregelen statistische in kaart gebracht en op grond daarvan werd het gedrag van mensen door de overheid dwingend geregeld. Het is een prachtig voorbeeld hoe de wetenschap het sociale leven kan bepalen.

Tijdens de Corona crisis bleken sommige mensen gevoelig voor overheidsdwang op basis van statistieken. Wetenschappelijk vastgestelde begrenzing van gedrag gehandhaafd door de overheid  roept weerstand op. Niet iedereen wil dat zijn bewegingsvrijheid wordt ingeperkt op grond van wetenschappelijke inzichten. Dat zien. we bijvoorbeeld ook bij rokers en drinkers en bij het eetgedrag.

Tot hoever wil je hierin gaan als overheid? Sommigen vinden dat het geoorloofd is om het gedrag van mensen in te parkeren of een mildere vorm daarvan aan te sturen door middel van bijvoorbeeld belastingheffing op bepaalde producten. Rookgerei wordt op deze manier zo goed als onbetaalbaar gemaakt.

De klimaatwetenschap heeft daar nog eens een brede maatschappelijke angstcultus aan toegevoegd met de bedoeling het gedrag van mensen aan te passen aan de wetenschappelijke veronderstellingen over klimaatverandering.

De inzet is het gedrag zo te wijzigen dat het klimaat zo min mogelijk verandert ofwel de maakbaarheid van het klimaat. Maar is het klimaat ook maakbaar en is die veronderstelde maakbaarheid de kosten waard? Wat als het allemaal meevalt, of als de mensheid zich net als de natuur aanpast aan die veranderingen? 

De maakbaarheid van het klimaat ligt in het verlengde van de maakbaarheid van de mens, zowel individueel als collectief. De gedachte daarachter is dat het ons gelukkig zal maken. Wanneer we onszelf en onze omgeving naar eigen inzicht kunnen maken dan zullen we uiteindelijk het menselijk geluk op aarde geregeld hebben, in een door mensen gemaakt paradijs leven. 

77. HET KAN VRIEZEN. HET KAN DOOIEN. OPWARMINGSDREMPEL

 

Deze grafiek is gebouwd op de veronderstelling dat hoe meer CO2 in de atmosfeer, hoe hoger en sneller de opwarming. Na de industriële revolutie omstreeks 1850 is als gevolg van grootschalig gebruik van fossiele energie de uitstoot van CO2 dramatisch toegenomen. De opwarming van de aarde zou parallel aan deze stijging van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer een even dramatisch verloop krijgen aldus de omhoog schietende zwarte streep vanaf 1880 (de zogenaamde hockeystick).  Tot nu toe wijst niets erop dat dit ook klopt. Terwijl de hoeveelheid CO2 blijft stijgen, blijft de stijging van de temperatuur volgens metingen sinds 1979 binnen de bandbreedt van0,13 per tien jaar. Een stijging maar geen dramatische stijging. Dat doet de vraag rijzen wat dan precies het verband is tussen CO2 en de opwarming van de aarde.

Het woord ‘opwarmingsdrempel’ in verband met de opwarming van de aarde was ik nog niet tegengekomen. Ik trof het aan in een artikel in CNN waarin wordt gemeld dat de CO2 uitstoot sinds het einde van de lock-downs als gevolg van de Corona pandemie weer flink gestegen zijn.

“Ondanks een daling van de uitstoot tijdens de lockdowns, is de CO2 uitstoot gestegen tot boven het pre-pandemische niveau. Uit voorlopige gegevens blijkt dat de wereldwijde uitstoot van kooldioxide in de eerste helft van dit jaar 1, 2% hoger was dan in dezelfde periode in 2019, zo constateert het rapport.” (CNN)

Het artikel vervolgt met de vaststelling dat de mondiale temperatuurverhoging (de aarde heeft koorts) al 1,1 °C boven het pre-industriële gemiddelde ligt. Overigens verschilt dat pre-industriële gemiddelde van artikel tot artikel. Maar het komt er op neer dat het ergens boven de 1°C ligt.

“De afgelopen zeven jaar waren de warmste ooit gemeten. De wereldwijde gemiddelde temperatuur is al 1,1 graad Celsius opgewarmd boven het pre-industriële gemiddelde. Wetenschappers verwachten dat het jaargemiddelde ergens tussen de 1,1 ° C en 1,7 ° C warmer kan zijn tot 2026 - wat betekent dat er een kans is dat we de opwarmingsdrempel van 1,5 ° C in de komende vijf jaar kunnen overschrijden." (idem CNN)

Die opwarmingsdrempel van 1,5°C is vastgelegd in de klimaatakkoorden van Parijs. Willen we die opwarmingsdrempel alsnog halen dan moet voor 2030 de CO2 uitstoot met een zevenvoud verminderd worden. Je kunt op je vingers natellen dat zoiets gezien de energie armoede als gevolg van de Oekraïne oorlog niet gehaald zal worden. Als we zo doorgaan dan kunnen we aan het eind van de eeuw een opwarming verwachten tot wel 2,8 ° C.

Het gekke is dat volgens satellietmetingen sinds 1979 (zie voor de grafiek naast de blog) de opwarming van de aard niet versneld. Ondanks de toenemende CO2 uitstoot blijft de lineaire opwarming 0,13 per tien jaar ofwel 1,3 graden over een periode van 100 jaar en dus niet 2026 zoals CNN beweert. De toegenomen uitstoot van CO2 verandert dus niets aan deze opwarmingstrend.

Zou het kunnen dat er geen rechtstreeks verband is tussen meer CO2 en meer opwarming van de aarde? Dat de opwarming van de aarde een fenomeen is dat los staat van de hoeveelheid CO2 in de atmosfeer of dat op z’n minst het klimaat zelf zorgt voor een balans tussen toenemende CO2 uitstoot en opwarming?

Het zou me niet verbazen. Waarom zou het klimaat geen ingebouwde mechanismen hebben die de opwarming van de aarde binnen bepaalde grenzen houden? Klimaat en aarde bestaan al miljoenen jaren, wij mensen nog maar enkele honderdduizenden jaren.

De vaststelling dat er geen causaal verband tussen uitstoot van CO2 en opwarming van de aarde bestaat, zou de bestaande klimaattheorie definitief onderuit halen. Joost mag weten wat ons dan nog te wachten staat. Alle fossiele energiebronnen uitgebannen op basis van een theorie die niet blijkt te kloppen.

(wordt vervolgd)
 

62. HET KAN VRIEZEN. HET KAN DOOIEN. KLIMAAT ALS CHAOTISCH SYSTEEM

 

De Lorenz-attractor van Edward Lorenz in een driedimensionale faseruimte. De bijbehorende differentiaalvergelijkingen beschrijven een eenvoudig meteorologisch model.

Edward Lorenz toonde al in de jaren 1950 aan dat gekoppelde differentiaalvergelijkingen instabiel kunnen zijn. Dat betekent dat fouten in de numerieke berekening in de tijd steeds groter worden. Als de temperatuur bijvoorbeeld vandaag 0,1 °C verkeerd wordt gemeten, is de afwijking van de weersvoorspelling voor morgen al 0,5 °C. Over een week zitten we er 3,1 °C naast en voor twee weken is geen zinvolle voorspelling meer te doen. Anekdotisch zegt men wel dat de vleugelslag van een vlinder in China de doorslag kan geven tussen mooi weer en een orkaan in Texas.

Bij het VN klimaatpanel is men zich er wel degelijk van bewust dat het klimaat chaotische kenmerken heeft. 

“Zo schrijft het IPCC in het derde Assessment Report (pag. 773): "The climate system is articularly challenging since it is known that components in the system are inherently chaotic; there are feedbacks that could potentially switch sign, and there are central processes that affect the system in a complicated, non-linear manner. These complex, chaotic, non-linear dynamics are an inherent aspect of the climate system."

  
En in de samenvatting concludeert het IPCC dat langetermijnvoorspellingen van het klimaat niet mogelijk zijn: “The climate system is a coupled non-linear chaotic system, and therefore the long-term prediction of future climate states is not possible.”  (zie klimaatfeiten.nl)

Hoe houdt het VN klimaatpanel dan rekening met inherent chaotische systemen in het klimaat? 

“Ook klimaatmodellen vertonen het chaotische gedrag van het klimaat. Zij hebben dezelfde gevoeligheid voor de gekozen beginwaarden (zie de tekst bij de bovenstaande illustratie). Om hier toch mee te kunnen omgaan, kiest men ervoor het model met een groot aantal beginwaarden door te rekenen. Deze verzameling van mogelijke uitkomsten noemt men ensembles. Door te kijken naar de piek in de verdeling van alle uitkomsten, krijg je de verwachting voor de toekomst van het model.
Wat de onderzoekers hierbij feitelijk doen is het uitmiddelen van de verschillende mogelijke uitkomsten, alsof het om willekeurige fouten gaat. Het IPCC verdedigt deze aanpak door te stellen dat kortetermijnverwachtingen sterk bemoeilijkt worden door het chaotische karakter van het weer, maar dat op langere termijn het chaotische karakter minder belangrijk is en en juist de 'forcings' (klimaatinvloeden zoals het broeikaseffect) bepalend worden. Zie IPCC Assessment Report 5 (The Physical Science Basis), pag. 960” (zie klimaatfeiten.nl)

Dit uitmiddelen van een inherent chaotisch systeem wordt echter door andere wetenschappers als onmogelijk beschouwd.

“Dr. Andrew Edmunds, specialist op het gebied van chaostheorie, bestrijdt dit. In zijn artikel The Chaos theoretic argument that undermines Climate Change modelling laat hij dat zien aan de hand van een reeks van 500 gemiddelde Zuid-Italiaanse wintertemperaturen. De onnauwkeurigheid van de voorspellingen wordt elk jaar 4 keer zo groot. Zijn stelling is dat chaos niet uitmiddelt, ook niet over een langere termijn. Als dat wel zo was, zou ook de langetermijnvoorspelling van het weer niet zo slecht zijn. Het weer blijft chaotisch, ook over een periode van tientallen of honderden jaren.

Daar komt bij dat veel factoren die van invloed zijn op het klimaat, een lange tijdshorizon hebben. Je kunt dan denken aan oceaanstromingen, zonneactiviteit, veranderingen in de ijskappen, planetaire bewegingen, enzovoorts. Ook deze factoren hangen op een complexe wijze samen met de vele processen die het klimaat bepalen en zorgen ook op lange termijn voor een chaotisch beeld. Het klimaat laat ook op termijnen van tientallen, duizenden en miljoenen jaren steeds een grillig karakter zien.” (zie: klimaatfeiten.nl)

Hoe men het ook bekijkt het VN Klimaatpanel strooit met teveel zekerheden die wetenschappelijk niet waar zijn te maken. De RIVM had soort gelijke problemen met het modelleren van de verspreiding van het Corona virus en de daarop te baseren maatregelen. Uiteindelijk was een vaccin dat het virus direct kon treffen in zijn aanvalscapaciteit de enige echte oplossing en dan nog.

Gezien het bovenstaande gaat het VN klimaatpanel veel te ver in zijn voorspellingen en verwachtingen. Het is hoogst onverstandig om daarbij ook nog doelen vast te leggen zoals de anderhalve graad opwarming. Daarvoor zijn ontwikkelingen veel te onvoorspelbaar. Je kunt je afvragen waarom het VN Klimaatpanel dit dan toch doet?

Is het de onervarenheid die de klimaatwetenschappers parten speelt? Klimaatwetenschap is een nog erg jonge wetenschap en dus nog weinig praktijkervaring. Of is het de VN die graag een belangrijke rol op wereldschaal wil spelen aangezien het maar niet wil lukken om vrede brengen in oorlogsgebieden. De klimaatcrisis is dan een mooie aangelegenheid om alsnog een rol te spelen op het wereldtoneel. Als dat zo is dan staan ons nog grote teleurstellingen te wachten net zoals met ontwikkelingssamenwerking. Ook daar werkte de VN met veel te optimistisch gestelde doelen die uiteindelijk onrealistisch waren.

(wordt vervolgd)