79. MIJN SPROOKJESJAREN: WAT KOST STUDEREN?

Blik in een studentenkamer

Wat kost studeren met alles erop en eraan? Mijn kamer op het adres Jacobslaan 147 kost 70 gulden huur per maand. Die krijg ik maandelijks van mijn vader. Hij slaat wel eens een maand over maar dat is voor de goede zaak, ons gezin. Dat geld komt van de extra kinderbijslag die hij krijgt voor zijn studerende zoon. Een gratis bijdrage van de Nederlandse belastingbetaler want kinderbijslag hoeft niet terugbetaald te worden.

Daarnaast ontvang ik van het Ministerie van Onderwijs in Groningen mede dankzij een handtekening van mijn vader, jaarlijks een renteloze lening van ongeveer 1500 gulden. De lening moet ik terugbetalen nadat ik afgestudeerd ben en een fatsoenlijke baan heb.  De rente over dit bedrag is dus een schenking van de belastingbetaler. Uitgaande van een straks terug te betalen hoofdsom van ongeveer 11.000 gulden bedraagt die schenking ruw geschat 3.500 gulden. Aangezien ik de lening over een periode van tien jaar mag aflossen, betekent dat nog eens ongeveer hetzelfde bedrag als schenking wat het totaal brengt op een schenking van 7.000 gulden. Dit alles volgens de methode natte vinger.

Helaas is dit niet genoeg om van rond te komen. Ik heb ongeveer driehonderd gulden per maand nodig voor huur, eten en drinken (20 gulden in de week), kleding, studiekosten ( collegegeld, boeken enz.) en zakgeld. Dat betekent dat ik maandelijks ongeveer honderd gulden bij moet verdienen. Met een bijbaantje lukt dat aardig. Eerst door te werken bij de industriële varkensslager Zwanenberg waar mijn halve familie heeft gewerkt,  en daarna in ploegendienst bij blikfabriek Thomassen & Drijver ook in Oss. 

Op een mooie dag vraagt mijn vriend en voormalig klasgenoot Henny van B. of ik geen zin heb om ijs te venten in Oss. Henny ken ik als een levenskunstenaar die prettig in de omgang is, intelligentie paart aan levenslust en vriendschap aan zakelijk inzicht. Hij koopt het smeerijs bij La Venezia van de Helmondse ijsboer M. Die levert ook de benodigde ijskarren. 

Henny zorgt voor de bemanning van die karren met vrienden en kennissen. Wij ijsventers betalen hem 70 gulden voor een bak ijs. Die levert bij verkoop tussen de 85 en 90 gulden op, afhankelijk van hoe dik of dun je smeert en het soort ijsjes dat je verkoopt. Met een bak ijs verdien je tussen de 15 tot 20 gulden. Aangezien je op een doordeweekse zonnige dag al tingelend door de Osse wijken een hele bak ijs kunt verkopen, kun je dagelijks ongeveer 20 gulden verdienen ofwel 140 gulden in een zomerse week. Op een zonnig en warm weekeinde kun je wel 4 bakken ijs kwijt. Je moet dan wel je uren maken op de kar.  IJs venten is niet voor luie mensen.

(verschijnt elke vrijdag)

MAKE LOVE NOT WAR (WERKTITEL): 2. STUDENT

De aanstaande student als wereldverbeteraar

Nu ik een levensdoel heb, kan ik met de voorbereidingen beginnen. Ik kan niet zo maar in de wilde weg en op goed geluk naar een land ginder ver weg gaan om de boel te verbeteren. Ik zou niet weten waaraan te beginnen: armoede, ziektes, onderwijs, woningbouw teveel om op te noemen. Een schop voor de armen in Nieuw Guinea zoals de missionaris had bedacht is misschien wel een mooi begin maar geldt dat ook voor alle arme landen in de wereld?

Voordat ik zelf ergens aan begin, wil ik eerst te weten zien te komen hoe de vork in de steel zit. Misschien hebben arme mensen wel meer aan goed kunnen lezen of schrijven, of drinkwater, ziekenhuizen, betere woningen en nog een heleboel andere dingen meer dan aan kasgeld. Dat vereist enige studie vooraf. Ik denk dat een studie van en over mensen het beste daarvoor geschikt is. Ik besluit sociologie te gaan studeren aan de katholieke universiteit van Nijmegen. Het heet dat sociologie de studie van de toekomst is. Dat zal ook de reden zijn dat ik samen met ongeveer driehonderd eerstejaars studenten in de collegezalen zit.

Al ben ik op de leeftijd gekomen dat mijn katholieke geloof begint te wankelen,  ik heb geen moeite met de katholieke universiteit. Die behoort tot mijn wereld, het blijft de basis van mijn opvoeding ook al wordt er intussen veel om gelachen. Ik ken Nijmegen al een tijdje als een aangename overzichtelijke stad met een lange geschiedenis. De stad ligt niet ver van mijn geboortestad. Je bent er binnen het half uur met de trein en er vertrekt elk uur een trein en voorlopig totdat ik een studentenkamer heb gevonden, zal het wel met de trein reizen worden tussen thuis en Nijmegen

Vadertje staat zorgt goed voor zijn studenten. Aan de ene kant is er een ruime kinderbijslagregeling voor studerende kinderen zodat mijn vader als kostwinner voor het hele gezin, mijn reiskosten en later mijn studentenkamer zonder problemen kan betalen. Aan de andere kant krijg ik van het Ministerie van Onderwijs, Kunsten en Wetenschappen een renteloos voorschot waarmee ik in mijn eerste levensbehoeften kan voorzien. Geen rente over de hele studietijd en terugbetaling hoeft pas als ik mijn studie af heb en een baan. Ik mag er ook nog eens tien jaar over doen om af te betalen.

(verschijnt elke vrijdag)