Posts tonen met het label taalgrens. Alle posts tonen
Posts tonen met het label taalgrens. Alle posts tonen

woensdag 19 februari 2025

BART DE WEVER

Een fotocollage uit 2010 toen Bart de Wever de parlementsverkiezingen won met meer dan 28% van de stemmen voor de Kamer en bijna 32% voor de Senaat. De Waalse socialistische PS met partijleider Elio di Rupo behaalde toen nog maar liefst bijna 38% van de stemmen in Wallonië. De NV-A werd ondanks de enorme verkiezingsoverwinning buiten de federale regering gehouden door een regeringscoalitie van socialisten, christendemocraten en liberalen uit de beide gewesten. Een negatieve manier van politiek bedrijven wat het land niet ten goede is gekomen. Nu is de Wvere dan toch premier geworden.  Op deze foto wandelt Bart de Wever met de toenmalige Koning Albert, bepaald geen vriend van de Wever.


Nu Bart de Wever als leider van de nationalistische NV-A, een afsplitsing van de voormalige Vlaamse Volkspartij, zijn politieke carrière bekroond met het premierschap van heel België, is enige bewondering op zijn plaats. Ik bewonder politici nooit, je kunt maar beter op je hoede zijn, maar zijn scherpte, zijn ontspannen humor met enige zelfspot, zijn helder besef waar hij voor staat, ontsteeg toch het niveau van de doorsnee Belgische en ook Nederlandse politici.


Zijn strategisch inzicht in de Belgische politiek is ongeëvenaard evenals zijn geduld. Hij is een machtspoliticus zonder zich nadrukkelijk als zodanig te manifesteren. Zijn zelfdiscipline is groot ook tegenover journalisten. Welke populaire politicus durft het aan om met een vermageringskuur een einde te maken aan zijn populaire imago van de bolle Vlaming? Zijn volkse imago leed er niet onder.


Apart is ook dat hij in een tijd van een progressieve tijdgeest, nationaal conservatief durfde te zijn overigens zonder de toekomst te negeren. Hij heeft als geschiedkundige veel respect voor het verleden van Vlaanderen maar laat zich niet leiden door nostalgische gevoelen. Hij is en blijft praktisch.


Wat ik sympathiek aan hem vind, is dat hij oog en gevoel heeft wat Vlaanderen gemeen heeft met Nederland en dan vooral de zuidelijke Nederlanden. Dat gevoel ken ik ook maar dan in omgekeerde richting toen ik in Vlaanderen woonde, tussen Brussel en Antwerpen, de twee belangrijkste steden van Vlaanderen en België.


Hij wist door zijn leiderschap het politieke gewicht van een gematigd Vlaams Nationalisme, dus niet het extreme “eigen volk eerst” van het Vlaams Belang en ook niet het arrogante nationalisme van Trump, politiek onvermijdelijk te maken in hele België, dus ook in Wallonië en Brussel. Een prestatie van formaat.


Het doel van de Vlaamse nationalisten was en is nog altijd de ontvoogding van Vlaanderen, de emancipatie van de Vlamingen tegenover de Franstaligen die het als minderheid lang te zeggen hebben gehad in België. 


De ontvoogding van Vlaanderen heeft een lange weg afgelegd. Ze is begonnen met de taalstrijd die geleid en gevoerd werd door o.a. de Volkspartij. Toen de taalstrijd leidde tot een wettelijk vastgelegde taalgrens (1962) begon de Vlaamse culturele en politieke ontvoogding pas goed. 


Na het succes van de taalgrens barstte in de Volksunie een richtingenstrijd uit tussen een rechts conservatieve vleugel, een liberale vleugel en een linkse vleugel. Uit de afsplitsing Vlaams-Nationaal van de Volksunie wordt de Nieuwe Vlaamse Alliantie NV-A geboren die na verloop van tijd de Volksunie naar de kroon steek. Onder leiding van Geert Bourgeois gaat de partij in 2003 voor de eerste maal naar de verkiezingen, maar enkel in West-Vlaanderen slaagt de nieuwe partij erin de kiesdrempel van 5% te halen.


Zeven jaar later weet Bart de Wever de NV-A tot de grootste partij van Vlaanderen te maken. “De uitslag van de verkiezingen bevestigde opnieuw dat de taalgrens meer is dan een grens tussen 2 (taal)culturen. Het is een politieke scheidslijn tussen twee gemeenschappen, een scheidslijn die steeds moeilijker toe overbruggen is. Hoe kan een (federale) regering gevormd worden met aan Waalse zijde een dominante socialistische partij die een verenigd België onder centraal bestuur wil en aan Vlaamse zijde een centrum-rechtse nationalistische partij die streeft naar een gedecentraliseerde Belgische confederatie? (Blz. 98 in “De eenzaamheid van Vlaanderen” door petrus nelissen)


Met de komst van de regering de Wever komt voor het eerst in de geschiedenis van België het Vlaams nationalisme in het centrum van de macht. De Wever is er in geslaagd om na zeer moeizame onderhandelingen die 8 maanden duurden een federale regering te vormen. 


Daarin zitten aan Vlaamse kant de Christen Democraten CD&V en de socialisten van de partij Vooruit. Aan Waalse kant neemt de centrum rechts liberale hervormingsbeweging MR deel en Les Engagés, een christelijk humanistische centrumpartij. De Waalse socialisten hebben hun vaste greep op de Waalse politiek verloren aan de rechtse liberalen. Dat maakte de weg vrij voor de vorming van een regering de Wever.


Wordt België nu met de NV-A in het centrum van de macht, een confederatie? Nee, zo ver is het nog niet. Voor een dergelijke communautaire hervorming is het nog te vroeg maar dat die er moet komen bewijst de verkiezingsuitslag aan Vlaamse kant. 


De NVA heeft de verkiezingen gewonnen met net geen 24% van de Vlaamse stemmen. De radicaal nationalistische partij Vlaams Belang (Vlaanderen onafhankelijk) zit met 22,7% van de stemmen de NV-A op de hielen. Als deze partij zou hebben gewonnen was niet alleen het cordon sanitair zo goed als onmogelijk geworden maar zou het ook heel moeilijk zijn geworden om een federale regering te vormen. Voor de Walen is Bart de Wever met zijn NV-A een betere optie tot het behoud van België dan het Vlaams Belang. 

vrijdag 21 december 2018

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 69

 
De federale regering-Di Rupo  (2011 en 2014)  was een klassieke tripartite regering met christendemocraten (CD&V/cdH), socialisten (sp.a/PS) en liberalen (Open Vld/MR) aan beide zijden van de taalgrens. De N-VA bleef ondanks dat het de grootste partij was in België en Vlaanderen buiten de regering. Het was de Vlaamse nationalisten niet gelukt met hun hervormingsvoorstellen in te breken in het traditionele federale politieke cordon van socialisten, christen-democraten en liberalen, voor deze keer aangevuld door de groenen.
In het vervolg op de uitslag van de federale verkiezingen in 2010 stellen we aan de N-VA de vraag waarom die partij na zijn grote verkiezingsoverwinning niet aan de regering deelneemt en ook niet de premier levert. Het antwoord is de Zesde Staatshervorming waarover tijdens de regeringsformatie werd onderhandeld. Tijdens die onderhandelingen haakte de N-VA af aldus N-VA directeur Piet de Zaeger.

“De N-VA wilde haar forse verkiezingsoverwinning verzilveren in een grondige staatshervorming. De klassieke staatshervormingen verliepen steeds volgens hetzelfde recept. Vlaanderen krijgt stukjes en brokjes van bevoegdheden, en moet daarvoor een hoge democratische en financiële prijs betalen. Al bij de eerste staatshervorming in 1970 wordt de democratische meerderheid van de Vlamingen geblokkeerd door de grendelgrondwet.

De latere staatshervormingen hebben die blokkeringen enkel versterkt en uitgebreid. Bovenop die hoge democratische prijs is er de zware financiële prijs. Bij elke staatshervorming zorgden de Franstalige onderhandelaars ervoor dat een deel van de Vlaamse welvaart naar Wallonië en Brussel vloeide. De zesde staatshervorming (onder de regering Di Rupo 2011-2014) ) was hierop geen uitzondering, ook hierbij werd er een miljardenfactuur aan Vlaanderen gepresenteerd.

In ruil voor die hoge prijs krijgen de Vlamingen helaas geen efficiëntere overheid. Integendeel. Staatshervorming na staatshervorming wordt de overheid complexer en ondoorzichtiger. De zesde staatshervorming zet die traditie voort. Het gezondheids-, energie- of mobiliteitsbeleid, bijvoorbeeld, bleven versnipperd. Intussen blijven de sociaaleconomische sleutelbevoegdheden federaal. Precies deze hefbomen – en échte fiscale autonomie – hebben de 6,5 miljoen Vlamingen nodig om onze welvaart, en dus ons welzijn, te versterken.”
(aldus Piet De Zaeger, directeur N-VA)


 Uit het antwoord kunnen we concluderen dat:
1. De N-VA de grendelgrondwet beschouwt als een blokkade van de Belgische democratie, wat strikt genomen juist is als je België als een ongedeeld land beschouwt. 
2. De Vlamingen betalen als vragende partij voor Staatshervormingen de democratische en financiële prijs. België is geen natie maar een "onderhandelingsstaat tussen twee Gemeenschappen".
3. De driedelige overheid (federaal en de gewesten) wordt er door deze wijze van hervormen niet efficiënter op.
4. De belangrijkste bevoegdheden voor een overheid om voor zijn burgers te kunnen zorgen, blijven federaal waardoor de Vlaamse regering afhankelijk blijft van de federale regering.


Het akkoord over de Zesde Staatshervorming dat wel de instemming kreeg van Vlaamse en Waalse politieke partijen kreeg de naam ‘Vlinderakkoord’ zo genoemd naar het vlinderdasje dat premier Elio di Rupo altijd draagt.


(verschijnt elke vrijdag)

vrijdag 10 augustus 2018

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 50



 Tropisch Namaakterras midden op straat in het centrum van Antwerpen (1993)

In 1962 werd de wet op de taalgrens aangenomen. Daarmee zou de Vlaamse ontvoogding voltooid kunnen zijn. Immers, met de taalgrens beschikken de Vlamingen als het ware voortaan over een eigen land waarin de Vlaamse taal met bijbehorend cultuurgoed de enige officiële taal is. Meer valt er niet te halen tenzij men een sprong in het diepe waagt naar een onafhankelijk Vlaanderen of ligt daar nog iets tussenin?

Het lijkt er op dat wanneer een proces van ontvoogding van een volk succes heeft het niet zo maar te stoppen is, ook niet met een taalgrens. Zie Catalonië in Spanje, de Noord Ierse katholieken, de Albanezen in Kosovo, de Moslims in Bosnië -Herzegovina en zo verder. De meerderheid van de Vlamingen was niet toe aan onafhankelijkheid maar meer autonomie en zelfstandigheid staan nog steeds op de verlanglijst. Ze kozen voor de weg van eenheid in verscheidenheid, ofwel de federalisering van België. Die keuze vergt gecompliceerde “staatshervormingen”, een proces van lange adem. 


De eerste Staatshervorming (1970) is bedoeld om de na de taalgrens opgelopen spanningen tussen de twee taalgemeenschappen met “nieuwe evenwichten” in het gareel te houden. Het zijn ingewikkelde grondwettelijke aanpassingen van de gebruikelijke democratische spelregels tussen meerderheid (Vlaams) en minderheid (Franstalig). Daarmee doet een nieuwe Belgische uitvinding, die van de GrendelGrondwet, zijn entree in de Belgische politiek, naast de frieten, het Atomium, de saxofoon en de Duvel. Zo ver ik weet, komt zo wet in geen enkel ander land van de wereld voor.


Met de GrendelGrondwet worden de gebruikelijke meerderheidsregels voor democratisch politieke besluitvorming vervangen door een ingewikkeld stelsel van procedures ter bescherming van de omvangrijke Franstalige mindderheid. De wet zelf kan evenmin bij enkelvoudige meerderheid veranderd worden. Er is een tweederde meerderheid nodig in het unitaire(nationale) parlement én in elke taalgroep in het parlement. Dit betekent dat de Franstalige minderheid ten allen tijde een wetswijziging kan blokkeren, tegen de meerderheid van Vlamingen in.
Extra ingebouwde zekerheden ter bescherming van de (Franstalige) minderheid tegenover de (Vlaamse) meerderheid zijn de “alarmbelprocedure” en  het inroepen van “een belangenconflict”. Die procedures verplichten tot compromissen. Eenzijdige meerderheidsbesluitvorming is uitgesloten. (Wikipedia: Grendelgrondwet)


In ruil voor deze garanties aan de minderheid wilden de Vlamingen meer autonomie voor hun taal en cultuur. Daartoe werd de nieuwe politieke entiteit van autonome cultuurgemeenschappen in het leven geroepen,  die worden bestuurd door cultuurraden “(respectievelijk de Raad van de Franse Cultuurgemeenschap en de Raad van de Nederlandse cultuurgemeenschap) bestonden uit de taalgroepen in het nationale parlement. Zij kregen ook wetgevende bevoegdheden die ze uitoefenen door middel van decreten. Die decreten werden uitgevoerd door een minister van Cultuur, één voor elke taalgroep, in de nationale regering. De cultuurgemeenschappen zijn bevoegd voor cultuur, zeer beperkte onderwijsmateries en bepaalde aspecten van de .taalwetgeving." (Wikipedia:Staatshervorming België)


Het nationale parlement valt daardoor uiteen in twee deelparlementen als het om bepaalde materies als taal en cultuur gaat. Een unieke constructie om eenheid te behouden waar ook verdeeldheid is. Maar niet alleen taal en cultuur houden de taalgroepen gescheiden. Wallonië zit intussen in een economische malaise en derhalve dringend verlegen om gepaste sociaal economische bevoegdheden voor hun eigen landsdeel. Aan deze eis wordt tegemoet gekomen met de totstandkoming van gewesten die bestuurd worden door gewestraden.

 
Om tegemoet te komen aan de vraag van Wallonië om sociaaleconomische bevoegdheden te krijgen, worden in de Grondwet de gewesten opgenomen, met vermelding dat de bevoegdheden later geregeld zullen worden. Dit staat bekend als artikel 107quater. Met de wet van 1 augustus 1974 werden voorlopige gewestraden geïnstalleerd, die tot in 1977 zouden bestaan. (Wikipedia: Staatshervorming België) De federalisering van België lijkt met deze eerste staatshervorming in volle gang gezet.


(verschijnt elke vrijdag)

vrijdag 27 juli 2018

DE EENZAAMHEID VAN VLAANDEREN 48

 
Londerzeel, Vlaams-Brabant, november 2015
De gangmaker van de communautaire spanningen is en blijft de taalstrijd tussen de Vlaamse en de Franstalige Gemeenschap.

“De Belgische taalstrijd tussen Nederlandstaligen, geconcentreerd in Vlaanderen, en Franstaligen, geconcentreerd in Wallonië, is een begrip dat kadert in ’s lands algemene communautaire spanningen. Het omvat onder meer de onenigheden omtrent de taalwetgeving, de taalgrens, de verfransing van Brussel, het statuut van de faciliteitengemeentes en de Voerstreek, en de kwestie Leuven Vlaams, en leidde, onder druk van onder meer de Vlaamse en Waalse Beweging, tot meerdere staatshervormingen en de uiteindelijke federalisering van België.” (Wikipedia: Taalstrijd in België)


Maar voordat België federaliseert, moet er eerst nog veel water door de Schelde en de Maas stromen. De Vlamingen wilden beginnen met het Frans in te dammen want met de komst van de Franse taal doet onvermijdelijk ook de Franstalige cultuur zijn entree zodat op den duur het Vlaams en de Vlaamse cultuur verdrongen worden en voorgoed verdwijnen in de geschiedenis.
 

De sedert 1921 bestaande tienjaarlijkse taaltellingen hadden tot doel om dit te voorkomen door de status quo tussen de Vlaamse en Franstalige gemeenschappen per gemeente vast te leggen. Door allerlei vreemde toestanden waarbij bijvoorbeeld een Franstalige minderheid na tien jaar een meerderheid bleek te zijn, mislukte de maatregel. Het in meerderheid Franstalige Brussel bleef zijn taalinvloed als een olievlek in het Vlaamse Brabant uitbreiden.
 

Het conflict over taaltellingen en “verfransing” eindigde pas goed in 1961 door een definitieve taalgrens te trekken tussen de beide Gemeenschappen waarbij zelfs ook sprake was van enige gebiedsruil. Je kunt het een vorm van taal en cultuur aanpassing of fatsoenering van België noemen. Er werd in dat jaar een definitieve grens getrokken die veel lijkt op een normale landsgrens en daarom ook zou uitgroeien tot een landsgrens die land en gemeenschap formeel van elkaar gescheiden houden. De Vlamingen legden aldus een nieuwe grens in Europa en dat zo ongeveer tegelijk met de eenwording van Europa via de Europese Unie. De Belgische taalgrens is ook een grens tussen de Zuid Europese of Latijnse cultuur en de Noordelijke of Germaanse cultuur.
 

“Bij het vastleggen van de taalgrens was het de bedoeling om de provincies zo veel mogelijk eentalig te maken, om tot een administratieve vereenvoudiging te komen. Als gevolg hiervan werd een aantal grenzen hertekend en werd een aantal gemeenten overgeheveld van de ene naar de andere provincie, beide grenzen vallen nu samen. Enige uitzondering hierop was destijds de provincie Brabant die doormidden gesneden werd door de taalgrens en pas op 1 januari 1995 gesplitst werd in resp. Vlaams- Brabant en Waals-Brabant. Door de taalgrenzen worden ook de vier officiële taalgebieden begrensd: het eentalige Nederlandse taalgebied (dat nu samenvalt met het Vlaams Gewest), het tweetalige gebied Brussel-Hoofdstad (Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest), het Franse taalgebied en het Duitse taalgebied. Deze laatste twee vormen samen het huidige Waalse Gewest.” (Wikipedia:taalgrens in België)

Dankzij de “verfransing” van een deel van Vlaams Brabant zijn er nu drie provincies die de naam Brabant als erfenis van het Middeleeuwse Hertogdom Brabant dragen: Vlaams en Waals Brabant gelegen in België en het Nederlandse Noord Brabant. Ondanks de eeuwenlange scheiding tussen Vlaams Brabant en Noord Brabant bestaat er nog steeds een taal en cultuur-verwantschap die groter is dan velen aan weerszijden van de landsgrens België-Nederland beseffen. Naarmate men in Europa verder naar het Noorden trekt, in Nederland de grote rivieren oversteekt, neemt de cultuur-verwantschap af terwijl die van de taal blijft. Dat heeft te maken met de protestantisering van Nederland sinds de Tachtigjarige oorlog.



(verschijnt elke vrijdag)