J. J. is de eerste bewoner van het achterhuis. Hij heeft dan ook de grootste kamer, de voormalige woonkamer. Zijn inrichting is zoals van ons allemaal, bij elkaar verzamelde oude troep. Hij is van goede afkomst uit Limburg, loopt er naar de mode van onze tijd slordig bij met achteloze afgetrapte zwarte veterschoenen. Het soort dat je met je eerste communie draagt maar dan nog glimmend van nieuwigheid. Hij heeft een zwarte overvolle warrige bos krulhaar met daaronder grote indringende donkerbruine ogen. Onder zijn neus een snorretje in statu nascendi zonder ooit verder te komen. Hij is verlegen en zwijgt meer dan hij praat. Daarin zijn we tegenpolen zonder dat het ons hindert.
Hij studeert medicijnen. Zo te horen een straffe studie met elke dag colleges en praktijklessen. Vergeleken met mijn studie sociologie is zijn studie een soort strafkamp. Hijzelf doet er luchtig over. Volgens hem is de studie medicijnen niet zoveel anders dan een goede opleiding tot timmerman. Als je maar weet hoe en wat je moet doen, kun je van alles maken. Voor de rest is het veel van buiten leren.
Mijn twee andere huisgenoten studeren biologie. De een wat harder dan de ander, maar ook zij draaien net als J.J. volle dagprogramma’s met colleges en praktijklessen. Biologie is de wetenschap van het leven. Om te weten hoe dat werkt, snijden ze tijdens praktijklessen in kikkers of andere beestjes zoals muizen en ratten. Determineren noemen ze dat met een geruststellend woord maar in feite is het niks anders dan zo’n beestje in stukken snijden.
Dat deed mijn vader ook maar dan met kippen, niet om te kijken hoe ze in elkaar zitten, dat wist hij al, maar om ze op te eten. Met een enkel gerichte haal van zijn vlijmscherpe mes onthoofde hij de kip. Mijn vader had niet voor niks het slagers vakdiploma gehaald bij de varkensslachterij Zwanenberg. Daar worden honderden dieren per dag gedetermineerd.
Hij haalt zo snel uit dat de kip geen tijd heeft om te beseffen dat ze dood is. Ze fladdert hulpeloos weg totdat het in haar lijf doordringt dat ze dood is en languit morsdood op de grond neervalt. Haar poten bewegen nog even en dat is het dan. De komische act van de rennende kip zonder kop is voorbij. Mijn vader snijdt de geel geschubde poten af en geeft er een aan mij. Met de andere poot demonstreert hij hoe ik door aan een peesje te trekken de poot nog kan laten bewegen. Zo leer ik toch ook een beetje hoe het werkt.
Nog is het determineren niet afgelopen. De kip wordt met veren en al in een emmer heet water ondergedompeld. Dat is om het plukken gemakkelijk te maken. Eenmaal uit de emmer komt van de natte kip een misselijk makende weeë lucht. Ik moet bijna kotsen. De determinatie eindigt op de aanrecht in de keuken waar ze gewassen wordt en netjes in stukken gesneden. Mijn moeder bakt de volgende dag de stukken waarna ze opgediend worden voor de Kerst of de Paastafel. De kip is niet voor niets gestorven.
(verschijnt elke vrijdag)
Posts tonen met het label sociologie. Alle posts tonen
Posts tonen met het label sociologie. Alle posts tonen
vrijdag 4 oktober 2019
DE SPROOKJESJAREN 60 (VOORHEEN MAKE LOVE, NOT WAR): 28, DETERMINEREN
Kunsten en (Internationale)Politiek
biologie,
determineren,
kikkers,
kippen,
medicijnen studie,
sociologie,
timmerman,
zwaneberg
Autodidact in de fotografie, de schilderkunst en de kunst van het schrijven. Gewerkt in landen verspreid over de hele aardbol. Opgeleid tot socioloog/politicoloog.
dinsdag 18 juni 2019
DE EENZAAMHEID VAN DE ONGELOVIGE 92 (SLOT)
![]() |
| Mijn ontslagbrief |
Geen studie aan de Technische Hogeschool met hulp van Philips. Wat nu? Slot steekt me de helpende hand toe. Hij stelt voor om nog maar eens de psychologische dienst van Philips er bij te halen. Ik vind het best. Niet dat ik er zoveel vertrouwen in heb maar wie weet, komen zij met een goed idee. Maar dat valt tegen. Eigenlijk krijg ik meer van hetzelfde te horen, dingen die ik al lang weet.
Ik kan eigengereid zijn tot op het eigenwijze af. Ik wil graag zelfstandig werken en ben niet altijd bereid om me aan te passen. Volgens mij past iedereen in zo een profiel. Wie wil niet graag zijn eigen gang gaan in plaats van slaaf te zijn van een of andere autoritair baas? Wie wil niet zelfstandig kunnen werken? Veel schiet ik er niet mee op maar het is toch mooi dat ze bij Philips het nog eens wilden bekijken.
Maar er is redding en uit een heel andere onverwachte hoek. Nu mijn broer van de HBS komt en verder wil studeren, heeft mijn vader meer begrip voor mijn plannen. Na het advies van de decaan van de Technische Hogeschool in Eindhoven is hij bereid een aanvraag voor beur of renteloos voorschot te ondertekenen. Hij is ook bereid om mij financieel te ondersteunen door bijvoorbeeld maandelijks de kamerhuur te betalen. Ik reken uit dat het daarmee moet lukken om maandelijks rond te komen. Bovendien heb ik nog wat spaargeld en kan ik met een bijbaan altijd bijverdienen.
Nu het me meezit waag ik nog een nieuwe stap. Als ik toch vrij ben om te gaan studeren wat ik wil, kan ik dan niet net zo goed een andere studie kiezen? Techniek is boeiend maar mensen zijn nog boeiender, vooral vreemde volkeren en culturen. Dat vind ik al sinds ik allerlei avonturen boeken lees en voor al de avonturen van Kuifje.
De studentendecaan van de TH bevestigt dat ik met het geld van de overheid elke universitaire studie mag doen waarvoor ik volgens mijn diploma geschikt ben. Zoveel generositeit had niet verwacht. Ik besluit om culturele antropologie te gaan studeren aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen. Dat Katholieke is toevallig. Een niet katholieke universiteit was ook goed geweest, het gaat er mij om dat ik culturele antropologie kan studeren. Sinds de cursus journalistiek heb ik Nijmegen beter leren kennen. Het lijkt me een prima stad om er te studeren.
Maar ik heb buiten mijn vader gerekend. Die heeft over de studie culturele antropologie advies ingewonnen bij een oud-leerling van de TBL, tegenwoordig sociologie student in Nijmegen. Volgens hem is culturele antropologie een "oude wijven studie waar geen droog brood mee valt te verdienen." De studie zelf is een museum stuk, aldus Guus R. Zijn dringend advies is om er niet aan te beginnen. “Sociologie dat is het, dat is het vak van de toekomst" aldus deze studerende plaatsgenoot.
Mijn keus is gauw gemaakt. Ik weet dat ik weg wil bij Philips om te kunnen studeren in Nijmegen en dat ga ik niet in de waagschaal stellen door een conflict met mijn vader over welke studie te volgen. Als sociologie moet zijn, dan zal het sociologie zijn. Later kan ik altijd zien of ik er niet een mouw aan kan passen. Voorlopig kies ik voor het vak van de toekomst.
(slot)
Kunsten en (Internationale)Politiek
culturele antropologie,
philips,
sociologie,
technische hogeschool eindhoven
Autodidact in de fotografie, de schilderkunst en de kunst van het schrijven. Gewerkt in landen verspreid over de hele aardbol. Opgeleid tot socioloog/politicoloog.
vrijdag 19 april 2019
MAKE LOVE NOT WAR (WERKTITEL): 8. TRUI ARTIESTEN
![]() |
| Links de pijp rokende Sartre op een terras in Parijs. Rechts Toon Hermans tijdens een optreden van zijn One Man Show in 1967 met de sketch "Seks in Lapland". |
Het vooruitzicht op een tentamen statistieken maakt sommige van mijn studievrienden bijna wanhopig. Maar het moet want zonder kansberekening blijft van de sociologie weinig aan wetenschap over, niet veel meer dan een hogere vorm van natte vinger werk. Er zit dus niks anders op dan statistieken te studeren tot je er bij wijze van spreken bij neervalt. Een troost is dat het met twee tentamens gedaan is. Sommigen beseffen dat en bijten door, anderen haken af en gaan wat anders zoeken. Dat zijn de vroege afvallers. Sociologie is een hard vak.
Alleen met hulp van statistieken kun je het menselijk gedrag enigszins benaderen, maar ook niet meer dan dat. Ze zeggen niet voor niks dat het bij mensen alle kanten kan opgaan maar nooit de goeie kant. Het kan vriezen en het kan dooien. De ene keer zeggen ze dit, de andere keer doen ze dat. Mensen zijn wetenschappelijk gesproken hoogst onbetrouwbaar, veel onbetrouwbaarder dan het universum waar de aarde altijd dezelfde rondjes om de zon draait en appels altijd naar beneden vallen, niet links of rechts maar naar beneden. Kom daar maar eens om bij de mensen.
Na dagenlang in afzondering gestudeerd te hebben in een oud huis, op een naargeestige zolderkamer met een dakraam waaruit je al een even naargeestig uitzicht hebt over Nijmeegse daken, halen we dankzij oeverloze overhoringen en veel oefeningen met statistieken, het kostbare tentamen. De eerste en volgens ervaringsdeskundigen grootste hobbel van ons eerste jaar hebben we genomen. We zijn toe aan een pauze.
We maken het plan om met vieren te gaan liften naar Parijs. Waarom Parijs weet ik niet. Ik vermoed vanwege ons verlangen naar avontuur en welke stad binnen handbereik is avontuurlijker dan Parijs? Is Parijs niet de stad van de pijp rokende, huiselijke commissaris Maigret uit de boeken van Georges Simenon, die met een paar getrouwen van zijn bureau aan de Quia des Orfèvres en gesteund door zijn vrouw probeert het burgerfatsoen hoog te houden in een stad vol misdaad en ellende? Is Parijs niet ook de stad van de schone kunsten en de mooie vrouwen?
Is Parijs ook niet de stad van de eveneens pijp rokende, scheel kijkende Sartre, de mysterieuze filosoof van het zijn en niet zijn, van de twijfel aan het ik en de ander, van de onmogelijke liefde, van de mens als de hel voor de ander maar ook van de mens die zelf zin moet geven aan zijn leven? Is dat niet ook de geest van onze tijd, zelf uitmaken wat je wilt? De oude goden en tempels hebben immers afgedaan en er zijn nog geen nieuwe goden en tempels. Er zit voor ons niks anders op dan zelf uit te zoeken hoe het zit met het leven.
Is Parijs ook niet de stad van de door Toon Hermans bezongen trui artiest die staart in een nacht zonder sterren en zonder maan? Misschien ben ik wel zo een trui artiest maar dan een die met hoop dat het goed zal komen met de wereld en mij, dat ik die lieve dingen waar Toon over zingt alsnog zal vinden.
Er zijn van die trui-artiesten
Die hebben hun baard opgespaard
Ze zingen maar la chanson trieste
En heel onze wereld is noir
Ze zingen van zuipen en spelen
Ze zingen van kroegen en dood
Ze zingen van grauwe bordelen
En het laatste refrein is de goot
Pourqoi, pourqoi
Als er nog zulke lieve dingen zijn
(uit het lied “Als ’n ballonnetje’ van Toon Hermans (1916-2000)
(verschijnt elke vrijdag)
Kunsten en (Internationale)Politiek
acrylverf op papier,
Maigret,
parijs,
rode ballon,
sartre,
sociologie,
tentamen statistiek
Autodidact in de fotografie, de schilderkunst en de kunst van het schrijven. Gewerkt in landen verspreid over de hele aardbol. Opgeleid tot socioloog/politicoloog.
vrijdag 12 april 2019
MAKE LOVE NOT WAR (WERKTITEL) 7: NIHILIST
![]() |
| Bij de ontgroening hoorde kaal scheren. 12 september 1961. Fotograaf: Wim van Rossem/Anefo. © Nationaal Archief |
Ik ben niet de enige van de nieuwe lichting eerstejaars die geen lid wordt van een studentenverenigingen. Van mijn na-oorlogse generatie, de beruchte geboortegolf van 1946, zijn er meer die het nut niet inzien om zich door ouderejaars studenten dagenlang te laten afbluffen om er alsjeblieft bij te mogen horen. Zij zijn net als ik niet geboren met een gouden lepel in de mond. Wij moeten het hebben van de kinderbijslag thuis, een renteloos voorschot, soms een beurs en vooral vakantiewerk.
Zij aan de overkant noemen ons neerbuigend nihilisten. Maar ik denk maar zo, beter nihilist dan conformist want in wezen is de hele ontgroening niks anders dan je in het keurslijf passen van de vereniging. Als het nodig is dan maken wij nihilisten ons eigen keurslijf wel, een dat ons past. In plaats van een donkerblauw driedelig pak met stropdas, dragen we gekleurde overhemden met losse boord, een spijkerjasje met spijkerbroek, een legerjack en bordeelsluipers. Onaangepaste kleding voor onaangepast gedrag
Eenmaal opgenomen in de stroom van sociologie studenten die colleges volgen, duurt het niet lang of ik hoor bij een studiegroepje dat ernst wil maken met de tentamens die voor Pasen worden afgenomen. Tentamens die vanwege de meute eerstejaars studenten schools worden afgenomen en niet zoals het hoort op een universiteit, in een gesprek van prof met student. Enkele van mijn medestudenten zonder wiskundige achtergrond hebben het moeilijk met tentamen statistiek van Albinski en methoden en technieken van Jansen maar ze moeten wel, zonder die tentamens geen eerstejaars propadeuse.
(verschijnt elke vrijdag)
Kunsten en (Internationale)Politiek
albiski statistieken,
conformisten,
diogenes,
eerste jaars studenten,
jansen methoden en technieken,
nihilisten,
ontgroening,
sociologie,
studentenvereniging roland
Autodidact in de fotografie, de schilderkunst en de kunst van het schrijven. Gewerkt in landen verspreid over de hele aardbol. Opgeleid tot socioloog/politicoloog.
vrijdag 8 maart 2019
MAKE LOVE NOT WAR (WERKTITEL): 2. STUDENT
![]() |
| De aanstaande student als wereldverbeteraar |
Nu ik een levensdoel heb, kan ik met de voorbereidingen beginnen. Ik kan niet zo maar in de wilde weg en op goed geluk naar een land ginder ver weg gaan om de boel te verbeteren. Ik zou niet weten waaraan te beginnen: armoede, ziektes, onderwijs, woningbouw teveel om op te noemen. Een schop voor de armen in Nieuw Guinea zoals de missionaris had bedacht is misschien wel een mooi begin maar geldt dat ook voor alle arme landen in de wereld?
Voordat ik zelf ergens aan begin, wil ik eerst te weten zien te komen hoe de vork in de steel zit. Misschien hebben arme mensen wel meer aan goed kunnen lezen of schrijven, of drinkwater, ziekenhuizen, betere woningen en nog een heleboel andere dingen meer dan aan kasgeld. Dat vereist enige studie vooraf. Ik denk dat een studie van en over mensen het beste daarvoor geschikt is. Ik besluit sociologie te gaan studeren aan de katholieke universiteit van Nijmegen. Het heet dat sociologie de studie van de toekomst is. Dat zal ook de reden zijn dat ik samen met ongeveer driehonderd eerstejaars studenten in de collegezalen zit.
Al ben ik op de leeftijd gekomen dat mijn katholieke geloof begint te wankelen, ik heb geen moeite met de katholieke universiteit. Die behoort tot mijn wereld, het blijft de basis van mijn opvoeding ook al wordt er intussen veel om gelachen. Ik ken Nijmegen al een tijdje als een aangename overzichtelijke stad met een lange geschiedenis. De stad ligt niet ver van mijn geboortestad. Je bent er binnen het half uur met de trein en er vertrekt elk uur een trein en voorlopig totdat ik een studentenkamer heb gevonden, zal het wel met de trein reizen worden tussen thuis en Nijmegen
Vadertje staat zorgt goed voor zijn studenten. Aan de ene kant is er een ruime kinderbijslagregeling voor studerende kinderen zodat mijn vader als kostwinner voor het hele gezin, mijn reiskosten en later mijn studentenkamer zonder problemen kan betalen. Aan de andere kant krijg ik van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen een renteloos voorschot waarmee ik in mijn eerste levensbehoeften kan voorzien. Geen rente over de hele studietijd en terugbetaling hoeft pas als ik mijn studie af heb en een baan. Ik mag er ook nog eens tien jaar over doen om af te betalen.
Voordat ik zelf ergens aan begin, wil ik eerst te weten zien te komen hoe de vork in de steel zit. Misschien hebben arme mensen wel meer aan goed kunnen lezen of schrijven, of drinkwater, ziekenhuizen, betere woningen en nog een heleboel andere dingen meer dan aan kasgeld. Dat vereist enige studie vooraf. Ik denk dat een studie van en over mensen het beste daarvoor geschikt is. Ik besluit sociologie te gaan studeren aan de katholieke universiteit van Nijmegen. Het heet dat sociologie de studie van de toekomst is. Dat zal ook de reden zijn dat ik samen met ongeveer driehonderd eerstejaars studenten in de collegezalen zit.
Al ben ik op de leeftijd gekomen dat mijn katholieke geloof begint te wankelen, ik heb geen moeite met de katholieke universiteit. Die behoort tot mijn wereld, het blijft de basis van mijn opvoeding ook al wordt er intussen veel om gelachen. Ik ken Nijmegen al een tijdje als een aangename overzichtelijke stad met een lange geschiedenis. De stad ligt niet ver van mijn geboortestad. Je bent er binnen het half uur met de trein en er vertrekt elk uur een trein en voorlopig totdat ik een studentenkamer heb gevonden, zal het wel met de trein reizen worden tussen thuis en Nijmegen
Vadertje staat zorgt goed voor zijn studenten. Aan de ene kant is er een ruime kinderbijslagregeling voor studerende kinderen zodat mijn vader als kostwinner voor het hele gezin, mijn reiskosten en later mijn studentenkamer zonder problemen kan betalen. Aan de andere kant krijg ik van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen een renteloos voorschot waarmee ik in mijn eerste levensbehoeften kan voorzien. Geen rente over de hele studietijd en terugbetaling hoeft pas als ik mijn studie af heb en een baan. Ik mag er ook nog eens tien jaar over doen om af te betalen.
(verschijnt elke vrijdag)
Kunsten en (Internationale)Politiek
kinderbijslag,
kunsten en wetenschappen,
make love not war (werktitel),
ministerie van onderwijs,
nieuw guinea,
ontwikkelingssamenwerking,
renteloze lening,
sociologie,
student,
wereldverbeteraar
Autodidact in de fotografie, de schilderkunst en de kunst van het schrijven. Gewerkt in landen verspreid over de hele aardbol. Opgeleid tot socioloog/politicoloog.
Abonneren op:
Posts (Atom)




