52. AMERICA LATINA. JUBILEUM

 

De druk bezochte jubileum bijeenkomst vanwege 5 jaar CLAT Nederland. Op de voorgrond met zijn rug naar de camera boerenleider Rangel Parra. Achter hem van opzij CLAT algemeen secretaris Emilio Maspero en Piet Jeuken, directeur van de Stichting Ontwikkelingssamenwerking Vakbeweging SOSV die hem een hand geeft. De SOSV is een samenwerkingsverband van de drie vakcentrales CNV, NKV en NVV.  (foto: Ad van Dooren)

Op de bijzondere jubileumbijeenkomst, de vereniging bestaat 5 jaar, bevestigt minister Pronk zijn opvatting dat de vakbonden in Nederland en in de Derde Wereld betrokken moeten worden bij ontwikkelingssamenwerking.

De minister kondigt aan dat hij voor het begrotingsjaar 1975 drie miljoen gulden heeft uitgetrokken voor steun aan vakbonden in de Derde Wereld. Het geld zal via de Stichting Ontwikkelingssamenwerking Vakcentrales (SOSV) ter beschikking gesteld worden aan het Wereld Verbond van de Arbeid (WVA), het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen (IVVV) en aan vakbonden in de Derde Wereld die niet bij een van deze twee internationale vakbonden zijn aangesloten.

De SOSV is een samenwerkingsverband tussen de drie vakcentrales CNV, NKV en NVV. Hun directeur Piet Jeuken balanceert tussen de twee stromingen in zijn stichting. Aan de ene kant staan CNV en NKV als leden van het Wereld Verbond van Arbeid, internationaal verbonden met CLAT. Aan de andere kant staat het NVV dat lid is van het IVVV dat wordt bekritiseerd vanwege zijn veel te lankmoedige houding tegenover dictaturen in Latijns Amerika. 

NKV algemeen secretaris Piet van Hout zegt op de bijeenkomst dat hij blij is met deze stap van de Nederlandse regering. Vakbonden kunnen op die manier hun eigen partners kiezen zonder overheidsinmenging. Dat versterkt de solidariteitsbanden en maakt de bonden daarginds onafhankelijker van hun overheid.

In veel landen in Latijns Amerika bestaat immers geen vrijheid van vakbeweging. Daarvan hebben tijdens de bijeenkomst algemeen secretaris Emilio Maspero getuigd en met hem de boerenleider Rangel Parra van de federatie van landbewerkers en boeren organisaties. Dat de Nederlandse vakbonden nu zelf vakbonden in Latijns Amerika kunnen helpen versterkt de onderlinge solidariteit en  zet de regeringen buiten spel.  

Pronk wil wel wat terug van de Nederlandse vakbeweging. Hij vindt dat de vakbeweging tot nu toe te weinig meedenkt over de internationale politiek. Als de vakbonden in Nederland zich sterk maken voor een meer gelijke inkomensverdeling in ons land dan dan zouden ze dat met nog meer kracht ook op wereldniveau moeten doen. 

Wat Pronk betreft mag de vakbeweging op dat punt wel wat radicaler worden. Een oproep die als muziek klinkt in de oren van CLAT Nederland. Die maakt zich immers sinds de oprichting sterk voor een vakbeweging die radicaal kiest voor een betere inkomensverdeling in Latijns Amerika.

Piet van Hout van het NKV is het daarmee eens. De vakbonden zijn al internationaal actief bij de Internationale Organisatie van de Arbeid in Genève en bij de Verenigde Naties maar, zo zei hij, we moeten meer doen. 

Wat de inkomensverdeling in Nederland betreft, leggen volgens van Hout, de vakbonden meer ijver aan de dag dan de Nederlandse regering. De regering kan er op rekenenen dat tijdens de onderhandelingen over een centraal akkoord de vakbeweging onverkort zal vasthouden aan een betere inkomensverdeling.

Ter gelegenheid van het jubileum hebben plaatselijke groepen activiteiten georganiseerd om de aandacht te vestigen op de onderdrukking van de vrije, democratische vakbeweging in Latijns Amerika. De acties zijn niet alleen bedoeld om die onderdrukking publiekelijk aan de kaak te stellen, maar vooral ook om druk uit te oefenen op regeringen daarginds een einde te maken aan de onderdrukking van de vakbonden.

“Dat laatste gebeurde onder meer door een stille tocht langs ambassades van verschillende Latijns Amerikaanse landen in Den Haag waar petities werden aangeboden. Behalve door leden van CLAT Nederland werd aan de tocht ook deelgenomen door vertegenwoordigers van de drie vakcentrales. De petitie, die werd aangeboden aan de ambassadeurs van Haïti, Bolivia, Brazilië, Uruguay, Guatemala en Chili, doet een dringend beroep op de regeringen de vrijheid van vereniging, onderhandelingen en werkstaking van de vakbonden in hun landen te eerbiedigen.” (Latijns Amerika, januari 1975, 6e jaargang no.1)

21. AMERICA LATINA. GETUIGENISSEN VAN BOERENLEIDERS

De Venezolaanse boerenleider Rangel Parra (2e van links) zit tussen de leden van de werkgroep. Foto overgenomen van CLAT Nieuws, no 1, februari 1974

 

Het gaat goed met CLAT Nederland. Het ledenbestand van de vereniging groeit gestaag, er is een degelijk bestuur en er zijn genoeg vrijwilligers voor de werkgroepen. Er zijn werkgroepen over het hele land.

De vakcentrale CLAT is een ijzersterke partner met een goed georganiseerd hoofdkantoor in Venezuela en lidorganisaties in bijna alle landen van Latijns Amerika. Die zorgen voor een gestage stroom informatie die ons wordt doorgegeven vanuit Venezuela.

We maken kennis met vakbondsleiders uit Latijns Amerika. De meesten zijn op weg naar een of andere vakbondsbijeenkomst in Europa en maken een tussenstop in Nederland of komen per trein uit Brussel of elders.

Een van die bezoekers is boerenleider Rangel Parra, een bescheiden man met de afwachtende houding van een boer en een kleurrijke leven. Van kleine boer is hij secretaris van de Latijns Amerikaanse Landarbeiders Federatie geworden en uiteindelijk voorzitter van de Wereldfederatie van Landarbeiders. 

Tijdens zijn bezoek aan de werkgroep regio Utrecht/Gouda vertelt hij over zijn leven en de situatie van de boeren in zijn continent. Gerrit Pruim, secretaris van de vereniging en lid van de redactie van CLAT Nieuws doet er verslag van.

“Parra weet, waarover hij spreekt. Hij is boer in Venezuela en heeft aan den lijve ervaren, welke risico’s je loopt bij het organiseren van kleine boeren en landbewerkers. In de meeste landen zijn de regeringen en grootgrondbezitters erg bang voor de aansluiting en machtsvorming van de boeren. Zelf werd hij onder de dictatuur van Jiménez in Venezuela op ene nacht door een stel gemaskerde mannen bezocht die hem ene kogel door zijn hoofd schoten. Het herstelde zich echter van het als dodelijk bedoelde schot. Sindsdien zette hij zich nog intensiever in voor de organisatie van de boeren, eerst -ten tijde van generaal Pérez Jiménez, die regeerde van 1950 tot 1958 - via gewapende zelfverdedigingsgroepen van boeren en later - toen de vrijheid van organisatie groter werd - via regionale en landelijke bonden.” (Gerrit Pruim in CLAT Nieuws no.1, februari 1974, 5e jaargang)

Deze directe getuigenissen scheppen een band tussen de vereniging en de mensen daarginds en maken ook dat men zich hier beter kan voorstellen hoe het er daarginds aan toe gaat. De solidariteit schept ook een onderlinge band tussen de leden van de vereniging. Aldus ontstaan vriendschapsbanden die op hun beurt bijdragen aan de versterking van de werkgroepen en de vereniging.

Een andere getuige op de bijeenkomst is de flegmatische in keurig pak gestoken Colombiaanse boerenleider Francisco Verano. “Hij heeft jarenlang gezworven door Colombia en overal gewerkt. Via een kleine vakbond werd hij al snel ook op landelijk niveau bekend. Nu is hij voorzitter van de Colombiaanse landbewerkers Actie ACC. Verano vertelt over de onderdrukkingsmaatregelen in Colombia. De drie verschillende boerenorganisaties  van het land moeten zich daarom aaneensluiten en zich niet verdeeld opstellen. De eerste stappen hiertoe zijn op ene bijeenkomst van de organisaties gezet, vooral druk vanuit de basis zelf… Van de ACC zijn in de eerste maanden van dit jaar bijna 20 boerenleiders en boeren verloor door de politie in samenwerking met de grootgrondbezitters.” aldus Pruim in het genoemde artikel.

Soortgelijke verhalen horen we ook van de verlegen vice-voorzitter Jorge Lasso uit Panama. De lange zwarte man strijkt terwijl hij praat, voortdurend over zijn kalende hoofd. Zijn verhaal is min of meer hetzelfde als van zijn voorgangers. De Panamese boeren tellen net zo min mee. Er wordt ook in Panama gewerkt aan de opbouw van coöperaties die tezamen de macht moeten breken van zakenlieden en tussenhandelaren.

AMERICA LATINA 1. CHRISTELIJK RADICALISME

Dolf Coppes in gesprek met Rangel Parra algemeen secretaris van de Latijns Amerikaanse boerenbond FCL aangesloten bij CLAT.

 

Met mijn baan bij CLAT Nederland valt mijn leven als het ware op zijn plaats. Ik heb me erop voorbereid sinds ik ben gaan studeren. Nu komt de stap van studie naar praktisch handelen.  

Met vakbondswerk heb ik van thuis uit enige ervaring. Ik heb daar meegemaakt dat vakbondswerk geen baan van negen tot zes is maar een heel leven en niet alleen voor mijn vader maar voor het hele gezin. Zo zal het mij ook wel vergaan. Gelukkig ziet Krullenbol dat zitten. 

Secretaris G ontpopt zich al snel als een collega. Hij hangt niet de secretaris uit. Per slot van rekening delen we dezelfde idealen en dat bindt ons. Er zijn uiteraard ook verschillen tussen ons maar die zijn met wederzijds respect overbrugbaar. Hij werkt geordend en gedisciplineerd, ik losjes en ongeregeld. Maar ik ben dan ook van het katholieke Oost Noord-Brabant, hij van de protestantse Noord Veluwe zoom. 

Activisme is ook niet nieuw voor me sinds mijn studententijd. Stil zitten en toekijken hoe het er in de wereld aan toe gaat, kan ik niet. Ook thuis geleerd, denk ik. Hoe dan ook, ik moet wat doen. Dat was bij de verkenners al zo. Pas dan kan ik mijn verbeelding en ideeën uitleven. Ondanks de financiële beperkingen is daar ruimte voor. Maar goed ook. Dat stimuleert de creativiteit.

CLAT Nederland is een idealistische vereniging opgericht door radicale christenen. Dat zijn katholieken en protestanten die  het geïnstitutionaliseerde en geritualiseerde - het kerkse - geloof verlaten hebben en op zoek zijn gegaan naar een nieuwe invulling van oorspronkelijke christelijke waarden als (naasten)liefde, medemenselijkheid, sociale rechtvaardigheid en solidariteit.

Dolf Coppes is zo een radicale christen. Eerst heeft hij de Politieke Partij Radicalen mee helpen oprichten en een jaar later CLAT Nederland.

“Coppes zette zich jarenlang in voor Latijns-Amerika en richtte in 1965 CLAT-Nederland op, een solidariteitsbeweging met de socialistische vakbonden aldaar. Hij was ook zeven jaren voorzitter van de NCO, de voorganger van de huidige NCDO, Nationale Commissie voor Internationale Samenwerking en Duurzame Ontwikkeling. Tussen 1972 en 1977 was hij lid van de Tweede Kamer voor de Politieke Partij Radikalen (PPR), waarvan hij mede-oprichter en gedurende twee jaar voorzitter was. De idealist en spirituele radicaal Dolf Coppes bedreef met hart en ziel politiek, maar hij achtte zichzelf eigenlijk niet zeer geschikt voor het harde politieke bedrijf. Begin jaren ’80 trok hij zich daaruit terug en wijdde hij zich aan het verbinden van zijn Rooms-Katholieke theologische achtergrond en zijn rijke pastorale ervaring met de Psychosynthese van Assagioli.” (Wikipedia: Dolf Coppes)

Ondanks deze verwantschap met de PPR is CLAT Nederland geen  verlengstuk van de PPR. Het is geen mantelorganisatie waar sommige radikaal linkse partijen zo graag gebruik van maken om een breed volksfront te suggereren. Ik leer de leden vooral kennen als mensen die het goed voorhebben met de medemens dichtbij en veraf, met de wereld dus.

Secretaris G. zelf is geen lid van de PPR. Hij is bij CLAT Nederland terecht gekomen via een goede vriend die wel tot de PPR behoort. Ikzelf heb in mijn studietijd wel eens overwogen om lid te worden van de PPR maar ook niet meer dan dat. Ik vond het net iets te wollig ofwel te weinig radicaal. 

Mijn gedachtegoed was toen linkser dan dat van de PPR maar bij een vakbond voel ik mij meteen thuis. Vandaar dat ik als student ook meteen lid ben geworden van CLAT Nederland. Het is een geniaal idee geweest van Dolf Coppes en de zijnen om de strijd voor sociale en economische rechtvaardigheid in Latijns Amerika te steunen via een vakbeweging daarginds.