Posts tonen met het label ledenvergadering clat nederland. Alle posts tonen
Posts tonen met het label ledenvergadering clat nederland. Alle posts tonen

vrijdag 26 juli 2024

51. AMERICA LATINA. MINISTER PRONK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

 

Minister van Ontwikkelingssamenwerking Jan Pronk (rechts) schudt de hand van José Merced Gonzalez, adjunct-algemeen-secretaris van het Wereld Verbond van Arbeid te Brussel, tijdens een speciale jubileum bijeenkomst in november1974. (foto: Ad van Dooren)

Dankzij de medewerking van bestuursleden van de vereniging en persoonlijke contacten worden de contacten met de vakcentrales NKV en CNV beter. Ze laten hun aarzelende houding tegenover CLAT en CLAT Nederland varen. Politiek voltrekt zich een gelijksoortige ontwikkeling. Dat is te danken aan de goede contacten die PPR Tweede Kamerlid Dolf Coppes. 

Dat alles - vakbonden en politieke partijen - maakte dat op regeringsniveau Minister Pronk van Ontwikkelingssamenwerking te kennen geeft mogelijkheden voor samenwerking met CLAT bonden in Latijns Amerika te zien.

In een interview in het maandblad ‘Onze Wereld’ van de NOVIB (15 juni 1974) spreekt hij de hoop uit dat het mogelijk zal zijn de vakbeweging in te schakelen bij het mede-financieringsprogramma. 

“Het is een belangrijke beweging in een aantal ontwikkelingslanden, die nog veel te weinig participeert in het ontwikkelingsproces en de hulpverlening. Binnenkort hebben we daar een gesprek over. En tenslotte hoop ik dat de Nederlandse regering ook direct hulp kan geven aan particulieren organisaties in ontwikkelingslanden zonder tussenkomst van organisaties in Nederland. Ik denk bijvoorbeeld aan directe hulpverlening aan bijvoorbeeld het CLAT , of aan de ANUC. Dat zou een belangrijke nieuwe dimensie in het projecten-programma van het Nederlandse ontwikkelingsbeleid zijn.” (Blz.26 in Latijns Amerika, augustus 1974, 5e jaargang no.4)

Met deze opvatting schept minister Pronk een bredere basis voor ontwikkelingssamenwerking. Niet langer staat de samenwerking tussen en met regeringen voorop, al blijft die belangrijk, maar is er ook plaats voor samenwerking tussen particuliere organisaties in dit geval vakbonden. 

Het idee dat ook vakbonden in Nederland en de Derde Wereld betrokken kunnen worden bij de Nederlandse ontwikkelingssamenwerking wordt gesteund door de bekende medefinancieringsorganisaties NOVIB ( links), Cebemo (katholiek) en Icco (protestants). 

In een interview dat minister Pronk heeft met Barend de Ronden van IKOR komen de opvattingen van CLAT algemeen secretaris Emilio Maspero die kunnen dienen als uitgangspunt voor samenwerking tussen vakbonden, aan de orde. 

Maspero waarschuwt voor het folkloristische derde-wereld-gedoe als een vorm van ontsnapping aan de werkelijke problemen moet worden vermeden. Wat ook vermeden moet worden is een zeker revolutionairisme dat in de plaats komt van het derde wereld folklorisme. Daarin wordt er vanuit gegaan dat als de rijke landen drastisch veranderen het vanzelf in orde zal komen in de arme derde wereld landen. 

Minister Pronk stelt vast dat het Derde Wereld folklorisme in de jaren zestig al is doorgeprikt. Daarvoor is een structurele aanpak voor in de plaats gekomen zoals de wereldwinkel beweging. Zij vertalen de problemen politiek. Zij laten zien “dat er een relatie bestaat tussen de problemen binnen de derde wereld, de problemen in de internationale verhoudingen tussen landen en de problemen binnen de rijke landen zelf.”

Vervolgens signaleert Minister Pronk dat er bewegingen zijn die de problemen loskoppelen van de derde wereld problemen. Dat zijn volgens hem de demokratiseringsbeweging en de milieubeweging. Tot slot vindt hij dat “het noodzakelijk is om door te gaan met politieke akties - maar ze zullen moeten worden overgenomen door regeringen; anders kan het niet; de activiteiten van aktiegroepen zijn er ook op gericht om te resulteren in konkrete politieke beslissingen - door te gaan met dat soort activiteiten, die te maken hebben met het hard maken van de relatie van problemen van rijke landen. Ze kunnen alleen maar in onderlinge samenhang worden opgelost.” (Blz. 26-27 in Latijns Amerika augustus 1974, 5e jaargang no.4)

vrijdag 24 november 2023

17. AMERICA LATINA. POLITISERING ONTWIKKELINGSSAMENWERKING

Minister Pronk, tweede van links op het podium, maakt deel uit van een forum over vakbeweging en ontwikkeling tijdens de druk bezochte ledenvergadering van CLAT Nederland teven het 5 jarig jubileum. Helemaal links zit Piet van Hout, algemeen secretaris van het NKV (de voormalige katholieke vakcentrale met bijna een half miljoen leden). Helemaal rechts zit voorzitter Jan Rutges, daarnaast ikzelf als tolk voor CLAT Algemeen secretaris Emilio Maspero. Wie naast Maspero zit, ben ik vergeten.


De steun van Minister Pronk voor CLAT moet niet onderschat worden. Door de deur open te zetten voor steun aan CLAT opent Pronk meteen ook de deur voor Nederlandse hulp langs andere niet overheidsinstellingen. Een nieuwigheid die grote gevolgen kan hebben.

Een van de eerste gevolgen is een debat met Pronk zelf over het soort hulp dat gegeven dient te worden. Pronk wordt daarover aangesproken in een radioprogramma. De interviewer gebruikt tot opening van het gesprek een citaat van CLAT algemeen secretaris Maspero.

Maspero zet zich enerzijds af tegen wat hij noemt “folkloristisch derde-wereld-gedoe”, d.w.z. het bestrijden van de verschijnselen in plaats van de oorzaken van armoede en onderdrukking aan te pakken, en anderzijds tegen wat hij “revolutionairisme” noemt , d.w.z. revolutie in de rijke wereld zal als vanzelf de rest van de wereld bevrijden. 

Pronk is niet bang voor het folkloristische derde-wereld-gedoe. 

“Dat is in Nederland zelf natuurlijk voldoende doorgeprikt in de jaren ’60. Er zijn in Nederland talloze akties van bewegingen en aktie-groepen in de jaren ’60 op gang gekomen die met de derde wereld te maken hebben, maar die duidelijk struktureel van karakter waren; de Derde Wereldwinkel beweging, de X-Y groepen, die veel meer de problematiek van de derde wereld, niet charitatief maar politiek vertalen, en direct van de aanvang af hebben laten zien dat er een relatie bestaat tussen de problemen binnen de derde wereld, de problemen in de internationale verhoudingen tussen landen en de problemen binnen de rijke landen zelf.” (CLAT Nieuws no.4, augustus 1974, 5e jaargang)

Pronk stelt vast dat het loskoppelen van de problemen in de derde wereld van die van de rijke landen heeft geleid tot de radicale opvatting dat het hele systeem wereldwijd omver moet.

“Die wordt door Maspero bekritiseerd, als beweging binnen de rijke landen. En daar ben ik het ook mee eens. Dat is eigenlijk in a nutshell mijn reactie op zijn stelling. Naar mijn mening is het noodzakelijk om door te gaan met politieke acties - maar ze zullen moeten worden overgenomen door regeringen; anders kan het niet; de activiteiten van actiegroepen zijn er ook op gericht om te resulteren in konkrete politieke beslissingen - door te gaan met dat soort activiteiten die te maken hebben met het duidelijk hard maken van de relatie van problemen in ontwikkelingslanden en de problemen van de rijke landen. Ze kunnen alleen maar in onderlinge samenhang opgelost worden” ( zie vorige noot)

Pronk is een voorstander van acties tot politisering van de ontwikkelingssamenwerking, een politisering die er toe leidt dat regeringen in derde wereld landen en rijke landen konkrete politieke beslissingen nemen.

Op de ledenvergadering van CLAT-Nederland verwijt Pronk de vakbeweging onvoldoende meedenkt over de internationale politiek en internationaal ook te weinig macht kan tonen. Het is belangrijk dat de vakbeweging blijft vasthouden aan een nieuwe inkomensverdeling vooral op wereldniveau. De vakbeweging zou best wat radicaler kunnen zijn op dit punt, vindt hij. 

Piet van Hout, als secretaris van de vakcentrale NKV een van de forumleden op de ledenvergadering, verzekert de minster dat de vakbeweging zal vasthouden aan de herverdeling van inkomens, “waarbij aan worden aangetekend dat waar het de herverdeling van inkomens betreft de vakbeweging heel wat meer ijver aan de dag legt dan de regering.”Van Hout wees verder op de activiteiten van de vakbeweging ten opzichte van de Derde Wereld in belangrijke internationale organen als de Verenigde Naties, de Europese Gemeenschap en de Internationale Arbeidsorganisatie. “Maar ik erken dat er meer moet gebeuren.” (zie CLAT Nieuws, no.1, januari 1975, jaargang 6)

Het begint bij de vakbeweging door te dringen dat ze een bijzondere verantwoordelijkheid hebben bij ontwikkelingssamenwerking. Hoever de vakbeweging internationaal voor ontwikkelingssamenwerking wil gaan, hoop ik te horen op het aanstaande wereldcongres van het Wereld Verbond van de Arbeid WVA waarvan zowel CLAT vakbonden als het NKV lid zijn.