6. KUNST MAKEN MET KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE

Ik begin genoegen te scheppen in mijn spelletjes met Microsoft Designer. Het is spannend en grappig om te zien wat een Kunstmatige Intelligentie Machine, Veredelde Zoekmachine of Kunstmatige Ontwerper (Robot Designer?) op mijn commando tevoorschijn tovert. Het is “kunstmatige” magie die je betovert.

Iedereen heeft wel eens gehoord van Bob Ross, de indertijd wereldberoemde televisie kunstschilder die met gemakkelijke, vrije en rustige hand, begeleid door een zachte geruststellende stem, de meest romantische landschappen op het doek zette.  Als je hem bezig zag, was het alsof schilderen een makkie is dat je met enige oefening al snel onder de knie hebt.

Hij benadrukte dat je schilderen voor je plezier deed en dat je alles met een beetje fantasie op het doek kunt zetten. Hier nog een klein boompje, daar nog een hutje, een berg met sneeuwtop, noem maar op. Alles wat je maar wilt maar altijd van een ongemakkelijke romantiek als om het echte leven aan het oog te onttrekken.

Dat was natuurlijk ook de bedoeling van zijn TV cursus schilderen. Hij combineerde eenvoudige technieken met penseel en verf met een vast thema, dat van het romantische landschap, waarin een mens zich beschut, veilig en gelukkig waant. Ondergaande zonnen droegen nogal eens bij aan het geluksgevoel.

Het is superkitsch maar slaat wel aan bij het grote publiek. Het past bij een geruststellend interieur boven elke bank. Ik was nieuwsgierig wat Microsoft Designer met het commando “een landschap met hut en bruggetje in de stijl van Bob Ross” zou doen. Zou het een verrassing zijn of meer van hetzelfde?

Ik kreeg zoals gebruikelijk 4 beelden aangereikt waarvan ik er twee in deze blog laat zien samen met de“echte” Bob Ross. Een verrassing zat er niet in. De Robot Designer had geen enkele moeite om een naar sfeer en kleur gelijkende Bob Ross te maken. 

Geen schilder meer nodig. Een Bob Ross plaatje kun je nu voortaan net zo gemakkelijk met de Robot Designer maken op canvas laten afdrukken in het gewenste formaat en hulp je eigen kunst aan de muur. Je hoeft eigen handtekening eronder en je hebt je eigen kunst aan de muur hangen. Bob Ross zou het vast prima vinden.  

3. KUNST MAKEN MET KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE

 

De opdracht aan Microsoft Designer was om Pop-Art stil portraits met tattoos te maken.  

Hoe origineel is Kunstmatige Intelligentie eigenlijk? In de twee vorige blogs was te zien dat het programma niet in staat is om ook maar bij benadering een Warhol of Pop-Art portret te maken. 

De geleverde plaatsjes, een ander woord heb ik er niet voor, waren voor niet veel meer geschikt dan een kleurenboek voor kinderen. Met kunst had het niets van doen, zelfs niet met imitatiekunst. Wat we te zien kregen was geprogrammeerde middelmatigheid of zelfs oppervlakkigheid. 

Om de originaliteit van Microsoft Designer te toetsen heb ik de opdracht gegeven om een Pop-Art portret te maken met tattoos. Zoals je bovenaan deze blog kunt zien, leverde ook dat wel mooie plaatjes op maar om het nu kunst te noemen? Je kunt ze gebruiken als illustratie bij een blog of artikel in de krant. 

Het eerste AI model dat onlangs in het modeblad Vogue is gepubliceerd.

Ze zijn weer veelkleurig, maar origineel? Eerder zijn ze standaard en daarmee middelmatig. Eigenlijk hetzelfde als wat onlangs te zien was in een modeadvertentie in Vogue met een AI model: standaard zonder enige creativiteit of originaliteit. Misschien is dat wat consumenten graag zien, plaatjes met standaard gezichten als blond haar, blauwe ogen, slanke taille enz. Maar vergeet bij AI originaliteit en creativiteit, wat toch ook bij mode hoort.

Twee door Microsoft Designer gegenereerde portretten op basis van de opdracht "Impressionistische portretten met tattoos" te maken. 

Twee andere opdrachten aan de Microsoft Designer, een expressionistisch en een impressionistisch portret met tattoos, gaven meer van hetzelfde: kleurplaten. Als we het in de toekomst moeten hebben van AI kunst dan wordt het een saaie vertoning. Creativiteit en originaliteit zijn ver te zoeken. Een AI programma als Microsoft Designer lever geprogrammeerde middelmatigheid en eigenlijk dat niet eens. 

Twee door Microsoft Designer gegenereerde portretten gemaakt op basis van de opdracht "Expressionistische portretten met tattoos" te maken.

Dat is niet verwonderlijk want AI programma’s maken gebruik van bestaande gedigitaliseerde beelden en dat op een rudimentaire wijze. De AI programma’s zijn ontworpen om de grootste gemene deler te produceren en dan kom je vanzelf uit bij standaard plaatjes en middelmatigheid. 

Ter vergelijking links een zelfportret van de expressionistische schilder Alexej Jawlensky (1912) en rechts het schilderij "De Dagdroom" of  "Portret van Jeanne Samary" van de impressionistische schilder Pierre-Auguste Renoir (1877)

AI programma’s zijn ongeschikt als makers van kunst. Eventueel kun je de resultaten gebruiken om er zelf mee aan de slag te gaan, er door eigen creativiteit en visie een origineel product van te maken. De menselijke geest als schepper van originele en eigenzinnige kunst kan tot nu toe niet vervangen worden door AI programma’s. Misschien moet AI maar eerst in de leer gaan bij apen. 

Michael Jacksons harige vriend Bubbles was ooit een wereldberoemd symbool voor rijkdom. De aap werd zelfs door Jeff Koons vereeuwigd in een sculptuur. Maar na het overlijden van zijn baasje moest Bubbles zijn leven omgooien en een andere manier vinden om zijn brood te verdienen. Lang verhaal kort: nu is hij schilder gesponsord door de vermaakindustrie.

2. KUNST MAKEN MET KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE (AI)

 

Met mijn opdracht (prompt) aan Microsoft Designer een portret te maken in Pop-Art stijl, kreeg ik de bovenstaande vier ontwerpen aangeboden.

Mijn tweede commando (prompt in vaktaal) aan Microsoft Designer was om een “Pop-Art” portret te maken. De vier resultaten zie je hierboven. Ze verschillen niet van de vorige opdracht behalve dan dat het de vorige keer het portret was van een man en nu van een vrouw.

Voor het overige maakt het blijkbaar het programma niet uit of je om een “Warhol” portret vraagt of een een "Pop-Art" portret. Het basis ontwerp blijft hetzelfde. Niet helemaal onterecht want Warhol wordt tot de pop-art artiesten gerekend.

Roy Lichtenstein (1923-1997), Hopeless.

Maar er is een hele reeks van popart kunstenaars die portretten hebben gemaakt. Een van hen is Roy Lichtenstein. Net als Warhol maakt ook hij gebruik van beelden uit de populaire cultuur, in zijn geval van comic strips. 

Hij schildert portretten zoals ze voorkomen in stripboeken; dikke zwarte lijnen en het rasterpatroon van drukwerk, de gebruikelijke puntjes (raster)  zoals bij drukwerk. Dat raster treffen we ook enigermate aan in de plaatjes die door Microsoft Design zijn gemaakt. 

Zijn portretten zou je gestileerde of overdreven geacteerde emotie kunnen noemen zoals ook in comics het geval is. Of het nu om Superman of Donald Duck gaat. Om de kijker niet in het ongewisse te laten worden er woorden aan toegevoegd zoals ook in stripverhalen het geval is.  

In het voorbeeld hierboven zien we een dikke traan met daarbij een  tekst die het verdriet uitlegt, een uitleg die tragisch-komisch aandoet. Lichtensteun speelt duidelijk met het genre en met de kijker. 

Zowel Warhol als Lichtenstein liepen met hun kunst vooruit op de beelden die AI maakt, digitale beelden die gevoed worden met honderden of misschien wel duizenden bestaande digitale beelden van internet. Dat je dan bij cliché beelden en kleuren uitkomt, ligt misschien wel voor de hand. Het beeld is een soort grootste gemene deler van internet beelden.

Ontworpen door petrus met behulp van Microsoft Design en geïnspireerd op werk van de Amerikaanse kunstenaar Roy Lichtenstein.

Naar voorbeeld van Lichtenstein heb ik bij zo een cliché beeld, in feite een nietszeggend plaatje van een stralend lachend jonge vrouw, een tekst toegevoegd waardoor het alsnog betekenis krijgt, of dat een tragisch-komische betekenis is, moet de kijker zelf maar uitmaken. 

Voor degenen die bekend zijn met fotoshoppen zullen de diverse bewerkingsmogelijkheden van Microsoft Designer bekend voorkomen of het kunst baart moet elk voor zich uitmaken.