19. AMERICA LATINA. HET FRANSE VERRAAD

 

Edmond Maire (1931-2017) staat als algemeen secretaris van de Chemie Federatie bij het CFTC (Confédération Francaise des Travailleurs Chrétiens) Congres in 1964 aan het hoofd van een groep die de vakcentrale wil deconfessionaliseren. Zijn verkiezing tot algemeen secretaris van de CFTC heeft een splitsing van de vakcentrale tot gevolg. Hij verandert de naam in CFDT.  De achterblijvers van de CFTC blijven het WVA trouw.  

Een dramatische dissonant op het wereldcongres die zich al tijdens de ceremoniële opening van het WVA wereldcongres openbaart, is de opstelling van algemeen secretaris Edmond Maire van de Franse vakcentrale CFTD. In de katholieke krant De Tijd wordt daarvan scherp verslag gedaan. 

“De rel begon toen Maire tijdens de openingszitting het woord kreeg. De traditie wil dat de secretaris-generaal van de vakbond van het land waar de conferentie wordt gehouden een welkomstwoord uitspreekt. Inplaats van het echter bij een beleefde speech te houden, maakte Maire van de gelegenheid gebruik of eerder misbruik en zette zijn eigen particuliere visie op het WVA uiteen. 

Met de bekende Franse pretenties en aan onbeschoftheid grenzende onbeleefdheid stelde hij dat het WVA volgens hem helemaal geen toekomst had en maar beter kon verdwijnen. Het WVA zou er verstandig aan doen zich aan te sluiten bij het IVVV, het veel groter socialistische wereldverbond. Maar daar liet Maire het nog niet eens bij: hij gaf de Chileense WVA-vakbond, die om bekende redenen niet aanwezig kon zijn, een veeg uit de pan en verweet het dat het Allende niet voldoende had gesteund.

Verder beschuldigde hij de kleine Marokkaanse vakbond ervan dat het de Arabische eenheid verstoorde en niet in het WVA thuis hoorde. Hierop verlieten de Afrikanen onmiddellijk de zaal en en verklaarden op een in allernaast bijeen geroepen persconferentie dat zij weigerden zich te onderwerpen aan het Franse vakbondsimperialisme. 

Edmond Maire vervolgde intussen zijn tirade door ok nog het rapport van Emilio Maspero (secretaris generaal van CLAT) in felle termen te bekritiseren. Dit rapport was als werkdocument voor het congres bedoeld en zacht uitgedrukt is het uiterst ongepast dit in ene openingstoespraak aan te vallen. Het gevolg was dat men zich in de zaal als één blok achter Masperostelde en dat het WVAgesterkt uit het conflict kwam.” (Kate David in ‘De Tijd’ van maandag 1 oktober 1973)

Op een nachtelijke wandeling naar mijn hotelkamer samen met Ton Bastiaansen en nog enkele vrienden van het NKV zie ik in een hel verlicht café bij een klein tafeltje, Maspero voorover gebogen en druk gebaren makend met iemand praten. Die ander herken ik niet maar de rest van het gezelschap wel. Het is Edmond Maire, de vakbondsman die al tijdens de openingsceremonie begon met het WVA een mes in de rug te steken.

Voor Maspero als schrijver van het strategie rapport van het WVA - in de omgang de bijbel van Maspero genoemd - moet zijn aangekondigde vertrek een nog grotere teleurstelling zijn geweest zijn dan voor de andere congresgangers. Hij, die zijn eerste Europese vakbondservaringen in Frankrijk heeft opgedaan, wordt nog voordat hij het WVA heeft kunnen hervormen, door dezelfde Fransen in de steek gelaten. Dat hij tijdens die stage in Frankrijk goed Frans heeft leren spreken, komt hem nu goed van pas. Maire spreekt immers geen woord Spaans.

Niet alleen verlaat de CFDT het WVA, wat ook een financiële aderlating zal zijn, maar wordt ook nog eens lid van het verraderlijke IVVV. Verraderlijk omdat bij het IVVV aangesloten vakbonden in Latijns Amerika het vaak op een akkoord gooien met dictators en werkgevers. 

De volgende dag hoor ik dat Maspero tot aan de vroege ochtend met de Franse vakbondsleider heeft gesproken. Vergeefs natuurlijk. Maire en de zijnen hebben definitief gekozen voor het IVVV. 

Het is de bevestiging van de socialistische koers die was begonnen op het congres van de CFTC (de Franse Confederatie van Christelijke Arbeiders) in 1964. Op dat congres besloot een meerderheid van de afgevaardigden (ongeveer 70%) het socialisme te volgen en verder te gaan als CFDT. De minderheid bleef als CFTC vasthouden aan de sociaal christelijke waarden en bleef trouw aan  het WVA. 

5. AMERICA LATINA. ZWARTSCHRIFT NVV- NIET VEEL VISIE

De eerste ledenbulletins waren eenvoudig huisgemaakte stencils.

 

CLASC-Nederland is er in geslaagd om landelijke aandacht op zich te vestigen met de publicatie van een zwartschrift over de internationale positie van het het Nederlandse Verbond van Vakverenigingen NVV. Op basis van door CLASC Latijns Amerika verstrekte informatie heeft secretaris G. een gestencild geschrift gemaakt over de verkeerde vrienden van het NVV in enkele Latijns Amerikaanse landen met als titel “NVV-Niet Veel Visie”. 

In het ledenblad CLASC-Nieuws geeft redactielid Hans Uwland een overzicht van de belangrijkste punten uit deze aanklacht tegen het NVV (juli 1971). 

Het NVV is aangesloten  bij de vakbondsinternationals IVVV, van oorsprong socialistisch. De andere twee Nederlandse vakbonden CNV (protestant)  en NKV (katholiek) zijn aangesloten bij het oorspronkelijk christelijke WVA.

IVVV en WVA hebben elk hun eigen regionale organisatie in Latijns Amerika. CLASC (later CLAT) is aangesloten bij het WVA en ORIT bij het IVVV. De boosdoener is de ORIT die tot het netwerk van het NVV behoort. 

Waar het CLASC om gaat is dat de ORIT met als lid de machtige Noord Amerikaanse vakbond AFL/CIO (illegaal, want de AFL/CIO is geen lid van het IVVV) een instrument is van Noord Amerikaanse buitenlandse politiek (president Nixon). 

Het doel van de Noord Amerikaanse politiek is Latijns Amerika binnen hun invloedssfeer te houden en derhalve het communisme, wat hetzelfde is als de Sovjet Unie, met alle middelen buiten de deur te houden, zo nodig door ondemocratische rechtse regiems (de generaals in Brazilië en Guatemala) te steunen.

Het gevolg is dat de vakbonden aangesloten bij de ORIT meer bezig zijn met bestrijding van het communisme en het bevorderen van het vrije markt denken dan een voorvechter van sociale gerechtigheid, democratie en sociaal-economische ontwikkeling. In enkele landen zijn ze zelfs steunpilaren van rechtse dictatoriale of autoritaire regiems.

Op grond van de deze beschuldigen wordt door CLAT Nederland geëist dat het NVV zich afkeert van de ORIT en in plaats daarvan steun geeft aan CLASC.

 

Het NVV voelt zich aangesproken en legt in haar ledenkrant “De Vakbeweging” een verklaring af over de verwijten die haar worden gemaakt ( “Vakbeweging in Latijns-Amerika onder de loep”, 17 oktober 1971)

“Het NVV acht het noodzakelijk op de kortst mogelijke termijn de nodige concrete informatie te krijgen over de vakbewegingssituatie in Latijns Amerika. Het zal daarom stappen ondernemen om binnen het IVVV (de internationale organisatie waarbij het verbond is aangesloten) een onderzoek op gang te brengen, dat een duidelijker beeld moet opleveren van de activiteiten van de verschillende vakorganisaties in de landen van dit werelddeel. Daarbij zouden ook ter discussie moeten staan de organisatorische banden, die het Amerikaanse vakverbond AFL/CIO -ondanks het verbreken van het lidmaatschap van het IVVV - nog steeds heeft met de ORIT, de regionale organisatie van het IVVV voor Latijns-Amerika.”

Het NVV schrijft bezorgd te zijn over de groeiende tegenstellingen in Zuid en Midden-Amerika tussen organisaties die op moeten komen voor de belangen van de werknemers, en over de invloed van buitenaf, met name vanuit de Verenigde Staten.

Om na te gaan wat er aan de hand is in Latijns Amerika hebben ze behoefte aan objectieve informatie. “Zwart-wit schilderingen , waarbij de ene groep vakorganisaties tot het boevenpak wordt gerekend en de andere groep tot vurige idealisten wordt uitgeroepen, dragen weinig bij tot werkelijk vruchtbare discussies.”

Het NVV verklaart van goede wil te zijn door zoveel mogelijk steun te geven aan een vrije democratische vakbeweging in landen waar men die steun niet ontberen kan. Daarom moet getracht worden zoveel mogelijk samenwerking te bevorderen tussen CLASC en ORIT. Voorbeelden zouden Suriname en de Nederlandse Antillen zijn, waar de drie Nederlandse vakcentrales gezamenlijk trachten deze samenwerking te bevorderen.

“Met dit doel voor ogen hebben het CNV, het NKV en het NVV kort geleden samen de Stichting Ontwikkelingssamenwerking Vakbeweging opgericht, met het doel de ontwikkelingssamenwerking in de Derde Wereld … efficiënter en op ruimere schaal te laten plaatsvinden.’”

CLASC Nederland verwerpt de aantijging dat de informatie in het zwartschrift niet objectief zou zijn. De gedachte dat ORIT als verlengstuk van de Amerikaanse AFL/CIO kan samenwerken met CLASC is naïef en gaat voorbij aan de principiële tegenstellingen tussen beide organisaties. De tegenstellingen tussen de beide richtingen zijn juist op de Nederlandse Antillen erg groot. De oprichting van een stichting Ontwikkelingssamenwerking Vakbeweging wordt gewaardeerd.