Posts tonen met het label kunst. Alle posts tonen
Posts tonen met het label kunst. Alle posts tonen

woensdag 8 april 2026

BEN IK MANNELIJK?


 

Het was op een mooie zondag met voorjaarszon en weinig wind dat we naar het Noord Brabants Museum in den Bosch fietsten. Zoals tegenwoordig is te verwachten, zaten de terrassen in het centrum bomvol. Den Bosch is een toeristenstad van jewelste geworden.


Gelukkig is het in het museum niet zo druk. Je kunt nog op je gemak door de zalen ronddwalen zonder gestoord te worden door toeristen die komen genieten van kunst alsof het fastfood is. 


We lopen direct naar de expositie “Ben ik Mannelijk? met mode, kunst en fotografie.” Het is niet het soort exposities waar ik uit liefde voor de kunst kom maar uit nieuwsgierigheid of beter nog om te zien of mijn vooroordelen kloppen.


Ik verwacht niet de mannelijkheid te zien van de bouwvakker, de loodgieter, de schoonmaker, de gepensioneerde treinmachinist, een militair in een loopgraaf, een jonge vader achter een kinderwagen of een vader die naar het voetballen gaat met zijn zoon.




Mijn vooroordeel klopt. We zien niets van dat alles. We zien de modieuze mannelijkheid van de modetijdschriften, het verdienmodel van veel mannen en vrouwen. We zien mannen in hun beste jaren, tussen de twintig en de dertig met strakke sixpack lijven, een goede gezondheid en waarschijnlijk een goed inkomen.


We kijken met de blik van gastcurator Roberto Luis Martins die meer van dit soort tentoonstelling heeft gemaakt. Hij is onderzoeker “met een sterke interesse in identiteit, representatie en maatschappelijke vraagstukken binnen mode, kunst en populaire cultuur.” Zo sluipt de sociologie met een kunstsausje de musea binnen.


Dat de identiteit van man, vrouw en kind een onontwarbare biologische en culturele constructie is, is in de sociologische en biologische litteratuur uitgebreid besproken. 


Onontwarbaar omdat zowel biologisch er van alles kan gebeuren met als gevolg dat er mannen zijn met verschillende seksuele voorkeuren, als ook cultureel-maatschappelijk vanwege de verschillende rollen die we in ons leven spelen.


Zo een belangrijke rol is het vaderschap, wezenlijk voor het voortbestaan van een samenleving, komen we in de tentoonstelling niet tegen net zo min als de wereld van de doorsnee kostwinner, de zeeman of de man met nachtdienst.




De aandacht in deze tentoonstelling gaat uit naar de uitzondering, naar de afwijkende gevallen, de freaks die te koop lopen met lijf, rijkdom of intelligentie. 


We zien een geseksuliseerde handtas, een wit gebreid slipje op een zwarte modepop, tik-tok filmpjes van jonge goden in strakke slipjes enz. Allemaal interessant voor mannen en vrouwen die nieuwsgierig zijn naar een andere mannenwereld dan die bij hen thuis.


dinsdag 27 januari 2026

KANTTEKENINGEN BIJ KANDINSKY. 1. DE ZIEL VAN DE KUNSTENAAR

 

Zelfportret van Kandinsky, 1924


Wassily Kandinsky is in zijn boek ‘Spiritualiteit en Abstractie in de Kunst’ (uitgeverij Christofoor) een veeleisend man voor kunstschilders. Hij eist talent, idealisme en een hoge inzet. Hij heeft het over het gif van de gemakzucht dat zelfs de kunstenaars die naar een hogere geestelijke uitdrukking streven, kan aantasten en met minder genoegen doen nemen.


De gemakzuchtige kunstenaar blijft steken in het hoe. “De stof die haar inhoud moet geven zoekt zij in de harde materie omdat ze de fijne niet kent.” Hun wilde jacht naar succes maakt de kunst nog oppervlakkiger.


Hoe hard zijn oordeel is, blijkt uit het volgende citaat.


“Op de weg van het ‘hoe’ gaat de kunst voort’. Zij specialiseert zich, wordt alleen nog maar begrepen door de kunstenaars zelf, die beginnen te klagen over onbegrip van het publiek ten opzichte van hun werken. Aangezien de kunstenaars in zulke tijden doorgaans niet veel hoeven te zeggen om al door een geringe ‘anders’-geaardheid af te steken bij de rest en dan door een bepaald kliekje van beschermers en kenners om wille van dat ‘anders’-zijn worden opgehemeld (wat ook nog stoffelijke voordelen oplevert!) werpt zich een menigte van uiterlijk begaafde, handige lieden op deze kunst die blijkbaar zo eenvoudig te veroveren is. In elk ‘kunstcentrum’ leven duizenden en nog eens duizenden van zulke kunstenaars, waarvan het grootste gedeelte alleen maar een nieuw maniertje zoekt en zonder enthousiasme met koud hart en slapende ziel miljoenen kunstwerken produceert.” (blz.24 en 25 in genoemd boek).


Oordeelt Kandisky hier niet te hard over al die zwoegende kunstenaars die bij gebrek aan talent toch hun best doen om kunst te maken? Per slot van rekening kan niet iedereen het niveau bereiken van Beethoven die volgens Kandinsky aan de top staat van de driehoek van het culturele geestelijk leven.


Maar de top van de cultureel geestelijke driehoek berust op een brede basis. Je kunt daarom ook zeggen dat dankzij die brede basis van middelmatige, doorsnee kunstenaars die graag erkend willen worden en liefst ook materieel succes hebben, de top mogelijk maakt. Zonder brede basis geen top. 


Het ‘hoe’ is bij Kandinsky de ambachtelijke kant van de kunst. De kunstenaar moet zijn ambacht kennen: vertrouwd zijn met penseel en verf, weet hebben van composities en perspectieven, de effecten van kleuren enz. 


Maar dat is niet genoeg. De kunstenaar moet ook inhoud hebben. Kunst moet ergens over gaan anders valt op een gegeven moment de kunst door de mand. Dan is kunst als de kleren van de keizer die uiteindelijk in zijn nakie bleek te lopen.


De kunstenaar die verder kijkt dan het ‘hoe’ is een profeet met vooruitziende blik die het puur materiële, het realisme van het obeject, weet te overstijgen en een nieuwe spiritualiteit introduceert, het ‘wat’ van de kunst.


Kandinsky noemt dit ‘wat’ het geestelijk brood dat uit de ziel van de kunstenaar komt. “En dit ‘wat’ zal dan ook niet meer hetzelfde materiële, materialistische ‘wat’ zijn van de vroegere periode, maar een artistieke inhoud, de ziel van de kunst, zonder welke haar lichaam (het ‘hoe’) nimmer een volmaakt gezond leven kan leiden, evenmin als een mens of een volk. … Dit ‘wat’ is de inhoud die alleen de kunst eigen is en die alleen door de kunst en de aan haar inherente middelen op heldere wijze tot uitdrukking kan worden gebracht.” (blz 26)


Met deze mystieke bewoording van bijna religieuze aard plaatst Kandinsky de kunst op een voetstuk, een heel hoog voetstuk. Kunst als de boodschapper van het spirituele leven van de mensen. Een plaats die de kunst in de Middeleeuwen had, maar dan dankzij de kerk.

dinsdag 2 september 2025

5. KUNST MAKEN MET KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE

Beeld gegenereerd door Microsoft Designer op basis van het commando "een schilderij te maken met een gebalanceerde compositie van vlakken in de primaire kleuren blauw, rood, geel en zit die afgebakend zijn met zwarte lijnen."

 

Het plaatje hierboven werd geleverd op het commando “een schilderij te maken met een gebalanceerde compositie van vlakken in de primaire kleuren blauw, rood, geel en wit die afgebakend zijn met zwarte lijnen.” Het zou de omschrijving kunnen zijn van een Mondriaan, maar zoals je ziet is het verre van dat geworden. Het komt er zelfs niet bij in de buurt.


Wat we te zien krijgen zijn keurig opgestapelde blokken met een in zekere mate ruimtelijk effect dank zij de her en der ingebrachte schaduwen. Het zou een ontwerp kunnen zijn voor een complex van woningen of kantoren maar dan zonder ramen en groenvoorzieningen. Als logo voor een architectenbureau of woningbouwcoöperatie zou het niet misstaan.


Dat het AI programma geen nieuwe Mondriaan levert is logisch. Achter de schilderijen van Mondriaan zit een visie op mens, wereld en schilderkunst. Zijn schilderijen zijn niet uit lucht komen vallen op basis van toeval of gevoel. Daar is flink en veel over nagedacht.



Piet Mondriaan (1872-1944) , Compositie II (1930). Dit schilderij bracht op een veiling in New York twee jaar geleden bijna 50 miljoen Euro op. De waarde van dit schilderij zit hem in de visie die het  in zich draagt op mens, wereld en schilderkunst. 


Mondriaan sprak niet voor niks over de Nieuwe Beelding in de schilderkunst. Volgens hem beweegt de schilderkunst zich tezamen met het “tijdsbewustzijn” naar abstractie. De Nieuwe Beelding loopt vooruit op wat komen gaat. Dat is de individuele bevrijding in harmonie met het universele.


Mondriaan brengt in de ultieme abstractie het innerlijk (het individuele) en het uiterlijk (het universele) tezamen in een Nieuw Beeld, een harmonieus beeld dat tegelijkertijd ook schoonheid belichaamt. Schoonheid die waarheid brengt en die waarheid is, hoe kan het anders, universeel en subjectief tegelijk. (Zie voor meer “De Nieuwe Beelding in de Schilderkunst door Piet Mondriaan in De Stijl I 1917-1920


Geen gemakkelijk verhaal maar wel een oud verhaal. Al sinds het begin van zijn bestaan probeert de mens de tegenstelling tussen hemzelf en de wereld of ook wel natuur op te heffen om samen met de natuur een harmonieus geheel te vormen. Mondriaan denkt dat we als mensen daarin vooruitgang boeken.


Misschien heeft Mondriaan daarin gelijk maar ik denk niet dat AI daarbij van nut kan zijn. AI kan geen visie ontwikkelen, hooguit beelden opvissen van het internet op basis van een commando. Het is en blijft een zoekmachine.

donderdag 28 augustus 2025

4. KUNST MAKEN MET KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE

 

Dit beeld is het resultaat van het commando maak "een beer met vrouwenbenen en een mannenhoofd gezeten in een luie stoel met een knuffel" aan het AI programma van Microsoft Design.

Ik kwam onlangs op het idee om een beer te schilderen in een luie stoel met een knuffel in zijn hand, vrouwenbenen en een mannenhoofd.  De verwarring tussen mens en dier in beeld, zoiets.


Ik besloot het idee uit te proberen bij Microsoft Design waar ik al eerder mee geëxperimenteerd heb. (zie vorige blogs)


Ik gaf het programma het commando “een beer met vrouwenbenen en een mannenhoofd gezeten in een luie stoel met een knuffel” te maken.


Het resultaat zie je hierboven. Het programma heeft de trefwoorden begrepen naar kon er geen chocola van maken waardoor er niets over blijft van het oorspronkelijke idee.


Een programma als Microsoft Design kan niet in je hoofd kijken, gelukkig maar. Het moet het doen met beelden die op internet rond zwerven. Jouw idee, je fantasie kan het programma niet doorgronden en dus krijg je een soort toevalsplaatje van bijeengeraapte beelden.


De setting in een huiselijke sfeer, burgermanshuis is goed getroffen. De stoel is ook naar verwachting. Het mannenhoofd ontbreekt en de knuffel ligt er verloren bij. De vrouw heeft een erotisch accent gekregen.


Menselijke fantasie blijkt superieur aan het programma.

dinsdag 12 augustus 2025

2. KUNST MAKEN MET KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE (AI)

 

Met mijn opdracht (prompt) aan Microsoft Designer een portret te maken in Pop-Art stijl, kreeg ik de bovenstaande vier ontwerpen aangeboden.

Mijn tweede commando (prompt in vaktaal) aan Microsoft Designer was om een “Pop-Art” portret te maken. De vier resultaten zie je hierboven. Ze verschillen niet van de vorige opdracht behalve dan dat het de vorige keer het portret was van een man en nu van een vrouw.

Voor het overige maakt het blijkbaar het programma niet uit of je om een “Warhol” portret vraagt of een een "Pop-Art" portret. Het basis ontwerp blijft hetzelfde. Niet helemaal onterecht want Warhol wordt tot de pop-art artiesten gerekend.

Roy Lichtenstein (1923-1997), Hopeless.


Maar er is een hele reeks van popart kunstenaars die portretten hebben gemaakt. Een van hen is Roy Lichtenstein. Net als Warhol maakt ook hij gebruik van beelden uit de populaire cultuur, in zijn geval van comic strips. 

Hij schildert portretten zoals ze voorkomen in stripboeken; dikke zwarte lijnen en het rasterpatroon van drukwerk, de gebruikelijke puntjes (raster)  zoals bij drukwerk. Dat raster treffen we ook enigermate aan in de plaatjes die door Microsoft Design zijn gemaakt. 

Zijn portretten zou je gestileerde of overdreven geacteerde emotie kunnen noemen zoals ook in comics het geval is. Of het nu om Superman of Donald Duck gaat. Om de kijker niet in het ongewisse te laten worden er woorden aan toegevoegd zoals ook in stripverhalen het geval is.  

In het voorbeeld hierboven zien we een dikke traan met daarbij een  tekst die het verdriet uitlegt, een uitleg die tragisch-komisch aandoet. Lichtensteun speelt duidelijk met het genre en met de kijker. 

Zowel Warhol als Lichtenstein liepen met hun kunst vooruit op de beelden die AI maakt, digitale beelden die gevoed worden met honderden of misschien wel duizenden bestaande digitale beelden van internet. Dat je dan bij cliché beelden en kleuren uitkomt, ligt misschien wel voor de hand. Het beeld is een soort grootste gemene deler van internet beelden.


Ontworpen door petrus met behulp van Microsoft Design en geïnspireerd op werk van de Amerikaanse kunstenaar Roy Lichtenstein.


Naar voorbeeld van Lichtenstein heb ik bij zo een cliché beeld, in feite een nietszeggend plaatje van een stralend lachend jonge vrouw, een tekst toegevoegd waardoor het alsnog betekenis krijgt, of dat een tragisch-komische betekenis is, moet de kijker zelf maar uitmaken. 

Voor degenen die bekend zijn met fotoshoppen zullen de diverse bewerkingsmogelijkheden van Microsoft Designer bekend voorkomen of het kunst baart moet elk voor zich uitmaken.


woensdag 6 augustus 2025

1. KUNST MAKEN MET KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE (AI)

 

Door Microsoft designer gemaakte "Warhol Style" portretten

Ik heb al een paar keer uit nieuwsgierigheid geëxperimenteerd met het AI programma 'Microsoft Designer'  Ik kwam op het idee toen ik op zoek was naar een illustratie bij een blog. Deze keer kwam ik tijdens het experimenteren op het idee om er een blog over te maken. Misschien dat andere kunstenaars er hun voordeel mee kunnen doen. 

De bovenstaande vier "portretten",  portretten tussen aanhalingstekens omdat het geen portret van iemand specifiek is maar samengesteld uit tientallen of misschien wel honderden digitale portretten op internet, zijn op commando gemaakt door 'Microsoft Designer' (Create Microsoft. Com). Dat programma is gratis te gebruiken, tenminste tot de toegewezen credits op zijn. Hoe de portretten uiteindelijk gegenereerd worden is het geheim van Microsoft.

Microsoft zelf noemt zijn AI programma een "installatiekopie generator". Op basis van een tekst, zoveel als een opdracht of commando (de Engelse trem is 'prompt')  maakt de generator vier digitale beelden. Je kunt de beelden downloaden en gebruiken. 

Je bedenkt dus eerst in woorden wat je wilt laten maken, zeg maar het concept of ontwerp, en dan krijg je het beeld aangereikt. Je bent dus de bedenker van de opdracht voor het beeld, niet de maker. Dat is het computerprogramma.

In bovenstaand geval vroeg ik de generator (het AI programma) om een "Warhol Style Portrait". Ik was verrast door het resultaat. Ik verwachtte een portret dat veel meer aanleunt tegen de portretten van Warhol. Van de bovenstaande portretten kun je dat met de beste wil van de wereld niet zeggen. 

Het zijn meer kermisportretten, vrolijke kitsch.  Iedereen die ook maar een beetje bekend is met het werk van Andy Warhol ziet meteen dat de hierboven weergegeven AI microsoft portretten  geen  "Warhol Style" portretten zijn. 


Marilyn Monroe zeefdruk van Andy Warhol

Bij Warhol portretten denk ik aan bijvoorbeeld de bovenstaande serie portretten in zeefdruk van Marilyn Monroe. Het merkwaardige is dat als je op Google naar afbeeldingen van portretten van Warhol zoekt, precies dit soort afbeeldingen krijgt. 

Met enige goede wil zou je de zeefdruk portretten van Warhol als voorlopers van AI gegenereerde kunst kunnen beschouwen. Ze zijn namelijk tot op zekere hoogte karakterloos maar verwijzen niettemin naar een bestaand persoon. 

Warhol heeft portretten van beroemde persoonlijkheden met kleur en vorm tot op zekere hoogte schilderkunstig geobjectiveerd. Hij speelt als een kunstschilder met de portretten om er nieuwe, originele portretten van te maken waarin we zijn hand en kijk op de wereld zien. Dat maakt de portretten van Warhol spannend en eigentijds.

De kunstmatige beelden zijn weliswaar kleurrijk maar komen niet uit boven het niveau van een kermisplaatje. 


Nagebootst of kunstmatig 'Warhol Style" portret waarvan ik de achtergrond zwart gemaakt heb met hulp van het bij geleverde bewerkingsprogramma. 


Om het portret minder kermisachtig te maken heb ik met hij bijgeleverde bewerkingsprogramma de achtergrond effen zwart gemaakt. Het resultaat zie je hierboven. Het wordt zo meer een portret maar blijft weinig tot niets zeggend, te glad om indruk te maken. Het zou goed te gebruiken zijn in een reclame of voorlichtingsfolder. 

Hoe komt het dat de portretten van Warhol niet saai en kitscherig zijn en die van AI wel? Is het de hand van Warhol, zijn persoonlijk kleur en vormkeuze en niet die van een onpersoonlijk computerprogramma? Speelt ons parten dat we in de portretten van Warhol een beroemdheid herkennen en die van Microsoft onpersoonlijk en onherkenbaar zijn?  Ontbreekt de menselijke hand in de Microsoft portretten? 




dinsdag 18 maart 2025

SALSA TRES

 

petrus nelissen, Salsa Tres, olieverf op canvas, 50x50 cm

maandag 28 oktober 2024

ONSCHULDIG NAAKT

 

petrus nelissen, Onschuldig Naakt, olieverf op papier, 56x76 cm

maandag 5 augustus 2024

STILLEVEN NO.15

petrus nelissen, Stilleven No.15, olieverf op doek (60x80 cm)

 

maandag 29 juli 2024

STILLEVEN NO.14

 

petrus nelissen, Stilleven No.14, olieverf op doek (60x80 cm)

maandag 22 juli 2024

STILLEVEN NO.13

 

petrus nelissen, Stilleven No.13, olieverf op doek (60x60 cm)

dinsdag 11 juni 2024

STILLEVEN NO.7

 

petrus nelissen, Stilleven No.7, olieverf op doek (60x60 cm)

maandag 11 maart 2024

KUNST KIJKEN IN KRÖLLER MÜLLER MUSEUM ,1-02-2024

 


















dinsdag 12 september 2023

ULTIMATE BARBIE COLLECTION, BARBIE'S LOVE CUP

 

petrus nelissen, "Ultiomate Barbie Collection, Barbie's Love Cup", bewerkte barbiepop in kopje, 2019.

donderdag 24 augustus 2023

CASINO KUNST KNOKKE 2023

 

Knokke heeft net als de rest van de amper 60 kilometer Belgische kust een mooi breed zandstrand.

Als je je van zee wegdraait dan zie je net als bij de rest van de Belgische kust super lelijke appartementsgebouwen staan. Knokke, Oostende en al die andere fameuze badplaatsen zijn steenwoestijnen met een randje strand.

Meteen bij binnenkomst staat een witte Bentley als welkom bij de Art Fair onmiddellijk gevolgd door  deze enorme overdadig luxe of liever kitsch kroonluchter. Past een kunstbeurs wel in een Casino, vraag ik me af?

Hoe krijg je het verzonnen om een olifant met een goudkleurige peer balancerend op zijn slurf kunts te noemen. Kermiskunst zou een gepaster woord zijn. 


Nog meer goud dat er blinkt. Dit is niet zoals ik mij de schoonheid van Afrika herinner.


Met zo een mooie sportauto voor in de huiskamer of in de hal kun je wel van bling bling kunst spreken.

Bij het aanschouwen van dit tafereel valt mij het woord nachtclub kunst in. Jammer van de schilder die zo zijn best heeft gedaan op zijn kleurrijke panelen.


Komen we toch nog dit sympathieke vliegmachientje van Panamarenko tegen, een groot Antwerps kunstenaar. Hij heeft een serie van 20 van deze machientjes gemaakt bij zijn 80ste verjaardag. Dit is nummer 12. De prijs nog altijd 14.000 Euro. Dat is veel geld voor zo een klein pronkstuk in de villa.

Verveling is nooit ver weg op een Art Fair voor de chique.


Het Casino wordt ook tijdens de Art Fair zorgvuldig gepoetst.

Het Casino heeft zijn beste tijd gehad. De op de muur geschilderde Margritte's zien er verlopen uit.

Her en der is er ook echte kunst te koop; De bezoekers fotograferen een echte Buffet. Er hangt wel een Casino prijskaartje aan van 380.000 Euro.


Tot slot treffen we ook nog een echte Picasso aan met de nadruk op echt. De prijs is in ieder geval naar: 90.000 euro.