Posts tonen met het label schilder. Alle posts tonen
Posts tonen met het label schilder. Alle posts tonen

vrijdag 14 augustus 2026

101. MEXICAANSE VERTELLINGEN. DE LIEFDE

Arbeidersgezin, Mexico-stad 1979


Ze was meteen verliefd op Diego, op zijn knappe kop met vrolijke ogen die nieuwsgierig om zich heen kijken. Ze aarzelde dan ook niet toen hij haar vroeg om met hem uit te gaan. Ze was verliefd op zijn zachtmoedige en welwillende blik. Dat is hel wat anders dan de gebruikelijke machoblik van de jonge veroveraar. Geen dominante man maar een die respect voor haar uitstraalt, daar wil ze wel mee op stap.


Diego werd niet alleen haar lief maar ook haar poort naar vrijheid, vrijheid in gebondenheid dat dan weer wel, maar zo wist dat het zo ook hoort. Ze verwarde vrijheid niet met losbandigheid. Samen met Diego zou ze haar eigen plek in de wereld krijgen en daar draait het per slot van rekening om. Dat zo een eigen plek eventueel offers vraagt, spreekt ook vanzelf.


Jaren gaat het goed met hun tweeën ook toen er eerst een jongen en even later een meisje bij kwam. Sara is tevreden met haar leven totdat Diego door twijfels wordt bevangen over zijn werk. De ontdekking dat hij geen talent heeft om een groot schilder te worden zoals David, brengt hem nog niet uit zijn evenwicht. 


Hij weet zelfs overeind te blijven als de samenwerking met David stuk loopt. Die heeft geen vertrouwen meer in hem als schilder. Dan maar reclameschilder worden denkt David en aldus geschiedde. Bij de opkomende middenstand was genoeg vraag naar kundige reclameschilders en dat was hij.


Sara weet niet meer precies de dag dat Diego niet meer over zijn werk sprak. Het gebeurde ongemerkt. Door de drukte met de kinderen was ze er niet altijd bij met haar hoofd. Dat vond Diego nooit een probleem. Het gesprek haalden ze later op de avond in of soms zelfs in bed voor het slapen gaan.


Maar zo maar ineens op en dag drong het tot haar door dat ze eigenlijk nooit meer met elkaar spraken. Diego vertelde niks meer over zijn werk en de mensen die hij daar ontmoette. Vroeger vertelde hij er meestal vrolijk, soms lichtelijk verbaasd en een heel enkele keer geërgerd over. Ze wist toen wat er in zijn hoofd en hart omging. Nu was hij een gesloten boek voor haar geworden.


Dat maakt haar onzeker. Ze doet pogingen om weer in gesprek met hem te raken maar Diego reageert niet. Hij blijft zwijgen waardoor ze zich met de dag meer buiten gesloten voelt. Ze beseft dat ze niet langer zijn geliefde is. Hij is een vreemde in huis geworden en uiteindelijk voelt zij zichzelf ook zo.


De kinderen zijn de draaischijf van hun beider leven geworden. Gelukkig blijft Diego de goede vader die hij van begin af aan is geweest. Hij slaat de kinderen nooit en haar trouwens ook niet. Dat was met haar vader wel even anders. Wat dat aangaat heeft ze zich niet vergist in Diego. Hij is geen macho die zich met geweld wil laten gelden.


Dat neemt niet weg dat ze verder uit elkaar drijven, een ander woord heeft ze er niet voor. Haar uitgestoken hand naar hem blijft ergens onderweg hangen. Ze voelt zich daarna nog meer verlaten en begint hem verwijten te maken. Verwijten die het zwijgen nog erger maken. 

dinsdag 14 juli 2026

AFSCHEID VAN JAN


Alfheim door de ogen van Jan gezien en geschilderd.


We hebben onlangs op een woensdag afscheid genomen van vriend Jan. Hij lag in een eenvoudige houten kist die midden tussen ons in stond. We stonden en zaten er omheen aan ronde tafels en vertelden elkaar wie Jan was, hoe lang we hem kenden en hoezeer we hem zouden missen. Het ophalen van herinneringen aan Jan was begonnen.


Wij hebben veel herinneringen aan Jan, al vanaf onze studententijd in de jaren zeventig. We kenden elkaar dus ongeveer 60 jaar, zeg gerust bijna een mensenleven lang. Hij was een van onze beste vrienden. Er gingen jaren voorbij dat we elkaar niet zagen. Dat lag meer aan ons dan aan hem. Wij woonden ver weg, te ver om regelmatig te bezoeken.


Gelukkig konden we elkaar schrijven. Niks bijzonders, over het leven van alle dag en wat Jan betreft was dat over zijn werk werk als leraar, wat hem steeds minder begon te bevallen vanwege al het gedoe uit Den Haag, en zijn  niet aflatende werk aan zijn huis.


Dat was zijn echte werk want hoewel Jan veel tijd en energie in zijn werk op scholen stak, was hij op de eerste plaats een kunstenaar, een kunstenaar in de breedste zin van het woord. Dat wil zeggen een levenskunstenaar met een artistieke ziel.


Dat Jan een artistieke ziel had, wist hij al jong. Hij wilde na de middelbare school naar de kunstacademie. Maar dat was in die jaren geen optie. Met kunst kun je nog geen droog brood verdienen (en hoe waar is dat!) en dus werd hij bioloog vanwege zijn andere liefde, de natuur. 


De laatste jaren van zijn leven zou hij toch nog gaan schilderen met als thema's zijn eeuwige liefde, zijn vrouw Mar, zijn jeugd en zijn Alfheim, het door hemzelf gebouwde kunstwerk tevens woning.


Als bioloog zocht hij naar de mogelijkheid om in gemeenschap met de natuur te leven, samen met zijn gezin. Daarvoor had hij meer land nodig dan hij in Maastricht, zijn geboorteplaats kon kopen. Zodoende kwam hij terecht in Friesland op een voor Nederlandse begrippen afgelegen plek in een landarbeiderswoning.


Uiteindelijk bleek het niet mogelijk om met zijn gezin zijn project door te zetten. Geen punt, hij maakte van zijn huis en zijn land een nieuw project, een kunstproject wel te verstaan. Onderwijl verdienden hij en zijn Marjo, een bij elkaar passend stel zoals sterren en hemel, de kost met werken op scholen.


Wij, zijn vrienden, zagen de kleine bijna armzalige landarbeiderswoning langzaam veranderen in een klein kasteel. Het begon met de aanbouw van een heuse toren, een korte stoere toren. Tegelijk werden keuken en badkamer vernieuwd. Zo verenigde hij het praktische met het artistieke.


Daarna bouwde hij aan de zijkant van het huis een gesloten kloostergang met als vloer kloostermoppen en ramen van een gesloopt klooster. Daarin kwam een salon met gemakkelijke stoelen te staan, enorme boekenkasten en een TV. Jan las veel, hij was nieuwsgierig naar van alles en nog wat. 


Bijna alles in en aan het huis werd door hemzelf gemaakt van sloopmaterialen die hij links en rechts opduikelde op zijn zwerftochten door Friesland. Na de kloostergang volgde de slaapkamer die in een soort Venetiaanse stijl werd gebouwd en vervolgens in de verf gezet en ingericht. Daarna volgde de grote woonkamer in het midden van het huis in een negentiende eeuwse stijl gecombineerd met pilaren en een schouw.


Het huis werd een weerspiegeling van zijn melancholische, romantische ziel uit vroegere tijden met als accent de vergankelijkheid van mens en natuur. Jan leefde vanuit het mystieke besef dat we niet veel meer zijn dan een stofje in het heelal. De hoogmoed van het weten en beheersen was hem vreemd. Hij was een bescheiden maar vrij mens.


Hij aanvaarde zijn lot zoals het op hem afkwam en dat was niet altijd gemakkelijk. Toen hij vijf jaar was kreeg hij kinderverlamming, in zijn tienertijd een levensbedreigende buikvliesontsteking en later voortdurend heftige aanvallen van migraine waardoor hij soms dagen in het donker op bed moest blijven liggen. Toch klaagde Jan nooit want pijn hoort bij het leven, zo vond hij.


Intussen was hij de natuur niet vergeten. Integendeel, hij plantte een heel bos. Het werd een romantisch bos waarin men zich even alleen kan wanen. Waar je even aan een kleine natuurlijke vijver kunt uitrusten en genieten van de vogels en de rijkdom aan bomen. Jan kende elke boom van naam en wist uit te leggen waarom hij die daar geplant had.


Zo veranderde de landarbeiderswoning in een klein kunstzinnig lustoord uit een romantisch verleden omringd door tuinen en een groot bos met verrassende plekken en uitzichten. Jan schiep zich samen met zijn Marjo een eigen wereld waarin hij zich thuis voelde totdat hij afscheid moest nemen.


Zijn geheugen begon hem in de steek te laten. Niet veel later volgde de diagnose alzheimer. Langzaam maar zeker ontglipte hem de wereld, zijn vrouw, zijn kinderen, zijn familie en vrienden. Hij aanvaarde ook dat lot en nam afscheid van het leven met dezelfde vrijheid en moed waarmee hij geleefd had. Jan is niet meer op deze wereld maar nog wel in onze harten. 

vrijdag 12 december 2025

MEXICAANSE VERTELLINGEN 66. FRIDA GEEFT ZICH OVER AAN DAVID

Ter herinnering aan het verblijf van Trotski in het Hotel Hacienda San Miguel Regla is zijn portret op de muur van een huis tegenover de ingang van het hotel geschilderd. 

 

Tijdens de wandeling drukt Frida zich tegen David aan alsof ze de warmte van zijn lijf zoekt nu de zon onder begint te gaan en het begint af te koelen. David voelt haar warmte en trekt haar nog wat dichter tegen zich aan. Heeft hij het goed? Zoekt Frida toenadering tot hem, de afgewezen minnaar?


Alsof het zo moet zijn, gaan ze samen op het gras zitten om naar de ondergaande zon te kijken. Ze hebben het gevoel dat de tijd tussen hen in stil staat. Ze zijn het middelpunt van de wereld of nog verder, van het universum. Een vreemde gewaarwording alsof je ineens boven jezelf uitstijgt en een wordt met dat universum.


Frida ontspant haar lichaam terwijl ze in de armen van David gaat liggen. Ze geeft zich aan hem over, ze vertrouwt hem haar ziel en lichaam toe. Een geheel nieuwe ervaring. Tot nu toe had ze altijd de controle over zichzelf gehouden. Ze liet zich alleen maar leiden door haar lustgevoelens. Dit ging veel verder.


David voelt aan haar lichaam dat ze zich in het volste vertrouwen aan hem overgeeft. Ook voor hem is dat nieuw. Hij begint te trillen van spanning. Zoveel had hij niet verwacht. Hij kust haar op haar gitzwarte haren en zoekt zachtjes met zijn lippen haar gesloten ogen. Ook zij wacht in spanning af waar haar minnaar haar heen zal voeren.


Het zachte kussen van David gaat over tot vurige kussen, kussen die Frida al even vurig beantwoord. Ze drukken hun lichamen tegen elkaar. Frida legt zich neer in het gras om zich helemaal over te geven aan David. Ze schort haar lange rok op om het binnendringen bij haar gemakkelijk te maken.


Kort maar intens geven ze zich over aan de lust die hun liefde bezegelt. Frida voelt zijn sperma in haar binnendringen. Het voelt als een bevrijding. Ze weet het haast zeker, uit deze diepe liefde vol overgave zal zij een kind baren. Ze zal eindelijk moeder worden, niet zo maar moeder, maar moeder van een kind dat ze met liefde en vol overgave heeft ontvangen.


De zon is al een tijdje onder als ze opstaan. Ze fatsoeneren hun kleren en lopen zwijgend terug naar het hoofdgebouw. Frida voelt zich voor het eerst een vrouw die weet wat ze wil. Natuurlijk, ze zal blijven schilderen maar is een kind krijgen niet iets  veel groters en mooiers dan welk schilderij ook? 


David probeert zijn gedachten bij elkaar te rapen. Het is allemaal wel veel ineens. Nooit heeft hij echt toegang gehad tot Frida. Natuurlijk, ze zijn wel eens tussen de bedrijven door met elkaar naar bed geweest maar dat ging niet verder dan de bevrediging van hun wederzijdse behoeften. Dit gaat veel verder. Eigenlijk kan David zich geen vrijpartij herinneren waarin een vrouw zich zo overgaf aan hem als vandaag Frida.


Heeft Frida nu besloten om zijn vrouw te worden of lijkt dat maar zo? Hij kijkt opzij naar haar en ziet dat haar gezicht straalt van geluk of is het liefde? Hij pakt opnieuw haar hand en jawel ze laat hem toe. 


Nu weet hij het haast zeker. Frida heeft besloten om hem als haar man en minnaar te nemen. David kan zijn geluk niet op al beseft hij meteen dat samenleven met Frida geen gemakkelijke opgave zal worden. Daarvoor is ze te eigenzinnig en te onafhankelijk, maar dat kan hem voorlopig niks schelen. Hij leeft in het hier en nu en dat is meer dan genoeg.

dinsdag 29 augustus 2023

BOB ROSS

Bob Ross (1942-1995) voor een van zijn kenmerkende romantische doeken. Zijn lessen zijn nog altijd te vinden op YouTube

 

Lang geleden zag ik toevallig op TV een schilder met een grote bos haar, dezelfde bos als die van de zwarte Amerikaanse activiste Angela Davis, maar dan donkerblond. Tot mijn verbazing schilderde hij tijdens de uitzending in ongeveer een half uur een landschap met op de voorgrond bomen, een beekje en op de achtergrond bergen, wolken en zacht zonlicht.

Terwijl het uit zijn handen kwam alsof het niks was sprak hij de kijkers toe met een zachte, geduldige stem. Hij gaf afwisselend summiere uitleg over het gebruik van een kleur of een penseel, een commentaar op wat hij op het doek zette en af en toe ook een aanmoedigend woord dat iedereen dit kan schilderen.

Ik heb hem later nog wel eens een paar keer gezien, altijd met dezelfde manier van doen en altijd hetzelfde thema wat je het beste kunt omschrijven als paradijselijke natuur. Zijn schilderijen zijn eenvoudig van opzet met lichte variaties tussen soorten bomen, zonlicht, beekjes, meren, watervallen, met op de achtergrond bergen die vriendelijk tegen de lucht al dan niet met wolken aftekenen.

Nergens een spoor van dreigende wolken met onweer of storm op komst. Regen komt niet voor op zijn schilderijen. Het is een vredige wereld, op het saaie af en dus rustgevend. Zijn schilderijen zijn bijna meditatief zoals ook zijn manier van spreken.

Op zijn doeken komen geen mensen of dieren voor die de paradijselijke rust zouden kunnen verstoren. Soms schildert hij een verlaten schuur of hut als teken van menselijke aanwezigheid. Ze liggen verscholen en enigszins onopvallend tussen het groen.

Ik denk dat hij met zachte stem sprak om de rust van de natuur op zijn canvas niet te verstoren. Met steeds dezelfde kleding, een wit hemd en spijkerbroek, bleef hij op de achtergrond. Dat alles werd zijn handelsmerk in de 400 uitzendingen die hij uiteindelijk al schilderend maakte.

Hoewel de kijker de indruk krijgt dat elk landschap als vanzelf uit zijn hand kwam, bereidde hij elk canvas zorgvuldig van tevoren. Zijn spontane schilderwerk was grotendeels een pose al verstond hij zijn vak natuurlijk wel. Hij zorgde ook altijd dat er een exemplaar klaar stond voor het geval er iets zou mis gaan. Van elk doek zijn er dus twee.

Bob Ross is een Amerikaanse schilder die de droom van alle mensen schilderde, die van de ongerepte natuur, een droom die ondanks alle technische ontwikkelingen en vooruitgang met torenhoge flats en reuze cruiseschepen de mensen blijft fascineren.

Die droom bracht hij op Amerikaanse wijze tot leven op zijn doeken met een uitgekiend systeem van voorbereiding, presentatie en uiteraard commercialisering. Marketing tot in de puntjes zoals Amerikanen en met hen de halve mensheid het graag ziet. Sinds zijn dood beheert Bob Ross Inc.  zijn nalatenschap met opleidingen in het schilderen volgens de Ross methode maar ook mokken, vlaggen, truien enz. met zijn portret of een van zijn schilderijen.
 

donderdag 3 augustus 2023

ARMANDO


 

Ik heb het boek “ Ik bel je wel als ik dood ben” gesprekken met Armando door zijn goede vriend Cherry Duyns gelezen (Atlas Contact, Amsterdam  Antwerpen 2023.) De gesprekken bestrijken de periode 2011 tot 2017.  Armando stierf een jaar later.

Duins en Armando waren dikke vrienden al vanaf de tijd dat ze in hun jonge jaren bij de Haagse Post werkten. Het zijn hechte vrienden waardoor de gesprekken ook ergens over gaan al vallen ze soms in herhaling. Dat krijg je als je een lange geschiedenis deelt. Zo halen ze geregeld herinneringen op over hun gezamenlijke TV programma’s en theatershows “Herenleed, een programma van weemoed en verlangen” die ze samen met de rockdichter Johnny van Doorn hebben gemaakt.

Weemoed en verlangen komen ook steeds terug in de gesprekken en is ook de kern van het schilderwerk van Armando. Het werk waar hij vooral in Duitsland beroemd en bekend is geworden. Het is geen weemoed en verlangen naar vroeger, maar naar de onschuld, de onschuld die verloren is gegaan en de basis is van de tragiek van het menselijk bestaan. Armando zegt herhaaldelijk in de gesprekken dat hij de tragiek van de mens schildert of wat beter bij hem past in verf uitdrukt.

Om de tragiek van het mens maximaal te kunnen uit te drukken verft Armando ruw en bijna vormloos. Hij geeft slechts een ruwe aanduiding, onscherpe contouren van zijn onderwerp die tegelijk de essentie aangeven. Geen gelijkenissen en zeker ook geen details. Die leiden af.

Wat hem ook niet interesseert is de schoonheid der dingen. Schoonheid past niet bij schuld en tragiek. Ook niet uitgesproken lelijkheid al zullen veel mensen die denken dat schilderen tot doel heeft de schoonheid van de wereld uit te beelden, zijn werk lelijk of zelfs onooglijk vinden.

Daar zit Armando niet mee. Zijn inspiratie tot scheppingen dringen zich naar eigen zeggen aan hem op. De beelden moeten er uit, uit zijn hoofd. Ondanks de spontane inspiratie, bereid hij elk schilderstuk voor met een of meer tekeningen. Soms leidt een schilderij tot een sculptuur.

Het beste is de werkwijze van Armando te zien aan bijvoorbeeld zijn werk “Die Fahne” Simpeler maar meteen ook indrukwekkender kun je een vlag niet schilderen. Een vlag zonder kleuren maar wel een vlag. De essentie van de vlag, van alle vlaggen.

De menselijke tragiek van de schuld heeft Armando ervaren toen hij als puber nieuwsgierig was naar wat er tijdens de Tweede Wereldoorlog in en om het Duitse concentratiekamp Amersfoort afspeelde. Dat heeft zijn verdere leven getekend samen met een overweldigende ervaring met een Duitse soldaat die hij aantrof in de bossen rond het Kamp Amersfoort.

Veel wil hij over die ervaring in de gesprekken niet kwijt. Het meest veelzeggend zijn z’n woorden “het was hij of ik” wat er op kan wijzen dat hij de soldaat heeft gedood. Maar daarover weigert hij iets te zeggen. Hij beschouwt het incident als gesloten. Hij wil ook niet praten over schuld, schaamte of boetedoening. Het is wat het is. Het is gebeurd zoals het gebeurd is.

Dat zijn schilderijen met dit thema vooral in Duitsland weerklank hebben gevonden is begrijpelijk. Na de Tweede Wereldoorlog is Duitsland een land geworden van schuld en daarmee ook van de tragiek van het mens zijn, in dit geval Duitser zijn. De Duitsers voelen zijn schilderijen uit eigen ervaring aan.

 

zondag 3 februari 2019

FOTOBLOG KEN JE LAND LEIDEN 4

Miniatuurhuisjes en boten, 5 oktober 2018

De Antje - Rebecca, 5 oktober 2018

De ophaalbrug en de de molen, 5 oktober 2018

Armoedebestrijding anno 17e eeuw, 4 oktober 2018

Buurtjes, 5 oktober 2018

De schilder, 5 oktober 2018

Het roze pandje, 5 oktober 2018

Riool.nl, 5 oktober 2018

De fietser en de molen, 5 oktober 2018