OORLOGSBULLETIN 50. DE WERELD VAN PUTJINSKI

 

Putjinski kijkt heel anders naar de werkelijkheid dan wij hier in het Westen. Het begint allemaal met de opstand op het Maidanplein in het centrum van de hoofdstad Kiev in 2013. De toenmalige gekozen pro-Russische president Janoekovytsj weigerde op het laatste moment onder druk van Putjinski het associatieverdrag met de EU te ondertekenen terwijl het parlement met overweldigende meerderheid had ingestemd met het verdrag.

De demonstraties op het Maidanplein tegen het niet ondertekenen van het associatieverdrag liepen uit de hand.

“Aan een periode van relatieve rust tijdens de voortdurende pro-westerse protesten kwam abrupt een einde op 18 februari 2014, toen confrontaties tussen de betogers en de Oekraïense oproerpolitie, de Berkoet, escaleerden in de Revolutie van de Waardigheid. Er vielen minstens 116 doden, onder wie 13 politieagenten en meer dan 1.100 gewonden. De Euromaidan-protesten en de daaropvolgende revolutie leidden uiteindelijk tot het afzetten van president Janoekovytsj, het ontslag van premier Azarov en de ondertekening van de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Oekraïne. “ (Wikipedia: Euromaidan)
 

De opstandelingen werden openlijk gesteund door parlementsleden van de Europese Unie, wat voor Putjinski het bewijs was dat de opstand een mede door het Westen georganiseerde staatsgreep is. De opstand zette een streep door de politieke berekeningen van Putjinski. Hij dacht met Janoekovytsj Oekraïne in de Russische invloedssfeer te kunnen houden. 

Voor hem is het vooruitzicht dat protestdemonstraties kunnen leiden tot de val van een president een gruwel. Maidan zou wel eens een slecht voorbeeld kunnen zijn voor de oppositie in Moskou. Sinds 2013 heeft hij daarom stelselmatig met veel machtsvertoon en geweld de oppositie van straat gejaagd. 

Met het verlies van Janoekovytsj schakelde Putjinski over naar een meer gewelddadige ingreep in Oekraïne om het land te dwingen alsnog een pro Russische koers te varen. Met hulp van een vijfde kolonne bezette hij de twee Russisch gezinde oostelijke provincies Donetsk en Luhansk. De Krim wist hij met groene mannetjes bij verrassing in te nemen. 

Kiev zag zich nu geconfronteerd met een gewapende opstand en het verlies van de Krim aan Rusland. Volgens de logica van Putjinski moest Kiev nu wel onderhandelen  over haar geopolitieke, lees niet-Westerse positie.

Toen met de verkiezing van president Zelensky (een acteur en clown) bleek dat Oekraïne niet wilde buigen voor Putjinski werden de kaarten opnieuw geschud. In de ogen van Putjisnki waren Zelensky en de zijnen niks anders dan Nazi’s en landverraders die Oekraïne met hulp van het Westen definitief uit de Russische invloedssfeer wilden halen.

Voor Putjiski is het ondenkbaar dat Oekraïne een vrij en onafhankelijk land is met vrije burgers die langs democratische weg over hun eigen lot beslissen. In zijn ogen is Oekraïne geen soevereine staat. 

Voor Putjinski zat er dan ook niks anders op dan het land met geweld - een speciale militaire operatie - alsnog te dwingen tot Rusland te behoren. (In de verte hoor je hier het woord 'politionele acties', bedoeld om de orde te herstellen in voormalig Nederlands Indië terwijl het ging om een onafhankelijkheidsoorlog)

Nu de oorlog niet verloopt zoals gedacht, de politieke en militaire top van Rusland hebben zich danig verkeken op leger en volk van Oekraïne, staat Rusland er slechter voor dan voor de oorlog. Het Russische  leger is helemaal niet zo machtig, het Westen is meer verenigd dan ooit, Zweden en Finland komen de NAVO versterken en Oekraïne is door de oorlog meer dan ooit aaneen gesmeed.
 

OORLOGSBULLETIN 26

 

Twee Syrische asielzoekers tevens vrienden in Oss.

De oorlog in Oekraïne heeft een einde gemaakt aan het zelfvertrouwen van het westen en dan vooral de EU. Tot voor kort was de gedachte dat uiteindelijk de rest van de wereld graag wil zijn zoals wij en dat we dat het snelste bereiken door handel met ze te drijven en tegelijk de universele mensenrechten te promoten. Daar hebben de mensen die het slechter hebben dan wij hier in de EU wel oren naar.

Ze willen graag onze welvaart delen daarom komen ze massaal naar Europa en vanuit Latijns Amerika naar de Verenigde Staten. Vluchtelingen of asielzoekers worden ze genoemd maar dat is maar een deel. Als je de Oekraïners niet meetelt een klein deel. De meerderheid is op zoek naar welvaart. Ik geef ze geen ongelijk maar of dat vol te houden is voor de EU en de VS is de vraag.

Welvaart delen gaat tot op zekere hoogte daarboven zal het meer en meer betwist worden. Als ik het goed heb, zijn we op dat punt aanbeland. De grenzen van ons gastvrijheid en vrijgevigheid komen in zicht. De vraag is of onze politieke managers dat in de gaten hebben en of ze wel weten wat ze eraan moeten doen. Als ik het olijke gezicht zie van migratieminister Eric van der Burg twijfel ik of hij wel beseft met wat voor een probleem hij te maken heeft. Waarschijnlijk denkt hij dat door uit te stralen dat het goed komt ook vanzelf goed komt. Die houding kan hem wel eens zuur opbreken.

Politiek staan veel landen helemaal niet te springen om te worden zoals wij. De oorlog van Rusland tegen Oekraïne spreekt voor zich. Rusland wil niet dat de Oekraïne een westers georiënteerd land wordt, laat staan een EU land. Zo een land vormt een regelrechte bedreiging voor het autocratische Rusland. Dat heeft Putinski goed begrepen.

Een westers georiënteerd land als Oekraïne, dat ook nog eens dicht bij de Russische cultuur staat, de verwantschap tussen Oekraïne en Rusland is heel groot, is op den duur een regelrechte bedreiging voor het autocratische Rusland. Tot aan de opstand op het Maidanplein deelden Oekraïne en Rusland een autocratische bestuurscultuur en politiek met bijbehorende nomenclatura en corruptie. Maidan was het begin van het einde van het autocratische Oekraïne. Rusland zal er samen met Wit Rusland, een al even autocratische land, er alles aan doen om dit te beletten.

Het recente ingrijpen van het dictatoriale communistische China in de democratische cultuur van Hong Kong maakt een einde aan de verwachting dat onderlinge handel en wederzijdse kapitaalinvesteringen en productie tot politieke convergentie zal leiden tussen China en het Westen. De ontwikkelingen laten het omgekeerde zien. Hoe sterker China wordt, met dank aan de handel, technologie en de investeringen uit het Westen, hoe meer het streeft naar een uitbreiding van haar autocratische op communisme gestoelde politieke systeem.  China eist net als Rusland een eigen plaats op in de internationale arena ten koste van Europa en als het even kan van de VS.

Er zit voor Europa niks anders op dan de bakens te verzetten. Een verzoeningspolitiek gebaseerd op handel en mensenrechten is voorlopig onmogelijk. Wat ons Europeanen wacht is de confrontatie en dan is het goed te beseffen dat we numeriek in de minderheid zijn. Niets minder dan de toekomst van Europa staat op het spel.
 

PUTIN OP OORLOGSPAD IN OEKRAÏNE II

 

Het indrukwekkende Maidan plein is het centrum van Kiev in februari 2014. De Maidan revolutie bracht de pro-Russische president  Viktor Yakunovich ten val als gevolg van zijn weigering een associatie en handelsverdrag met de EU te tekenen. Waarschijnlijk daartoe aangespoord door Putin.

Voor Putin is Oekraïne een binnenlands probleem waar het westen zich mee heeft bemoeid. De Oekraïense hoofdstad Kiev heeft voor hem misschien wel dezelfde gevoelswaarde als Petersburg en Moskou. Volgens hem is het eigenlijk een Russische stad. Dat door een onfortuinlijke opstand het land in westers vaarwater terecht is gekomen, is verraad aan de eeuwenoude banden die cultureel, religieus en politiek bestaan tussen Oekraïne en Rusland. 

In de ogen van Putin heeft het volk helemaal geen recht in opstand te komen tegen de gezamenlijke geschiedenis van Rusland en Oekraïne ook al is dat met name onder Stalin een bloedige geschiedenis. Maar die geschiedenis in eigen land wil Putin ook niet kennen. Voor Putin zijn burgers nog altijd onderdanen zoals in de tijd van de Tsaar.

De scheiding van Kiev is voor Putin net zo moeilijk te aanvaarden. Rusland is geboren in Kiev.  Daar komt nog bij dat Oekraïne een (geo)politieke zwaargewicht van jewelste is voor Rusland. Een mogelijk lidmaatschap van Oekraïne van de NAVO is voor Putin een dreun die ondraaglijk is voor veel Russen die het Sovjet Rijk hebben meegemaakt. Bovendien mag de westers gezinde Maidanopstand geen succes hebben. Dat is een slecht voorbeeld voor de oppositie in Rusland.

Zou Oekraïne dankzij westerse steun uitgroeien tot een sterke economie, zoals bijvoorbeeld Polen, dan wordt het land een nachtmerrie voor de traditionele machthebbers in het Kremlin, groter dan het nu al is. Dat Oekraïne het Poolse voorbeeld volgt is niet ondenkbaar. Door de Maidan revolutie is het overwicht van West Oekraïne groter geworden.

“Dit deel van Oekraïne (West Oekraïne) is nooit onderdeel geweest van het Russische Rijk. Het gebied kwam na de Poolse Delingen in handen van Oostenrijk-Hongarije. Nadat in 1918 de Oekraïense Volksrepubliek was verslagen, werd het gebied bij de Vrede van Riga (1921) verdeeld onder Polen, Tsjechoslowakije, Hongarije en de Sovjet-Unie, waarbij het westelijke deel grotendeels in handen kwam van Polen en het oostelijke deel in handen van de Sovjet-Unie. De naam voor het gebied ontstond in 1939 toen het eerstgenoemde westelijke deel werd geannexeerd op de Tweede Poolse Republiek en tot onderdeel werd gemaakt van de Oekraïense Socialistische Sovjetrepubliek middels een grotendeels in scène gezette volksverkiezing.” (Wikipedia: West-Oekraïne)

Religie speelt ook een rol in de tweedeling van Oekraïne.
“De meerderheid van gelovige bewoners hangt de Byzantijnse liturgie van het christendom aan. Doordat de regio deels ontsnapte aan de christenvervolging in de Sovjet-Unie in de jaren 1920 en 1930 is de rol van religie in de samenleving veel groter dan in de rest van Oekraïne… Sinds de onafhankelijkheid van Oekraïne is dit vooral te zien aan de dominante positie van de Oekraïense Grieks-Katholieke Kerk in het Galicische deel van de regio. .. Buiten West-Oekraïne is de Oekraïens-Orthodoxe Kerk patriarchaat van Moskou het grootste. “ (idem)

West Oekraïne met de oude, grote stad Lviv (of in het Pools Lvov en in het Nederlands-Duits Lemberg) was voor 1945 een centrum van de Poolse nationale cultuur en het Poolse academische leven. Veel inwoners spreken er nog altijd Pools zo heb ik gemerkt tijdens mijn vakbondsactiviteiten in die stad. De stad is het hart van het Oekraïns nationalisme dat zich afzet tegen de Russische invloed.

Ik denk niet dat Putin heel Oekraïne kan veroveren maar met een beperkte oorlog waar hij als KGB man een meester in is, kan hij het Oostelijk deel dat nu al in handen is van Russische gezind "volksregeringen" helemaal bezetten en er een Russische vazalstaat van maken. Oekraïne wordt dan net als het voormalige Duitsland na de Tweede Wereldoorlog in twee staten opgesplitst waardoor West Oekraïne politiek wordt verlamd. 

Het grote gevaar dat Putin dan loopt is dat west Oekraïne onder West Europese en Amerikaanse hoede een etalage van welvaart en democratie wordt, die op den duur een bedreiging kan zijn voor zowel de vazalstaat als de Russische autocratie, zoals gebeurd is met West Duitsland en West Berlijn tegenover Oost Duitsland en Oost Berlijn.