Posts tonen met het label Ramon. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Ramon. Alle posts tonen

vrijdag 5 september 2025

55. MEXICAANSE VERTELLINGEN. WAT TE DOEN?

Een praatje op het land tussen buren. Ter verfrissing wordt pulque gedronken.

 

Diego denkt er het zijne van. Zou het ministerie serieus van plan zijn om van zijn dorp een toeristische trekpleister te maken en zou het werken? Tot nu toe heeft de regering zich nog nooit aan zijn belofte gehouden. Dorpelingen zijn stemvee voor de politieke partijen, eenmaal aan de macht worden ze vergeten.


Het gevolg is dat het dorp al heel lang in een overlevingsfase zit. Als er de komende jaren niks gebeurt zullen de kinderen vertrekken. De ouderen blijven dan achter om er te sterven. Dat is eigenlijk al in zijn jonge jaren begonnen, toen hij zich aansloot bij de revolutionairen.


Dat is op niks uitgelopen, tenminste als je de oorspronkelijke idealen als uitgangspunt neemt. Voor hem persoonlijk is de revolutie daarentegen wel goed afgelopen. Hij heeft een nieuw leven met een nieuw beroep op kunnen bouwen. Hij is van dorpeling een burger, een kunstschilder zelfs, geworden. 


Hij mag van geluk spreken dat hij de revolutie heeft overleefd en dat hij een toekomst kan opbouwen. Voor zijn broer en zussen is dat veel moeilijker. Zijn zussen werken in de provincie hoofdstad waar ze misschien uiteindelijk een vriend of een man opduikelen waarmee ze een gezin en misschien zelfs een toekomst kunnen opbouwen. Maar het kan net zo goed mis gaan. Een zus is al verloren gegaan door een verkeerde liefde.


Zijn jongere broer is in het dorp gebleven. Hij overleeft dankzij een lap grond en zijn paarden die hij verhuurt aan hotelgasten. Hij is niet beter af dan zijn ouders. Hij overleeft met zijn gezin maar daar is het dan ook wel mee gezegd.


Wil het dorp toekomst hebben dan moet er ander werk komen. Zal dat toerisme zijn zoals ze bij het ministerie denken of is er meer nodig? Voorlopig heeft niemand een antwoord op deze vraag.


Diego kijkt zijn vader aan en vraagt hem wat hij denkt van de plannen. Ramon haalt als vanouds berustend zijn schouders op. Wat kan hij anders doen dan erin geloven? Er niet in geloven, zal zijn dorp ook niet verder helpen.


Ook hij beseft maar al te goed dat de gezinnen al lang niet meer van hun lap grond kunnen leven en dat wordt alleen nog maar slechter. Er wordt over gepraat om de wet te veranderen zodat een deel van de gemeenschapsgrond verdeeld kan worden in individuele eigendommen die vervolgens verkocht kunnen worden.


Diego is het met zijn vader eens dat de verkoop van een lap grond enige verlichting kan brengen in een gezin maar voor hoe lang? Als het wordt gebruikt voor levensonderhoud is het zo verdwenen. Het beste zou zijn als het wordt geïnvesteerd in een nieuwe activiteit, maar wat? 


Sommigen zijn bloemen gaan telen, maar dat blijkt veel moeilijker dan gedacht. Uiteindelijk zal de verkoop van de grond hen beroven van hun laatste middel van bestaan. Dan klopt onverbiddelijk de echte armoede op de deur.


Tijdens het gesprek met zijn vader over de toekomst van het dorp, dringt het pas goed tot Diego door hoe moeilijk het leven is voor zijn vader en de dorpelingen. Hij had zo gehoopt met zijn bijdrage aan de revolutie daarin verandering te brengen. Niet dus. Niettemin voelt zich nog steeds verantwoordelijk voor het lot van zijn ouders en het dorp, maar wat kan hij doen? 


vrijdag 4 april 2025

33. MEXICAANSE VERTELLINGEN. RAMON

 

Ramon in zijn timmerwerkplaats naast zijn huis.

Zoals je als lezer gemerkt hebt, gaan mijn Mexicaanse vertellingen niet over helden die geschiedenis maken. Niettemin zijn het helden. Iedereen die probeert iets van zijn leven te maken is een held, zelfs als het mislukt. Alleen al het proberen vereist een zekere heldhaftigheid.


De kunst van het leven kan niemand je leren. Je moet het zelf doen. Er is een dosis moed voor nodig, enige zelfkennis en een zekere mate van zelfvertrouwen. Vooral dat laatste is hard nodig. Zonder zelfvertrouwen raak je verlamd in het leven. Trouwens op wie kun je rekenen buiten jezelf: de goden, de sterren, je vrienden, je lief, je ouders? Het begint met zelfvertrouwen en van daaruit kun je verder kijken. Misschien vind je iemand op wie je kunt vertrouwen.


Hebben de dorpelingen van San Miguel zelfvertrouwen? Dat is moeilijk te zeggen. Je kunt hooguit vaststellen dat ze er het met z’n allen het beste van proberen te maken, de een meer dan de ander. Er zijn nu eenmaal altijd luieriken, bangeriken en lafaards maar ook dapperen.


Zo een dapper iemand is de vader van Diego. Je ziet dat niet aan hem. Hij is net als de andere mannen in het dorp bescheiden en zwijgzaam. Hij doet zijn werk op het land, helpt anderen als het nodig is en voedt samen met zijn doña de kinderen op. Na het avondeten gaat hij op zijn gemak op een houten bankje zitten dat hij zelf gemaakt heeft. 


Ramon timmert zijn eigen meubels en alles wat in en rond het huis nodig is. Hij was nog geen 10 jaar toen hij ontdekte dat hij handig was met hamer, zaag en spijkers. Dat is hem de rest van zijn leven goed van pas gekomen. In de loop der tijd is hij een ervaren timmerman geworden. Hij heeft zelfs op verzoek van de dorpspastoor voor de kerk ramen gemaakt. 


Sindsdien levert het timmeren af en toe geld op voor zijn gezin. Naast het huis heeft hij een werkplaats gebouwd voor zijn gereedschap. Timmeren doet hij meestal buiten onder het afdak voor de werkplaats. Sinds ze er elektriciteit in het dorp is, heeft hij een cirkelzaag en een schuurmachine aangeschaft.


Met zijn zwijgzame inzet voor zijn gezin en het dorp is het geen wonder dat de raad van boeren hem tot hun voorzitter heeft gekozen. Elke zondagmorgen na de hoogmis komen ze bijeen in een zaal aan het pleintje bij het begin van de dorpsstraat, tegenover de grote poort van de haciënda.


Sinds de revolutie beschikt het dorp over meer land. Het is aan de raad om voor een rechtvaardige verdeling van het land te zorgen waarbij elk gezin krijgt waar het recht op heeft. Dat klinkt romantischer dan het is. Conflicten over de verdeling van het land kunnen een heel dorp in vuur en vlam zetten. 


In beginsel heeft elk gezin recht op een deel van het land om te bewerken en te oogsten. Ze kunnen daarmee in hun basisbehoeften voorzien, tenminste als de maïsoogst goed is. Want ook daar wil wel eens wat mis gaan. De natuur en het klimaat zijn nu een maal grillig. 


De revolutie heeft wel voorzien in extra grond maar niet in beter landbouwvoorzieningen en al helemaal niet in landbouwkredieten ter voorfinanciering van oogsten. De revolutie heeft de boeren grotendeels aan hun lot overgelaten.


Daarnaast is er het waterbeheer. Ook dat moet goed en rechtvaardig gebeuren. In droge tijden wordt het water van de beken gebruikt voor natuurlijke bevloeiing van het land. Op gezette plaatsen wordt het water zodanig over land geleid dat meerdere stukken land er profijt van hebben. 


Aangezien niet alle stukken in een keer bevloeid kunnen worden, moet er op verschillende punten van de beek afgetapt worden. Het is de taak van de raad om er op toe te zien dat elk perceel zijn deel van het water krijgt.


Ramon heeft in het dorp genoeg gezag om de boeren door al deze  conflicten heen te loodsen, al vergt dat soms veel overleg. Zelfs in een kleine gemeenschap zijn er tegenstellingen tussen arm en rijk, tussen lui en werklustig, tussen dom en slim. Al deze verschillen treffen elkaar elke zondagochtend in de raad. De meeste boeren beseffen gelukkig ook dat het in hun eigen belang is om de meningsverschillen onderling te regelen.