BRIEF AAN EEN CANADESE VRIEND, 4 MEI 2025

New York Yankees 0, Blue Jays Toronto 6.
(foto: petrus nelissen, Vancouver, 28 September 2012)

Oss, 4 mei 2025

Beste E,

Ik hoop dat het binnen de gegeven de omstandigheden goed met je gaat. Je brief is alweer een maand oud. Ondertussen zijn er verkiezingen geweest in jouw land. Labor heeft gewonnen, met dank aan Trump. De conservatieve kandidaat, een Trump aanhanger,  heeft zijn voorsprong verspeeld als gevolg van de handelsoorlog met Trump. 

Dezer dagen schijnt hetzelfde gebeurd te zijn in Australië. De "Engels sprekende wereld" keert zich af van Trump en misschien wel van Amerika. Wie zal het zeggen? Alleen in Engeland schijnt een Mr. Nigel Farage furore te maken, een dikke vriend van Trump. Wat is er mis gegaan in good old England? Is de conservatieve partij met een idioot als Johnson zodanig verrot dat Farage een alternatief is geworden voor de wanhopige Britten?  Farage is notabene de man die de Britten na de Brexit gouden bergen beloofde. Tot op de dag vandaag heeft de Brexit niks goeds gebracht; niet minder vluchtelingen, geen grotere afzetmarkt en wel meer bureaucratie. 

De Amerikanen zullen in het reine moeten komen met wat ze zelf hebben aangericht door Trump tot president te kiezen. Ik denk dat je gelijk krijgt, dat ze straks minder welvarend en minder machtig zullen zijn. Ze hebben een zichzelf overschattende regering gekozen, een regering die de grenzen van macht en geld niet kennen, en daarvoor betaal je uiteindelijk een prijs. 

Vance en Rubio zijn van hetzelfde laken een pak. Als je hen hoort praten dan hoor je hoog opgeleide straatboeven die menen dat ze met een grote mond en hun macht de wereld kunnen schofferen en vervolgens naar hun hand zetten. Welnu, tot nu toe heeft ze dat niks opgeleverd, integendeel het werkt averechts, ook bij Xi en Putin.

Ik heb er altijd op vertrouwd dat het Atlantisch bondgenootschap stevig geschraagd werd door gedeelde waarden over mens, maatschappij en overheid. Sinds Trump is duidelijk dat daar flinke rot in zit. Het ziet er naar uit dat het oude continent nu bezig is zijn les snel te leren. Europa beseft nu meer dan ooit dat het zijn eigen broek moet ophouden, dat het voor de verdediging van zijn vrijheid en waarden geheel op zichzelf is aangewezen. 

Als om te bevestigen hoe verrot de relatie Europa-Amerika is,  geven Vance en Rubio verbale steun aan de Duitse rechts extremistische partij Afd, een akelige erfenis van het voormalige communistische Oost Duitsland.  Vrijheid, democratie en verantwoordelijkheid zijn moeilijk te vatten voor mensen die van het fascisme regelrecht in het vat van het communisme vielen en daar vervolgens weer uitvielen. Ze zijn volledig de weg kwijt en vallen dus terug op het "oude fascisme" van Hitler's Duitsland. Dat wordt dus nu onder de vlag van vrijheid gesteund door de regering Trump.

Ik weet niet of de Roomse paus belangrijk is voor de geestelijke oriëntatie in de moderne wereld. Naar het schijnt zijn er toch nog velen die een geestelijk houvast zoeken bij het Vaticaan. Hoe dan ook, de dood van paus Franciscus verhoogt de huidige onzekerheid. Het zou me een lief ding wezen als er een paus zou worden gekozen die Trump cum suis op zijn nummer zet, maar ik vrees dat zulks niet gaat gebeuren.

Ik denk dat het een geluk is dat Macron, Merz en Starmer (een liberaal, een christendemocraat en een sociaaldemocraat) het min of meer met elkaar kunnen vinden. EU voorzitter Ursula von der Leyen ontpopt zich als een sterke leider. Trump ontloopt haar voortdurend. Ik denk dat hij sowieso niks moet hebben van sterke vrouwelijke leiders.

De moreel sterkste politieke leider is Zelensky. De man overtreft in inzicht, vasthoudendheid en intelligentie tot nu toe elke wereldleider. Hoe hij met de mineralen deal van Trump is omgegaan is een meesterwerk van diplomatie en vasthoudendheid. Als ik de deal goed begrijp heeft zakenman en vastgoedmakelaar en voormalig holbewoner Trump bakzeil moeten halen.

Er zit niets anders op dan nu in Europa onze eigen weg te zoeken. Gek genoeg had ik dat al geleerd tijdens mijn werk bij de World Confederation of Labour WCL. De Amerikanen hadden immers niks op met de WCL, integendeel ze zetten ons zoveel mogelijk de voet dwars met hun vakbondspolitiek in Midden en Oost Europa. 

Het WCL zou nu een waardevol instrument geweest zijn voor Europa maar daar kon ik de Belgische vakcentrale ACV niet van overtuigen. Zij kozen onder leiding van hun voorzitter voor machtspolitiek en niet voor waarden. Nu zijn ze van geen enkele betekenis meer in Europa.

Misschien is het een goed idee dat Europa en Canada toenadering tot elkaar zoeken? Er wordt over gespeculeerd. Ik heb geen idee of dat ook werkelijk mogelijk is.

met veel groeten en een abrazo,

EEN ONSJE MINDER EUROPA MAG WEL

De PVV of eigenlijk eenpitter Wilders was zo geschrokken van de invoering van de EURO en allerlei andere Europese maatregelen dat hij net als de Britten uit de EU wilde stappen. Veel kiezers waren al net zo geschrokken en stemden op hem.

De Engelsen waren zo gek om uit de EU te stappen met hulp van de komische aartsconservatief Nigel Farage en de opportunistische Conservatieven. Nou moeten de Engelsen van nature al weinig hebben van het continent maar dit was een domme zet. De Britten moeten nu op de blaren zitten.

In Nederland is het gelukkig niet tot een Nexit gekomen. Daarvoor zijn we een te klein land. Geopolitiek en economisch hebben wij de EU hard nodig. Mede dankzij de EU zijn we een welvarend land geworden. Mede dankzij de EU is Europa sinds de Tweede Wereldoorlog een vredig continent totdat Putjinski in februari 2022 besloot Oekraïne binnen te vallen. 

Maar hoeveel EU hebben we als Nederland eigelijk nodig? Daarover is in ons land weinig of niet nagedacht. Of je was een fanatieke fan van Europa, hoe meer Europa hoe beter, of je moest er niks van hebben.

Die fase hebben we nu gelukkig achter ons gelaten. Eindelijk wordt er nagedacht over wat de EU wel en niet moet doen. We moeten daarvoor weer het beginsel van de subsidiariteit van stal hallen. Een moeilijk woord voor daar besturen waar dat het meest effectief is.

Het is niet effectief om van de diversiteit van Europa een bureaucratisch georganiseerde eenheidsworst te maken. De diversiteit van de landen moet gerespecteerd worden.

Wat ook niet nodig is, is om voor alle landen dezelfde maatregelen af te kondigen voor bijvoorbeeld klimaat, natuurbeheer, cultuur enz. Elk land moet zelf kunnen bepalen wat het aan natuur wil behouden, wat voor landbouw is bestemd, of er al dan niet windmolens op zee of op land worden gebouwd of alleen maar kernenergie enz.

Nederland is vergeleken met andere landen een overbevolkt land. Het is zelfs bezig om een stadstaat te worden, een soort New York aan de Noordzee. Dat vergt een heel ander beleid dan bijvoorbeeld een land als Duitsland of Oostenrijk nodig heeft.

De EU moet geen gecentraliseerde mastodont worden die zich overal mee bemoeit. Integendeel het moet met de diversiteit en subsidiariteit als uitgangspunten de voorwaarden scheppen waardoor elk EU land zich optimaal kan ontwikkelen. 

Het kan daarom geen kwaad als er bij deze verkiezingen een onsje minder Europa uitrolt. 

 

DE WERELD ZWAMT DOOR, AFLEVERING 9, BREXIT

ENGELAND VAN EUROPESE SMETTEN VRIJ

 

Jacob William Rees-Mogg (born 24 May 1969) is a British politician serving as the Member of Parliament (MP) for North East Somerset since the general election of 2010. A member of the Conservative Party, his views have been characterised as socially conservative and as on the hard-right of the party. (Wikipedia:Jacob Rees-Mogg)

Een verklaring voor de Brexit heb ik tot nu toe gemist en dat is dat Engeland bestuurd wordt door een conservatieve partij diep geworteld in Engels traditionalisme en nationalisme . De Brexiteers zijn de meest extreme nationalisten in de partij. Het conservatieve parlementslid Jacob Rees-Mogg die afgelopen donderdag als eerste het leiderschap van premier May openlijk aanviel, is de vlees geworden karikatuur van dit conservatief nationalisme.
  
Maar achter die karikatuur schuilt een fanatiek nationalisme dat nogal eens onderschat wordt omdat het vaak lachwekkend, ridicuul en gedateerd overkomt bij de wat nuchter denkende mensen. Je kunt haast niet kunt geloven dat de man meent wat hij zegt.

Zijn voorganger Nigel Farage is uit hetzelfde hout gesneden.  Niemand nam hem serieus vanwege zijn clowneske optreden waardoor hij jarenlang de gelegenheid had om de Europese Unie bij het Engelse publiek gesteund door de Tabloids te ridiculiseren en daarmee tegelijkertijd de superioriteit van Engeland aantonen. Maar hij en Rees-Mogg zijn intussen wel extreme nationalisten die Engeland vrij willen houden van Europese smetten.

“Rees-Mogg is a controversial figure in British politics; he has been praised as a conviction politician whose anachronistic upper-class mannerisms and consciously traditionalist attitudes are often seen as entertaining, and has been dubbed the "Honourable Member for the 18th century".[9] On the other hand, critics view him as a reactionary figure, and some of his positions have made him the target of organised protest and criticism. “ (Wikipedia: Jacob Rees-Mogg)

Zijn hele politieke carrière heeft hij in dienst gesteld van wat de Brexit is gaan heten. Sommigen menen zelfs dat hij de opvolger kan worden van May zodra zij uiteindelijk in de Brexit crisis ten onder zal gaan. Of dat het geval zal zijn, is moeilijk te voorspellen maar de man is in de Conservatieve partij wel het topje van een conservatief nationalistische ijsberg die al jaren de politieke onderstromen in die partij beheerst. Een onderstroom die of niet gezien wordt of politiek ernstig onderschat.

Het Engelse nationalisme van Rees-Mogg is een diep geworteld traditionalisme, waar de Engelsen so-wie-so al een patent op hebben. Het gaat gepaard met een verlangen naar een terugkeer naar Good Old England met de daarbij behorende rangen en standen. Dat is het volgende onderschatte deel van de Brexit, de inzet om de standenmaatschappij die Engeland nog altijd is in stand te houden.

In de EU gaat dat conserveren van de Engelse standen en klassen maatschappij  niet lukken, buiten de EU is er meer kans tot behoud. Dan ben je in ieder geval van die “vreemde” invloeden af. Het Brexit verhaal van de Brexiteers dient ondertussen als de verpakking waarachter dit behoud van de Engelse  klassen en standenmaatschappij zich verschuilt. Brexit wordt verkocht als de manier om Engeland zelf weer te laten beslissen over zijn economische toekomst binnen het raamwerk van uitsluitend Britse wetgeving. Dat laatste is misschien nog wel het allerbelangrijkste; voorkomen dat Europese wetgeving via het Europees Hof de standen en klassen maatschappij aantast. Daarom spreken Brexiteers misschien nog wel met meer afschuw over het Europese Hof dan over de vermeend absurde Brusselse regelgeving.

De tragiek van Engeland is dat de Labour partij met partijleider Corbyn (een reactie op Blair die Engeland wel wilde moderniseren) zich net zo vastklampt aan de idee van  klassenstrijd als de conservatieven aan het behoud ervan. Zo bezien zit Engeland vast in zijn verleden. Vanuit Europa gezien is Corbijn echter bezig met een achterhoede gevecht in plaats van met een visie op nieuwe economische en sociale verhoudingen.  Zijn ideologische bagage belemmert hem en zijn kameraden net zo hard een dergelijke visie te ontwikkelen als zijn Conservatieve opponenten. Engeland zit vastgeklonken aan zijn verleden, met de Brexit kan dat mogelijk alleen nog maar langer gaan duren want eens zal het de Engelsen opbreken.

DE CATALAANSE KWESTIE

Catalaanse medewerksters in het Museum voor Moderne Kunst MACBA in Barcelona, 2009

Als ervaringsdeskundige in de Catalaanse kwestie ben ik voor TV gevraagd door DWDD, Pauw en Eva Jinek. Maar de Catalaanse kwestie is te serieus om tussen de soep en patatten van vermaak en jolijt te worden afgedaan. Dat zou een groot onrecht zijn tegenover de Catalanen. Vandaar deze blog. 

Ik ken een ervaringsdeskundige dankzij mijn vele bezoeken aan Barcelona. Ik ben er zelfs ooit naar het stierenvechten geweest! De Ramblas ken ik als mijn broekzak. Catalaanse kunstenaars als Picasso, Gaudi en Miro zijn mijn vrienden, figuurlijk dan toch. Ik heb gekampeerd aan de Costa Brava toen er nog maar nauwelijks toeristen waren.  Ik was alleen met vrouw en kinderen in het Dali museum in Figueras. Ik dronk cava en Freixenet bubbels toen Spaanse wijn nog onbekend was.

De Catalaanse kwestie ligt me zwaar op de maag, een moeilijk te verteren paella. Wat moet je er mee? Ik begrijp goed dat de helft van de Catalanen onafhankelijk wil worden. Wie wil geen eigen president (of een koningshuis), slagbomen aan de eigen grens, eigen geld (veel Nederlanders willen toch ook de gulden terug), eigen belastingen, een eigen leger met eigen generaals, eigen lintjes  enz. Kortom alles eigen.

Futuristische Paspop, Barcelona 2009

Het belangrijkste is natuurlijk dat je met niemand meer iets te maken hebt. Geen bemoeienis meer van idiote politici ver weg in een andere hoofdstad dan de jouwe waar trouwens rare lui wonen, fascisten naar het schijnt. Nee, ik begrijp de Catalanen wel.

Maar kan dat wel? De Engelsen denken van wel en gaan uit de EU. Wat zien we nu? Verwarring alom in het Verenigd Koninkrijk en politieke strijd hoe het nu verder moet. De eens zo harde stoere Brexit  is veranderd in een slappe pudding. Ze hebben de EU nodig, meer dan ze gedacht hadden. Maar ja, daar hangt wel een prijskaartje aan. 

Weet je wat ik nu zo gek vind van de Catalanen met hun ex-president Puigdemont voorop? Ze willen weg van Madrid en tegelijk bij de EU blijven maar als je met je buurman niet overweg kunt hoe denk je dat dan wel te kunnen met de 28 andere buren van de EU door een deur kunnen? Nog een laatste advies aan de Catalanen, als het mag. Ga eens met de Engelsen praten die weten ondertussen hoe het zit. 

IN ROUW OM AMERIKA

spotprent van petrus

Ik ben in de rouw om het Amerika zoals ik dat gekend en vertrouwd heb. Niet dat ik het altijd eens ben geweest met de Amerikaanse regeringen, leiders en politiek. Integendeel, ik ben politiek actief geworden in een tijd van demonstratief verzet op straat tegen de Amerikaanse oorlog in Vietnam, tegen het kolonialisme in Afrika en de uitbuiting in Latijns Amerika. De beruchte of rampzalige jaren zestig, het is maar hoe je het bekijkt.

In de loop der jaren werd ik door ervaring wijzer en schoof wat meer naar links van het midden. Rechtse autoritaire regimes kende ik van Derde Wereld landen. De werking van linkse dictaturen leerde ik kennen in Midden en Oost Europa, in Rusland en Cuba. Ik werd meer dan ooit een overtuigd democraat. En als democraat vertrouwde ik op twee politieke realiteiten: de Europese Unie en de Verenigde Staten.

Dat Westen was mijn rugdekking toen ik als internationale vakbondssecretaris in Derde Wereld landen werkte. Ik hoopte met solidariteit en kennisoverdracht mee te bouwen aan de ontwikkeling van vrije, rechtvaardige en meer welvarende landen. Een moeizaam werk dat in mijn jonge tijd zwaar werd onderschat. 

Men dacht dat armoede, de misère en ellende vooral een kwestie van geld was. Ideologen dachten dan weer dat het een kwestie was van de juiste linkse ideologie. De val van het communisme maakte een eind aan die valse droom. Dat geld al evenmin de oplossing is, bewezen rijke olielanden als Nigeria, Libië, Irak, Syrië, Venezuela en Mexico. De opbouw van een sociaal rechtvaardig en welvarend democratisch land is een ingewikkelde en moeizame zaak.

Ondanks dit besef vertrouwde ik erop dat de VS en Europa, samen met nog een handjevol landen voor politieke en economische stabiliteit zouden blijven zorgen zodat het timmeren aan de democratische welvaartsweg in de Derde Wereld stug zou kunnen worden volgehouden. Maar nu, na de Brexit en de verkiezing van Trump tot president van de VS, is de wereld een stuk onzekerder en dus ook instabieler geworden.

Ik kan er niet meer op vertrouwen dat het goed zal komen, wat vroeger onder bijvoorbeeld presidenten als  Nixon en Reagan nog wel het geval was. Maar nu bijna 30 jaar na de val van het Communisme, lijkt nu ook de val van het liberale kapitalisme met zijn democratische politieke en rechtsorde nabij. De Europese Unie is als gevolg van de Brexit, de ruzie om geld en de mogelijke komst van extreem rechtse regiems bezig te vervallen tot een machteloze  en onderling ruziënde club. De kans dat de EU in de wereld nog voor stabiliteit, sociale rechtvaardigheid en democratische rechtsorde zal staan, wordt met de dag kleiner.

De VS gaat onder Trump een al net zo onzekere toekomst tegemoet. Trump zet doelbewust de vrije pers onder druk, hij maakt journalisten op elke bijeenkomst van zijn aanhang verdacht en belachelijk tegelijk. Waarom doet hij dat? Opdat ze bang van hem worden? Om te intimideren en op die manier vrij spel te krijgen zoals zoveel kleine en grote autoritaire leiders voor hem al hebben gedaan, van Poetin tot Erdogan? 

Hij dreigt heel veel internationale afspraken en overeenkomsten op te zeggen en het mensenrechtenbeleid van de VS in de vuilbak te gooien. De komst van Trump zet alles op scherp. Er hoeft maar iets te gebeuren en we hebben een uitslaande brand of erger. Ik hou mijn hart vast.

DE ONVERDRAAGLIJKE LICHTZINNIGHEID VAN BORIS JOHNSON

Boris Johnson als de man die van zijn land en Europa een grote grap maakte.

De man die met zijn Brexit campagne de toekomst van een hele generatie Britten en Europeanen op het spel heeft gezet, stelt zich niet kandidaat voor het leiderschap van zijn partij en dus ook niet voor het premierschap. Hij haalt heel Europa overhoop, zet wereldwijd financiële en strategische belangen op het spel, gooit zijn land en de EU voor minstens een paar jaar in onzekerheid, maar hij weigert daarvoor verantwoordelijkheid te nemen.

Het kan niet anders of voor Boris Johnson is de politiek een spel om zichzelf, zijn landgenoten en de rest van de wereld te vermaken. Landsbelang als entertainment. Daarmee is Johnson de vlees geworden lichtzinnigheid. Leven en welzijn van hemzelf en zijn medemens zijn voor hem een grote grap. Johnson is geestelijk nooit volwassen geworden. Hij is blijven steken in zijn studententijd aan Oxford.

Lees er Wikipedia maar op na. Daarin wordt een beeld geschetst van een man die het niet nauw neemt met de waarheid en die vooral wil opvallen met leuke grappen en grollen.“Johnson staat bekend om zijn excentrieke persoonlijkheid en de vele affaires en controverses die hem omgeven. Hij is in het verleden beschuldigd van buitenechtelijke relaties (waarvan er een resulteerde in een buitenechtelijk kind), (vermeend) racistische uitspraken en een rol in een geplande poging om een journalist in elkaar te slaan.” 

Hij staat bekend om zijn bizarre uitspraken en in 2006 bood hij zijn verontschuldigingen aan Papoea-Nieuw-Guinea aan, na in een column het land met "orgies van kannibalisme en opperhoofdmoorden" te hebben geassocieerd. “In oktober 2007 stond Arnold Schwarzenegger klaar om te spreken op het jaarlijkse partijcongres van de Conservative Party terwijl Johnson een rommelige toespraak gaf om zijn burgemeesterskandidatuur aan te kondigen. Schwarzenegger, niet wetende dat hij gefilmd werd, fluisterde duidelijk hoorbaar naar zijn assistenten: This guy is fumbling around all over the place ("Deze kerel rommelt maar wat aan”).”

Thierry Baudet, de studentikoze anti-politicus die beroemd werd met zijn uitspraak 
"de bar is open' na de negatieve uitslag van het Oekraïne referendum.

Het akelige is dat de kiezers denken dat zijn lichtzinnige grappigheid volks is en een tegenwicht biedt aan de zwaarwichtigheid van andere politici. Maar hij is geen man van het volk met zijn Oxford opleiding. Hij spéélt de man van het volk en dat is iets heel anders. Zoals gebruikelijk bij entertainers wordt hem daarbij zijn narcisme vergeven. 

In Nederland hebben we ook al last van deze studentikoze lichtzinnigheid en onverantwoordelijkheid. Hij mooiste voorbeeld is natuurlijk Thierry Baudet van de anti-Oekraïne campagne. Hij gaf toe dat zijn anti campagne vooral bedoeld was om de EU verdacht te maken. Het lot van de Oekraïners interesseerde hem eigenlijk niet. “De bar is open” riep hij in de NOS microfoon nadat hij het referendum gewonnen had. De vaderlandse politiek als een nieuw speelterrein voor de slimme en grappige student.

Jort Kelder die van zijn ijdeltuiterij een beroep heeft gemaakt. 

Zijn maatje Jort Kelder is van hetzelfde laken een pak. Die presenteert zich sinds het Oekraïne referendum als het alternatief voor de huidige politieke elite alsof hijzelf daar niet toe behoort. Bij hem proef ik naast zijn studentikoze lichtzinnigheid ook nog een flinke dosis ijdeltuiterij. Voor TV programma’s is de goed geklede paljas altijd leuk maar in de politiek kan dat aardig opbreken want voor zo iemand blijft alles een spelletje, ook het landsbelang.